to lessen, to diminish, to decrease, to reduce;
to deduct, to restrict;
— ի միջոյ, to take away, to deprive of life.
Մեծատունն մի՛ յաւելցէ, եւ տնանկն մի՛ պակասեցուսցէ։ Ըստ պակասելոյ ամացն պակասեցուսցէ զստացուածսն իւր. (Ել. լ. 15։ Ղեւտ. ՟Ի՟Ե. 16. եւ այլն։)
want, failure, diminution, decrease;
deficiency;
fault, imperfection;
blemish, defect;
dearth, penury;
— լուսնի, wane;
eclipse.
ἕκλειψις defectus, defectio ἑλάττωσις diminutio. մանաւանդ ὐστέρημα indigentia, penuria. եւ ըստ փիլիսոփայից՝ στέρησις privatio. Պակաս գոլն. թերութիւն. անկատարութիւն. նուազութիւն. չունելն. չքաւորութիւն. ստերջութիւն. յետնութիւն. պակսութիւն. էքսիքլիք, թագսիրաթ.
to be amazed, surprised, petrified with astonishment;
to be frightened, appalled, terrified, dismayed, palsied or stupefied with fear;
to be struck with terror;
to shudder, to tremble.
Այնչափ քաղցրաձայն է, մինչ զի պակնուն լսողքն. (Վանակ. յոբ.։)
Պակուցեալ հիացմամբ։ Կնոջն՝ որում բժշկութիւն ընդունելոյ՝ իբրու պակեցելոյ՝ պարտ էր, նա (զայրն) զպակուցեալն զօրէն դեղոյ բանիւք սփոփեալ մխիթարէր. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ եւ Փիլ. ի սամփս.։)
to give oneself up to lechery or lasciviousness, to lead a dissolute life, to live in debauchery.
Պակշոտեալ եմք ի յընդունայնութեան աշխարհիս. (Իսիւք.։)
to scare, to affright, to terrify, to strike with terror, amazement or stupor, to astound, to dismay;
to chill, to make one's blood run cold, to dispirit, to damp the courage;
— ահիւ, to chill with horror.
Դժոխըմբերագոյն իմն եւ պակուցանող յոյժ տեսողաց ամենեցուն՝ միայն յերեւութենէն իսկ ճանաչի (լեառն). (Պիտ.։)
very vigilant guard.
Պահապան արթուն. cf. ՊԱՀԱՅՈՅԶ, cf. ՊԱՀԱՑՈՅՑ.
Ոչ ննջէ եւ ոչ ի քուն երթայ պահախոյզն (կամ պահահոյզն) Իսրայէլի. (Պիտառ.։ 2)
guard, garrison;
guard-house.
Թէպէտ դրունք եւ նիգք, եւ պահապանք եւ պահակապանք կայցեն, սակայն մտանէ գող. (Ոսկ. ՟ա. թես. ՟Ա։)
to change the guard, sentry or watch, to make the round.
Իբրեւ եկն պահակափոխ եղեւ յարութիւնն՝ մահուն, ոչ եւս ամաչեմ խոստովանել զխաչն պարծանօք. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)
overseer, surveyor;
tutor;
cf. Պահայոյզ.
Ո՞ւր են դպիրքն. ո՞ւր եւ խրատտուքն. ո՞ւր է որ ունի զհամար պահակերաց զմեծի եւ զփոքու ժողովրդեանն. (Ես. ՟Լ՟Գ. 18. ի լտ. ասի՝ վարդապետ տղայոց։)
Ո՞վ է՝ որ ունի զհամար պահակերացն, որ են գիշերապահքն. կամ որ համարի զվարիչս մեծի եւ փոքու ժողովրդեանն։
cf. Պահայոյզ;
cf. Հմայեակ;
—ք, garrison, guard.
(Թագաւորն) ի պահանորդացն իւրոց ունի զերկիւղն. (տպ. ի պահնորդացն). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 32։)
Ուր եւ բարձրագոյն տեղի իցէ՝ պահանորդացն ընդունող՝ իբրու մանաւանդ ամրագոյն. (անդ. ՟Ը։)
to exact, to recover, to require, to claim, to lay claim to;
to examine, to discuss;
— զինչս, to claim, to challenge, to demand;
— ի դատաստանի, to require;
ի բաց — յումեքէ զոգին, to require one's soul of one;
— զամբարիշտս, to punish or chastise the impious;
վրէժս —, to avenge, to be avenged.
