to leave out at night.
Հրով ջեռուցանէր զկաթն մաքեաց, եւ ցայգօթ առնելով յօդս հովացուցանէր. (Եպիփ. ծն.։)
Ցայգ օ՛թ արարեալ անդ՝ հանէր զգիշերն ի գլուխ յաղօթսն աստուծոյ. (Պիտառ.։)
until now.
Որոյ եւ պատկերն եւ ցայժմ գրեալ պահի։ Եւ ցայժմ այր ոչ ետես զպատկեր քո։ Եղիա եւ ենովք՝ որ ցայժմ կենդանի են։ Արդ դարձեալ ձեր յիւրաքանչիւր արարս՝ իշխեցէ՛ք, որպէս եւ ցայժմ։ Հեռանալ ի մոլար օրինացն, զոր ցայժմն ունէր. (Եւս. քր. ՟Ա։ Ճ. ՟Ա.։ Եզնիկ.։ Խոր. ՟Գ. 42։ Փարպ.։ Իսկ՝ Մինչեւ ցայժմ, տե՛ս Ծն. ՟Լ՟Բ. 4։ ՟Խ՟Զ. 34։ Եզեկ. ՟Դ. 14։ Հռ. ՟Ը. 22. եւ այլն։)
cf. Ցայնքան.
Որ ցայն վայր միաշուրթն համալեզուք էին։ Որ ցայն վայր կացեալ մնացեալ էր հայրենի օրինօք ... Ցայն վայր չորք միայն էին։ Ցայն վայր ամենեքեան էին ի կռապաշտութեան. (Եւս. քր. ՟Ա։ Յհ. կթ.։ Շ. բարձր.։)
until or up to that time, hour or epoch, till than.
Եւ ցայնժամ եւս զդրունսն ոչ էր կազմեալ. (Նեեմ. ՟Զ. 1։)
Ցայնժամ կենդանի էր. (Խոր. ՟Գ. 22։)
sowing;
dispersion;
cf. Ցռօտ;
scattered, disseminated, spread;
— եւ ցիր, ցիր եւ —, scattered about, dispersed every where;
here & there;
— եւ ցիր առնել, կացուցանել, սրփել, to scatter here & there, to disperse;
— աստ անդ հարցանել, to interrogate (a scholar) promiscuously.
Զաշտարակն տապաստ դաշտացն ցան եւ ցիր կացուցանէր. (Ագաթ.։)
to sow, to strew;
to spread, to scatter, to diffuse;
to sprinkle, to besprinkle.
Առէ՛ք մոխցի, հնոցի, եւ ցանեսցէ զայն Մովսէս ընդ երկինս. եւ ցանեաց զայն Մովսէս ընդ երկինս։ Զմէգ որպէս փոշի ցանեաց։ Խարտեաց զնա մանր, եւ ցանեաց ի վերայ ջրոցն։ Ցանէր նա զլեղին յաչս հօրն իւրոյ։ Ցանեցից զտպաւառն ընդ երեսս ձեր։ Ցանեա՛ ՛զկայծակունս հրոյ) ի վերայ քաղաքին։ Զընտիր ամպ ցանեսցէ. եւ այլն։
desirable, to be wished for, longed for, much sought after, amiable, dear;
— պարզութիւն, amiable simplicity;
— է ինձ, I desire, I wish for, I would that, I dream of nothing but;
Գանձ ցանկալի։ Անօթս ցանկալիս։ Ցանկալի սպասուք տանն տեառն։ Զերկիրն ցանկալի։ Զտունս ցանկալի։ Այգիս ցնակալի։ Զցանկալի ապարանս։ Զվիճակն իմ ցանկալի։ Տիրեսցէ ի վերայ ամենայն ցանկալեացն եգիպտացւոց։ Ցանկալի էր տեառն անձն նորա։ Ցանկալի է նա քան զոսկի։ Եթէ մեծութիւն ցանկալի է ի կենաց ստացուածս.եւ այլն։
to desire, to wish, to envy, to covet, to long for;
to desire inordinately, to covet greedily.
