Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Բռնաբարեմ, եցի

See full entry →

va.

to violate, to force.

NBHL (3)

καταδυναστεύω vi opprimo, βιάζω, βιάζομαι vim adfero, urgeo Բուռն առնել. բռնաբար վարել կամ վարիլ. հարստահարել եւ բռնադատել.

Բռնաբարեալ վաճառեսցէ զնոսա։ Ամենեքեան՝ որ գերեցին զնոսա, բռնաբարեցին զնոսա, եւ ոչ կամէին արձակել զնոսա. (Օր. ՟Ի՟Դ. 7։ Երեմ. ՟Ծ. 33։)

Արքայութիւնն Աստուծոյ աւետարանի, եւ ամենայն ոք զնա բռնաբարէ. (Ղկ. ՟Ժ՟Զ. 16 (յն. է հոմաձայն. որպէս ն. կամ կ. առ նա՝ բռնադատի, կամ բուռն առնէ։))


Բռնադատ, աց

See full entry →

adj.

violent, coercive, troubled, constrained, forced.

NBHL (2)

Մարտ ընդ բռնադատին բուղայի դնել։ Զանգիտեալ ի մախացօղ խորամանկութենէ բռնադատին։ Մատնեսցին ի ձեռս հեթանոսական բռնադատացն. (Յհ. կթ.։)

Ընդ ժամանակս յուլանոսի բռնադատ արքայի. (Վրք. հց. ձ։)


Բռնադատեմ, եցի

See full entry →

va.

to violate, to force, to oblige, to necessitate, to compel, to convince, to subject, to constrain, to exact, to persecute.

NBHL (10)

Կամիս զկին իմ բռնադատել ի տան իմում. (Եսթ. ՟Է. 8։)

Բռնադատեաց զնա, եւ էառ։ Բռնադատեաց զնա աներ իւր եւ նստաւ։ Թո՛ղ բռնադատեսցուք զքեզ։ Բռնադատեաց տարաւ զմեզ։ Գինի՝ որ բռնադատէ զայս ամենայն գործել։ Արքայութիւնն երկնից բռնադատի, եւ բռունք յափշտակեն զնա.եւ այլն։

Ոչ կամաւ, այլ բնութեամբ բռնադատեցաւ (ասեն՝ ի չարն). (Եզնիկ.։)

Կամօք յայն բռնադատի. (Մաշկ.։)

Բռնադատեալ ուսումն ոչ բնաւորեցաւ յարամնալ. (Բրս. մախ.։)

Եւ καταδυναστεύω vi opprimo, subigo Բռնաւորաբար նուաճել ընդ բռամբ. հարստահարել. բռնաբարել. եւ Բռնի առնուլ. եւ Լլկել. բռնանալ ի վերայ.

Բռնադատել զորբն եւ զայրին. կամ զտնանկն, զնա, զմեզ, եւ այլն. (Երեմ. ՟Ի՟Բ. 3։ Եզեկ. ՟Ի՟Բ. 7։ Իմ. ՟Բ. 10։ ՟Ժ՟Ե. 14։ ՟Բ. Մակ. ՟Ա. 28։)

Բռնաւորաբար նուաճել ընդ բռամբ. հարստահարել. բռնաբարել. եւ Բռնի առնուլ. եւ Լլկել. բռնանալ ի վերայ.

Բռնադատել զորբն եւ զայրին. կամ զտնանկն, զնա, զմեզ, եւ այլն. (Երեմ. ՟Ի՟Բ. 3։ Եզեկ. ՟Ի՟Բ. 7։ Իմ. ՟Բ. 10։ ՟Ժ՟Ե. 14։ ՟Բ. Մակ. ՟Ա. 28։)

Կամիս զկին իմ բռնադատել ի տան իմում. (Եսթ. ՟Է. 8։)


Բռնադատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

violence, force, constraint, assault, persecution, extortion;
violation, rape.

NBHL (3)

Ոչ ուրուք բռնադատութեամբ, բայց իւրովք իշխան կամօք կրեաց. (Ագաթ.։)

Ոչ յակամայ կամս, եւ ո՛չ ի հարկէ եւ կամ ի բռնադատութենէ, այլ կամօք եւ անձնիշխանութեամբ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։)

Ոչ բռնադատութեամբ ինչ եթոց յիւրմէ զկենդանութիւնն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Բռնազբօսեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Բռնադատեմ.

