Definitions containing the research ցօղ : 800 Results

Գիջագոյն

See full entry →

adj.

more damp or moist;
bleared.

NBHL (1)

Յորս պաճարաց ... գիջագոյնքն յաւետացեալ են. յն. իբր. ռմկ. եարան եօլտաշ ունեցօղ. (Փիլ. իմաստն.։)


Գիջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

humidity, moisture;
pollution, masturbation, onanism;
impurity


Գիտակ, աց

See full entry →

adj.

knowing, wise, experienced.

NBHL (1)

γνώστης, ἑγνωκώς conscius, cognitor, peritus Գիտօղ. իրագէտ. տեղեակ. գիտուն. գիտցօղ. տե՛ս (Դտ. ՟Բ. 7։ Գծ. ՟Ի՟Զ. 3։ ՟Բ. Պետ. ՟Ա. 20։ ՟Բ. 12։ ՟Բ. Յհ. 1։)


Գիտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to know, to have commerce or intimate relations with some one.

NBHL (1)

Ոչ ոք գիտացաւ, թէ ու՛ր իցեն. (Ճ. ՟Գ.։ Այլ առաւել գտանի, Գիտացիր, իբր գիտեա՛. գիտցի՛ր։ Մանդ.։ Մաշկ.։ Կամ Գիտա՛։ Արշ.։ Փիլ. ՟ժ. բան.։ ՃՃ.։ եւ Գիտացօղ. գիտցօղ. իբր գիտօղ.)


Գիտեմ, տացի

See full entry →

va.

to know, to perceive;
to learn, to understand;
to feel, to recognize;
to be able;
to consider, to observe, to note;
to believe;
to know, to have a carnal connection with;
ոչ —, to be ignorant of, not to know;
— զայր or զկին, to lie with a man or woman;
ոչ գիտէ զամօթ, he has no shame;
քաջ, ճարտար գիտեմ զայն, I know it throughly;
չգիտեմ, I do not know, I am ignorant of it;
գիտասջիր, know ! չ— զի՛նչ առնել, to be at a loss what to do.

NBHL (1)

εἱδέω, εἵδω, οἷδα scio, (novi), ἑπίδομαι, γνώσκω cognosco, conscius, peritus sum (գտանի եւ Գիտա՛, տացի, տացօղ) ռմկ. գիտնալ։ cf. ԳԻՏԵՆԱՄ. (լծ. եբր. իատա՛. յն. իտէ՛օ, ի՛տօ. յորմէ լտ. վի՛տէօ, տեսանեմ) Ճանաչել որպէս եւ էն. մտօք տեսանել իբր աչօք եւ ստուգութեամբ. հասու, տեղեակ լինել. ըմբռնել. մակացու կամ ակահ լինել.


Գիտող, աց

See full entry →

s.

scholar, learned man;
prophet.

NBHL (1)

Այն՝ որ գիտէ կամ գիտաց, գիտացօղ. գիտցօղ. եւ Գիտուն.


Գիտուն, տնոց

See full entry →

adj. s.

learned, lettered, literate, wise, knowing, well performed;
skilful, intelligent;
diviner, foreteller;
— լիցի, know, you are informed, you must know;
— առնել, to inform.

NBHL (1)

συνετός intelligens, sapiens Ունակ գիտութեան. գիտնական. ուսեալ. իմաստուն. հանճարեղ. բանիբուն. բան կամ ուսում գիտցօղ. եբր. խախամ.


Գլխարկ, աց

See full entry →

s.

hat;
cap, bonnet.

NBHL (1)

Օրհնութիւն գլխարկի ... ի խոյրս յայս քահանայական զշնորհս քո ցօղեա՛. (Մաշտ.։)


Գլուխ, գլխոց

See full entry →

s.

head;
chief;
summit, top;
individual;
the first place, the first rank;
— գրոց, chapter;
— նաւի, prow;
— գործոց, master-piece;
— ցամաքի, point, cape;
— անկեան, angular stone;
— սեան, capital;
— գրամոց, capital, funds, principal, capital or principal sum;
ըստ գլխոյ, ըստ գլխոց, ըստ —, առ —, by head, for each person;
so much a head;
զայն ութ օրն ի —, all this week;
ծածկել —, to be covered, to put on one's hat;
բանալ զ—, to uncover, to take off one's hat;
ի — հանել՝ տանել՝ ածել, to finish, to conclude, to bring to a head, to end, cf. Գլխաւորեմ;
ի — ելանել՝ հասանել՝ գալ՝ երթալ, to be finished or brought to a close, to end, to come to an end;
— ամսոց, the first day of the month, new moon;
— տարւոյ, new year's day;
— բանից, exordium, preamble;
point, article;
— ճանապարհաց, end of the street;
— տողին, beginning of a verse;
առնու Տէր զտէրդ ի զլխոյ քումնէ, Lord will take away thy master from thee;
ունել զթիւ գլխոց որդaւոցն, to take the number of the children;
քանի՞ —ք պատժոց, how many punishments ?
հանել ընդ —ն or ընդ կառափն զյանցանս ուրուք, to have one's revenge, to punish;
— ամբառնալ, to revolt;
անկանիլ զգլխով, to fall suddenly on the enemy;
դնել զ— ի կշիռս, to put one's life in jeopardy;
կալ ի —, to put one's self at the head, to be the leader;
— բանիցս, finally, at length, in conclusion.