Անձն ամպարշտի ցանկայ չարեաց։ Մարմինն ցանկայ հակառակ հոգւոյ, եւ հոգի հակառակ մարմնոյ։ Յափշտակութեան մի՛ ցանկայք։ Եթէ ցանկայք աթոռոց եւ գաւազանաց իշխանութեան։ Ցանկայ եւ փափաքէ անձն իմ ի գաւիթս քո։ Ցանկանալով ցանկացեալ ես երթալ ի տուն հօր քոյ։ Մի՛ ցանկանար տան ընկերի քո, եւ մի՛ անդոյ նորա։ Մի՛ ցանկար կնոջ ընկերի քո։ Մի՛ ցանկանայցես։ Տայցես զարծաթն ընդ ամենայնի, որում ցանկանայցէ անձն քո։ Որոց եւ ցակասցի անձն քո։ Աւուր մարդոյ ոչ ցանկացայ։ Ցանկացայ փրկութեան քում տէր։ Ցանկացեալ կերակրոյ։ Ցանկացեալ նոցա՝ առի։ Ցանկացեալ երեսաց քոց՝ գտի զքեզ։ Որ հայի ի կին մարդ՝ առ ի ցանկանալոյ նմա։ Զի՛նչ ցանկայ անձն քո։ Ամպարիշտ ցանկանայ զամենայն աւուրս զցանկութիւն չարեաց։ Եղէ ցանկացօղ դեղոյ նորա։ Հասանէ առ ցանկացօղս իւր.եւ այլն։
cf. Ցանկամ.
Անձն ամպարշտի ցանկայ չարեաց։ Մարմինն ցանկայ հակառակ հոգւոյ, եւ հոգի հակառակ մարմնոյ։ Յափշտակութեան մի՛ ցանկայք։ Եթէ ցանկայք աթոռոց եւ գաւազանաց իշխանութեան։ Ցանկայ եւ փափաքէ անձն իմ ի գաւիթս քո։ Ցանկանալով ցանկացեալ ես երթալ ի տուն հօր քոյ։ Մի՛ ցանկանար տան ընկերի քո, եւ մի՛ անդոյ նորա։ Մի՛ ցանկար կնոջ ընկերի քո։ Մի՛ ցանկանայցես։ Տայցես զարծաթն ընդ ամենայնի, որում ցանկանայցէ անձն քո։ Որոց եւ ցակասցի անձն քո։ Աւուր մարդոյ ոչ ցանկացայ։ Ցանկացայ փրկութեան քում տէր։ Ցանկացեալ կերակրոյ։ Ցանկացեալ նոցա՝ առի։ Ցանկացեալ երեսաց քոց՝ գտի զքեզ։ Որ հայի ի կին մարդ՝ առ ի ցանկանալոյ նմա։ Զի՛նչ ցանկայ անձն քո։ Ամպարիշտ ցանկանայ զամենայն աւուրս զցանկութիւն չարեաց։ Եղէ ցանկացօղ դեղոյ նորա։ Հասանէ առ ցանկացօղս իւր.եւ այլն։
lustful, libidinous.
Մոլեալ ի ցանկութիւնս. ցանկասէր.
Բաբելացւոց թագաւորութիւնն, որ ցանկամոլք եւ պերճասէրք էին. (Համամ առակ.։)
passion, love, lust, sensuality, lechery, concupiscence;
զվավաշոտ ցանկասիրութեամբ թեւակոխել, to abandon one-self to voluptuousness.
φιληδονία voluptatis amor. Ցանկասէրն գոլ. սէր ցանկութեան. հեշտասիրութիւն. տռփանք.
to surround with hedges, to hedge or wall in, to enclose, to encircle;
— զհամարս տանց, to divide into chapter and verse.
Ցանգեա՛ տէր, եւ ամրոցո՛ զամենայն խրամատութիւնս թշնամւոյն. (Եփր. աղ.։)
lascivious.
Ցանկացօղ. ցանկասէր. տռփոտ.
assiduous, continual;
ever, continually.
Փառաւորեալ ցակորդ ի հոգեղէն եւ ի հրեղէն զուարթնոցն։ Ցանկորդ զխայրեացն մատուցանելով ընդարձակուձեռն նուէրս. (Ագաթ.։ Պիտ.։)
to frequent, to haunt;
to continue, to persevere, to perpetuate, to last.
