Definitions containing the research տի : 10000 Results

Զուգահաւասար

See full entry →

adj.

equal, just, equivalent;
alike, same.

NBHL (1)

Ոչինչ յերկրաւորացս՝ երկնայնոց տրիցն գտաւ զուգահաւասար. (Լմբ. ստիպ.։)


Զուգաձայն

See full entry →

adj. adv. mus.

correspondent, equal, unanimous;
joining in accord;
of one accord;
— գտանիլ, to come to terms, to agree, to be of one mind;
to be in tune.

NBHL (1)

Երբեմն անյարմար բերելով ի ձեռն աննմանութեանն, եւ երբեմն զուգաձայնք ի ձեռն նմանութեանն։ Զուգաձայն, եւ ընդդիմաձայն. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. օրին. ՟Է։)


Զուգամասնութիւն, ութեան

See full entry →

s. chem.

participation;
isomeria.


Զուգաչափութիւն, ութեան

See full entry →

s.

exact proportion, symmetry.

NBHL (1)

տեսակի եւ ոչ միոյ պատահեալ՝ է զուգաչափութիւն առ ի յունել զիմն հոտ. (Պղատ. տիմ.։)


Զուգապատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the same dignity, participation in the same dignity.

NBHL (1)

ԶՈՒԳԱՊԱՏՈՒՈՒԹԻՒՆ ἱσοτομία, τὸ ἱσότιμον par honor, aequalis dignitas գրի եւ ԶՈՒԳԱՊԱՏՒՈՒԹԻՒՆ, ԶՈՒԳԱՊԱՏՈՒԹԻՒՆ. Հաւասարութիւն պատուոյ, աշտիճանի, յարգի եւ արժողութեան, եւ այլն.


Զուգաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to join together, to couple, to pair, to match, to tie or put two by two, to unite, to join;
to liken, to compare;
to marry, to join in wedlock.

NBHL (2)

Զբնութիւնս կանգնեցեր ի գլորութենէ, եւ առ քեզ վերստին զուգաւորեցեր։ Ելեալ յորդահոս վտակն վարդագոյն արեան քո՝ զուգաւորէր ընդ կողահոս արեանն Քրիստոսի. (Գանձ.։)

Յորժամ չար բարուց զուգաւորի ոք ընդ մարդկան չարաց, ոչ ատիցէ, այլ խնդայ ընդունելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Զուգաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conjunction, union;
coition, embrace;
parity, equality;
the equinox;
relation, connexion;
union, match, marriage;
երջանիկ — դարնայնոյ ընդ աշնան, happy union of spring and autumn.

NBHL (1)

Զորս համոզէ զայր եւ զկին՝ մնալ ի նոյն զուգաւորութեանն հաւատացելոյն ընդ անհաւատին. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Զուգեմ, եցի

See full entry →

va. math.

cf. Զուգաւորեմ;
to sum up;
— զկերակուրս, to season, to flavour;
— զսապատ, to make basket-work;
— զոք ընդ աշխարհ, to join in wedlock.

NBHL (1)

Եւ գետք նմանեալ զուգին մեծի լայնութեան ծովուդ։ Սպասաւորացն՝ ի պաշտօն տիրասէր. եւ տերանց՝ ի հեզութիւն եւ ի զգօնութիւն. ի ձեռն որոյ զուգի անզոյգն. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Զուգիցս

See full entry →

adv.

in like manner, likewise, equally, as much;
twice, double.

NBHL (1)

ἵσακις pariter ուստի Զուգիցս զոյգ. ἵσακις ἵσος pariter par որպէս թ. պառ պարապար. Հաւասարապէս, նոյնչափ. կրկնակի. կրկնակ.


Զուգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conjunction, coupling;
equality, likeness;
union, concord, agreement;
coupling, pairing;
conjunction, union, wedlock;
communication, intercourse;
կշիռ զուգութեան բերել (ընդ ումեք), to be like, to resemble, to seem like.

NBHL (2)

Տեսանես զհաւասարապատիւ զուգութիւն ի դատաստանի անդ. (Գէ. ես.։)

Եթէ՝ մինչ ի զուգութեանն են՝ մահ տիրեսցէ. (Կանոն.։)


Զոփամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to tremble, to shudder, to shake, to quiver, to take fright, to be scared, startled;
to be uneasy, alarmed, to concern one's self;
— ի ցրտոյ, to shiver with cold.

