Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Հրաժարելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

unbecoming, indecent;
prohibited, forbidden.

NBHL (1)

Մեզ հրաժարելիք, նոցա մեծարելիք։ Զիա՞րդ ի հրաժարելին ինձ ձեռնամխեցից։ Ոչ խառնակիլ ի հրաժարելիսն. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Նար. կ.։ Սարգ. ՟ա. պ.։)


Հրաժարեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to cause to renounce or abdicate;
to dismiss, to discharge;
to forbid, to prohibit, to interdict;
to renounce, to abstain, to deprive oneself of, to forego, to forbear, to refrain, to desist, to resign;
to deny, to disown, to refuse;
to take leave of, to bid farewell to;
to die, to decease;
— յաղանդոյ, to abjure, to recant, to renounce;
— յաշխարհէ, to renounce the world;
to enter a convent;
— յիշխնանութենէ, to abdicate, to resign, to tender, to lay down or throw up one's commission;
— ի թագաւորութէնէ, to abdicate the crown;
աղաչեմ զքեզ կալ զիս հրաժարեալ, I pray thee have me excused, I beg you excuse me, I pray you to be kindly indulgent towards me.

NBHL (1)

Հրաժարելով հրաժարեաց յինէն դաւիթ երթալ։ Համան կամէր հրաժարել ի տիկնոջէն։ աղաչեմ զքեզ, կալ զիս հրաժարեալ։ Հրաժարել ի տանէ, կամ հոգւոյ ի մարմնոյ։ Հրաժարեալք կամ հրաժարեցաք ի միմեանց, եւ ելաք ի նաւն։ Որ ոչ հրաժարեսցէ յամենայն ընչից իւրոց։ Ողորմութիւն հրաժարեաց յինէն։ Ի խրատուէ ամենակալին մի՛ հրաժարեսցես, եւ այլն։ Ընդէ՞ր հրաժարեցաք յաշխարհէ։ Եւ եթէ հրաժարեմք, ընդէ՞ր յետս դառնամք. (եւ այլն. Վրք. հց. ձ. ստէպ։)


Հրաժարեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Հրաժարեմ.

NBHL (1)

Հրաման տալով, կամ հրաժարեցուցանելով։ Զմկրտեալսն հրաժարեցուցանեն ի սատանայէ։ Հրաժարեցուցանել ի մսոյ, կամ ի ծառոյ, ի մարմնական իմաստից. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Յճխ.։ Եզնիկ.։ Մագ. ՟Ե։)


Հրաժեշտ, ի

See full entry →

s.

renunciation, renouncing, relinquishment;
abdication;
resigning, resignation;
denial, refusal;
leave of absence;
dismission, discharge;
permission;
parting, leave;
farewell, adieu, good-bye;
— առնել, տալ, cf. Տալ հրաժարական ողջոյն;
to renounce, to give over, to relinquish, to resign;
to retire from, to leave off;
to bid adieu or farewell;
ի —ի կացուցանել, to dismiss, to discharge, to send or turn away;
առնուլ — անդարձ, to bid an eternal farewell, to bid adieu for ever.

NBHL (1)

Հրաժեշտ ի մահաբեր գործոյ, կամ ի պատարագաց (զոհից). (Նախ. իմ. եւ Նախ. ես.։)


Հրալից

See full entry →

adj.

full of fire, ardent, burning.

NBHL (2)

Սիւն գործեալ ի հրալից վիմին. (Շար.։)

Ջահ վառեալ սուրբ սերովբէն՝ կայր ի սպասու հրալից վիմին. այսինքն վերեզմանին քրիստոսի. (Շ. տաղ.։)


Հրալուցիկ առնեմ

See full entry →

sv.

to consume with fire.

NBHL (1)

Մատուցանէին զջուրն առ ի յանդիմանութիւն, եւ զմեղապարտսն հրալուցք առնէին. (Ոսկիփոր.։)


Հրախառն

See full entry →

adj.

mixed with fire.

NBHL (1)

Հրախառն եւ յստակագոյն տեսակ. (Պղատ. տիմ.։)


Հրածորան

See full entry →

adj.

diffusing or spreading fire.

NBHL (1)

Որ ծորէ կամ բղխէ զհուր, եւ կամ իբրեւ զհուր. հրահոսան աղբիւր իմանալի հրոյ.