NBHL (3)

βιάζω, ἑκβιάζομαι vim infero, vi adigo բռնաբարել. բռնադատել. բռնանալ, եւ բռնութեամբ ձգել.

Բռնազբօսեսցի ոք ամուր զօրութեամբ. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)

Պահեցին զաւանդն բռնազբօսելով ի նոստ համակ զվայելչականն՝ որ պահիւր. (Համամ առակ.։)


Բռնազբօսիկ

See full entry →

adj.

forced, constrained, affected.

NBHL (1)

Ակամայ, եւ ի բռնութենէ բռնազբօսիկ ինչ իրաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։)


Բռնազբօսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Բռնադատութիւն.

NBHL (6)

Զենովք ոչ բռնազբօսութեամբ առեալ ի կեանսն. (Ագաթ.։)

Կամաւ յայնոսիկ խոնարհէր (կիրս) տէրն, եւ ոչ եթէ բռնազբօսութեամբ զփրկչականն զիւրեամբք ածել կամէին զմարմինն. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Ոչ բռնազբօսութեամբ ինչ զենաւ. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)

Յաղագս ամբարտաւանութեան եւ բռնասբօսութեան զօրավարաց. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)

Վասն զի բռնազբօսութեամբ զդէմ չկարէր ունել. (Յհ. կթ.։)

Իմաստունն յանդիմանէ եւ զամենայն բռնազբօսութիւն, եւ յարգէ զպահօղս իրաւանց եւ արդարութեան. (Տօնակ.։)


Բռնալիր

See full entry →

adv.

with unsparing hand, by handfuls, liberally.

NBHL (2)

Լի բռամբ. եւ Որ ինչ լնու զբուռն. լեցուն ձեռքով. եւ ձեռք լեցնօղ.

Բռնալիր քարանցն ձգմամբ. (Նար. ՟Ժ՟Դ։)


Բռնակալ, աց

See full entry →

adj. s.

tyrant, despot, usurper;
բռնակալ լինիմ, cf. Բռնակալեմ.

NBHL (6)

τύραννος, τυραννικός tyrannus, tyrannicus Բռնաւոր, կամ գոռոզ, որ բռնութեամբ կամ ի բռին կալեալ ունի զայլս՝ նուաճելով եւ հարստահարելով. եւ Բռնաւորական.

ԲՌՆԱԿԱԼ ԼԻՆԵԼ. չ.ն. ԲՌՆԱԿԱԼԵՄ, եցի. τυραννεύω, δυναστεύω tyrannidem exerceo, impero, regno Բռնանալ. իշխել. տիրել. տիրաբար կամ բռնութեամբ առնուլ, ունել. նուաճել՝ որպէս հզօր, կամ որպէս բռնաւոր հարստահարօղ.

Ամողիոս ՟Զ՟Խ՟Բ ամս բռնակալ լինէր. (Եւս. քր.։)

Բռնակալեաց ի վերայ արեւելից։ Բռնակալեաց միահեծան զամենայն աշխարհն. (Ճ. ՟Ա.։)

Յոլով տեղիս բռնակալեալ... Եւ զԴամասկոս բռնակալեալ. (Վահր. ոտ.։)

Եհան զկապեալսն քաջութեամբ իւրով, զբռնակալեալսն ի գերեզմանս. (Ոսկ. համբ.։)


Բռնակալեմ, եցի

See full entry →

va.

to tyrannize.

NBHL (5)

ԲՌՆԱԿԱԼ ԼԻՆԵԼ. ԲՌՆԱԿԱԼԵՄ. τυραννεύω, δυναστεύω tyrannidem exerceo, impero, regno Բռնանալ. իշխել. տիրել. տիրաբար կամ բռնութեամբ առնուլ, ունել. նուաճել՝ որպէս հզօր, կամ որպէս բռնաւոր հարստահարօղ.

