cf. Շինուած.
· Calfa
Ի շինածոյն երուսաղէմի մինչեւ ցօծեալն առաջնորդ։ Շինած տաճարին կատարեցաւ։ Ի տաճարին շինածոյ մինչեւ ցկիւրոս. (Շիր. քրոն.։)
rudely, coarsely, clownishly, boorishly.
· Calfa
Մովսէս եւ եղիա. մինն նրբալեզու եւ ծանրաձայն, եւ միւսն շինականագոյնքան զբազումս։ Չես աղքատագոյն քան զայրին, եւ ոչ շինականագոյն քան զպետրոս եւ զյովհաննէս։ Զառաջին՝ մեր քաղաքս (անտիոք) էառ զանուն քրիստոնէութեան. իսկ ի ցածութեան հրահանգսն եւ քան զշինականագոյն քաղաքսն վատթար գտանիք. (Ոսկ. մտթ.։)
Գարեղէն հացիւք շինականագունիցն առաջի գնի. (Եփր. աւետար.։)
construction.
· Calfa
Որ յառաջն արդիւնաւոր էր ի շինումն եկեղեցւոյն. (Կիր. պտմ.։)
tomb, sepulchre, urn, monument;
—ք, cemetery;
մարմնածախ —, sarcophagus;
— հոյակապ, mausoleum;
— դատարկ, cenotaph.
· Calfa
Շիրիմն նորա կայ առ կողմն տաճարին։ Շիրիմն նշանաւոր կայ առաջի դրանն յերուսաղէմ. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 23։ Խոր. ՟Բ. 32։)
Գագաթն գողգոթայ՝ տեղի կառափելոյ, եւ շիրիմ առաջին մարդոյն յեբրայեցւոցն ասացեալ. (Անյաղթ բարձր.։)
to vow, to make a vow;
to take the vows, to profess;
to make or conclude a treaty, or covenant;
to confederate, to enter into a mutual obligation;
— նուէրս, to promise offerings.
· Calfa
Մանուկն սամուէլ ուխտեցաւ յառաջագոյն առաջի տեառն». այսինքն նուիրեցաւ. (Տօնակ.։)
διατίθημι dispono, constituo, decerno, pango διαμαρτύρομαι testor, testificor. Ուխտ դնել. խոստանալ. դաշինս կռել. կտակ առնել. առաջադրել. որոշել. դնել վկայութիւն.
traveller, passenger.
· Calfa
Ըստ ուղեգնացացն (նոր. ձ. ըստ ուղղէգնացիցն) սովորութեան ի յառաջադէմսն հայելով՝ սակաւ ինչ բանի արժանաւոր առնէ զերեւելիսս. (Նիւս. կուս.։)
returning from a journey or voyage, travelled.
· Calfa
Հրամայէր զուղեկեալսն ի հայոց՝ ի վրաց եւ յաղուանից՝ զառաջեաւ ածել. (Փարպ.։)
traveller;
passenger;
ի ձեւ —ի, in travelling trim.
· Calfa
ՈՒՂԵՒՈՐ. որպէս ուղեւորիչ կամ ուղեցոյց, ուղղիչ. առաջնորդ.
to guide, to conduct, to direct in the way, to put on the way;
to send, to despatch, to forward.
· Calfa
ἠγέομαι duco, conduco. Տանիլ յուղի ուղիղ. առաջնորդել. եւ Յուղարկել. յղել. գրի եւ Ուղղեւորել.
to set out on a journey, to start, to go to travel, to travel, to take a journey, to journey.
· Calfa
Իշխանութիւն ունիմ յերկինս ուղեւորել, եւ ընդ հրեշտակս պարել։ Ճանապարհորդաց առաջնորդ, որք ուղեւորին ի ծովու եւ ի ցամաքի։ Ի նոյն շաւիղ ուղեւորեալ, իւրում հօտին առաջնորդեալ. (Նար. երգ.։ Շ. բարձր.։ Յիսուս որդի.։)
right, straight, direct, vertical, upright;
correct, accurate;
right, just, honest, loyal, equitable;
directly, straightly, vertically;
uprightly, rightly, justly, well;
— գիծ, right line;
— անկիւն, right angle;
— սիրտ, honest, loyal heart;
— միտք, upright mind, just judgment;
— առնել, to smooth, to prepare;
to make ready the way;
cf. Ուղղեմ;
— գնալ ի նպատակն, to come to the point, to aim at;
— վարդապետել, to indoctrinate, to instruct in sound principles;
— դատեցար, thou hast rightly judged.