Հրակէզ առնեմ

See full entry →

sv.

cf. Հրակիզեմ.

NBHL (1)

Ի հըրակէզ տապ տոչորիմ ամարական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Հրահալելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

metallic.

NBHL (1)

Հանգոյն հրահալելի նիւթոցն, ոսկւոյն, պղնձոյն. (Լմբ. իմ.։)


Հրահալոց

See full entry →

s.

crucible.

NBHL (1)

Մի՛ ի քուայսն անիմանալի հրահալոցացն փորձեր զփրկեալս արեամբ քո. (Բենիկ.։)


Հրահոսան

See full entry →

adj.

fire spreading, shedding fire on.

NBHL (1)

որ եւ ՀՐԱՀՈՍ. Հրածորան. հրաբուղխ. որ հոսէ զհուր (զգալի կամ իմանալի).


Հրաձգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Հրձգութիւն.

NBHL (1)

Յամպոց ինչ ճայթիւն արձակելոյ, եւ ի վայր հրաձգութիւնն արկանէ։ Հրաձգութիւն իմն արտաքս ելանէր. (Արծր. ՟Գ. 4։)


Հրամայական, ի, աց

See full entry →

adj. s. gr.

imperative, imperious, lordly, dictatorial;
imperative mood.

NBHL (2)

Ե՛րթ յետս իմ ասելն հրամայական է (սաստիւ)։ Աստուածասիրաց կոչումն հրամայական (հրաւիրանաւ). (Շ. մտթ. եւ Շ. բարձր.։)

Ոչ լուաւ ի վարդապետէն իւրմէ, թէ կեցցե՛ս. եւ էր ասացեալս ըղձական, եւ ոչ հրամայական. (Կլիմաք.։)


Հրամայեմ, եցի

See full entry →

va.

to command, to order, to enjoin, to impose, to prescribe;
to permit, to allow, to authorize;
to establish, to settle, to dispose;
ոչ —, to forbid, to prohibit, to proscribe, to interdict.

NBHL (5)

κελεύω, προστάττω, συντάττω եւ այլն. jubeo, mando, praecipio եւ այլն. (լծ. պ. ֆէրմուտէն. յն. խրիմադի՛զօ) Հրաման կամ պատուէր տալ. պատուիրել. տիրաբար առաջադրել. պարտս ի վերայ դնել ի կատարել. կարգաւորել. տնտեսել. կարգել. սահմանել. եւ Թոյլ տալ։ (Գրի եւ կարճելով իբր ռմկ. Հրամել )։

Հրամայեա՛ աստուած զօրութեամբ քով։ Գործոցն՝ զոր հրամայաց աստուած առնել։ Որպէս հրամայեաց նմա հրեշտակն, կամ մովսէս, կամ փարաւոն։ Եղեւ զոր հրամայեցերն։ Հրամայեա՛ ինձ գալ առ քեզ ի վերայ ջրոցս։ Հրամայեաց նմա ռոճիկս յիւրոց խորտկացն։ Քահանայքն յերուսաղէմ հրամայեսցեն ի ծախս տեառն։ Հրամայեաց շրթամբք իւրովք։ Աստուած իմ, որ հրամայեցեր զփրկութեանցն յակոբայ։ Որպէս օրէնքն հրամայէին։ Հրամայեցաք, զի եւ այլն։ Լսել զամենայն՝ որ հրամայեալ է քեզ ի տեառնէ.եւ այլն։

Հրամայեցէ՛ք ինձ զիմ տեղին։ Առ ի՞նչ արդեօք հրամայեսցես՝ քան թէ հրամայիցիս. (Եղիշ. ՟Ը. ՟Ա։)

Հանապազ վասն խաղաղութեան հրամայիմք աղօթել. (Խոսր.։)

Զի՞նչ. լո՞ւռ լիցուք ամենեւին. զայս ոչ հրամայիմք (առնել), այլ քննել զգիրս. (Տօնակ.։)


Հրամանաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to deliver the oracle.

NBHL (1)

ՀՐԱՄԱՆԱԲԱՆԵԼ. χρηματίζω oraculum reddo, respondeo. Պատգամ տալ. պատգամախօս լինել ի դիմաց դից.


Հրամանատար, աց

See full entry →

s.

commander.