NBHL (3)

σφαδάζω, δυσανασετέω, ὁδυνόμαι , ὁδύρομαι angor, palpito, agre fero, doleo, moereo, lamentor στενάζω ingemisco եւ այլն. Ի զովոյ կամ իբր ծփմամբ տագնապիլ՝ դողալ. ի դող մահու հարկանիլ յետին ցրտութեամբ կամ յետին տագնապաւ. սարսռալ. եւ Վշտագնիլ. վարանիլ. նեղիլ. դժուարիլ. ստրջանալ. զայրանալ. հեծել. տատամսիլ. հոգալ. տրտնջել.

Զոփալ ախտիւ ցանկութեան, կամ ցանկութեամբ, խղճմտութեամբ ի մեղս, ամբարհաւաճութեամբ. (Փիլ.։ Լմբ.։ Երզն.։)

Ընդ անտէրունչ լինելն հօտին դժուարէր եւ ընդ անապատէն (զրկիլ) զոփէր. (Սկեւռ. լմբ.։)


Զչարանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be exasperated, irritated, to put one's self in a passion, to take offence, to resent, to be vexed, to bear malice;
to grieve, to complain, to lament.

NBHL (1)

Ընդ այլոց մեղս զչարիցի։ Մի՛ զչարեսցուք ի նախատինս. (Սարկ.։)


Զչարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Զչարանամ.

NBHL (1)

Ընդ այլոց մեղս զչարիցի։ Մի՛ զչարեսցուք ի նախատինս. (Սարկ.։)


Զռամ

See full entry →

vn.

to bray.

NBHL (1)

ԶՌԱԼ. Ձայն հանել իշոյ. բառ ռմկ. գտանի առ յետինս. cf. ԽԱՆՉԵԼ, եւ cf. ԱՆԱՌԿԵՄ։


Զսպեմ, եցի

See full entry →

va.

to bind, to tie close, to press;
to subdue, to hold, to hinder;
to draw, to draw again.

NBHL (1)

Ածել զողջախոհութեան գօտի, եւ ամփոփել եւ զսպել զմեզ յերկրաւորացս։ Զսպեալդ յամենայն երկրական զբաղմանց. (Տօնակ.։ Ճ. ՟Գ.։)


Զտեմ, եցի

See full entry →

va.

to clear, to cleanse, to fine, to refine;
to clarify, to filter, to purify;
to rectify;
to revive.

NBHL (2)

Նովաւ փորձեալ զարդարս՝ զտեսցէ։ Ի փորձութիւնսն նորա իբրեւ ի բովս զտին. Եզնիկ.։

Զինուոր նախ ուսանի զտել եւ ջինջ ունել զզէն իւր։ Զտիմք իբրեւ զզէն. (Եփր. աւետար.։)


Զտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cleaning, fining, refining, purification;
filtration.

NBHL (1)

ԶՏՈՒԹԻՒՆ ԶՏՈՒՄՆ, զտման. Զտելն, իլն. պարզութիւն. մաքրութիւն. եւ Զտիչ.


Զտումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զտութիւն.

NBHL (1)

ԶՏՈՒԹԻՒՆ ԶՏՈՒՄՆ, զտման. Զտելն, իլն. պարզութիւն. մաքրութիւն. եւ Զտիչ.


Զրադեշական, ի, աց

See full entry →

adj.

that belongs to Zoroaster.

NBHL (1)

Սեպհական աղանդապետի մոգութեան պարսից, որում անուն էր զրադաշտ կամ զրադեշտ կամ զրադեշ. պ. զերտիւշթ, զէրատիւշթ. յն. լտ. զօրօա՛սդէր.


Զրախորհուրդ

See full entry →

adj.

that thinks uselessly, vain, foolish.

NBHL (1)

ματαιόφρων vana sapiens Ունայնախորհ. ոյր խորհուրդն է սնոտի.


Զրախօս

See full entry →

adj.

cf. Զրաբան.


Զրահանք, նաց

See full entry →

s.

heap, mass, pile.

NBHL (1)

Կուտեաց (Սամփսոն ծնոտիւ իշոյ) զմեծակոյտ զրահեանսն յայլազգեաց անտի. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ։)


Զրահեղեղ

See full entry →

adj.

that flows, inundates uselessly or unjustly.

NBHL (1)

Զուր հեղեղեալ. իբրեւ ուղխս զայրացեալ. նման հեղեղատի զայրագին, եւ անկայուն յորդելոյ.


Զրահեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cuirass, to arm with a cuirass.

NBHL (2)

Աստուած զրահեալ զօրացոյց զմեզ ընդդէմ ախտիցս։ Եւ զի ելեր պատերազմել ընդ նոսա, արդ եւ նոքա զրահեալ են. (Վրք. հց. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Ա։)

Եւ խրախուսին յոգի ուրութեամբ՝ զրահեալ պնդապէս՝ սուսերաւ հոգւոյն՝ աստուածարեալ մարտիկք ամենայն. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Զրահետ՞՞՞բերիմ

See full entry →

sv.

cf. Զրահետ՞՞՞վարիմ.