(որպէս թէ զ՝ի պահեստ եդեալն կամ զաւանդն եւ զփոխն յետս նահանջել) ἁπαιτέω repeto, requiro, exigo ἑξετάζω exquiro τίω, ἁποτίω vindico, ulciscor λαμβάνω capio Բռնադատել ի հատուցանել զպարտս. համար խնդրել. իրաւունս եւ վրէժս խնդրել. ճշդիւ հետազօտել. կէրի իստմէք
object serving to contain another or others, trunk, box, case, scrutoire, sheath, scabbard, cover;
*vestry-room;
— նամակի, envelope, cover;
— թղթոյ, pocket-book, portfolio.
Արկեղքն առցին ի քէն. բայց զայս պահարանս (այսինքն զանձն աղքատի՝ յորում գանձես զողորմութիւն, կամ զգանձատունն Աստուծոյ) ոչ մահ կարէ ապականել, եւ ոչ պէտք են մեզ դրանց եւ նգաց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 13։)
ՊԱՀԱՐԱՆ. θήκη theca. Ընդունարան իրաց պահելեաց, արկղ, տապան, դարան. տուփ.
to preserve, to keep, to maintain;
to guard, to watch over;
to preserve, to guarantee;
to keep, to observe;
to hide, to keep secret, to conceal;
to abstain from, to fast;
լռութիւն, — to keep silence;
— զանձն յիմեքէ, to refrain, to forbear, to avoid;
նմա պահեալ կայ or է, it is reserved or destined for him to;
cf. Խոստումն.
(ի բառէս Պահ) φυλάσσω, -ττω, ἑπιφυλάττω , διαφυλάττω custodio φρουρέω praesidio teneo τηρέω, διατηρέω, σωτηρέω servo, observo, conservo σκεπάζω tego, operio συνέχω contineo. Պահ ունել. զգուշութեամբ պահպանել. սպաս ունել. հովանի լինել. եւ Պինդ ունել. արգելուլ. ի ներքս փակել. եւ թագուցանել. մթերել, եւ այլն, բազմապատիկ առմամբ. սագլամագ.
Գործել զնա եւ պահել. Պահել զճանապարհն ծառոյն կենաց. կամ զճանապարհ Տեառն։ Պահել զհրամանս, զօրէնս, զխրատ, զբանս, զարդարութիւն։ Արածեցից զխաշինս քո եւ պահեցից։ Կերակուրք ի քաղաքս պահեսցին։ Պահէին զքաղաքն։ Ամենայն պահպանութեամբ պահեա՛ զսիրտ քո։ Պահեսցէ զքեզ ի կնոջէ օտարէ եւ չարէ։ Արդարութիւն պահէ զանմեղս։ Պահեաց զտունս Իսրայէլի յԵգիպտոս։ Ծանեաւ զարդարն, եւ պահեաց զնա անարատ Աստուծոյ։ Պահէր յաներկաթ բանտն արգելեալ։ Եւ արքն՝ որ պահէին զնա։ Պահել զպատուիրանս։ Հրեշտակաց իւրոց պատուիրեալ է պահել զքեզ. եւ այլն։
Ասի եւ այս ի սուրբ արանց, եթէ ծուլիցն եւ հեղգագունիցն հրեշտակքն շատ աշխատին ի պահելն զնոսա. (Վրդն. դան.։)
reserve;
keeping;
deposit, consignment;
maintenance, keep;
sequestration;
placed or kept in reserve;
— հօտք խաշանց, fattened sheep;
դնել ի —ի, to put in reserve, to reserve;
դնել ի —, to deposit, to consign;
to put in prison;
կալ or լինել ի — or ի —ի, to be in custody, in arrest, in prison.
Դնէ (զմատեանն) յարքունիսն ի պահեստի մեծաւ զգուշութեամբ. (Խոր. ՟Ա. 8։)
Ոչ խնդրել տունս գեղեցկաշէնս, եւ ոչ պահեստս եւ կամ շրջագայունս հօտս խաշանց. այսինքն առտնին բուծեալս. (Վրք. հց. ՟Գ։ 2)
to guard, to keep, to defend.
