cf. Ոսկեգոյն.
Ունէր ի ձեռին թուղթ՝ երեւմամբն ոսկէներկ. (Ոսկիփոր.։)
gold-like.
Առաւօտուն ցօղն իջանէր, ոսկէնըման ճաճանչ փայլէր. (Շ. եդես.։)
love of riches, avarice.
Սէր ոսկւոյ եւ արծաթոյ, կամ մամոնայի.
gilt-tailed;
gold-fringed or tasselled.
Զարդարէր զնա ոսկէհուռ հանդերձիւք, եւ ոսկէտտուն վառիւք. (Յհ. կթ.։)
gold armour;
gold-armoured.
Այր մի սպիտակաձի յոսկիազէն վառեալ՝ ճօճէր զնիզակն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 8։)
golden-ceiled.
Զարքունիսն տեսանէր փայլակունս՝ ոսկիայարկ ձեղուամբք. (Պտմ. աղեքս.։)
to become gold, to be transmuted into gold.
Մինդաս ըղձացաւ, թէ յոր ինչ եւ մերձեսցի, ոսկի լինիցի. եւ տուեալն նմա կերակուր ի ձեռն բերանոյն ոսկիացեալ լինէր. վասն որոյ եւ ապականեցաւ սովով. (Նոննոս.։)
cf. Ոսկիապատակ.
Սերովբէն նստէր ի վերայ վիմին ոսկիապատ թեւօքն. (Տաղ կոստանդեայ.։)
cf. Ոսոխիմ.
Յամէնախումբ մարտին, յոսոխել, ի շրջականս առանց պարտութեան գտանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)
to be at law with, to accuse;
to rival, to strive, to compete;
զմիմեամբ —, to surpass each other.
Յամէնախումբ մարտին, յոսոխել, ի շրջականս առանց պարտութեան գտանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)
lentile;
freckles.
Հացն նորա էր ոսպն եւ գարի։ Ոսպն բռամբ առեալ էարկ յեփ։ Ի վերայ սակաւ ոսպան. (Վրք. հց. ՟Ե։)
Առեալ էր նորա զփորձ նորա եփեալ ոսպամբ պնակաւն. (Եփր. ծն.։)
lentile, of lentiles, made or prepared with lentiles;
cf. Թան;
cf. Շիկաթան;
—ք, lentiles;
pulse.
Հաց նորա էր ոսբնէ եւ գարէ. (Վրք. հց. ՟Ե. հին ձ. եւ տպ. (իսկ նոր ձ. ոսբն եւ դարի)։)
texture, tissue, web, weft;
— սարդի, cob-web, spider's web;
խզել զ— կենաց, to cut the thread of life.
Ոստայն հանդերձից անկեալ լինէր. (Պտմ. աղեքս.։)
Զհելլենական մոլորութիւնն որպէս սարոստայն եղծանէր. (Ճ. ՟Ա. (գրեալ էր՝ սարդոստայն)։)
weaver;
knitter.
Ընդ ոստայնանկն զարմանան ամենաքին, եւ ոչ ընդ այն՝ որ զգենուցուն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ. (վրիպակաւ գրեալ էր, ընդ ոստանեակն)։)
weaving;
tapestry.
Ո՞վ ետ կանանց իմաստութիւն ոստայնանկութեան։ Գործել զոստայնանկութիւն։ Ճարտարապատէր զոստայնանկութիւն եւ զնկարակերտութիւն. (Յոբ. ՟Լ՟Ը. 36։ Ել. ՟Լ՟Ե. 35։ ՟Լ՟Ը. 23։)
cf. Ոստանիկ.
Մի ոմն յոստանեայ տանէն, որում անուն էր զանդաղան. (Փարպ.։)
prefecture;
inspectorship;
ministry, office.
Զփիլիպպոս որբ մնացեալ փայփայէր ոստիկանութեամբ ոմն յազգէ թագաւորութեանն։ Կղաւ դիոս զփեղիքս հրէաստանի ոստիկան առաքէ ... Ի փեղիկեայ հրէից ոստիկանութեան եւ այլն. (Եւս. քր.։)
to leap, to jump, to take a leap, to bound, to gambol, to skip, to caper;
to spring on or at, to rush or fall upon;
to rush forward, to fly at.
Ի կռոցն ի բաց ոստուցեալք՝ դարձտն եւ պաշտէին զաստուած։ Ոչ վաղվաղակի ի բաց ոստեաւ, այլ գիտէր խորհրդաբար։ Ո՞ կարէ լսել դմա ... կամեցան ի բաց ոստնուլ։ Յորժամ ի տեսիլ այսց իրաց աստուածայնոց ածցէ ոք զքեզ, ի բաց ոստնուս. (Ոսկ. յհ.։)
to hop, to leap, skip or frisk about, to frolic, to trip along.
Ուր զօրէն մարտկի յաղթողի պանծայր խրոխտմամբ. եւ յայտ էր յոստոստելոյն. (Փիլ. լիւս.։)
to stop, to stay, to remain immovable;
to become embarrassed.