· Calfa
Ոչ ապաքէն, եթէ ուղիղ մատուցանես, եւ ուղիղ ոչ բաժանես, մեղար։ Ուղիղ մեկնեաց։ Աչք քո ուղիղ հայեսցին։ Ոչ ուղիղ գնացեալ է առաջի իմ ժողովուրդ իմ։ Ուղիղ դատեցար։ Ուղիղ ետուր զպատասխանիդ։ Ոչ ուղիղ գնան ի ճշմարտութիւն աւետարանին։ Ուղիղ համառօտել զբանն ճշմարտութեան.եւ այլն։
cf. Ուղեղ.
· Calfa
Ոչ ապաքէն, եթէ ուղիղ մատուցանես, եւ ուղիղ ոչ բաժանես, մեղար։ Ուղիղ մեկնեաց։ Աչք քո ուղիղ հայեսցին։ Ոչ ուղիղ գնացեալ է առաջի իմ ժողովուրդ իմ։ Ուղիղ դատեցար։ Ուղիղ ետուր զպատասխանիդ։ Ոչ ուղիղ գնան ի ճշմարտութիւն աւետարանին։ Ուղիղ համառօտել զբանն ճշմարտութեան.եւ այլն։
walking upright;
walking in uprightness, full of rectitude, virtuous.
· Calfa
Յառաջագոյն ետես տեսական զօրութեամբն ո՛չ ուղղագնաց առ բարին զկամսն. (Նիւս. կազմ.։)
orthogon, rectangle.
· Calfa
Ասէ եւրիպիդէս, եթէ ինձ պատուեալ լիցի ութերեակ. որ եւ քուեայ առաջին զսա անուանէ յաղագս ուղղանկեանցն. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.) իմա՛ ուղիղ անկեանց, կամ նման գոլոյ ուղղանկիւն ձեւոց։
orthogonal, rightangled, rectangular.
· Calfa
Ասէ եւրիպիդէս, եթէ ինձ պատուեալ լիցի ութերեակ. որ եւ քուեայ առաջին զսա անուանէ յաղագս ուղղանկեանցն. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.) իմա՛ ուղիղ անկեանց, կամ նման գոլոյ ուղղանկիւն ձեւոց։
blowing straight.
· Calfa
Ի հողմոցն ոմանք ուղղաշունչք են՝ յառաջ շնչելով ուղղակի, եւ ոմանք թիւրաշունչք. (Արիստ. աշխ.։)
cf. Ուղղեմ.
· Calfa
ՈՒՂՂԱՒՈՐԵՄ ՈՒՂՂԱՒՈՐԻՄ. Ուղղել. կարգել. առաջնորդել. իլ.
to make straight, to trim, to straighten;
to erect, to raise, to hold up;
to address, to direct;
to conduct, to govern, to rule;
to correct, to rectify;
to correct, to reclaim, to improve, to reform, to make better, to amend;
— զգնացս, զվարս, to regulate one's conduct or actions;
to repent, to amend;
— զսխալանս, to confess one's errors, to redeem one's faults;
— զբան, զխնդիր, to address, to direct one's words to, to question;
ատեան —, to assemble or convoke a council;
նիզակ ումեք —, to hurl a javelin at;
— զկայմ, to mast.
· Calfa
Զամենասուրբ սեղանն ուղղէին։ Ուղղէր ի տան իւրում աւազան։ Զառաջիկայ իրսդ ուղղեցէ՛ք. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Ը։)
Նա նախ զառաջինն ուղղեաց եկեղեցի յաղեքսանդր քաղաքի. (Եւս. պտմ.։)
Ո՛չ զայն ասէ, թէ զամենայն ինչ՝ որ առաջի դնիցեն, ուղղեսցեն, այսինքն զոր ի մտի դիցեն՝ կարասցեն առնել. (Կիւրղ. ծն.։)
ὁρθόω, ὁρθοτομέω, εὑθύνω, διορθόω, κατορθόω, κατευθύνω rectifico, rectum facio, dirigo ἑναρμόζω accommodo, modulor ἁνορθόω erigo συστίζω constituo. Ուղիղ առնել. յուղղութիւն վերածել. հարթել. յարդարել. կանգնել. յաջողել. վարել. ղեկավարել. կառավարել. տնտեսել. առաջնորդել. հովուել. բարեկարգել. շտկել, տրըստել, տնկել, առաջ տանիլ, կարգաւորել.
straight (road);
just, virtuous.