NBHL (2)

ՀՐԱՄԱՆԱՏԱՐ τακτικός ordinarius προστάττων ordinans, praecipiens ἠγούμενος dux, rector οἱκονόμος dispensator δεσπότης dominus. (Գրի եւ կարճելով՝ ՀՐԱՄԱՏԱՐ) Որ տանի յինքեան զիշխանութիւն հրամայելոյ, կամ տարեալ զհրաման մեծին առ հպատակս՝ հրամայէ ի դիմաց նորա. հրամանատու. կարգաւորիչ. տէր. իշխան. տնտես. հազարապետ. բդեաշխ. կուսակալ.

Զտիմոթէոս այնչափ եկեղեցեաց հրամանատար առնէր. (Ոսկ. ես.։)


Հրամուխ

See full entry →

adj.

tempered (iron, etc.);
— նետք սիրոյ, the fiery shafts of love.

NBHL (1)

Երկնչիմ ի հրամուխ նետիցն սատանայի. (Ոսկ. խչ.։)


Հրամուշկ

See full entry →

s. zool.

Indian or Tibet-musk;
pyrausta.

NBHL (1)

Ազգ մշկոյ, այսինքն միսկի։ Խոր. աշխարհ.։ (Իսկ Ստեփ. լեհ. կամի իմանալ եւ զթիթեռնիկ յածեալ զճրագաւ, եւ խանձողեալ հրով նորին։)


Հրայրեաց

See full entry →

adj.

burnt, consumed by fire;
burning, consuming by fire.

NBHL (1)

Հրայրեաց հիւանդութիւնս բազումս ներգործէ (մաղձն). (Պղատ. տիմ.։)


Հրաշաբուսեալ

See full entry →

adj.

born or produced in a wonderful manner.

NBHL (1)

Յորովայնի կուսին կայծակ իմն անդուստ նոյնակերպ հրաշաբուսեալ. (Խոր. վրդվռ.։)


Հրաշագեղ

See full entry →

adj.

charming, graceful, of admirable beauty.

NBHL (1)

Մարիամ հրաշագեղ։ Հրեշտակ հրաշագեղ հռիփսիմէ։ Հրաշագեղ կուսին սանդխտի. (Շար.։ Տաղ.։ Գանձ.։)


Հրաշագործ

See full entry →

cf. Սքանչելագործ.

NBHL (1)

Աստուածային իմն հրաշագործ յայտնութիւնս։ Հրաշագործ եւ սքանչելի յարութեամբն. (Ճ. ՟Ա.։)


Հրաշազան

See full entry →

adj.

admirable, wonderful;
astonishing, surprising.

NBHL (1)

Տաճար հրաշազան։ Հրաշազան խաչ, կամ պատկեր, եկեղեցի, տեսիլ, յօրինուած, գործք, պատուհաս. (Յհ. իմ. եկեղ. ։ Նար. խչ.։ Ճ. ՟Ա.։ Հ. կիլիկ.։ Արծր. ՟Ա. 15։ Երզն. լս.։ Տօնակ.։ Ոսկ. ես.։ Նչ. եզեկ.։)


Հրաշալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

wonderful, marvelous, worthy of admiration, surprising, amazing.

NBHL (2)

Որպէս հրաշալին ասէ յոհան. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Որ ի մէջ երկնի եւ երկրի են հրաշալիք։ Համակ ի հրաշալեացն ցուցաւ պատերազմականս իրագործութիւն։ Անդէն իսկ ի ծնանելն՝ հրաշալեօք իմն գոգցես յինքեան զեկուցանէր համօրէն զփրկութիւն եւ զազատութիւն ազգին. (Պիտ.։)


Հրաշածաղիկ

See full entry →

s. bot.

balsamine, balsam.

NBHL (1)

Ո՞ւր է իմ ծնեալ որդեակն այն հրաշածաղիկն. (Տաղ.։)


Հրաշակերտ, ից, աց

See full entry →

adj. s.

extremely well built or done, wonderful, astonishing, surprising;
masterpiece;
եօթն —ք, the seven wonders.

NBHL (2)

ἑξαίσιος eximius, magnificus, stupendus. Հրաշիւք իմն, կամ հրաշալի ճարտարութեամբ կերտեալ, կառուցեալ, յօրինեալ. հրաշալի. հրաշափառ, վսեմ. եւ Հոյակապ եւ մեծագործ ինչ. սքանչելի եւ ահաւոր գործք.