Ի զարմացման եղեալ՝ ոտնակառեաց ի տեղւոջն, յորում էր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
treading or trampling under foot;
յ—կոխս ընկենուլ, to throw under the feet;
—կոխ առնել, to foot, to tread under foot, to trample upon.
Ետ կապել զնա դահճաց, զի ընկեսցեն յոտնակոխսն երիվարաց, զի կոխեալ սպանանիցեն զնա. (Տէր Իսրայէլ. մայ. ՟Ե.։)
tramp, foot-fall;
— անձրեւի, pattering of rain;
— անձրեւի է, there is a noise of much rain falling.
Յոտնաձայնէ նորա փախեան նախահայրն եւ նախամայրն։ Ի ձեռն ոտնաձայնին աստուծոյ։ Եկեալ ժամանեաց ոտնաձայնիւ։ Լուեալ զտէրունական ոտնաձայնն՝ ասէ, ոտնաձայն զումեմն լուայ գալով առ մեզ։ Ոտնաձայն առնէր ... Ծանօթ եղեւ եւ աստ աստուծոյ ոտնաձայնին. (Ճ. ՟Գ.։ Զքր. կթ.։ Եպիփ. թղմ.։)
footed, having feet;
standing on feet.
Ոտնաւոր տքնութեամբ կամ արթնութեամբ զգիշերն անցուցանէր անքուն. (Ուռհ.։ Կիր. պտմ. եւ այլն։)
malignant, rejoicing at another's suffering, malevolent, ill-natured;
— լինել, to kick, to cause to fall;
to rejoice at another's woe, to be malignant, malevolent;
to despise, to insult, to laugh at, to mock, to jeer;
— լինել թշուառութեան ուրուք, to insult one in his misfortune.
Յոտնհարացն՝ որք ի կործանելն նորա ոտն հարկանէին, վրէժս պահանջէր. (Գէ. ես.։)
to suppliant;
cf. Ոտնհար լինիմ.
Ոտնհարէին զմարդիկ, եւ խայթէին զնոսա։ Ոտնհարիցեն, եւ զգեղեցիկսն զրպարտիցեն։ Չար բարքն եւ դժնեայ խնդայր եւ ոտնհարէր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Առ որս. ՟Ժ՟Դ։ Փիլ. լին. ՟Բ. 71։)
kick;
ill-will, ill-naturedness, malevolence;
insult, sneer, derision, laugh.
Միւս ոմն չարասէր յոտնհարութիւն. (Մամբր.։)
cochineal;
kermes;
scarlet.
Եթէ իցէ իբրեւ զորդան կարմիր (յն. մի բառ), իբրեւ զասր արարից։ Զգեցեալ էր բեհեզս եւ ծիրանիս եւ որդան։ Բեհեզոյ եւ ծիրանւոյ եւ ոսկեթելի եւ որդան (կարմրոյ). (Ես. ՟Ա. 18։ Յայտ. ՟Ժ՟Ը. 15. եւ 12։)
cf. Որդիաբար.
Աղաւնին՝ իբրեւ խնամածուի հօր աւետաբեր նոյի, գոգցես որդեբար իմն սա լինէր. (Պիտ.։)
to adopt;
to affiliate.
Ոչ որդէգրեալ, այլ բնութեամբ որդի է։ Ցուցանէր զինքն ոչ նոցա հաւասար գոլ, որ շնորհօք որդեգրեալ էին. (Դամասկ.։)
child-birth;
procreation of children.
Կեցցէ վասն որդեծնութեանն։ Զզօրութիւն առնլոյ զսերմն որդեծնութեան ընդունէր. (՟Ա. Տիմ. ՟Բ. 15։ Եփր. ՟Ժ՟Ա. 11։)
having lost one's children.
Փարատեցո՛ տէր եւ յինէն՝ զորդէկորոյս սուգ տրտմագին. (Յիսուս որդի.։)
paternal, maternal love.
φιλοτεκνία filiorum dilectio, paternus amor. Սէր ծնողաց առ որդիս.
filially, like a son.
Հայր ասելովն՝ մեզ վստահութիւն տայ, եւ յորդդորէ՝ որդիաբար եւ մտերմութեամբ միշտ աղօթել։ Մի՛ երկբայիր ծառայաբար, այլ աղերսեա՛ որդիաբար։ Նա որդիաբար (ասէր), հա՛յր մի՛ համարիր. եւ սա ծառայաբար, տէ՛ր մի՛ համարիր։ Տէրն որդիաբար առ հայրն աղաչէր, հա՛յր թո՛ղ սոցա. (Խոսր.։ Կրպտ. ոտ.։ Տօնակ.։ Երզն. լուս.։)
to adopt;
to affiliate.
Որ որդիացուցեալ էր իւր փեսայութեամբ զթագաւորն աշոտ. (Յհ. կթ.։)
full of worms, crawling, maggotty, rotten.
Զորդնալի վէրս մարմնոյ իմոյ. (Բենիկ.։)
Ոմանց նեխեցան բերանք, եւ որդնալից եղեալ լեզուացն՝ կորեան. (Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Ի՟Է.։)
to grow worm-eaten, rotten.