Ամողիոս ՟Զ՟Խ՟Բ ամս բռնակալ լինէր. (Եւս. քր.։)

Բռնակալեաց ի վերայ արեւելից։ Բռնակալեաց միահեծան զամենայն աշխարհն. (Ճ. ՟Ա.։)

Յոլով տեղիս բռնակալեալ ... Եւ զԴամասկոս բռնակալեալ. (Վահր. ոտ.։)

Եհան զկապեալսն քաջութեամբ իւրով, զբռնակալեալսն ի գերեզմանս. (Ոսկ. համբ.։)


Բռնակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

tyranny;
despotism.

NBHL (2)

τυραννίς, τυραννία tyrannicus dominatus, imperium, regnum Բռնակալելն. իշխելն տիրաբար կամ բռնութեամբ կամ ապստամբութեամբ. տէրութիւն. բռնաւորութիւն. cf. ՀԱՐՍՏՈՒԹԻՒՆ. δυναστεία dynastia

Ամենայն հեթանոսք ծովացեալ բռնակալութեամբ. (Արշ.։)


Բռնական, ի, աց

See full entry →

adj.

violent, tyrannical.

NBHL (2)

Որ ինչ լինի բռնութեամբ. կամ Բո՛ւռն եւ հարկեցուցիչ. (առաւել ըստ յետին ոճոյ)

Բժիշկք նախ դեղըմպութեամբ զհիւանդաց մաղձն արտաքս բերեն, եւ ապա բռնական դեղօք զախտն փարատեն եւ յառողջութիւն ածան. (Լծ. կոչ.։)


Բռնակռիւ

See full entry →

s.

wrestler;
wrestling.

NBHL (1)

Կռփամարտտիկ. եւ Ազգի ազգի ըմբշամարտութիւնք.


Բռնահարեմ, եցի

See full entry →

va.

to force, to oppress, to molest;
to fist.

NBHL (3)

Մերթ՝ Բռամբ կամ բռնցի հարկանել. կռփել.

որպէս Բուռն հարկանել (զզաւակէն աբրահամու).

Վայել էր զանապականելին՝ բռնահարել զբնութեան զընդ ապականութեամբ, զի զնա ի բաց փոխեսցէ յապականութենէն. (Պիտառ.։)


Բռնահարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

vexation, oppression.

NBHL (1)

Ըստ կամացն նոցա հանդիպիլ սմա խօսքն, գեղեցիկ ուշիւ նպատակի բռնահարութեամբք եւ սոցա ունկնդրութիւնն. (Փիլ. տեսական.։)


Բռնատեղ

See full entry →

s.

handle.

NBHL (1)

Իջցէ ջերմարիւնն, եւ թուլացուսցէ զբռնատեսն. (Մամիկ.։)


Բռնաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

violent, impetuous;
tyrant, usurper.

NBHL (6)

τύραννος եւ τυραννῶν . որ ըստ ոմանց՝ κοίρανος, δυνάστης, δυναστεύων, κατισχεύων tyrannus, dominator, imperator եւ potens, dominatus եւ այլն. Այր բո՛ւռն եւ բռնակալ. թագաւոր, իշխան. գոռոզ. իշխօղ եւ տիրօղ՝ կա՛մ քաջութեամբ, կամ բռնակալութեամբ, որ եւ ԲՌՈՒՆՔ ասին, եւ ամենայն ոք՝ որ բռնանայ ի վերայ ընկերաց.

Թագաւոր կամ բռնաւոր։ Բռնաւորաց հրամանաւ։ Զպետս եւ զբռաւորս։ Բռնաւորք խաղալիկք նորա։ Ասացէ՛ք ցթագաւորն եւ ցբռնաւորսն։ Եբեր նմա իշխանութիւն ի վերայ բռնաւորաց նորա։ Յագահութեան բռնաւորաց նորա.եւ այլն։

Զբնաւոր հողմոցն եւ զալեացն զ՝ի վերայ ընթացս համբերել. (Բրս. յուդիտ.։)

Անհողմութիւնս, եւ շունչս բռնաւորս։ Յաղագս բռնաւոր թշնամանաց, հարուածոյ, վիրաց։ Բռնաւոր ահիւ հարկաւորաւ։ Ծովուն պատառեցելոյ, եւ բռնաւոր խզմամբ այրս անդր ժողովեցելոյ. (Փիլ.։)

Դառն եւ բռնաւոր ծառայութեամբ։ Ըստ բռնաւոր կամացդ. (Փարպ.։)

Քան զամենայն բռնութիւն բռնաւոր է հեզութիւն. յն. զօրագոյն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 4։)


Բռնաւորաբար

See full entry →

adv.

tyrannically.

