Definitions containing the research սար : 4919 Results

Մոզի, զւոյ

See full entry →

s.

bullock, young bull, sturk, steer.

NBHL (1)

Արջառն ոչ նշանակեաց զարականն եւ զիգականն եւ զչէզոքն (իմա՛ զհասարակն), թէ ոչ ասեմք, եզն, եւ կով, եւ մոզի. (Երզն. քեր.։ (ռմկ. մոզի. յոքն. մոզկներ, է առաւել արու որթ տարեւոր։))


Մոլախինդ, խնդի

See full entry →

s.

hemlock.


Մոլախոտեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Մոլախոտիմ.


Մոլեգնաճառ

See full entry →

adj.

erroneous, heretical;
nonsensical, foolish.

NBHL (1)

Սովաւ խորթաբարոյիցն հերձուածողաց մոլեգնաճառ բերանք կարկին։ Զմոլեգնաճառ բանսարկուին զգլուխ վերակարեցին. (Նար. ՟Հ՟Ե. եւ Նար. առաք.։)


Մոլեգնոտ, աց

See full entry →

adj.

cf. Մոլեգին.


Մոլեկան

See full entry →

cf. Մոլի.

NBHL (1)

Ասի եւ զդիւաց. մանաւանդ զբանսարկու սատանայէ.


Մոլիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to lose one's senses, to go mad;
to be in a passion, enraged;
to be extravagantly fond of, to fall violently in love with, to be passionately in love;
— զհետ, to bend one's whole soul to, to apply oneself entirely to, to dote upon, to be destracted with;
մոլիս, պաւ՛ղէ, Paul, thou art beside thyself.


Մոյր, մուրոյ

See full entry →

s.

mendacity, beggary;
alms;
ի — ելանել, շրջել, to beg, to go begging, to ask charity, to beg alms, to mendicate;
ի — տեսանել, to see any one in a begging state.

NBHL (1)

Զինչսն (զբաժինս աղքատաց) անխղճաբար կորզես, եւ ոչ կասկածես՝ թէ հաւասար է այս մուրոյ. (Կանոն.։)


Մոռացումն, ման

See full entry →

s.

forgetfulness, want of memory;
ի — գալ, անկանել, to fall into oblivion;
ի խորանկանել, ի մոռացմունս խորոց մատնիլ, to be buried in oblivion.


Մովսիսադիր

See full entry →

adj.

established or ordered by Moses.


Մորոսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stupidity, idiotism, extravagance, folly, madness.


Մուխ

See full entry →

s. fig. adj.

cf. Ծուխ;
temper;
proof, trial;
tempered;
steeled;
red hot, fiery, burning.


Մուրանամ, ացայ

See full entry →

va.

to beg, to mendicate, to ask alms, to solicit charity, to be a vagrant.


Մուրողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

mendacity.


Մօրուք, րուաց

See full entry →

s.

beard;
աղեբէկ —, gray-beard;
տգեղ, թաւ, անյարդար —, a sorry, thick, uncouth or neglected beard;
մօրուօք դալարանալ ծնօտիցն, to have the face covered with down, or soft hair;
մօրուս արձակել, to grow a beard;
օր սափրելոյ զմօրուս, shaving-day;
սափրել զմօրուս իւր, to shave oneself;
to get shaved;
ածելել զմօրուս ուրուք, to shave any one, to trim;
աճեցուցանել զ—ւս, to let one's beard grow;
ծաղկին — նորա, his beard begins to grow.

NBHL (1)

ՄՕՐՈՒՔ կամ ՄՈՐՈՒՔ, ՄՈՒՐՈՒՔ. գտանի եւ եզ. ՄՕՐՈՒ 2. ռմկ. մօրուք, մօրուս, միրուք . (լծ. եւ յն. մի՛րաքս ). μείραξ, πώγων barba ἵουλος lanugo. ասի եւ γένειον , γένυς gena, barba. Հերք արանց ի կզակս՝ սկսեալ ի ծամելեաց, պատելով զծնոտս ողջոյն, ի հասանելն յարբունս. ... (իսկ յն. մի՛րաքս, միրա՛քիօն, է յարբունս հասեալ, պատանի, երիտասարդ)


Մռնչիւն

See full entry →

cf. Մռնչումն.


Մռնչումն, ման

See full entry →

s.

roar, roaring;
bellowing, lowing, whining, shuddering.


Մռնչողական, ի, աց

See full entry →

adj.

noisy, clamorous, resounding.


Մսիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be or feel cold, to grow frigid, to suffer cold;
to catch cold, to take a cold;
մսի ձեռն իմ, my hands are cold.


Մտաբերեմ, եցի

See full entry →

vn.

to recollect, to remember;
to take it into one's head, to think, to purpose, to contemplate, to imagine, to conceive;
to make an attempt, to attempt, to dare, to will, to be inclined to, to bring oneself to;
to give oneself up to;
ի կերակրիկ ինչ —, to obtain a bare livelihood;
յապաշխարութիւն —, to repent, to be converted, to amend;
ի նախանձ —, to be envious, jealous;
cf. Խեղդ.


Մտագող

See full entry →

adj.

willfully forgetting, purposely omitting.

NBHL (1)

Որ զկնի բանն է, մոռացեալ ես ո՛վ մտագող դու (բանսարկուդ), որ վասն քո եւ քոյոցն է մարգարէացեալ, եթէ ի վերայ իժի եւ քարբի գնասցես. (Ածազգ. ՟Ժ՟Գ։ (կամ է Մարդագող։))


Մանրիկ, նրկան, կունք, կանց

See full entry →

adj.

minute, little, very small, tiny.

NBHL (1)

Առ հասարակ ծակոտեցաւ մանրիկ մարմինք (այսինքն մասունք մարմնոյ) նորա. (Ագաթ.։)


Մասն, սին, սանց

See full entry →

s. adv.

part;
bit, piece, morsel;
share, portion;
lot, parcel;
ration, allowance;
contingent, quota;
side, part, quarter, clime;
minute;
relics;
holy or hallowed bread;
— հաւատոյ, article of faith;
մասունք բանի, the heads of a discourse;
— բարի, the better part;
— զգայական, սրտմըտական, ցանկական, sensitiveness;
irascibility;
concupiscence;
մասամբ, ըստ մասին, ըստ մասնեայ, ի —է, in part, partly;
partially, in parts;
by halves;
մեծաւ մասամբ, ըստ մեծի մասին, բազում մասամբ, ըստ առաւելագոյն մասին, for the most or greatest part, mostly, chiefly;
յայսմ մասին, ի մասինդ, յայդմիկ, on this side, on this consideration;
ի մասին, for, instead of;
— առ — or առ մասին, — —, piecemeal, in pieces, piece by piece, in shreds, limb by limb;
իմով մասամբ, on my part, as for me;
աղօթից մասամբ, as for, or with regard to prayers;
ի պարգեւի մասին, in place of a gift, as a gift;
նմա ել —, he was allotted, he had for his share, or portion;
it is fallen to his lot;
— ունել, to participate in, to take a part or concern in;
ի բարեաց մասին առնուլ, to take in good part;
ի չարի մասին առնուլ, to take ill, or amiss;
գրաւիլ ընդ մասամբք ախտից, to be subject to certain vices;
չիք մերընդ դաւթի, we have nothing to do with David.

NBHL (1)

Այլ հասարակօրէն՝ մասն կամ աստիճան ասի վաթսուն մղոնն. (Փիլ.։)


Մասնական, ի, աց

See full entry →

adj. gr.

partial;
partitive.

NBHL (1)

Մասնականաց յարութեամբս հաւատասջի՛ք եւ հասարակաց յարութեանն. (Երզն. մտթ.։)


Մասնաւորաբար

See full entry →

adv.

cf. Մասնաւորապէս.


Մասնաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to communicate, to impart;
to distribute, to divide, to share;
to contribute, to give.

NBHL (1)

μερίζω partior, participem facio, communico. Մասն ինչ տալ. մասնակից առնել. հաղորդել (զիմն կամ զոք). բաշխել. բաժին հանել. ըստ մասին ցուցանել. հաւասարել.


Մասնաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to participate, to partake, to share in, to take part in, to be concerned, to interest oneself;
— ընդ հարկաւ, to contribute in some measure.


Մատակախազ

See full entry →

adj.

in rut, neighing after, ready to mount, covering, mounting;
— ձի, stallion, stud or entire horse, stone-horse.


Մատաղաձի, ոյ

See full entry →

s.

colt, foal, nag, pony, cob.

NBHL (1)

Ձիոյն չէզոքն (կամ հասարակն). որպիսի, քուռակ, բաշահատ, մատաղաձի, խէշակ. (Երզն. քեր.։)


Մատաղօրեայ

See full entry →

adj.

young, tender.