Որդնեսցին վէրք քո։ Յետ սակաւ միոյ որդնիս. (Վրք. հց. ՟Ը. ՟Ժ։)
Նեխեցաւ մարմին նորա, եւ որդնեցաւ։ Խոցոտեալ որդնեցաւ ամենայն մարմին նորա. (Հ. սեպտ. ՟Ա.։ Տէր Իսրայէլ. դեկտ. ՟Ի՟Թ.։)
calf-headed;
Isis;
golden calf of the Israelites.
Գլուխ որթու, կամ ունօղ զգլուխ որթու. որպիսի էր կուռքն յովայ իսիդեայ առ եգիպտացիս. եւ ձուլածոյ որթն յանապատի, եւ երինջքն յերոբովամու. զի եւ սոքա Որթագլուխ կոչին. ըստ որում գլուխք նոցին առաւել երեւէին երկրպագուաց յերեսաց կողմանէ.
orthodox.
Ոք յորթոտոքսաց։ Ո՞չ ապաքէն աստէն յորթոդոքսացս բամբասէր. (Սեբեր. ՟Է։)
distinct, separate;
different, other;
separately, apart;
— —, separately;
distinctly.
Զիա՞րդ է մարթ ծիրանեացն (ուրոյն ի մարդոյն) որիշ իշխել։ Ո՞րպէս ապա մարթ է զատ եւ որիշ զբանին եւ զաստուծոյ տէրութիւնն ասել, եւ որոշմամբ դարձեալ զմարմնոյն զիշխանութիւն զեկուցանել. (Աթ. ՟Ը։)
Ձայնդ ձայն յակոբայ. որ օտար էր եւ որիշ յանխրատ եւ յանհրաժեշտ բարուց։ Պատիւ առեալ ի բնութենէն մեծ իմն զատ եւ որիշ յայլոց. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)
Յուդա որիշ յայլոցն լրբացեալ մխէր զձեռն ընդ քրիստոսի. (Բրսղ. մրկ.։)
Թէպէտեւ որիշ որիշ բարբառէին, մի հաւատք էր ամենեցուն. (Մամբր.։)
Յամէն հատման անդամոցն՝ որիշ որիշ մեռանէր սուրբն. (Հ. դեկտ. ՟Բ.։)
to belch;
to feel inclined to vomit, to retch, to vomit.
Ընդունայն ործալով աղեքսանդր, զգիշերն ամենայն անցուցանէր ցաւագին հեծեծանօք. (Պտմ. աղեքս.։)
oesophagus, gullet, throat;
gluttony;
զկնի —ոյ երթալ, to give oneself up to gluttony.
Հալածեա՛ տէր զքուն ի գլխոյ, եւ զյագումն յորկորոյ. (Եփր. աղ.։)
gormandizing, gluttony, greediness, guttling, voracity;
որկորամոլութեամբ, gluttonously, greedily.
Ի ձեռն որկորնմոլութեանն անիմաստասէր եւ աներաժիշտ արասցէ զսեռն ամենայն. (Պղատ. տիմ.։)
cf. Որկորամոլ.
Զորկրամոլսն, եւ զպարկեշտսն ի պահս սուրբս։ Որկրամոլ եւ վատթար մարդկան։ Որկրամոլ, եւ արծաթասէր։ Ո՛վ որկրամոլք, եւ որովայնասէրք. (Յճխ. ՟Թ։ Ճ. ՟Ա.։ Վրք. հց. ՟Է։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 43։)
to destroy the male sex.
Զազգն որձակոտոր առնէր, եւ զկանայսն եւ զդստերսն ի գերութիւն վարէին. (Բուզ. ՟Ե. 15։)
cf. Արուէգ.
Եսէ, թէ որ յետին աստուածոցն էր, որձ եւ էգ էր ... այս ինքն իմաստութիւն Կոչ. (՟Զ։)
enclosure, fence, precincts;
—ք, masonry.
Մօտ յորմածս արգելոցացն որսոյն էրէսցն. (Բուզ. ՟Դ. 15։)
cf. Մտադիր լինիմ.
Իսկ թագաւորն բազում յօժարութեամբ եւ ժուժկալութեամբ մտադրէր ասացելոցն, եւ ածէր զնոսա ի միաբանութիւն. (Սոկր.։)
Ոչ մտադրէր հայրապետական խրատուն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
cf. Մտախորհ.
Խռովէր, մտախոհ լինէր, գուցէ խաբէութիւն ինչ իցէ. (Բուզ. ՟Դ. 8։)
Մտախորհ լինէր առ ինքեան. (Ճ. ՟Բ.։)
meditation, ponderation, reflection.
Զիա՞րդ երեւութասցին միտք, եւ կամ զիա՞րդ տպաւորեսցէ մտախոհութեամբ լեզու, զի հայր էր, եւ որդի ծնաւ. (Պիտառ.։)
to think, to reflect, to meditate, to ponder, to consider, to muse, to weigh.
Զթագաւորն դաւաճանութեամբ մտածէր կորուսանել. (Պիտ.։)