ՊԱՀՆԱԿԵԼ. Պահ ունել. պահարկել. պահպանել.
cf. Պահանորդ.
Կացուցանէ պահապանս արքունի, զորս այժմ պահնորդներ կոչեն ի Կիլիկիա. (Պալիանց.։)
cf. Պահապան.
Նոյն պահեցար ի զինուորաց՝ պահպան անքուն Իսրայէլի. (Յիսուս որդի.։)
Հեթանոսացն պահպան անուն Ասորեստանեայցն (այսինքն շամրտացւոց)։ Խորանի մարմնոյս՝ պահպանաւ հոգւոյս։ Զքո յարմարեալ տաղաւարս պահպանաւ ոգւոյս. (Նար. ՟Ժ՟Դ. ՟Ժ՟Թ. ՟Ձ՟Դ։)
Վասն պահպանաց (կամ պահապանաց). երդմունս իմն եւ պահպանութիւնս գրեն. (Կանոն.։)
guard, defender, protector;
armour, cuirass;
preservative;
phylactery;
— զէնք, defensive armour;
— լանջաց, breast-plate;
— բազկաց, armlet, bracelet, leather gauntlet;
— բարձից, greaves, legpiece;
վերտ —, mail, coat of mail;
ջղեայ եւ կաշեայ —, leather-cuirass, buff jerkin.
Տախտակս պղնձիս՝ թիկանց եւ լանջաց, եւ պահպանակս բարձից եւ բազկաց։ Որ ի նոցայցն պահպանակացն եւ զինուցն փայլմունք եւ շողիւնք։ Վառեալ վերտ պահպանակօք՝ ուր ոչ գծէին նետք։ Ի ջղեայ եւ ի կաշեայ պահպանակաց զգեստուն. (Խոր. ՟Ա. 10. 23։ ՟Բ. 82։ ՟Գ. 37։)
Գիր ունելով եւ պահպանակս հմայականս։ Առնել հմայեակս եւ պահպանակս. (Կանոն.։)
preservative, defensive;
phylactery.
Պահպանական զօրութեամբն ունի զամենայնն. (Պիտառ.։)
Ի գիրս փոքունս գրել, եւ կախել ի վերայ լանջացն, զոր պահպանականք կոչէին. (Երզն. մտթ.։)
fellow-guard or guardian.
to be guarded, kept, protected;
to beware, to take care or heed, to forbear.
Տեսցես զնա ոչ ի խառնաբնդոր եւ ի մրրկեալ խորհրդոց պահպանացեալն կարծեօք, այլ հաստատուն գնացիւք։ Պահպանացեալ լինի (առաքինին), եթէ ընդդէմք եւ գետնախորհուրդքն փոխեալ բնակեսցին (այսինքն ի բաց հեռասցին)։ Աշտարակ պահպանացեալ առանց պարտելոյ։ Սամփսովն պահպանացեալ լինէր հոգւով (ըստ օրինակի ադամանդի). (Փիլ. լին. ՟Դ. 138. 149. եւ Փիլ. սամփս.։)
cf. Պահապանապետ.
Աշխարհիս պահպանապետք զսա լքեալ թողցեն։ Հզօրագոյն մեղուն պահպանապետ եւ պարըսպապահ կարգեալ լինի. (Փիլ. նխ. ՟ա.։ եւ Փիլ. լիւս.։)
conservatory;
post, post-house;
shelter, refuge, asylum.
Որպէս թէ ի մասանցդ քոց կեցուցչաց՝ ի պահպանարան հոգւոյս ծածկութիւն լիով ունիցիմ։ Պահպանարան հանգստեան, հնարք նիրհման, յարմարիչ քնոյ. (Նար. ՟Ձ՟Գ. ՟Ձ՟Դ։)
to guard, to preserve, to keep;
to protect, to guarantee, to sustain, to defend;
to shield, to screen, to secure or shelter from;
to maintain, to entertain;
— զանձն, to guard, to preserve oneself from;
— ի ցրտոյ, to screen from the cold.
Կա՛մ է տէրունեան բանին՝ զառաքինին միշտ յաւէտ պահպանեցուցանել։ Որ զարգելեալսն ի նմին (այսինքն ի հնոցին Բաբելոնի) պահպանեցուցեր։ Զօրութեամբ եւ շնորհօք զքեզ պահպանեցուցեալ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 149։ Շար.։ Կիւրղ. թղթ. առ կոստանդ.։)
cf. Պահպանեմ.