· Calfa
Ուղիղ ընթացօղ. արդար. առաքինի. եւ Ուր ուղիղ ընթացք կայցեն առաջի.
corrector;
reformer;
rector, director;
conductor, leader;
driver, coachman;
steersman, helmsman;
cf. Ղեակ;
regulator, governor, moderator.
· Calfa
Իմաստութեան առաջնորդ է, եւ իմաստնոց ուղղիչ։ Կառք աստուծոյ բիւրապատիկք՝ հազարք ուղղիչք։ Նաւք փոքր թեւովն շրջին, յո՛ր կոյս եւ միտք ուղղչին կամիցին. (Իմ. ՟Է. 15։ Սղ. ՟Կ՟Է. 18։ Յկ. ՟Գ. 4։)
Ըստ ոտինն զհետ երթիցէ առաջնորդին եւ ուղղչին. (Ածաբ. աղք.։)
εὑθύνων, κατευθύνων, διορθώτης regens, dirigens, rector, director, moderator κυβερνήτης gubernator. Որ ուղղէ. առաջնորդ. կառավար. ղեկավար. վարիչ.
direction;
regularity;
rectitude, uprightness, integrity, justice, equity;
correction, rectification, adjustment, amendment;
redress, reformation;
direction, tendency;
— վարուց, moral tendency, conduct, morality, morals;
— բարուց, correction of morals;
գիրք ուղղութեանց, the Book of Jasher;
ածել յ—, to reclaim, to correct;
յ— գալ, to be reclaimed, corrected, to repent.
· Calfa
Կարես զամենայն ուղղութեամբ վճարել։ Ուղղութեանց լինել վերակացու եւ առաջնորդ. (Եղիշ. ՟Գ։ Իգն.։)
cf. Ուն ;
habit, custom, accustoming, routine, practice;
ունակութեամբ, by routine, by rote;
ունակութեամբ յաղթի, custom conquers custom.
· Calfa
Հակառակ կան միմեանց որպէս ունակութիւն եւ պակասութիւն։ Ունակութիւնք քան զպակասութիւնս յառաջագոյն են, եւ ի բաց բարձօղք ունակութեանցն՝ պակասութիւնք. (Առ որս. ՟Գ։)
empty-handed;
with empty hands.
· Calfa
Ոչ երեւեսցիս առաջի տեառն աստուծոյ քում ունայնաձեռն։ Մի՛ մտցես ունայնաձեռքն առ սկեսուրն քո։ Ելանէին ի մարտ պատերազմի պատերազմական գործեաւ ... օգնել դաւթի ոչ ունայնաձեռն. (Օր. ՟Ժ՟Զ. 16։ Հռութ. ՟Գ. 17։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Բ. 33։)
holding, taking.
· Calfa
Վասն յուդայի, որ եղեւ առաջնորդ ունելեացն յիսուսի։ Զփառս ունելեաց նորա բարձրացոյց. (Գծ. ՟Ա. 16։ Սիր. ՟Ա. 24։)
auditor, listener, hearer;
listening, obedient, docile, submissive;
—ք, auditory, audience, the public.
· Calfa
Ունկնդրաց եւ հնազանդելոց առաջնորդէ ի հաճոյս տէրութեանն իւրոյ։ Ունկնդի՛րդ դու սիրեցեալ։ Երանի՛ իցէ ունկնդիր աշակերտաց։ Բարեմիտ ունկնդիր՝ մեռեալս յարուցանէ. (Յճխ. ՟Ժ՟Գ։ Վրք. հց. ՟Բ։ Կլիմաք.։)
Ունկնդիր եղեւ յակոբ հօր եւ մօր իւրում։ Ունկնդիր եղեւ աբրամ ձայնի սարայի։ Եւ ոչ եղեր ունկնդիր այնմիկ։ Ունկնդի՛ր լերուք առաջնորդաց ձերոց.եւ այլն։
to lend one's ear to, to listen, to auscultate, to hear, to hearken to, to grant;
to obey.