NBHL (1)

Եղէ ստացօղ մի քանքարի, այլ կորուսի ըզգլուխ նորին. (Յիսուս որդի.։)


Գնացական, ի, աց

See full entry →

adj.

ambulatory, that walks;
fuggitive;
dying;
deceased.

NBHL (1)

Գնացօղ. գնայուն. գաղթական. փախստական. ճանապարհորդ. վախճանեալ.


Գնչու

See full entry →

adj.

gipsy.

NBHL (1)

Թլուատ. թոթվ. կակազ. քէքէջ, փէփէկի, փէլթէք. կամ Որ ընդ քիմս խօսի. կմկմացօղ


Գողտր

See full entry →

adj.

mild, delicate, soft, morbid.

NBHL (1)

Որպէս զցօղն առաւօտու ի գողար ժամանակս. (Վանակ. յոբ.։)


Գոռոզ, աց

See full entry →

adj. s.

arrogant, proud, haughty, imperious, insolent;
tyrant.

NBHL (1)

τύραννος, κοίρανος tyrannus Այր գոռ, խրոխտ. սէգ. բուռն եւ հզօր իշխեցօղ. բռնաւոր. որ ասի եւ ՀԱՐՈՒՍՏ.


Դժուարատես

See full entry →

adj.

that sees, comprehends with difficulty;
obscure.

NBHL (1)

Կամ Որ դժուարաւ տեսանէ. ոչ պայծառ իմացօղ. աղէկ չիտեսնօղ, կարճատես, հաւկուր.


Դիպաղեղն, ղանց

See full entry →

adj.

that shoots very well with a bow.

NBHL (1)

Քաջաղեղն. դիպեցուցօղ ի նպատակն.


Դիւրադարձ

See full entry →

adj.

that turns easily, mutable, changeable;
convertible.

NBHL (1)

εὕστρωφος versatilis, volubilis Որ դիւրաւ դառնայ. դիւրաշրջիկ. եւ Դիւրափոփոխ. եւ Դիւրաւ զղջացօղ. եւ Դիւրահաւան.


Եռացումն, ման

See full entry →

s. chem.

boiling, ebullition;
cf. Եռանդն.

NBHL (1)

Զեռացումն հրոյս ի ցօղ փոխարկեա՛. (Ճ. ՟Ա.։)


Երագընթաց

See full entry →

adj.

quick, that runs quick, nimble, swift.

NBHL (1)

ταχυδρόμος, ταχύς τῷ δρομῷ velox celer cf. արագընթաց. Արագ ընթացօղ՝ իրօք կամ նմանութեամբ. շուտ վազօղ, քալուկ, չուստ, արտորացօղ.


Երաժշտականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

music.

NBHL (1)

(Ի թռչնոց) ոմանք բնաւորականք յինքեանց երգեցօղ երաժշտականութեամբն. (Պիտ.։)


Երախտամոռաց

See full entry →

cf. Երախտամոռ.

NBHL (1)

Մոռացօղ երախտեաց. ապերախտ. ապաշնորհ.


Երաշտ, ի

See full entry →

adj.

dry, arid, parched;
cf. Երաշտութիւն.

NBHL (1)

Երկիր ծարաւուտ զկոյսն կոչէ, որ անփորձ էր ամուսնութեանն խառնից, եւ երաշտ ի սերմանական ցօղոյն. (Ոսկ. ես.։ յորմէ եւ ՃՃ.։)


Բռնադատ, աց

See full entry →

adj.

violent, coercive, troubled, constrained, forced.

NBHL (1)

Մարտ ընդ բռնադատին բուղայի դնել։ Զանգիտեալ ի մախացօղ խորամանկութենէ բռնադատին։ Մատնեսցին ի ձեռս հեթանոսական բռնադատացն. (Յհ. կթ.։)


Գզաթ, ու

See full entry →

s.

fleece, wool.