NBHL (1)

Երբեմն իբրեւ զհինօրեայ, երբեմն իբրեւ զմատաղօրեայ կերպարանեալ։ Կոտորին այլեւայլ տիովք, կէսք մատաղօրեայք, եւ կէսք երիտասարդք. (Եզնիկ.։)


Մատանեմ, եցի

See full entry →

va.

to seal with a signet-ring, to seal up.


Մատնիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

traitor;
felon, scoundrel.

NBHL (2)

προδότης profitor, traditor. Որ մատնէ կամ մատնեաց. մատնօղ կամ տուօղ զոք ի ձեռս ոսոխաց. չարախօս. բանսարկու. առաւել սեպհականեալ մակդիր է յուդայի իսկարիովտացւոյ. ձեռք տուօղ

Հրեշտակ էր. իսկ անկեալ՝ մատնիչ կոչեցաւ. այսինքն բանսարկու. (Իսիւք.։)


Մատուռն, տրան, տրունք, տրանց

See full entry →

s.

martyr's shrine;
chapel, oratory.

NBHL (1)

Տօնք ամենայն մարտիրոսաց, զոր մատուռն կոչեմք. այսինքն օր մատրան կամ հանդիսարան տօնի վկայից. (Կանոն.։)


Մատչիմ, եայ, տուցեալ

See full entry →

vn.

to gain access, to approach, to draw near, to advance, to present or offer oneself, to come, to appear;
to be presented, offered, celebrated;
յառաջ —, to advance, to come or go forward;
cf. Հուպ, cf. վեր.


Մարգարէակոտոր

See full entry →

adj.

massacring prophets.


Մարդադաւանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nestorianism.


Մարդազոհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Մարդազենք.


Մարդախանձ

See full entry →

adj.

man-devouring, eager for human flesh.

NBHL (1)

Զգազանաց առեալ զբարս՝ սկսար լինել մարդախանձ. (Բուզ. ՟Դ. 15։)


Մարդախանձութիւն, ութեան

See full entry →

s.

greed of human flesh.


Մարդախողխող

See full entry →

cf. Մարդախոշոշ.

NBHL (1)

Մարդախոշոշ բռնաւոր, կամ վիրագ, կամ բանսարկուն. (Եղիշ. ՟Բ։ Ոսկ. մտթ.։ Փիլ. լին.։)


Մարդախոշոշ

See full entry →

adj. s.

slaughtering or massacring man, murderous, killing, bloody, sanguinary, cruel;
cut-throat, homicide.

NBHL (1)

Մարդախոշոշ բռնաւոր, կամ վիրագ, կամ բանսարկուն. (Եղիշ. ՟Բ։ Ոսկ. մտթ.։ Փիլ. լին.։)


Մարդակերպ, ից

See full entry →

adj. s. zool.

human, having a human form or figure;
after the men's manner;
anthropomorphite.


Մարդակոտոր

See full entry →

adj.

murderous, exterminating;
— առնել, to kill, to put to the sword.

NBHL (1)

Հասանէին առնուին զկողմ ի պարսից աշխարհէն, առ հասարակ մարդակոտոր առնէին. (Բուզ. ՟Գ. 20։)


Մարդասիրական, ի, աց

See full entry →

adj.

philanthropical.


Մարդավայելուչ

See full entry →

adj.

meet for or worthy of man.


Մարդատունկ, տնկոց

See full entry →

s. adj.

human race, human creature, man;
human, rational;
— բուրաստան, garden planted by man.


Մարզարան, աց

See full entry →

s.

gymnasium.

NBHL (1)

Մրցարան. վարժարան. հանդիսարան.


Մարմին, մնոց

See full entry →

s. geom.

body;
flesh;
man, creature, mortal;
corpse, dead body;
carcass, carrion;
body, consistency;
whole, ensemble;
solid;
— առնուլ, to become incarnate;
եւ բանն — եղեւ, and the Word was made flesh;
cf. Երկնային.

NBHL (1)

ՄԱՐՄԻՆ. σάρξ caro. Որպէս Միս՝ դիմաբաժանեալ ընդ արիւն. եւ ընդ ոսկր. ... եբր. պասար, չէար եւ այլն. այլ որպէս ի մեզ՝ նոյնպէս եւ յայլ լեզուս նոյնանայ ստէպ ընդ ՟Ա նշ.


Մարմնագործեմ, եցի

See full entry →

va.

to change into flesh.


Մարմնագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incorporation, embodiment.