Ցանկորդեալ էր յահ եւ յերկիւղ, եւ սնաւ սրբութեամբ։ Ցանգորդեալ ընդ ձեզ լինել։ Էր ցանգորդեալ հոգեւոր բանից։ Կոյս ոմն ցանկորդեալ յաղօթս՝ ճգնաւոր. (ՃՃ.։)
desire, longing, envy;
will, pleasure;
sensual pleasures, lust, concupiscence, voluptuousness, sensuality, passion, love;
cupidity;
— փառաց, ambition;
գալ ի —, to desire, to wish;
լինել ի ցանկութեան մեծի, to desire ardently, to wish for eagerly;
առնել ընդ ցանկութեան անձին, to act according to one's caprice.
ՑԱՆԿՈՒԹԻՒՆ կամ ՑԱՆԳՈՒԹԻՒՆ. ἑπιθυμία, ὅρεξις , πόθος, ἕρως concupiscentia, cupiditas, desiderium, appetitus, amor, placitum. Ցանկալն. ցանկ կամ յանկաւոր կարծեցեալ բերումն սրտի եւ ոգւոյ առ բաղձալիս իւր. իղձ. բաղձանք. յօժարութիւն. տենչ. տենչանք. փափաք. սէր. տարփանք. հաճոյք.
Զցանկութիւն տնանկաց լուար տէր։ Տէր առաջի քո է ամենայն ցանկութիւն իմ։ Զի սկիզբն նորա ճշմարիտ ցանկութիւն խրատու է։ Ցանկութիւն իմաստութեան տանի յարքայութիւն։ Առ ամենայն ցանկութիւն բաւական։ Հաց ցանկութեանց (այսինքն ցանկալի) ոչ կերայ։ Խօսի բանս խաղաղութեան ըստ ցանկութեան (այսինքն հաճոյից) անձին իւրոյ։ Ըստ ամենայն ցանկութեան քում, կամ անձին քոյ՝ զենցես, եւ ուտիցես միս ըստ օրհնութեան տեառն Աստուծոյ քոյ.եւ այլն։
to fish with nets, to take or catch in a net.
Սաստկութեամբ ուժոյն զիւրեաւ ցանցեալ՝ ի ճահ դիպեցուցանէր զերսայրին. (Խոր. ՟Բ. 82։)
inclined to anger, hasty, irascible, passionate, choleric.
Ցասկոտ եւ խռովասէր միտս ունելով՝ բարկացեալ էր ի վերայ նոցա. (Ոսկ. գծ.։)
to lose one's temper, to put oneself in a passion, to fall or fly into a passion, to fire up, to be indignant, very cross, greatly incensed, violently enraged, angry, vexed, exasperated;
— տարապարտուց, to fire up at the least thing, to be easily provoked, put out.
Առ այս թագաւորդ ոչ ցասնոյր։ Մի՛ ցասնուր ինձ։ Ցասեաւ տէր ի վերայ ազգի նոցա։ Ցասեաւ վիշապն ընդ կնոջն։ Ընդ իս ցասուցեալ էք. եւ այլն։ Նա վասն զի ամենայնին տեղեակ էր, ոչ ցասնու։ Ոչ կամեցաւ Յիսուս տալ պատասխանի, մինչեւ ցասնուլ հերովդէի. (Իգն.։)
anger, indignation, passion, wrath, ire, rage, fury;
ի — ածել, to provoke, to anger, to incense;
գրգռել զ— ուրուք, to rouse or stir up wrath, to put into a passion;
թափել զ— բարկութեան, to vent one's anger or spleen;
մեծապէս ցասմամբ եռալ ախտից, to be aggravated, to become worse;
լինել ցասմամբ ընդ ումեք, to be angry with, to quarrel with a person.
Մի՛ բարկասցի ցասումն քո յիս։ Եթէ ելցէ ցասումն արքայի։ Ոչ երկնչէր ի ցասմանէ թագաւորին։ Ի ցասմանէ առիւծու։ Հայեցեալ Յիսուսի զնոքօք լի ցասմամբ։ Եւ էր հերովդէս ցասմամբ ընդ տիւրացիս եւ ընդ սիդովնացիս։ Ցասմամբ մեծաւ։ Ո՛չ ցասմամբ յիշխանութեանս հպարտացեալ.եւ այլն։
cf. Ցասնում.
Դարձեալ ցասչիս։ Ցասչել ունին քեզ։ Զայս ամենայն տանջանս ընդունելով՝ ոչ ինչ ցասչէր։ Եւ ցասչիս ո՛վ թագաւոր. (ՃՃ.։)
painful, doleful, afflicted, sorrowful, dismal, mournful;
dolefully, dolesomely, painfully, sadly;
— ձայնիւ, in a monrnful tone;
— սիրտ, sorrowful heart;
— անէծք, atrocious curse;
— կեանք, tiresome life.