Ուրեմն ոչ ընդունիցի ունկն իմ հրաշակերտս ի նմանէ։ Որ առնէ զմեծամեծս եւ զհրաշակերտս։ Հասանէ փառաւորաց եւ հրաշակերտաց. (Յոբ. ՟Դ. 12։ ՟Ե. 9։ ՟Լ՟Դ. 24։)


Հրաշակերտեմ, եցի

See full entry →

va.

to make, build or construct wonderfully well.

NBHL (1)

Երաստոյ վիմօք զնա հրաշակերտեալ. (Յհ. կթ.։)


Հրաշանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Սքանչանամ.

NBHL (1)

Ողջախոհ վարուք եւ իմաստութեամբ հոգւոյն բոցափայլեալ առ ամենեսեան ճշմարտապէս հրաշանայր. (Կաղանկտ.։)


Հրաշունչ

See full entry →

adj.

fire-breathing;
vomiting fire, volcanic;
furious, raging, ardent.


Հրաշք, շից

See full entry →

s. fig.

miracle, marvel, wonder, prodigy, portent;
monster;
spectre, phantom, larvae, ghosts;
— իմաստութեան, prodigy of science, of wisdom;
—շս գործել, to work a miracle;
to perform miracles, to do or work wonders;
ի —շս զարմացման ածել, to surprise, to astonish, to stun, to amaze, to astound;
ո՜վ —շիցս, what a wonder ! good Heavens ! Goodness gracious !.


Հրաչեայ

See full entry →

adj.

fire-eyed.

NBHL (1)

Հրաչեայ. սա կոչի վասն առաւել պայծառերես եւ բոցակնագոյն իմն լինելոյ. (Խոր. ՟Ա. 21։ Յհ. կթ.։)


Հրապաշտ

See full entry →

cf. Կրակապաշտ.

NBHL (2)

Եթէ ոչ ակն առեալ էր իմ սրբուհւոյդ նունեայ, կրէիր դու զպատուհասն հարց քոց հրապաշտից։ Քո՛ է տէր յաղթութիւն, եւ ո՛չ հրապաշտից եւ ամբարտաւանից. (Պտմ. վր.։)

Թողից եւ զհին սովորութեանց բարբարոսաց զհրապաշտ կրակարանին. իմա՛ հրապաշտական։


Հրապարակ, աց

See full entry →

s.

place, spot, ground;
public or market-place, market, exchange;
town-hall, town-house;
concourse of people, assembly, the public, crowd;
court, tribunal;
good cheer, feast;
արտաքին —ք դրանց, porch, portico, atrium, vestibule;
տիեզերական, ահեղ —, last judgment;
— մեհենից, gymnasium;
cf. Ըստ, ընթացք, թատր;
ի —ս, ի —ի անդ, —աւ, in the public places, in public, publicly, notoriously, evidently, frankly, plainly, openly;
— դնել, to consult, to deliberate;
— առնել, cf. Հրապարակեմ.

NBHL (2)

Առաջի բազմամբոխ հրապարակին։ Յանդիման ամենայն հրապարակին. (ՃՃ.։)

Եկա՛յք ի դուռն, եւ յանդիմա՛ն լերուք մեծին հրապարակին. (Եղիշ. ՟Բ։)


Հրապարակագոյժ

See full entry →

adj.

made public, published, divulged every where, rumoured abroad;
— առնել, to publish, to make known far and wide, to divulge, to noise or rumour abroad;
— լինել, to become public, to take wind, to be published, divulged.

NBHL (2)

Հրապարակագոյժ արարեալ յանդիմանէ. (Ճ. ՟Բ.։)

Մի՛ ձաղել առաջի բազմաց, մի՛ հրապարակագոյժ առնել զյանդիմանութիւնն. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)


Հրապարականախատ

See full entry →

adj.

publicly reproved, blamed by every one.

NBHL (1)

Հրապարակաւ յայտնի նախատեալ, յանդիմանեալ.


Հրապարակատես

See full entry →

adj.

seen by all, public;
հրապարակատես առնեմ, cf. Հրապարակեմ, cf. Յայտնեմ, cf. Հանդիսացուցանեմ.

NBHL (2)

Հրապարակաւ յայտ յանդիման տեսանելի. հրապարակեալ. հանդիսական.