NBHL (1)

τυραννικῶς tyrannice Իբրեւ զբռնաւոր զոք. բռնաւորութեամբ.


Բռնաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to force;
to tyrannize, to encroach.

NBHL (2)

Բուռն առնել. բռնադատել. ստիպել. եւ Պինդ ունել զանձն իւր, կամ զայլ ինչ.

Բռնաւորէ հարկն խնդրել զպէտս իւր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 41. յն. բռնաւոր կամ զօրագոյն է հարկն։)


Բռնաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

tyranny.

NBHL (4)

δυναστεία որ եւ ՀԱՐՍՏՈՒԹԻՒՆ. τυραννίς, βία dominatus, imperium, tyrannis, vis, violentia Բռնակալութիւն. եւ բռնութիւն (արարեալ, կամ կրեալ).

Զներգործութեան զբռնաւորութիւնն հաւաստի առաջի կացոյց ի ձեռն այնց, որով նմա՝ հակառակ այլազգեացն էր բռնութիւն. (Փիլ. սամփս.։)

Եղանին մեղքն մեղանչականացն ի բռնաւորութենէ չարագործութեանն։ Ոչ ըստ սահմանելոյ ինչ հրամանի կոտորածքն գործիցին, այլ ի բռնաւորութենէ հինին. (Եզնիկ.։)

Բռնաւորութեամբ զառաքինութիւն գործեն. (Վրք. հց. ձ.) իմա՛ բռնաւորելով զանձինս, կամ բռնութիւն կրելով։


Բռնաքար, աց

See full entry →

s.

stone thrown with the hand.

NBHL (3)

Քար ձգելի բռամբ մարդոյ.

Բռնաքարաւ հարկանիցէ զնա։ Նետիւք, եւ բռնաքարամբք դաշտին. (Թուոց. ՟Լ՟Է. 47։ ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 14.) ըստ յն. ի ձեռանէ քարամբ, կամ վիմաձգութեամբք։

Մէն մի բռնաքար առ այր հրամայէին, զի բերցեն ընկեսցեն՝ շեղջ կուտել. (Բուզ. ՟Գ. 7։)


Բռնեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Ըմբռնեմ.

NBHL (4)

δράσσω, ἑγκρατέω prehendo, teneo Ի բուռն առնուլ, բռամբ պինդ ունել. ըմբռնել. արգելուլ. ունիմ, (կալայ). բռնել. դութմագ.

Յորժամ բռնիցես, մի՛ թողուցուս զնա. (Սիր. ՟Ղ. 28։)

Որ ունիցի զնմանէ՝ որպէս որ բռնիցէ զիժ (կամ զկարիճ). (անդ. ՟Ի՟Զ. 10։)

Ընդդէմ կալ, բռնել, եւ արգելել զսուրն. (Դամասկ.։)


Բռնի

See full entry →

adv. adj.

violently, forcibly, in spite of, by all means, involuntarily;
forced, violent, involuntary, constrained;
bound.

NBHL (1)

cf. ԲՌՆԱԲԱՐ ըստ ամենայն առման.


Բռնխէթք

See full entry →

s.

cuff, boxing-match.

NBHL (2)

Բռամբ կամ բռնցի խթելն. բուռն եւ ստէպ հարումն, կռփումն.

Ալիք եւ անդունդք զնաւորդս նեղիցեն, ձմեռն եւ սառնամանիք զհողագործսն, եւ բռնխէթք զըմբշամարտիկսն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23. յն. բուռն հարուածք։)


Բռնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

violence, force, concussion, constraint;
usurpation, tyranny;
push, assault, vehemence, vivacity, transport;
fury, phrensy, impetuosity.