Անձն դորա ցաւագին է։ Ցաւագին անձամբ եկաց յաղօթս առ տէր։ Սակաւ եւ ցաւագին են կեանք մեր։ Տուաւ մեզ սիրտ ցաւագին։ Ածից զբժշկութիւն քո ի ցաւագին վիրաց քոց։ Ցաւագին հարուածովք յոյժ։ Գիշերք ցաւագինք (յն. ցաւոց) տուեալ են ինձ։ Անէծ զիս անէծս ցաւագինս. եւ այլն։
Ցաւագին հեծութեամբ։ Ցաւագին ողբովք։ Ցօղէր արտօսր ցաւագին։ Բժշկութիւն ցաւագին ախտից տիրականն մարդոյ։ Յորժամ հնչէ փողն ահագին՝ ազդել յոսկերս իմ ցաւագին. (Յճխ.։ Շար. Մանդ.։ Սարգ.։ Յիսուս որդի.։)
Մեծաւ ոգով եւ ցաւագին արտասուելով։ Զամենայն գիշերս ցաւագին տրտմեցայ։ Հատած վէրք՝ ցաւագին կսկծեցուցանեն. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։ Ճ. ՟Ա.։ Վրք. հց. ՟Ժ։)
suffering, infirm, ill;
afflicted, wretched.
Ասեն բժիշկք՝ թէ ցաւածին գնալ, զի ոտիւքն ցաւած էր. (Բուզ. ՟Ե. 35։)
to be in or to suffer pain or grief;
to be displeased, to regret, to be sorry;
to be afflicted, to grieve;
to compassionate, to pity, to complain;
ցաւէ գլուխ իմ, my head aches, I have a pain in my head, I have the headache;
ցաւեցին ոտք իւր, he suffered from a pain in his foot;
ոչ ումեք ցաւէ ընդ իս, nobody pities me;
ցաւէ ինձ ի վերայ քո, I pity you, I weep for you;
ցաւեաց մեծ վասն իմ, were you sorry for me ? did you feel compassion for me ? աչինչ զաւէր նմա վասն քո, he had no compassion for you.
to have a pain, an ailing;
to be afflicted, chagrined;
to regret;
cf. Ցաւէ.
Ողջ քաղաքն անդ էր, եւ միապէս ցաւէին ամենեքեան. (Վրք. հց. ՟Է։)
cf. Ցելում.
Վարագոյր տաճարին ցելոյր (այսինքն ցելեալ լինէր). (Շար.։)
to rend, to break, to split, to cleave, to cut, to divide lengthways.
Վարագոյր տաճարին ցելոյր (այսինքն ցելեալ լինէր). (Շար.։)
to be torn, rent;
tobe split, cloven;
ցելաւ յերկուս, it was rent in twain.
Վարագոյր տաճարին ցելոյր (այսինքն ցելեալ լինէր). (Շար.։)
tribe, caste, race, branch;
—ից —ից, various, diverse.
Յընտանեաց մարմնոյ իւրոյ ի ցեղէ իւրմէ։ Իշխանք ցեղիցն ըստ նահապետաց։ Ի ցեղէն Շմաւոնի։ Հազար այր ի ցեղէ՝ յամենայն ցեղիցն իսրայէլի։ Հանդերձ ցեղիւքն իսրայէլի։ Ի ցեղէ հօրն իւրեանց։ Ի ցեղէ որդւոցն կահաթու։ Ըստ ցեղից ձերոց։ Եւ եղիցի ցեղն զոր ցուցցէ տէր, մատուսջիք ըստ տոհմից։ Բաժին ցեղի.եւ այլն։
Երեցունց ցեղիցն մետասան գոլով ցաբրահամ եւ ցնինոս եւ ցմերն արամ։ Որոշեաց Աստուած զերկուս ցեղսն ի միմեանց, զցեղն Սեթայ, եւ զազգն կայենի։ Նախաստեղծն՝ որ հայր էր մարդկան ցեղի. (Խոր. ՟Ա. 4։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ը։ Լմբ. իմ.։)
identity of tribe.
Ստեփաննոս էր ի թագաժառանգ տանէն յուդայի՝ ցեղակցութեամբ պատուեալ մարդեղութեանն Քրիստոսի. (Տօնակ.։)
dignity of a chief, patriarchship.