· Calfa
Ո՛չ է պարտ ձեռնադրութիւնս առնել առաջի ունկնդրողաց (կամ ունկնդրաց)». իմա՛ երախայից եւ ապաշխարողաց։
memory, remembrance;
attention;
intelligence, mind, sentiment, sense, instinct;
late;
cf. Յուշիկ;
— եւ ուրուշ, the senses;
— ի կուրծ, attentively, carefully, heedfully;
—ի —ով, with great attention, most attentively, more at leisure, diligently, carefully;
— առնել, առնուլ, ունել, դնել, to pay attention, to be attentive, to have in view, not to lose sight of;
to apply oneself to;
to mind, to take care, to be heedful or cautious, to take good heed, to be on one's guard;
to tend to, to aim at, to seek, to try, to endeavour, to strive;
յ— ածել, առնել, արկանել, to recall to mind, to remember, to remind;
cf. Յիշեցուցանեմ;
յ— գալ, լինել, զ—ով գալ, to bear in mind, to recollect, to call to mind, to remember;
յ—ի ունել, կապել, to preserve in one's memory, to have recollection of, never to forget;
— ի կուրծս առնել, to think, to meditate, to conceive or imagine the design of;
— ի կուրծս արկանել, to take a thing for serious, in earnest;
զ— եւ զուրուշ գրաւել, cf. Մոգեմ;
ընդոստուցանել զ—, to excite the attention;
— ունել յոք, to follow with the eyes;
յ— բերել, cf. Յիշեմ;
յ—ի բերել, to revive, to cause a person recover his breath, to quicken, to rouse;
— ունել, to wait;
բառնել յ—ոյ մտաց, to cause to forget, to put out of one's head;
պրծանիլ յ—ոյ յիշատակաց, to be forgotten;
յ— լինի ինձ, ինձ յ— անկանի, I do remember;
— ի կուրծս անկաւ գրել, the idea struck him to write, he conceived the idea of writing;
— ի կուրծս քաջալերէին զմիմեանս, they incessantly encouraged one another;
չէ ի յ— մտաց, he does not remember;
նմա ընդ յ—ի կապեալ, calling to his memory, reminding him;
— կալ, attention !.
· Calfa
Զամենայն զուշով ածեալ՝ ասէր, յիշեցի զաւուրսն զառաջինս։ Զուշով ածեալ զխրատ ամբարշտին՝ որ բերանով օձին. (Եպիփ. ծն.։)
to be vigorous, rank, flourishing;
fig to be in a thriving or prosperous condition;
to be full, brimful;
to abound, to redound.
· Calfa
Լցեալս եւ ուռճացեալս արդարութեան պտղովք։ Ոչ միայն բանիւ ուռճացեալ, այլեւ ի գործ պատերազմաց ընդ առաջինսն թուեալ. (Ոսկ. համբ.։ Խոր. առ արծր.։)
cf. Որոշողական.
· Calfa
Հոգի ուղիղ, առաջնորդական, տէր, առաքիչ. (որոշիչ. Ածաբ. պենտեկ, յորմէ եւ Շար.։)
lamb.
· Calfa
Եօթն որոջ ոչխարաց։ Էգ յօդեաց որոջ, կամ ալոճ մի յայծեաց։ Որոջ մի փոքր։ Զենին զորոջսն։ Որոջք երկերիւր։ Իբրեւ որոջ առաջի կտրչի անմռունչ կայ։ Մաննայ ըստ խոյիցն եւ ըստ որոջացն.եւ այլն։
s. zool. sea-mew, sea-gull, cob;
cf. Ցին.
· Calfa
Ագռաւ ... եւ ջայլեամն, եւ բու, եւ որոր. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 15։ Ուր յն. թուի լինել. թէպէտեւ յետ եւ յառաջ դասաւորին անուանք թռչնոցս յեբր. եւ ի յն։)
cf. Որչափոյք.
· Calfa
Պարտ է զմտաւ ածել զազգսն՝ որ առաջի եղեն, թէ ո՞րչափոյք էին. (Եւս. քր. ՟Ա։)
how much, how many, how;
as much as;
որչա՞փ եւս, որչա՞փ եւս առաւել, how much more ?
որչա՞փ անգամ, how many times ?
որչա՞փ ժամանակ, how long ?
— յիսն է, as much as in me lies, my best;
— կարեմ, as much as I can;
— հնար է, as much as possible;
— եւ մեծատուն իցէ, however rich he may be;
այնչափ յարգեմ զնա — զքեզ, I esteem him as much as I do you;
եւ — յառաջ մատչէր, in proportion as he advanced;
զորս — ոք հաւաստագոյն քննեսցէ, the more one sifts or investigates them, the more one;
— ի կենցաղումս կեամ, while I breathe this moral breath;
յ—ից զրկեցեր զանձն քո բարութեանց, of how much you have deprived yourself !