NBHL (2)

Առ վշտի բռնութեան ծառայէին մարդիկ։ Հանից զձեզ ի բռնութենէ եգիպտացւոցդ։ Քաղաք ամենեւին սուտ, բռնութիւն ի մէջ նորա։ Յաղթահարել կամ վարել բռնութեամբ։ Ածին զնոսա ոչ բռնութեամբ։ Մեծաւ բռնութեամբ ի ձեռաց մերոց եհան.եւ այլն։

Ի բռնութենէ հողմոյ արմատաքի խլեսցի։ Զբռնութիւնս հողմոց։ Հրոյ եւ ոչ մի բռնութիւն։ Յորդութիւն ջրոց հոսելոց բռնութեամբ։ Կամ զջրոց բռնութիւնս։ Բռնութեամբ հրացան բարկութեանցն։ Լերինք խորտակեցան բռնութեամբ։ Ի պտուտից բռնութեանն։ Յետին կողմն քակէր ի բռնութենէն.եւ այլն։


Բռնցի

See full entry →

adv.

with fist;
— հարկանել, to cuff, to box, to fist;
— հարուած, fisti-cuffs.

NBHL (2)

πυγμῄ pugno Բռամբ. կռփահարութեամբ. մուրցացի. եումրուխով, մուշտա զարնելով. եբր. ակիռօփ. որ է կռուփ, կռփով.

Հարկանիցէ ոք ի նոցանէ զընկեր իւր քարիւ, կամ բռնցի. (Ել. ՟Ի՟Ա. 18։)


Բտեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Բուծանեմ.

NBHL (1)

Հեշտասէրն՝ որ բտէ զմարմինն որպէս զանասուն, հրոյ ժառանգ է։ Բտէիք զմարմինս ձեր հանգստեամբ եւ մեղօք. (Եփր. վաշխ.։ եւ Ոսկիփոր.։)


Բրաբիոն, աց

See full entry →

s. bot.

recompense, prize, laurel, palm;
Tuberose.

NBHL (3)

որ եւ ԲՐԱԲԻՈՎՆ. յն. վռավի՛օն. լտ. պռա՛վիում, եւ բռէ՛միում. βραβεῖον bravium, praemium Յաղթանակ. մրցանակ. վարձ յաղթութեան յասպարիսի. մրցանակ. պսակ, արմաւենի, ձիթենի, դաբնի, ծաղիկ անթառամ, խիլայ, եւ այլն.

Որք եւ ընկալանն իսկ զբրաբիոնն յաղթութեան։ Առին զյաղթութեան բրաբիոնն (վկայական մահուամբ). (Յհ. կթ.։)

ԲՐԱԲԻՈՆ (ծաղիկ). Շուշան. զամպագ, սուսան, թէպէր։ (Բժշկարան.։)


Բրածեծ

See full entry →

adj.

struck with a stick;
— առնել, to bastinade, to beat with a stick;
— գան, to bastinado;
— լինել, cf. Գանահարեմ

NBHL (2)

Առ ոչինչ համարէր զբրածեծս գանիցն։ Բրածեծ գանի համբեծէ. (Ճ. ՟Ա. ՟Թ.։)

Բրածեծ առնէին զանձն նորա ի կախաղանի անդ։ Ոչ գրեալ ինչ զբրածեծն առնել՝ քաջապէս համբերէր։ Ի բրածեծ առնելն. (Ճ. ՟Ա.։ Յհ՞ կթ։ Նար. երգ.։)


Բրաւոր, աց

See full entry →

s.

that carries a stick.


Բրդգզեալ

See full entry →

adj.

ragged, tattered.

NBHL (1)

ԲՐԴԳԶԵԱԼ կամ ԲՐԴԱԳԶԵԱԼ. Ունօղ զհանդերձ պատառատուն՝ որպէս զբուրդ գզեալ. քճքճեալ. գըզգըզած՝ քըճքըճած հագուստով, քրջեր հագած.


Բրդեմ, եցի

See full entry →

va.

to crumble;
— ի բարկութիւն, — ի սրտմտութիւն բարկութեան, to be on a passion, to be angry, mad.

NBHL (3)

Ամպն կատորոտի հանդերձ խոնաւութեամբն, բաժանի, բրդի, դնի, դիզու ի բարձրաւանդակ վայրսն, զոր եւ ձիւն անուանեմք. (Շիր.։)

Նմանութեամբ՝ Շարժել զոք ի ցասումն կամ ի կիրս սնաստիկս. կր. Գրգռիլ. վառիլ. բորբոքիլ. որպէս թէ անձամբ զանձն պատառոտել.