Ճարտարութեամբ զցեղապետութիւն ազգի իւրոյ ունէր։ Ոչ գտանի ստուգաբան պատմութիւն ինչ ցեղապետութեան։ Կազմէ զթագաւորութիւն տանուտերական ցեղապետութեան. (Խոր. ՟Ա. 31։ Յհ. կթ.։ Վրդն. պտմ.։)
of a different tribe or clan;
ցեղընտիր առնեմ, ցեղընտիր լինիմ, to distinguish one tribe or family from another.
Ցեղընտիր լեալ՝ ի բազում ցեղս բաժանէր. (Ոսկ. ես.։)
by day, in daytime, during the day, in broad daylight;
զցայգ եւ զցերեկ, day & night;
զօրն ցերեկ, all day long.
Ընդ երեկս մտանէր առ թագաւորն. եւ ցերեակ երթայր անդրէն առ ընկերս իւր. (Եսթ. ՟Բ. 14։)
Աստուած առաջնորդէր նոցա ցերեկ սեամբ ամպոյ. (Ել. ՟Ժ՟Գ. 21։)
Զցերեկ այրեալ լինէի ի տօթոյ, եւ զցայգ ի ցրտոյ։ Զցայգ պահ արկցուք զմեօք շուրջ, եւ զցերեկ գործեսցուք։ Աղաչեմ զցայգ եւ զցերեկ զտէր Աստուած երկնից։ Զցայգ եւ զցերեկ գնալ, կամ չուել, կամ աղաղակել.եւ այլն։
daytime, duration of a day, the whole day.
Զամենայն զցերեկութեանն աշխատութիւն զտօթոյ եւ զքրտան։ Որոց բարձեալ էր զտօթն ցերեկութեան. (Փարպ.։ Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)
switch, stick, rod, verge;
penis, member, genitals.
Վարոցս արմաւենեաց հատանելով՝ եհար զթիկունս նոցա։ Հարկանել զնա վարոցօք։ Վարոցիւք դալարօք հարկանել։ Վարոցիւ կամ վարոցով հարկանել զերեսս երանելւոյն. (Սոկըր. ՟Բ. 28։ Յհ. կթ.։ Ճ. ՟Ա.։ Հ=Յ. եւ Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Զ.։)
Անդամ արուական, այսինքն վարոց առն։ Տղայ մի, որ ունէր դ ոտք, եւ դ ձեռք. նոյնպէս եւ ճուճն այսինքն է վարոցն կրկին եւս գոլով. (Մարթին.։)
cf. Վարսաւիրայ.
ՎԱՐՍԱՎԻՐԱՅ ՎԱՐՍԱՒԻՐԱՅ. κουρεύς tonsor, rasor. իտ. barbiere. Որ վիրայ այսինքն սափրէ կամ կտրէ զվարսս ուրուք. սափրիչ. գերծօղ հերաց ածելեաւ, կամ խուզիչ կտրոցաւ. պէրպէր, գըրգըճը.
Կոչէ վարսաւիրայ. եւ էր ընդ զգալւոյ սափրչին եւ իմանալի վարսավիրայցն սատանայ. (Փիլ. սամփս.։)
hairy, long-haired;
blazing-tailed;
comose, leafy, tufted;
Nazarite;
comet.
Սովորութիւն էր հնոցն վարսաւոր լինել. (Մխ. երեմ.։)
cf. Վարսեմ.
Ցցով վարսաւորել ընդ ծամելիսն սիսարայ։ Ընդ ոտիւք արկեալ մեռուցանէր՝ ուռամբն վարսաւորեալ. (Յհ. կթ.։ Շ. բարձր.։)
to be leafy, dresses in green, clothed or covered with leaves.
Եգիտ զնա սաղարթովք վարսաւորեալ։ Թզենի սաղարթովքն վարսաւորէր (կամ վարսաւո՛ր էր). (Սեբեր. ՟Ժ՟Գ։)
Թզենի անուանէ զհրէայսն անպտուղս՝ միայն տերեւովն վարսաւորեալ, որ էր օրէնքն. (Նիւս. երգ.։)
to drive in, to fix, to thrust in, to plant.