Ի թատերցն եւս հրապարակատես տանիցիմք զայնպիսին. իմա՛ ի տես հանդիսական։


Հրապարփակ

See full entry →

adj.

surrounded by fire.

NBHL (1)

Պատուար հրապարփակ՝ անմատոյց ընդդիմողացն հինից. (Նար. կուս.։)


Հրապուրական, ի, աց

See full entry →

adj.

attractive, enticing, alluring, engaging, seducing, insinuating, tempting, captivating.

NBHL (1)

Հրապուրական քո բանիւքդ ծովացուցեր։ Լուաւ զբանս գայթակղեցուցչացն զհրապուրականս. (Յհ. իմ. երեւ.։ Տօնակ.։)


Հրավառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

bonfire.

NBHL (1)

Զի՞նչ պատճառաւ սկսանիմք հրավառութեամբ զնախատօնակ գալստեանս. (Տօնակ.։)


Հրատարակ, աց

See full entry →

s.

publisher, announcer, crier;
bill, poster, advertisement;
— մարտի, declaration of war.

NBHL (1)

Պարտիմ առնել զայս հրատարակ՝ որոց աստ կան. (Շ. ոտ. բարձր.։)


Հրատեսիլ

See full entry →

adj.

like fire, flame-shaped;
fire-coloured.

NBHL (1)

Հրատեսիլ գոյն, կամ երեւմունք, երեսք, կամ երեւեցուցանել եւ այլն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 85։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Ճ. ՟Ա.։ Եզնիկ.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Հրացան, ից, աց

See full entry →

adj. s.

throwing, casting or shooting fire;
gun, musket, fusil, piece, arquebuse, rifle, blunderbuss;
— բաղխիչ, գայլախազեայ, կախաղանաւոր, ասղնաւոր, կրկնահար, հողմահար, յետախցիկ, որսոյ, թռչնորսական —, percussion-gun, flint-gun, pendulum-gun, needle-gun, double-barrelled gun, air-gun, breech-loading, sporting-gun or shooting-gun, fowling or birding-gun, musket or rifle;
բաղխիւն —ի, musket-shot;
շռինդ —ի, report of a gun;
հարուած —ի, gun-shot wound;
— բարկութիւն, շանթք, thunder, thunder-bolt;
լնուլ զ—, to load a gun;
արձակել զ—, to shoot, to let off, to discharge, to fire;
չառնուլ հուր —ի, to miss fire, to flash in the pan;
—ք, hail of fire;
musketry.


Հրացանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

shower of fire;
volley of musketry, discharge of fire arms;
report, detonation;
thunder-bolt.

NBHL (1)

Սարսափելի իմն փայլատակմունք հրացանութեամբ. (Ճ. ՟Բ.։)


Հրաւիրական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

inviting, alluring;
person invited, guest.

NBHL (1)

Երեխայութեանն օծումն զհրաւիրականն ունի դրոշմ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Հրաւիրեմ, եցի

See full entry →

va.

to invite, to desire, to invite to a feast or assembly;
to convoke, to convene;
յառաջագոյն —, to predestine;
— ի ճաշ, to ask or invite to dinner.

NBHL (1)

Եթէ ի խրախճանս ըմպելեաց հրաւիրիմ, դողամ. (Նար. ՟Ի՟Գ։)


Հրդեհիչ

See full entry →

s.

incendiary.

NBHL (1)

Անիմաստիցն այրիչ վտակքն, եւ ողողիչք եւ հրդեհիչք, եւ տոչորականք. (Ագաթ.։)


Հրեշտակագնացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

embassy.

NBHL (2)

Ըստ հրեշտակագնացութեան ... որ յօտար աշխարհի ինչ է. (Փիլ. իմաստն.։)

Առ միմեանս մեր միաւորութիւն զնոյն իմանողացս առ տէր հրեշտակագնացութիւնս հասանելով. (Բրս. թղթ.։)


Հրեշտակագումար

See full entry →

cf. Հրեշտակագունդ.

NBHL (1)

Հրեշտակագունդ խառնուածով տուն առ տուն երգ առեալ՝ ընդ վերին զօրացն միաւորին. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Հրեշտակագունդ

See full entry →

adj.

assembled, composed of angels.

NBHL (1)

Հրեշտակագունդ խառնուածով տուն առ տուն երգ առեալ՝ ընդ վերին զօրացն միաւորին. (Յհ. իմ. եկեղ.։)