Ոչ սակաւ ինչ ձայն ամբոխի ի վերայ նորա ածեալ բրդեալ հեղոյր. (Յհ. կթ.։)


Բրեմ, եցի

See full entry →

va.

to dig, to hoe, to dig with a mattock, to hollow, to trench, to sink, to undermine;
to scratch.

NBHL (5)

ὁρύσσω, -ττω, ἑξορύττω fodio (լծ. փոսել) effodio, κατασκάπτω suffodiendo everto, diruo Բրով կամ բրչաւ փոս հատանել. փորել եւ հանել զմիջինն. բանալ. ծակել. պեղել. յատակել. քանդել. եւ Ի բաց կորզել, քանցել.

Բրեա՛ զորմդ. եւ բրեցի զորմն։ Խլել, եւ բրել։ Քարինք որմոց նորա բրին (կամ յատակին)։ Բրեցին շուրջ զսահմանօք. եւ այլն։

Մինչեւ զոսկերս անգամ հարցն բրեաց ի գերեզմանացն. (Խոր. ՟Գ. 29։)

Զթաղեալսն բրել, եւ յարեւու ցամաքեցուցանել. (Մխ. երեմ.։)

Բրել զաչս, կամ զականջս. (Նար. ՟Հ՟Դ։ Եղիշ. ՟Ը։)


Բրէտ

See full entry →

s.

wasp.

NBHL (2)

σφήξ vespa Ազգ պիծակի, որպէս բոռ, բոռեխ, գոռեխ. իշամեղու. ձիաստաց.

Բրէտք վայրենիք կերիցեն զմեղր ամբարշտաց. (Եւագր. ՟Ժ՟Դ։)


Բրիչ, ըչի, ըչաւ

See full entry →

s.

hoe, pickaxe, spade, mattock.

NBHL (1)

Թղթոցն գրչութեամբ իբրեւ բրչաւ զամենայն վնասակարս բրեալ արմատաքի խլեաց. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Զ։)


Բրտացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make hard, coarse, thick or rusty.

NBHL (1)

Տալ բրտանալ (ըստ ամենայն առման).


Բրտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

harshness, asperity, roughness, crudity, aridity;
rusticity, incivility, rudeness, impoliteness, brutality, caprice;
— մարմնոյ, callosity, callus.

NBHL (1)

Կակղէ զապառումն բրտութիւն օդոյն՝ հրոյն եռանդեամբ. (Եղիշ. ՟Բ։)


Բքաբեր

See full entry →

adj.

stormy;
snowy, full of snow.

NBHL (3)

Հողմք բքաբերք (կամ բքարար). (Խոր. ՟Գ. 68։)

Զբքաբեր լերամբք, զտապացեալ դաշտօք։ Բքաբեր կենցաղոյս. (Սկեւռ. աղ.։ Անան. եկեղ։)

Ոչ ի ժամանակս ձմերայնին, եւ ի բքաբեր գիշերային հին օրինացն. (Մխ. ապար.։)


Բքայոյզ

See full entry →

cf. Բքաբեր.

NBHL (1)

Ի բքայոյզ եւ կամ յանձրեւաց ժամանակի. (Վեցօր. ՟Զ։ Շիր.։)


Բօթաբեր, աց, ից

See full entry →

adj.

that brings sad news, sorrowful;
bearer of unhappy news.

NBHL (2)

Յորժամ բօթաբերն զերկեղ մահուն պատմէ. (Մաշկ.։)

Բօթաբեր եղբօրն (այսինքն բերօղ զբօթ զեղբօրէն) աւետիս լուաւ զյարութեան. (Մամբր.։)


Գ (kim)

See full entry →

s.

the third letter of the alphabet and the second of the consonants. It is sometimes confounded with or used for the letters կ and ք;
three;
third.

NBHL (3)

Գ. Ի տառադարձութեան դնի փոխանակ յն. ղամմա. արաբ. ճիմ. եբր. կիմէլ. ասոր. կօմալ. լա. ճէ, կամ կա. զոր օրինակ, գաբրիէլ, գեհովն, գողգոթա, եւն։

Առ փափկութեան տառիս գ, երբեմն յայլ լեզուս նոյն բառ գտանի առանց այսր տառի. զոր օրինակ, գառն, գարուն, գիտեմ, գինի. ըստ յն. ասի, առին կամ առնիօն, էար կամ ար, իտէօ, իտա, ինօս, եւն։

Որպէս նշանակ թուոյ, ՟Գ., ՟գ. է Երեք, կամ Երրորդ։


Գաբծիլ

See full entry →

s. bot.

rhubarb (the plant).

