Definitions containing the research տի : 10000 Results

Բորոտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be or become leprous or scurvy.


Բոց, ոյ

See full entry →

s.

flame;
fury;
— արձակել, to flame.

NBHL (2)

Ելանէր բոց երկրին իբրեւ մրրիկ հնոցի։ Եւ երեւեցաւ նմա հրեշտակ տեառն բոցով հրոյ ի միջոյ մորենւոյ։ Եւ եղեւ ընդ ամբառնալ բոցոյն ի վերուստ ի սեղանոյն յերկինս՝ ամբարձաւ հրեշտակն տեառն բոցով սեղանոյն Եւ մի՛ ապրեցուսցեն զանձինս իւրեանց ի բոցոյ անտի։ Թռիչք նորա իբրեւ զթռիչս հրոյ բոցոյ։ Խարուկածին բորբոքեալ բոցք.եւ այլն։

Բոց աստեղաց ի գիշերի. այսինքն սաստիկ պայծառութիւն, կամ նշոյլք լուսոյ. (Իմ. ՟Ժ. 17։)


Բոցակիզեմ, եցի

See full entry →

va.

to flame, to pass above the flame;
to burn, to kindle.

NBHL (1)

Նմանութեամբ, Աղէկիզիլ. տոչորիլ սրտի. տապանալ. սիրտը էրիլ, աղիքը կտրտիլ.


Բոցակիզութիւն, ութեան

See full entry →

s.

burning, inflammation, deflagration.

NBHL (1)

Բոցակիզութեամբ սրտիցն աճեցուցեալ տոչորին. (Լմբ. պտրգ.։)


Բոցաճաճանչ

See full entry →

adj.

flaming, blazing, bright, brilliant, sparkling.

NBHL (1)

Բոցաճաճանչ նշուլիւք արտափայլեալ ի յերկիր. (Լմբ. ստիպ.։)


Բոցաշնչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of sending out flames.

NBHL (1)

Զողոքական բոցաշնչութիւն ձգօղ կախարդին. այսինքն զպատիր ազդմունս դիւին. (Նար. ՟Ղ՟Ա։)


Բոցաշունչ

See full entry →

adj.

that sends out flames.

NBHL (1)

Շնչօղ զբոց. հրաշունչ. տօթագին. տապախառն. որպէս այրեցած գօտին. ըստ յն. διακεκαυμένος


Բոցատես

See full entry →

adj.

like a flame, flaming, blazing, sparkling, bright, brilliant.

NBHL (1)

ԲՈՑԱՏԵՍ ԲՈՑԱՏԵՍԱԿ ԲՈՑԱՏԵՍԻԼ. Բոցանման տեսլեամբ. բոցակերպ. բոցատիպ. բոցաձեւ. բոցանման. բոցեղէն.


Բոցատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Բոցատես.

NBHL (1)

ԲՈՑԱՏԵՍ ԲՈՑԱՏԵՍԱԿ ԲՈՑԱՏԵՍԻԼ. Բոցանման տեսլեամբ. բոցակերպ. բոցատիպ. բոցաձեւ. բոցանման. բոցեղէն.


Բու, ոց

See full entry →

s. ornith.

owl.

NBHL (1)

Բու հրեշտակ առաքեաց առ արծիւ, եւ խնդրեաց զդուստր նորա հարսն, ասելով. դու տուընջեան քաջամարտիկ ես, եւ ես գիշերոյ. պատշաճիմք ի խնամութիւն. (Մխ. առակ.։)


Բուժական, ի, աց

See full entry →

cf. Բուժակ.

NBHL (4)

Այն որ բուժական մաքրութեամբն լինի. (Պղատ. տիմ.։)

Բուժական բանիւն (ի խոր կտրելով զեկամուտ վնասս ի սրտից աշակերտացն. (Տօնակ.։)

Զհիւանդութիւնսն, որչափ մեծագոյն վիշտս ոչ ունին, ոչ է պարտ բուժականաւն գրգռել. (Պղատ. տիմ.։)

Առ յովիդայէ քահանայապետիւ իմաստասէր էւն ... իպոկրատէս բուժական, թուկիդիդէս ճարտասան. (Շիր. քրոն.։)


Բուժիչ, չի, չաց

See full entry →

cf. Բուժակ.