NBHL (1)

Վտարել վիրօք զրահետ վարեալ նետիւք. (Մագ. ՟Դ։)


Զրաջան, ից

See full entry →

adj.

vain, labouring in vain, fatiguing uselessly;
— լինել, to labour in vain, to work without result, to make a hole in the water, to make ropes of sand, to miscarry;
— վաստակ, labour lost.

NBHL (1)

Անմտաց եւ իգացեալ ոգւոց են իրքն, յողալեաց եւ զրաջանից։ Վասն օդոյ ոտից յուղանալոյ խօսէի, եւ վասն զրաջան աշխատութեան. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 27։)


Զրավաստակ

See full entry →

adj.

that labours in vain.

NBHL (1)

Կառուցեալ զսնոտիաջան եւ զրավաստակն զաշտարակ. (Անան. եկեղ։)


Զրաւամահ լինիմ

See full entry →

sv.

to die, to cease to live, to be killed.

NBHL (1)

Գրիգորայ զրաւամահ եղելոյ յոստիկանէ անտի. (Յհ. կթ.։)


Զրափառ

See full entry →

cf. Զրապանծ.

NBHL (1)

Յիրաւի կարդացաւ ի հնոց անտի նոցա զրափառք. յն. զրափառութիւն։


Զրկանք, նաց

See full entry →

s. pl.

extortion, exaction, encroachment, injustice, insult, rapine;
breach, diminution, loss, grief, wrong, injury, hardship;
despoiling, privation, degradation, exclusion, dispossession.

NBHL (1)

Զրկեմք վասն տեշտ ցանկութեանն. իսկ զրկանքն ո՛չ առանց յետին խորամանգութեանն լինի. (Փիլ. այլաբ.։)


Զրկողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Զրկանք.

NBHL (1)

Ուստի յափշտակութիւն, զրկումն. (Շ. ամ. չար.։)


Զրկումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զրկանք.

NBHL (1)

Ուստի յափշտակութիւն, զրկումն. (Շ. ամ. չար.։)


Զրուցատրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

recital, discourse, narration, dialogue.

NBHL (1)

Զրուցատրութիւն ըստ ներգոյս քերթողական յեղանակս. (Թր. քեր. ուր Անյաղթ եւ Մագիստր.) առաւել մօտին ի դիտաւորութիւն Թրակացւոյն քան զայլ մեկնիչս։


Զրպարտ, ի, աց, ից

See full entry →

s.

calumnious, unjust;
false;
calumny;
— առնել, cf. Զրպարտեմ.

NBHL (1)

συκοφάντης delator Զրպարտիչ. որ ի զուր պարտաւորէ զայլս.


Զրպարտեմ, եցի

See full entry →

va.

to calumniate, to be censorious;
to slander.

NBHL (3)

Մի՛ գողանայցէք, եւ մի՛ ստիցէք, եւ մի՛ զրպարտիցէք իւրաքանչիւր զընկեր իւր. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 11։)

Մի՛ զոք խուիցէք, եւ մի՛ զոք զրպարտիցէք. (Ղկ. ՟Գ. 14։)

Պակասեսցին զէնք զրպարտողին. այսինքն բանսարկուին. (Նար. ՟Զ։) ուստի ռմկ. զրպարտել ասի։


Զրպարտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

calumny, imposture, inculpation, slander;
զրպարտութեամբ, calumniously.

NBHL (1)

Զրպարտութիւն ասի, քանզի ոչինչ յանձանց նոցա կամ՛ի կամաց ունէր նիւթ մարտին, այլ ի զուր պարտաւորէր եւ չարչարէր զերանելիսն։ Փրկեա՛ զիս ի զրպարտութենէ մարդկան. այսինքն ի չարչարանացն, զոր՝ ի զուր պարտաւորեալ զմարդկային բնութիւնս, յարուցանէ թշնամին ի վերայ մեր։


Զփախչիմ

See full entry →

vn.

to flee hurriedly, to run away.

NBHL (1)

ԶՓԱԽՉԻՄ կամ ԶՓԱՂՉԻՄ. Իբր Փախչելով փախչել. խուսափել. փախչըտիլ.


Զօդեմ, եցի

See full entry →

vn.

to tie, to bind, to fasten, to attach;
to salder.