— ծնեալ էր զիս մայր իմ՝ այսպէս հանգիստ եւ անոյշ քուն ոչ է եղեալ, never since my birth did I sleep so well;
— մարդիկ, նոյնչափ կարծիք, as many men, as many minds.
· Calfa
as, the same as, like, almost, according to, conformably, how;
when;
how ! what ! indeed !
— զի, in order that, that, to the end that, so that;
because, for;
— թէ, as if, as though;
— զիարդ եւ իցէ, at all events, no matter what happens;
— զիարդ եւ կամք իցեն, however they may wish, in whatever way one may wish it;
մարդոյ — խոտոյ են աւուրք իւր, the days of man are like grass;
որպէս, որպէս զի, — առանց քննելոյ են դատաստանք նորա, how unsearchable are His judgments !
—, մեռա՜ւ ուրեմն, what! he is dead!.
· Calfa
Որ յառաջ քան զլինել ճարտա՛ր գիտէ զամենայն ինչ՝ այնպէս, որպէս յետ կատարելոյն ամենայնի. (Ոսկ. ես.։)
Զեղբարսն անուանեալ պահլաւս. որպէս զի լինել նոցա պատուականագոյն։ Ամբարիշտն նեստոր այլ որդի ասէր շնորհօք ի մարիամայ, եւ ա՛յլ որդի ի հօրէ յառաջ, որպէս զի լինել երկու որդիս. (Խոր. ՟Բ. 27։ ՟Գ. 61։)
to chase, to hunt, to go a hunting or shooting, to shoot;
to try or endeavour to win or to seduce, to wrap up or involve in snares, to surprise, to entrap;
— հաւս, to fowl;
cf. Ձուկն;
աղուէս —, to hunt a fox;
— զհոգիս, to prey upon souls;
— զոք, to catch or entrap a person, to insnare;
to captivate, to win;
to entice, to attract, to allure, to flatter;
— զսիրտ ուրուք, to gain a person's heart;
— զոք բանիւ, to win a person with fair speech;
— ինչ բանս ի բերանոյ ուրուք, to entangle a person in his own words;
— զյաջողութիւն աւուրց, to watch the propitious moment or favourable occasion;
— փառս կամ պատիւս, to go in search of honour or glory.
· Calfa
Կարի խնամով որսան զառաջին պատիւն յողջոյնս եւ յաթոռս եւ ի գահս. (Իգն.։)
hunter, huntsman, venator;
— ձկանց, fisher, fisherman, piscator;
կին —, huntress;
— բանից, a pryer into other person's thoughts.
· Calfa
Նա էր սկայ որսորդ առաջի տեառն աստուծոյ։ Իբրեւ զվարմ ձգեալ ի գլուխ գահաւանդի, զոր որսորդք յո՛րս հաստատեցին։ Եթէ անկանիցի՞ թռչուն ի յերկիր առանց որսորդի։ Կացցեն ի նմա որսորդք, ձգանք ուռկանաց առանձինն եղիցին։ Արարից զձեզ որսորդս մարդկան.եւ այլն։
cf. Կամիմ.
· Calfa
Առնու այր՝ զոր ուզէ։ Չունի իշխանութիւն տուօղն (փոխոյ) ուզել յառողէն յառաջ քան զպոմանն. (Մխ. դտ.։)
octuple;
eight-fold, eight times as much.
· Calfa
Զվեցերորդն՝ առաջնոյն ութապատիկ. (Պղատ. տիմ.։)
dauntless, fearless, courageous, valiant, intrepid.
· Calfa
Իբրեւ քաջաբանի եւ ուժգնասրտի առն՝ համարձակախօսի (առաջի) այնքանւոյ թագաւորի. (Խոր. ՟Գ. 65։)
making a vow;
concluding a treaty;
vow;
profession;
wish, desire.
· Calfa
Պատգամաւորութիւնս առ միմեանս առնէին, եւուխտադրութիւնս։ Այս ուխտադրութիւն հաստատուն կայցէ ի մէջ երկուց ազգաց մինչեւ ի կատարած աշխարհի։ Վստահ եղեալ յուխտադրութիւն ոստիկանին՝ դարձան ի հայս։ Ըստ ուխտադրութեան յառաջաբանին՝ եւ զյաբեթին արկցուք ձեռն ի գործ գրել. (Փարպ.։ Թղթ. դաշ.։ Ղեւոնդ.։ Սամ. երէց.։)
Ուխտադրութիւնք արտօսրագոչ հառաչանօք յամենայն ժողովրդենէն եղեն առաջի կենդանի նշխարացն։ Ի տաճարն ընթանայր տիրամօրն, ուր եւ ուխտադրութեանն էին դաշինք։ Անխափան ուխտադրութեամբ, եւ անմոռաց յիշատակօք. (Ճ. ՟Ը.։ Սկեւռ. ի լմբ.։ Արծր. ՟Ե. 3։)
that has made a vow;
allied;
Nazarite;
professed (monk or nun);
pilgrim.