NBHL (1)

Իբրեւ զբուժիչ ախտից հոգւոյ եւ մարմնոյ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Բուժեմ, եցի

See full entry →

va.

to cure, to heal, to physic;
to deliver;
— զծարաւ, to quench or slake thirst.

NBHL (2)

Ղուկաս բժիշկ զաշխարհ ամենայն բուժէ յիւրաքանչիւրոցն ախտից. (Պրոկղ. ներբ. ՟Ղ՟Կ։)

Ապրիլ, ազատիլ, զերծանիլ. խալըսել.


Բուժումն, ման

See full entry →

s.

cure, recovery of health;
treatment, dressing of some disease or wound;
medicament, remedy.

NBHL (3)

Գիտացեալ զախտի պատճառսն՝ հնարին այնուհետեւ առ բուժումն. (Նանայ.։)

Ի քէն է բուժումն ախտից. (Վանակ.։)

Նոյն իշխանութիւն՝ որ զբուժումն ախտից գործէ, ե՛ւ զմեղսն հալածէ. (Կիւրղ. ղկ.։)


Բուծարան

See full entry →

s.

park;
food.

NBHL (1)

Ճաշակելով (յարգելեալ պտղոյ դրախտին) փարատէր տեսն. ուր եւ խորսխի առնոյր բուծարանս, որով կոկորդքն քաղցրանայ. (Ճ. ՟Գ.։)


Բուսաբեր, աց

See full entry →

adj.

vegetative.

NBHL (1)

Ձիաւորեալ ոչ միայն ի վերայ բուսաբեր արմատոյն (փայտի խաչին)։ Որ եբարձ զփշաբեր անիծադրութիւն բուսաբերին (ծառոյն գիտութեան). (Շար.։)


Բուսական, ի, աց

See full entry →

adj.

vegetable, vegetative;
—ք, plants, vegetables.

NBHL (1)

Սերմանեաց ի նմա զբուսական զօրութիւն կենացն հետի. (Եղիշ. դտ.։)


Բազմախառն

See full entry →

adj.

much mixed;
in various voices.

NBHL (2)

Տեսութիւն անհեթեթ պատկերին բազմախառն նիւթօքն ի վերայ խեցեղէն եւ երկաթեղէն ոտից. (Արծր. ՟Բ. 3։)

Բազմախառն փողք տաւղաց. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Բազմախիտ

See full entry →

adj.

very thick;
very frequented (way);
very difficult;
very abundant.

NBHL (2)

Ի դրախտին դնելով՝ բազմախիտ ծառով. (Գանձ.։)

Երկատութիւն բնաբանականին եւ աստուածաբանականին բազմախիտ է, եւ մեծի լսողութեան պէտս ունի ... է՛ եւ այլ բազմախիտ երկատութիւն, որք ի խորագոյն իրողութիւնսն ասասցին. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։) իմա՛, հոծեալ բազմապատիկ մասամբք։


Բազմախումբ

See full entry →

adj.

cf. Բազմաժողով.

NBHL (1)

Եւ անտի յարուցեալ բազմախումբ կաճառովն մտանէ ի Գարդման գավառ. (Կաղանկտ.։)


Բազմախուռն

See full entry →

adj.

of a great concourse;
thick, thronged, mixed.

NBHL (1)

Խռնեալ յոյժ. ուր իցէ խուռն բազմութիւն՝ անձանց կամ իրաց. կուտակեալ. յաճախեալ. բազմապատիկ. խռնած, խռկած.


Բազմախտեան

See full entry →

adj.

unhealthy, that is subject to many maladies.

NBHL (1)

πολυπαθής pluribus perturbationibus obnoxius Անկեալ ընդ բազում ախտիւք, կամ ընդ բազում կրիւք, եւ վշտօք աղետից եւ տառապանօք.


Բազմախօսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Բազմաբանութիւն.

NBHL (1)

Բազմախօսութիւնն նշան անխրատից է. (Եփր. համաբ.։)


Բազմածաղիկ

See full entry →

adj.

that has many flowers.

NBHL (1)

Զսուրբ Մարտիրոսնն բազմածաղիկ պսակէր պսակօք. (Ճ. ՟Ա.։)


Բազմական, ի, աց

See full entry →

s.

guest, invited person;
table, banquet;
carpet, mattress, couch, sofa;
bench, seat;
—ս —ս բաշխել, to divide tho guests, to form several banquets apart;
—ս արկանել, to offer chairs or seats.