NBHL (1)

Գզաթ մի ասուի։ Անձրեւ ի վերայ գզաթուն։ Էջ ցօղ ի գզաթէ անտի։ Փորձեցից միւսանգամ գզաթուն, եւ եղիցի միւսանգամ ցամաքութիւն ի վերայ գզաթուն միայնոյ. (Դատ. ՟Զ։)


Գէտ, գիտաց, տից

See full entry →

s.

skilful, learned man;
magician, sorcerer, astrologer, prophetic.

NBHL (1)

Արմատ Գիտելոյ՝ իբր Գիտակ. գիտուն. բան գիտցօղ պիլիճի, ալիմ. γνωστικός conscius, peritus, gnostici


Դիւրայեղ

See full entry →

adj.

mutable, changeable, easily changed.

NBHL (1)

Այնպիսին ո՛չ ասի բարկացօղ, զի դիւրայեղ առ հեզութիւն լինի. (Արիստ. որակ.։)


Դիւրայրեաց

See full entry →

cf. Դիւրակէզ.

NBHL (1)

Դիւրայրելի ցօղուն, կամ նիւթ հրոյ, փայտ, մարմին. (Սարգ.։ Գէ. ես.։ Մխ. ապար.։ Տօնակ.։)


Դիւրայրելի

See full entry →

cf. Դիւրակէզ.

NBHL (1)

Դիւրայրելի ցօղուն, կամ նիւթ հրոյ, փայտ, մարմին. (Սարգ.։ Գէ. ես.։ Մխ. ապար.։ Տօնակ.։)


Ագեւոր

See full entry →

adj.

tailed;
— աստղ, comet.

NBHL (1)

Ունող զագի. պոչ ունեցօղ. գույրուգլու.


Ազդեցական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Ազդեցիկ.

NBHL (1)

Ազդեցող. ազդական, ազդողական ի բնէ. զգացուցիչ կամ զգացօղ.


Ականահատ, աց

See full entry →

s.

miner;
thief, a body snatcher.

NBHL (2)

Որ ական հատանէ զտուն. ծակ բացօղ, պատը ծակօղ.

Գերեզմանակրկիտ. τυμβωρύχος. effossor sepulcri, busta eruens գող՝ գերեզման բացօղ.


Ականի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

that has eyes, that sees.

NBHL (1)

βλέπων videns, oculis praeditus Ունօղ աչաց. առողջ տեսանելեօք. աչք ունեցօղ. կեօզլիւ, կէօրէն, կէօրիւր.


Ականողիք, ղեաց

See full entry →

s. pl.

the eyes, the looks.

NBHL (1)

cf. ԱԿԱՆՈՂ;
cf. ԱԿԱՆՈՂԻՔ. ὁφθαλμός oculi Աչք՝ հայեցօղ եւ տեսօղ. ակն. տեսանելիք. կէօզ.


Ակնակառոյց

See full entry →

adj.

cf. Ակնկառոյց.

NBHL (1)

ԱԿՆԱԿԱՌՈՅՑ որ եւ ԱԿՆԿԱՌՈՅՑ. Հայեցօղ անշարժ աչօք կամ աչք. տիգգաթ իլէ պագան.


Ահընկէց

See full entry →

adj.

frightful, horrible, terrible.

NBHL (1)

Վէսք, բարկացօղք, ահընկէցք. (Ճ. ՟Գ.։)


Անձրեւաձիր

See full entry →

adj.

that gives or engenders rain.

NBHL (1)

Ով ցօղոյն կենաց՝ հօրէն լուսոյ իջեալ, ամպ անձրեւաձիր՝ ծարաւելոցս յարբումն. (Տաղ.։)


Անձրեւեմ, եցի

See full entry →

vn.

to rain, to shower, to pour down;
անձրեւէ, it rains.

NBHL (2)

ὔω. pluo, irrigo. Ածել զանձրեւ, կամ որպէս զանձրեւ տեղալ. ցօղել. ոռոգանել. եազտըրմագ.

Զցօղն հայրաբուխ անձրեւեցար. (Շար.։)


Անմահ, ից

See full entry →

adj.

immortal.

NBHL (1)

Աստուածայինն եւ անմահ եւ բոլորիցս իշխեցօղ բնութիւն. (Պրպմ. ՟Լ՟Ը։)


Անմոռանալի

See full entry →

adj. adv.

that does not forget;
unforgotten;
that cannot be forgotten;
without fail, infallibly.

NBHL (1)

Ոչ մոռացօղ. ունութմազ.