Ի դաստակս ձեռացն եւ ի ծայրս ոտիցն էր վարսեալ հեղուսիւք ընդ փայտին. (Միսայէլ խչ.։)
life, habits, manners, conduct, behaviour, morals;
use, employment;
անարատութիւն վարուց, morality;
ընտիր, բարեկիր —, good morals;
անարատ, անբիծ —, pure morals;
գեղեցիկ վարովք վարեցան, they led a good life;
որք գերաշխարհիկք են վարուք, who show themselves pure of heart;
է երբեք զի եւ անբարիք ծնանին օրէնս բարիս, good laws are often produced by evil customs.
Կատարեալ էր վարիւք իւրովք։ Սուրբ վարիւք հասանել յօթեւանս կենացն անմահից։ Ամենայն վարիւք եւ խաչազդեաց կրօնիւք. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 1։ Յճխ. ՟Բ։ Մագ. ՟Խ՟Գ։)
cf. Վաւաշիմ.
Վաւաշանալ անչափ պակշոտութեամբ։ Շամշեալ վաւաշէր ըստ օրինակի երիտասարդի անարգել տարփաւորի։ Քրիստոնեայք միշտամեղք՝ որք ընդ անօրէնս վաւաշին. (Փիլ. իմաստն.։ Խոր. ՟Բ. 60։ Մանդ. ՟Ի. կամ Պիտառ.։)
cf. Վաւաշիմ.
Վաւաշանալ անչափ պակշոտութեամբ։ Շամշեալ վաւաշէր ըստ օրինակի երիտասարդի անարգել տարփաւորի։ Քրիստոնեայք միշտամեղք՝ որք ընդ անօրէնս վաւաշին. (Փիլ. իմաստն.։ Խոր. ՟Բ. 60։ Մանդ. ՟Ի. կամ Պիտառ.։)
cf. Վաւաշեմ.
Պա՛րտ էր որ հանճարն զերծուցեալ էր զինքն ի հիւանդանալոյ, ի մեղանչելոյ, ի վաւաշոտելոյ. (Լմբ. ժղ.։)
Սիղեղաբար վաւաշոտէր ի կին մի. (Կաղանկտ.։)
cf. Վաւաշութիւն.
Աւարտ վերջին չարեացն ի գլուխ կապելով զյոյժ անխուզ վաւաշոտութիւն ցուցանէր. (Պիտ.։)
authentic, valid, legitimate;
—, —ն, seal, signet, ring;
— մատանի, signet-ring;
— արքունի, great seal.
ՎԱՒԵՐ, մանաւանդ ՎԱՒԵՐԱԿԱՆ. δεκτός acceptabilis κυριότερος dignior. (լծ. պ. պաւէր, հաւատ, հաւատալի. պաւէր գէրտէն, հաւատալ. եւ յն. վէվէօս. լտ. վալիտուս, հաստատուն. զօրեղ). Արժանահաւատ. ընդունելի. հաւատարիմ. հաւաստի. պատուական. տիրագոյն. ստոյգ.
Ի բոլորեսին յայն թուղթսն վաւերական մատանին վասակայ եդեալ էր. (Եղիշ. ՟Է։)
sublime, majestic, imposing, high, elevated, superior, grand, noble, generous;
divine, godlike, supernatural, celestial, heavenly;
the Supreme Being;
— կերպարան, imposing aspect;
— ինձ արտաշէս պարթեւ քան զմակեդոնացին աղեքսանդր, Artaxerxes the Parthian seems to me to be superior to Alexander the Macedonian.
Ոչ առ այլովք վատթարօքն վեհ երեւի։ Զինչ եւ ասասցես յերկրաւորացս՝ կա՛մ ի վեհից, եւ կա՛մ ի վատթարաց։ Առաւել վեհ գտանէր զօրէնս րիստոնէից քան զամենեցուն. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ. ՟Ը։)
Ի նոյն հարցաբանեալ վեհիցն, զի՞ այդ վէրք ի ձեռս քո. (Նար. տաղ.։)
superexcellent, supreme, eminent.
Ի վեհագունիցդ կոչմանց էր երբեմն զի էի։ Պատուեալ աստուածային պատկերին վեհագոյն հարստութեամբ. (Նար. ՟Ծ՟Զ. եւ Նար. յովէդ.։)
noble, grand;
— տէր, my lord, your lordship.
cf. Վեհերիմ.
Յայսոսիկ գտանել մարտիրոսասէր, եւ ոչ վեհերեւել. (Մագ. ՟Ժ՟Դ։)