NBHL (1)

Ադոնիա, եւ ամենայն բազմականք նորա, Հերովդի, եւ բազմականացն, Լցան հարսանիքն բազմականօք։ Ոմն ի բազմականացն։ Ոչ ոք իմացաւ ի բազմականաց անտի։ Մտեալ թագաւորն հայել զբազմականօքն.եւ այլն։


Բազմակին, կնոջ

See full entry →

adj.

having many wives, polygamist.

NBHL (3)

ԲԱԶՄԱԿԻ ԲԱԶՄԱԿԻՆ. Բազմաւորակի. յոքնակի. եւ Բազմապատիկ. բազում.

ԲԱԶՄԱԿԻ ԲԱԶՄԱԿԻՆ. Բազմաւորակի. յոքնակի. եւ Բազմապատիկ. բազում.

ԲԱԶՄԱԿԻՆ 2 (կնոջ.) ԲԱԶՄԱԿԻ ԲԱԶՄԱԿԻՆ. Բազմաւորակի. յոքնակի. եւ Բազմապատիկ. բազում.


Բազմակոխ

See full entry →

adj.

that is trampled on or oppressed much or often;
— ճանապարհ, public or much frequented road.

NBHL (1)

Ի տունս բարեկամի քո ասէ՝ մի՛ յաճախեր բազմակոխ լինել, գուցե տտիցէ զքեզ. (Ճ. ՟Ա.։)


Բազմահամբաւ

See full entry →

adj.

very renowned.

NBHL (1)

Խնդրեցի զբազմահամբաւն զայն, եւ առ ամենեսեան ի վեր եւ ի խոնարհ շուրջ բերեալ զասացուածն. (Բրս. առ ոպտիմ.։)


Բազմահանդէս

See full entry →

adj.

pompous, with great solemnity;
glorious, victorious.

NBHL (1)

Ուր բազում հանդէս կայցէ ճգանց. մեծավաստակ. ըստ բազում փորձս անցեալ. քաջայաղթ. եւ Հռչակաւոր. շատ քրտինք թափած, երեւելի.


Բազմահանճար

See full entry →

adj.

that has much wisdom, very wise, — learned.

NBHL (1)

Ոչ գոյ մեզ զօրագլուխ քաջամարտիկ եւ բազմահանճար. (Երզն. լս.։)


Բազմահառաչ

See full entry →

adj.

that sighs much, lamentable, grievous.

NBHL (1)

Բազմահառաչ պաղատանօք եւ արտասուօք անկեալ առ ոտս հայրապետին՝ հայցէր թողութիւն. (Յհ. կթ.։)


Բազմահատոր

See full entry →

adj.

voluminous.

NBHL (1)

ԲԱԶՄԱՀԱՏ ԲԱԶՄԱՀԱՏԵԱՅ. Լի հատիւք. հատիկները շատ.


Բազմահիւս

See full entry →

adj.

well woven, that has much web, closely woven.

NBHL (1)

πολύπλοκος multis nexibus implicitus, multiplex, dolosus Որ ունի բազում հիւսուածս եւ ոլորս. բազմամանուած. պատ ի պատ եւ պատիր. ոլորքը շատ, խրթին, խաբէական.


Բազմահմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

great erudition.

NBHL (1)

Զբազմահմտութիւնս մեր նախատինս ասես. (Վրդն. պտմ.։)


Բազմահոլով

See full entry →

adj.

that has many windings or ways.

NBHL (1)

Առ բոլոր գումարս բազմահոլով տիեզերակոյտ քրիստոնէից. (Նար. ՟Գ։)


Բազմահոյլ

See full entry →

adj.

very numerous, immense, infinite.

NBHL (3)

Բազմախումբ. բազմաժողով. յոքնաթիւ. յոքնատեսակ. բազմապատիկ. դաս դաս, շատւոր.

Բանայ դուռն լուսաւոր ծննդեան վերստին նորոգմանն բազմահոյլ ժողովոց. (Սարկ. տոմար.։)

Բանայ դուռն լուսաւոր ծննդեան վերստին նորոգմանն բազմահոյլ ժողովոց. (Սարկ. տոմար.։)


Բազմաձայն

See full entry →

adj.

that has several sounds, that speaks several languages, resounding;
in various voices.