Կա՛մ է տէրունեան բանին՝ զառաքինին միշտ յաւէտ պահպանեցուցանել։ Որ զարգելեալսն ի նմին (այսինքն ի հնոցին Բաբելոնի) պահպանեցուցեր։ Զօրութեամբ եւ շնորհօք զքեզ պահպանեցուցեալ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 149։ Շար.։ Կիւրղ. թղթ. առ կոստանդ.։)
preservation, guard, protection, defence;
maintenance;
observance, observation.
Երդմունս իմն եւ պահպանութիւնս գրեն, եւ անուանս ազգի ազգիս՝ զոր մեք ոչ գիտեմք. (Կանոն.։)
abstinence;
fast;
մեծ, քառասնորդական —, Lent;
օր պահոց, fish-day, fast-day;
պահս պահել, to abstain from meat;
to fast.
Կարգեցին պահս։ Քարոզեաց պահս։ Խոնարհ առնէի պահօք զանձն իմ։ Ծունկք իմ տկարացան ի պահոց։ Պահեաց Դաւիթ պահս։ Մի թէ՛ պա՞հս պահիցէք ինձ.եւ այլն։
Եթէ չիք սրբութիւն սրտի, պահք չեն ընդունելի. (Մծբ. ՟Գ։)
limpid, pure;
splendid, shining, bright.
ՊԱՂԱՊԱՆԾ ՊԱՂԱՊԱՆԾԱԿԱՆ. Պանծափայլ. կամ սառնատեսակ. վճիտ. յստակ. պսպղուն. փալփլուն.
Նուաղեաց եւ պղատոնական տաճարացն լուսափայլն ձեղուն, եւ յատակք յախճապակեալք. որ եւ յաթենականն յաւէտ պարծանք, եւ պերճութիւնքն պաղապանծականք եւ այլն. (Անան. եկեղ։)
cf. Պաղապանծ.
ՊԱՂԱՊԱՆԾ ՊԱՂԱՊԱՆԾԱԿԱՆ. Պանծափայլ. կամ սառնատեսակ. վճիտ. յստակ. պսպղուն. փալփլուն.
Նուաղեաց եւ պղատոնական տաճարացն լուսափայլն ձեղուն, եւ յատակք յախճապակեալք. որ եւ յաթենականն յաւէտ պարծանք, եւ պերճութիւնքն պաղապանծականք եւ այլն. (Անան. եկեղ։)
supplication, imploration, instance, entreaty, prayer, invocation, request, solicitation;
rogation.
Զի ընդունելի պաղատանն եւ աղօթքն լիցին. (Խոսր. պտրգ.։ 2)
Լուայ ձայնի աղօթից քոց եւ պաղատանաց։ Ձայն ի շրթանց գուժեաց լալոյ եւ պաղատանաց որդւոցն Իսրայէլի։ Սրբեցէ՛ք պահս, քարոզեցէ՛ք պաղատանս (յն. պաշտամունս)։ Առնել աղօթս, խնդրուածս, պաղատանս։ Աղօթս եւ պաղատանս ... ուժգին գոչմամբ եւ արտասուօք մատուցանէր. (՟Գ. Թագ. ՟Թ. 3։ Յովէլ. ՟Ա. 14։ ՟Ա. Տիմ. ՟Բ. 1։ Եբր. ՟Ե. 7։)
dried fig, string of dried figs, a frail.
Կայթ մի չամիչ, եւ պաղատիտս երկերիւր։ Ետուն նմա կոտոր մի պաղատտաց եւ երկուս չամչեայս, եւ կերաւ։ Առցեն պաղատիտս թզոյ, եւ դիցեն ի վերայ վիրիդ. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Բ. 18։ եւ ՟Լ. 12։ ՟Դ. Թագ. ՟Ի. 7։)
cf. Պաղատիտ.
Կայթ մի չամիչ, եւ պաղատիտս երկերիւր։ Ետուն նմա կոտոր մի պաղատտաց եւ երկուս չամչեայս, եւ կերաւ։ Առցեն պաղատիտս թզոյ, եւ դիցեն ի վերայ վիրիդ. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Բ. 18։ եւ ՟Լ. 12։ ՟Դ. Թագ. ՟Ի. 7։)
to freeze, to be frozen, to congeal, to coagulate, to thicken;
to catch cold;
— յերկաթս, to arm with cuirass.