NBHL (1)

Ծիղ կամ ճիղ, այսինքն բոյս գաբի. որ եւ Խաւարծիլ, թթու ախորժ. որոյ արմատն է ռէվէնտ, խործուիլ, խործովիլ, գաբն. ըռիվաճ, թուրշա։ (Բժշկարան.։)


Գագաշիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Բանդագուշիմ.

NBHL (3)

ԳԱԳԱՇԻՄ ληρέω deliro, nugor գրի եւ ԳԱՐԳԱՇԻԼ. Ցնորիլ. բանդագուշել. աղճատիլ. կակազել իբր զառամեալ. խանգարիլ ուշոյ. պիհուտէ սէօյլէմէք, հէրզէ եէմէք.

Եթէ էիր զառանցեալ (կամ զառամացեալ), ասէի, եթէ գագաշիս. (ՃՃ. ի փոկաս.։)

Գարգաշել (կամ գարգաչել). (Հին բռ.) խելագարել։


Գազանաբար

See full entry →

adv.

brutally, fiercely, cruelly.

NBHL (1)

θηριωδῶς ferociter, ferino modo Իբրեւ զգազան. սաստկութեամբ. անխնայ. ահագինս. Գազանաբար կոտորել, կամ յարձակիլ.( ՟Բ. Մակ. ՟Ժ. 35։ ՟Ժ՟Բ. ՟Ժ՟Է։ Եղիշ. ՟Ը։)


Գազանաբարոյութիւն, ութեան

See full entry →

s.

bestiality;
cruelty.

NBHL (4)

Ի բաց արարէք ի ձէնջ զամենայն զգազանաբարոյութիւն եւ զսրտմտութիւն. (Ածազգ. ՟Ժ՟Ա։)

Ի գազանաբարոյութիւն նախանձեալք, եւ ի համազգիսն հումք եւ մարդատեացք. (Մեկն. ղեւտ.։)

Աստի իմանամք զընդ դիմամարտին գազանաբարութիւն եւ զանյագութիւն. (Շ. ՟ա. պետ. ՟Հ՟Թ։)

Խօսեցաւ զբանս, որ կարօղ էր զամենայն գազանաբարութիւն լուծանել. (Բրսղ. մրկ.։)


Գազանաբեկ

See full entry →

adj.

torn by a wild beast.

NBHL (1)

Զուարակ կամ ոչխար գազանաբեկ. (Նեղոս.։ Նար. ՟Ի՟Է։)


Գազանագէշ

See full entry →

cf. Գազանաբեկ.

NBHL (1)

Գիշատեալ կամ գիշատելի ի գազանաց. գազանաբեկ.


Գազանաբնակ

See full entry →

adj.

desert, where the beasts five.

NBHL (1)

Գազանաբնակ անապատ, կամ կողմն ծովու. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ. եւ ՟Ի՟Զ։ Եւ Բնակեալն ընդ գազանս.)


Գազանագոյն

See full entry →

adj.

ferocious, savage.

NBHL (2)

θηριωδέστερος, ἁγριώτερος effraenatior, agrestior Առաւելեալ ի գազանութեան. առաւել ամեհի. կատաղի. վայրենագոյն. դժնդակագոյն. եւ Սաստկագոյն. եավուզ, հիտտէթլի, վահշի.

Գազանագոյն քան զամենայն կենդանիս վարազ, կամ առիւծ։ Յաղագս գազանագունին կենդանւոյ փղի. (Եզնիկ.։ Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լիւս.։)


Գազանակերպ

See full entry →

adj.

like a wild beast.

NBHL (2)

θηριόμορφος belluinam formam habens Ունակ կերպի կամ կերպարանաց գազանի. ճանավար միսալը.

Ոչ ալիքն անհամբոյրք հեղձուցին զնա, եւ ոչ գազանակերպն՝ որ եկուլ զնա, ապականեաց եւ կորոյս. (Ոսկ. ապաշխ. յն. եւ ոչ կէտ վայրենագոյն քան զալիս։)