NBHL (1)

πολύφωνος multisonus որպէս Մեծաձայն. քաջահնչօղ. ձանը զօրաւոր՝ սաստիկ.


Բազմաձեւ

See full entry →

adj.

multiform.

NBHL (1)

Նուրբ՝ եւ գրեթէ օդային թեւովքն (մեղուաց) բազմաձեւ ձգեցելովքն. Եւ սոյն բազմաձեւ, եւ աղգի ազգի. առ որս. ՟Է։ Բազմաձեւ արուեստականագոյն անօթք ճախարակեայք։ Հեշտ ցանկութիւն՝ բազմապատիկ եւ բազմաձեւ օձի նմանեցաւ. (Փիլ. տեսական. եւ Փիլ. այլաբ.։)


Բազմաձիգ

See full entry →

adj.

that is thrown or spread several times.

NBHL (1)

Զբազմաձիգ տեղացմունս նետից եւ ռմբաքարաց իբր յամուր մեքենայէ ի բաց դարձուցեալ. (Սկեւռ. լմբ.։)


Բազմաճամուկ

See full entry →

adj.

of many and various colours.

NBHL (1)

Բազմագունակ, երփն երփն. խատուտիկ, փայլուն.


Բազմամանուած

See full entry →

cf. Բազմաման.

NBHL (1)

Ճշմարտութիւնն զանխլանաց ի բազմամանուած մտածութեանց։ Զի՞նչ պէտք են ձեզ բազմամանուած դիւտից եւ բանից խոտորելոց. (Պրպմ.։)


Բազմամասն

See full entry →

adj.

that is formed of several parts;
diverse, various, multifarious.

NBHL (3)

πολυμερής multis partibus constans Որ ունի բազում մասունս. բազմամասնեայ. բաղադրեալ. եւ Բազմապատիկ. զանազան.

Առինչ՝ բազմամասն դիմօք է. որպէս տիւ եւ գիշեր, կրկնապատիկն առ կէսն. (Ոսկիփոր.։)

Բազմամասն գիտութեամբ իմաստից. (Երզն. մտթ.։)


Բազմամբոխ

See full entry →

adj.

peopled;
of great concourse, numerous;
tumultuous.

NBHL (3)

Կամ Բազմապատիկ. բազում եւ առատ.

Ոչ սպասք բազմամբոխք. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Ըստ դիպելոյ աշխարհիս հայոց բազմամբոխ դարուց, երբեմն խաղաղութեան, եւ երբեմն սաստիկ եւ անբաւ շփոթմանց. (Փարպ.։)


Բազմամբոխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

great multitude of people;
tumult, great noise with confusion and disorder.

NBHL (1)

Յաճախութիւն ամբոխի, եւ ամբոխիչ իրաց. Նա ինքն ամբոխի առ ինքն բազմամբոխութեամբն եւ ախտիւք, եւ այլոց զնոյն զայն գործէ. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Բազմամեղ, աց

See full entry →

adj.

burdened with many sins, great sinner.

NBHL (1)

Որոյ բազում են մեղք. յետին մեղաւոր , կարի յանցաւոր. բազմայանց. մեղքը շատ.


Բազմայածեան

See full entry →

adj.

that wanders;
tortuous, devious.

NBHL (1)

Որ բազում վայրօք կամ զիրօք յածի. բազմաշրջիկ. դիւրաշրջիկ. որ շատ կըպտըտի.


Բազմայորդ

See full entry →

adj.

copious.

NBHL (1)

Յորդ յոյժ. բազմապատիկ.


Բազմանկողին

See full entry →

adj.

prostituted, whoremonger;
prostitute;
cf. Բազմայր.

NBHL (1)

Որոյ բազում են անկուածք.բազմամանուած. բազմահիւս. բազմապատիկ.


Բազմաշահ

See full entry →

adj.

very useful, profitable;
բազմաշահ լինել, cf. Շահել, cf. Ճոխանալ, cf. Հարստանալ.

NBHL (1)

Ի սիրոյ բազմաշահ երախտիք բարեաց։ Բազմաշահ օգուտք. (Յճխ. ՟Ժ. ՟Ժ՟Ը։)


Բազմաշարժ

See full entry →

adj.

trembling;
mutable.

NBHL (1)

Առ ի յախտից (այսինքն ի կրից) բազմաշարժից վտանգեալք. (Դիոն. ածայ.)