Պաղեցան որպէս պարիսպ ջուրք. պաղեցան ալիք ի մէջ ծովուն։ Իբրեւ զսառն պաղեալ, որ հալիցի ի հասանելոյ ջերմութեան. (Ել. ՟Ժ՟Ե. 8։ Յոբ. ՟Զ. 17։)
՟Լ՟Թ. բիւր, եւ ՟Ե. հազար է համար զօրացն Յուլիանոսի՝ ամենեցունց պաղեալ յերկաթս. իմա՛ որպէս միաձոյլ երկաթապատ զրահաւորեալ։
oscillating, swinging, shaking.
(Ի յն. ձայնէս բա՛լմա. յորմէ լտ. բալբիթա՛ցիօ, տրոփումն. թնդումն. դողումն) Անուն մասնաւոր սասանութեան երկրի, իբր դողացուցիչ. παλματίας vibrator, quidam terrae motus.
Ի շարժմանցն ... այլք դողացուցանեն՝ խոնարհեցուցանելով, եւ վերստին շարժելով, եւ միշտ ի շարժեալն բերելով, որ պաղմականք լինի ասացեալ, նման դողութեան ախտի բացագործելով. (Արիստ. աշխ. ուր գրիչք ունին վրիպակաւ՝ տաղմականք։)
freezing, congelation, coagulation;
cooling, chilliness;
refrigeration.
Լուծանելով զպաղումն դառնաշունչ դժնդակ օդոյն։ Զպաղումն լճին եղկացուցէք. (Շար.։)
specular stone;
rock-crystal;
ice, ice-cream.
σκέπλον (իբր հայելեակ) speculum, specularis lapis. Սառնատեսակ քար թափանցիկ փայլուն, որպէս վանակն եւ բիւրեղ. պիլլօռ.
Որպէս բնութիւն պաղպաղակի, որ յանձնէ ունի զլուսաւորութիւն։ Պաղպաղակ՝ սուրբ եւ յստակ գեղեցկութեամբն՝ նմանեալ լուսաւորութեանն եւ սրբութեան օդոյ եւ ջրոյ. (Վեցօր. ՟Գ։ եւ Շիր.։)
shining pimple or eruption;
lustre, glitter, brilliancy.
Փայլիւն, եւ Փայլուն. τηλαυγής, -γές, αὑγάζων praefulgens, splendens, candidum. Բիծ եւ նիշ փայլուն իբրեւ զպաղ, կամ հանգոյն սառին. որպիսի է առաւելապէս սկզբնաւորութիւն բորոտութեանն՝ փայլուն պալարօք ի մարմնի. բշտիկ.
to shine, to sparkle, to glitter.
Թագաւորն պաղպաջէր փաղփուն հանդերձիւ. (Լաստ. ՟Ժ։)
splendor, brightness.
(Ի չորից գլխաւոր գունոց) բաղկանան երանգք, երփունք, փայլմունք, պաղպաջմունք, եւ այլք զանազանեալք ի միում ենթակայում. (Տօնակ.։)
the gaining or procuring one's livelihood;
subsistence, maintenance;
food, victuals;
means, way, remedy, expedient.
Ամենայն ոք տալով զպաճարանս ընչից իւրեանց (իբր ռմկ. ունեցածը չունեցածը), ոչ գտանէր զգինս փրկանաց անձին իւրոյ. (Ղեւոնդ.։)
Զի եւ քան զթռչուն մի՛ ինչ արագութեամբ ի ձեռն պաճարանաց հնարից նուազանալ մեզ։ Եթէ շրթամբք՝ պիտոյից մարմնոյս պաճարանս մատուցանէաք. (Նիւս.։)
bestial, brutal;
—ք, beasts, animals.
ՊԱՃԱՐԵՂԷՆՔ գ. Պաճարք. անասունք.
to provide, to get, to come by;
to try, to endeavour, to remedy, to find means;
— զկեանս, to earn one's livelihood, to provide where with to live.