Անյայտ, ից

See full entry →

adj.

not evident, not manifest, obscure, hidden, secret;
apocryphal.

NBHL (1)

Իբրեւ զմառախուղ ցօղոյ եղեւ անյայտ. (Յոբ. ՟Ժ՟Դ. 19։)


Անյարկ

See full entry →

adj.

shelterless, without roof, houseless.

NBHL (2)

ἅστεγος. non tectus, sine tecto. Ոյր չգուցէ յարկ բնակութեան. անտուն. բացօթեագ. տուն տեղ չունեցօղ.

Ոչ յարկեալ. անծածկոյթ. ուր չկայցէ յարկ. բացօթեայ. ծածք չունեցօղ, վրան բաց.


Անյիշատակ

See full entry →

adj.

forgotten;
immemorial.

NBHL (1)

իբր Չյիշատակօղ. մոռացօղ. անյիշաչար. ἁμνήμων. immemor, obliviosus.


Անյոյս, յուսից, աց

See full entry →

adj. adv.

hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.

NBHL (1)

ἁνέλπιστος, αὑελπίζων, ἁνηλπίσμενος. qui est sine spe, non habens spem, spe destitutus. Պակասեալ կամ անկեալ ի յուսոյ. որ ոչն յուսայ. որոյ ոչ գոյ յոյս. անօգնական. լքեալ. եւ յուսահատ. յոյս չունեցօղ. իւմիտսիզ. մէյուս.


Անյուշ

See full entry →

adj.

forgotten;
— առնել, to bury in oblivion.

NBHL (1)

ἁμνήμων. immemor Որ ոչ պահէ յուշի. մոռացօղ. չյիշօղ.


Աննկարագիր

See full entry →

adj.

indescribable.

NBHL (1)

ԱՆՆԿԱՐԱԳԻՐ ԱՆՆԿԱՐԱԳՐԵԼԻ. Ոյր չիք կամ լինի նկարագիր, եւ պատկեր համանման. աննման. անզուգական. նմանը չունեցօղ.


Աննկարագրելի

See full entry →

cf. Աննկարագիր.

NBHL (1)

ԱՆՆԿԱՐԱԳԻՐ ԱՆՆԿԱՐԱԳՐԵԼԻ. Ոյր չիք կամ լինի նկարագիր, եւ պատկեր համանման. աննման. անզուգական. նմանը չունեցօղ.


Անշնորհ, աց

See full entry →

adj.

ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.

NBHL (1)

ἅχαρις. ingratus, ut ratia carens, insuavis, injucundus. Յետնեալ ի հոգեւոր կամ ի մարմնաւոր շնորհէ. ուր պակասին շնորհք, կամ վայելչութիւն. անշնորհք, շէնք շնորհք չունեցօղ.


Անշնորհակալ, ի, աց

See full entry →

adj.

ungrateful, unthankful.

NBHL (1)

ԱՆՇՆՈՐՀԱԿԱԼ ԱՆՇՆՈՐՀԱԿԱԼԻ ԱՆՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒ. ἁχάριστος. ingratus, ἁγνώμων, improbus. Անշնորհ ըստ բ. նշ. որ ոչն լինի շնորհակալ. ապաշնորհ. ապերախտ. ոչ գոհացօղ. աներախտագէտ։


Անոտնաձայն առնեմ

See full entry →

sv. vn.

to walk on the tip-toe;
to walk on the tip of one's toes.

NBHL (1)

Իջցէ (կամ եկն) իբրեւ զցօղ՝ անոտնաձայն լռութեամբ. (Վրդն. սղ. եւ Վրդն. երգ.։)


Անորդի, դւոյ, դեաց

See full entry →

adj.

childless, heirless;
steril, barren;
— մեռանել, to die without children.

NBHL (1)

ἅτεκνος. carens liberis, orbus, ἅπαις, sine prole, vel puero. Անզաւակ, եւ անզաւակացեալ. որդի չունեցօղ, որդոցմէ զրկըւած. եվլատսըզ. տե՛ս (Ծն. ՟Ժ՟Ե. 2։ ՟Խ՟Բ. 36։ Ղեւտ. ՟Ի. 20. 21։ Երգ. ՟Դ. 2։ Երեմ. ՟Ժ՟Ը. 21։ Ովս. ՟Թ. 14։ Ղկ. ՟Ի. 28. 30։)


Անունակ

See full entry →

adj.

that does not contain, that has not;
poor, needy.

NBHL (1)

որ եւ ԱՆՈՒՆՈՂ. Չունօղ. չունեցօղ.