NBHL (2)

Ի մի լուծ կշռոց զօդեցից։ Ի մի կերպարան տեսակի զօդեաց։ Մի զօդեցաւ Քրիստոս յերկուց գոյութեանց։ Արձան անձնական իմաստիւք զօդեալ. (Նար.։)

Զինչ է՝ որ զօդէ մարդ ի սրտէ անտի իւրմէ յետ ընդունելոյ պատուիրանին, այն դառնութիւն է եւ ստութիւն։ Զօդեաց յօդեաց զպատճառ պատանեկին. (Եփր. թագ.։)


Զօդուած

See full entry →

s. chem.

seam, joint, suture;
cf. Յօդ;
cf. Յօդուած.

NBHL (1)

Ո՛չ ... զօդուած ծնոտիցն բաժանեցեր՝ քակտեալ ի միմեանց. (Նար. ՟Լ՟Զ։)


Զօշ

See full entry →

adj.

immodest, impudent;
filthy, shameful.

NBHL (1)

cf. ԶՈՇ;
պ. զիշտ;
ուստի յաջորդ ածանցք։


Զօշաքաղ, ից

See full entry →

adj.

avaricious, sordid, stingy, niggardly, miserly.


Զօշաքաղեմ, եցի

See full entry →

va.

to seek unlawful profits, to gain illeeitly, to procure by fraud;
to flatter, to allure.

NBHL (1)

Մի՛ պատիր բանիւ քո զօշաքաղեսցես, եւ բարբանջեսցես. (Ճ. ՟Բ.։)


Զօշաքաղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sordid interest, avarice;
sordidness, niggardness, stinginess;
թիւրիլ զհետ զօշաքաղութեան, to turn aside after lucre.

NBHL (1)

Վասն իւրեանց զօշաքաղութեան, զի պիղծ են ամենայն շահք նոցա. զի մարդկան մահուամբ գտանեն նոքա զօգտութիւնսն իւրեանց. (Եփր. տիտ.։)


Զօշոտեալ

See full entry →

adj.

lascivious, wanton;
covetous.

NBHL (2)

λίχνος liguritor;
cupediis ita deditus, ut digitos lingat;
procax Անամօթ ցանկասէր. ըստ յն. իբրու Անյագ լափլիզօղ. որ ասի զաչաց ձգելոց առ ամենայն ինչ անխտիր ցանկասիրութեամբ.

Ի գեղ փայտին գիտութեան զօշոտեալ. (Ոսկիփոր.։)


Զօշոտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

covetousness, lust;
ogling, wooing;
filthiness, lewdness.

NBHL (1)

Աչացն ցանկութեամբ, եւ ճաշակելեացն զօշոտութեամբ (ի դրախտին). (Սանահն.։)


Զօրաժողով

See full entry →

s.

levy of troops, enrolment, recruiting;
— առնել, լինել, to levy soldiers, to enrol troops, to subsidize an army, to recruit;
— է նա, he is gathering together an army;
he is ready with an army;
— առնել հոգւոց, to select, to separate, or to gather together souls.

NBHL (2)

Կա՛մ յանապատի բնակեսցէ, եւ կամ ի զօրաժողովոյ (տպ. ի զօրաժողովս) եղբարց. իմա՛, ի մէջ միաբան ժողովոյ։

Որ զայրուձիգ առնեն, զայր ընտիր՝ զէն ընտիր ժողովեն. սոյնպէս եւ տէրն մեր ի զօրաժողովն առնել հոգւոց՝ քննէ զբարս եւ զկամս մարդկան. (Կոչ. ՟Ա։)


Զօրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow stronger, to recover one's self;
to take root;
to revive;
to reign, to predominate;
to grow, to increase;
to be able;
— անդրէն, to collect one's strength, to gather strength, to recover;
to fortify one's self;
զօրասցին ձերք քո, courage! thy arms shall be strengthened;
զօրացիր, take heart! courage! cheer up!

NBHL (2)

ἱσχύω (լծ. հյ. իշխել). possum, valeo ἁνδρίζομαι in virum evado, viriliter ago κρατέομαι, κατακρατέω fortificor, praevaleo Զօրութիւն զգենուլ. ոյժ առնուլ. արիանալ. զօրաւոր եւ զօրագոյն լինել. զօրել. քաջալերիլ. տիրել. իշխել.

Լոյս իմաստից նորա զօրանայ. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Զօրապետ

See full entry →

s.

commander in chief, supreme head of the army, generalissimo.

NBHL (1)

Եթէ ոք ի զինուորաց զօրապետի իցէ, կամ իշխանի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 18։)


Զօրապէս

See full entry →

adv.

valorously, courageously;
energetically, efficaciously.


Զօրավար, աց

See full entry →

s.

general, commandant.

NBHL (1)

Առաջնորդ եւ զօրավար (զիս) ձեզ կացուցէք։ Չէ՛ մեզ մարդ զօրավար, այլ՝ զօրագլուխն ամենայն մարտիրոսաց. (Եղիշ. ՟Ե։)