Ոչ ունիմ ուրեք ապաստանել յանապատիս, եւ օգնական զոք իմումս պաճարել վտանգի. (Պիտ.։)
cf. Պաճարեմ.
Ոչ ունիմ ուրեք ապաստանել յանապատիս, եւ օգնական զոք իմումս պաճարել վտանգի. (Պիտ.։)
bedizened, bedecked;
adorned, embellished;
studied, affected, finical;
emphatic, elegant, pompous.
Պաճուճազարդ գունովք։ Պսակազգեստ պաճուճազարդ երեւեցաւ երկիր. (Երզն. ՟ժ. խորան.։ Տօնակ.։)
to deck, to attire, to embellish, to adorn, to beautify, to decorate, to bedizen, to bedeck;
to paint, to plaster;
to dissemble, to feign, to disguise;
to give oneself airs;
— զմարմին, to embalm;
—եալ, cf. Պաճուճազարդ;
— առասպելք, cunningly devised fables;
— կերակուր, skilfully dressed meats.
καλλοπίζω faciem elegantem et venustum reddo, ostento κοσμέω orno ἁμφιάζω induo πλάττω fingo եւ այլն. Գունագեղել պէսպէս զարդուք, եւ արտաքին իրօք. գեղերեսել. պճնել. սեթեւեթել. յօրինել. զարդարել. յօդել, պատրուակել. ճիճի պիճի բան մը ընել, սազել, շինծու զարդարանքով աղուոր երեւցնել. լծ. թ. պէզէմէք
Զարդարեալ պաճուճեաց զտիեզերս զանազան ծառովք եւ տնկովք։ Զերանգ երանգ ծառսն պաճուճեաց ոստովք եւ տերեւովք։ Յովսէփ զարդարեալ պաճուճեաց զմարմինն տէրունական. (Զքր. կթ.։)
successor, heir, inheritor, descendant;
noble, nobleman, prince, lord.
Պայազատս ազգաց հանգոյն բազմութեան ժամանակին յառաջ բերէին։ Կարգ ըստ կարգէ ի նոյն յեռեալ յարէ զնորին յետնոց պայազատացն զհամար։ Սոցա (այսինքն Մատաթիայի Յուդայ) պայազատք զիշխանութիւնն հրէիցն վերստին նորոգեցին։ Զորոց ամենեցուն իսկ (թագաւորացն Եգիպտոսի) քուրմքն ունէին զմատեանս ... ի պայազատաց ի պայազատս ակւանդեալ։ Ոչ եւս պայազատ ի պայազատէ ի քահանայական ազգէն կային քահանայք Աստուծոյ ... այլ աննշանաւորք ոմանք, եւ այլն. (Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ։)
to succeed, to inherit;
to make oneself master of, to master, to domineer, to lord, to rule over.
Զգիւղս եւ զաւանս եւ զագարակս յիւր անուն պայազատէ։ Երբեմն զմասն ինչ աշխարհիս, եւ ապա զբոլորս իսկ նուաճեալ պայազատէր. (Յհ. կթ.։)
succession, inheritance, descent, lineage;
nobility.
Այնչափ պայազատութիւնք արանց մի ըստ միոջէ գրին։ Յառաջ քան զջրհեղեղն պայազատութիւնք ազգաց մի ըստ միոջէ ի տասաներորդ թիւ համարոյ ձգեալ։ Զնախնեացն պատմութիւն, եւ զեբրայական պայազատութեանցն։ Որոց պայազատութիւնն ունի զայսգունակ ձեւ օրինակի. (Եւս. քր. ՟Ա։)
cf. Պայթիւն.
Թմբիւնք պայթմունք եւ ճայթմունք որոտմանց։ Յորժամ բռնութիւնք հողմոց, եւ որոտմանց ճայթմունք՝ սուղումն սաստիկ, եւ դժնեայ պայթումն հնչեսցեն. (Փիլ. իմաստն.։)
to burst, to cause to break, to shiver, to cleave, to break or burst open.
Պայթուսցէ զնոսա անշշունչս ուռուցեալս. (Իմաստ. ՟Դ. 19։)
(Որթն խարտեալ) գոչեաց յորովայնի այնոցիկ՝ ոյք սիրեցինն զնա, եւ մեծաւ նախանձու զերկրպագունս հեղձ պայթոյց. (Եփր. ել.։)