· Calfa
Մտին առաջի սուրբ ոսկերացն յովաննու (մկրտչի). ուխտաւոր լինէին, եւ խնդրէին յաստուծոյ՝ լինել նոցա այցելու եւ օգնական. (Բուզ. ՟Ե. 43։)
to count, to calculate, to compute, to number;
to repute, to esteem, to think, to deem, to judge, to believe;
to pass for, to counterfeit;
յառասպելս —, to treat as fables.
· Calfa
Մի՛ աննման ինչ զառաջնոցն համար հաշուել. (Եւս. քր.։)
conciliator, reconciler, peace-maker, pacifier;
conciliating, pacifying.
· Calfa
Ի ձեռն հաշտարար պատարագին։ Ենովս եւ ենովք եւ նոյ հաշտարարքն են առաջի տէրութեանն. (Յճխ. ՟Ժ՟Գ։)
cf. Հապ.
· Calfa
Հապա խօսել սկսան՝ որ եկեալ էին ի թագաւորէ անտի։ Հապա զօրաժողով լինէր ապողոնիսս։ Յառաջ ինքն նահատակեցաւ, հապա զօրքն միագունդ զկնի փողեցան. (՟Ա. Մակ. ՟Բ. 17։ ՟Ժ՟Զ. 6։)
sighs;
groans, lamentation, weeping;
մեծ, խոր —նս արձակել, to fetch deep or heavy sighs, to sigh heavily;
հեղձամղձուկ զ—նսն առնել, to stifle one's sighs;
— հեղձամղձուկ զնա առնէին, his sighings stifled his utterance;
—նօք, with a sigh;
—նօք ի խորոց սրտէ ասաց, after profoundly sighing he said.
· Calfa
Բազում հառաչանօք պաղատեցաւ առաջի աստուծոյ. (Իգն.։)
to arrive at, to attain, to reach;
to catch, to take, to surprise;
to get, to obtain, to gain;
to be destined, allotted or obliged to;
to ripen, to become ripe;
to understand;
— ի վերայ, to comprehend, to conceive, to understand, to apprehend, to catch at;
to penetrate, to break into;
յեղակարծում, յանակնկալս ի վերայ —, to surprise, to catch;
to overtake, to come on like a thunderclap;
— ի պաշտօն, to obtain, to get hold of a place or post;
ի պատիւ —, to rise to dignities, to be promoted to high rank;
— զքաղաքաւ, to assault the city;
— ի վերայ իրաց աշխարհին, to assume the direction of, to take in hand public affairs;
— ի ցամաք, to disembark, to land, to arrive;
— վիրաց, to draw to a head, to gather;
եթէ զնա ոչ —նէ ինձ տեսանել, if I should not happen to see him;
թէեւ մեռանել ինձ —նիցէ ընդ քեզ, even were I to die with thee;
—նէ քեզ դարձեալ մարգարէանալ, you must prophesy anew;
գուցէ —նիցէ քեզ անձրեւ, lest the rain should surprise you;
ծերացեալ հասեալ յարս, old, among the elders;
հասեալ ժամ, present.
· Calfa
Հասանէ նմա առաջիկայիցս յայտնութիւն. (Խոր. ՟Ա. 24։ (որ եւ հայի ի յաջորդ նշ։))
to equal, to divide in two parts, in halves;
to share, to part equally, to portion out;
to accomplish;
— զսէրն ընդ ամենեսին, to love impartially, to be large-hearted;
մի —եսցեն զաւուրս իւրեանց, they shall not live out half their days.
· Calfa
Յամսեան առաջնում չարչարեցաւ քրիստոս զկնի հասարակելոյ տուընջեան եւ գիշերոյ. (Շիր. զատիկ.։)
producing, bearing ears.
· Calfa
Ո՞չ այժմ հասկաբեր է, որ յառաջն ոչ յղանայր. (Ոսկ. յաւետիս.։)