Definitions containing the research ցօղ : 800 Results

Ցանեմ, եցի

See full entry →

va.

to sow, to strew;
to spread, to scatter, to diffuse;
to sprinkle, to besprinkle.

NBHL (1)

Որպէս Սրսկել. ցօղել. ցանել, ցրցնքել.


Ցանկամ, ացայ

See full entry →

vn.

to desire, to wish, to envy, to covet, to long for;
to desire inordinately, to covet greedily.

NBHL (3)

Անձն ամպարշտի ցանկայ չարեաց։ Մարմինն ցանկայ հակառակ հոգւոյ, եւ հոգի հակառակ մարմնոյ։ Յափշտակութեան մի՛ ցանկայք։ Եթէ ցանկայք աթոռոց եւ գաւազանաց իշխանութեան։ Ցանկայ եւ փափաքէ անձն իմ ի գաւիթս քո։ Ցանկանալով ցանկացեալ ես երթալ ի տուն հօր քոյ։ Մի՛ ցանկանար տան ընկերի քո, եւ մի՛ անդոյ նորա։ Մի՛ ցանկար կնոջ ընկերի քո։ Մի՛ ցանկանայցես։ Տայցես զարծաթն ընդ ամենայնի, որում ցանկանայցէ անձն քո։ Որոց եւ ցակասցի անձն քո։ Աւուր մարդոյ ոչ ցանկացայ։ Ցանկացայ փրկութեան քում տէր։ Ցանկացեալ կերակրոյ։ Ցանկացեալ նոցա՝ առի։ Ցանկացեալ երեսաց քոց՝ գտի զքեզ։ Որ հայի ի կին մարդ՝ առ ի ցանկանալոյ նմա։ Զի՛նչ ցանկայ անձն քո։ Ամպարիշտ ցանկանայ զամենայն աւուրս զցանկութիւն չարեաց։ Եղէ ցանկացօղ դեղոյ նորա։ Հասանէ առ ցանկացօղս իւր.եւ այլն։

Բարւոյն եմք ցանկացօղք բնութեամբ. (Բրս. հց.։)

Բարւոյն ցանկալ բարի է։ Լաւութեանցն ցանկացօղ լիցի. (Յճխ. ՟Ե։ Եզնիկ.։)


Ցանկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Ցանկամ.

NBHL (3)

Անձն ամպարշտի ցանկայ չարեաց։ Մարմինն ցանկայ հակառակ հոգւոյ, եւ հոգի հակառակ մարմնոյ։ Յափշտակութեան մի՛ ցանկայք։ Եթէ ցանկայք աթոռոց եւ գաւազանաց իշխանութեան։ Ցանկայ եւ փափաքէ անձն իմ ի գաւիթս քո։ Ցանկանալով ցանկացեալ ես երթալ ի տուն հօր քոյ։ Մի՛ ցանկանար տան ընկերի քո, եւ մի՛ անդոյ նորա։ Մի՛ ցանկար կնոջ ընկերի քո։ Մի՛ ցանկանայցես։ Տայցես զարծաթն ընդ ամենայնի, որում ցանկանայցէ անձն քո։ Որոց եւ ցակասցի անձն քո։ Աւուր մարդոյ ոչ ցանկացայ։ Ցանկացայ փրկութեան քում տէր։ Ցանկացեալ կերակրոյ։ Ցանկացեալ նոցա՝ առի։ Ցանկացեալ երեսաց քոց՝ գտի զքեզ։ Որ հայի ի կին մարդ՝ առ ի ցանկանալոյ նմա։ Զի՛նչ ցանկայ անձն քո։ Ամպարիշտ ցանկանայ զամենայն աւուրս զցանկութիւն չարեաց։ Եղէ ցանկացօղ դեղոյ նորա։ Հասանէ առ ցանկացօղս իւր.եւ այլն։

Բարւոյն եմք ցանկացօղք բնութեամբ. (Բրս. հց.։)

Բարւոյն ցանկալ բարի է։ Լաւութեանցն ցանկացօղ լիցի. (Յճխ. ՟Ե։ Եզնիկ.։)


Ցանկոտ, աց

See full entry →

adj.

lascivious.

NBHL (1)

Ցանկացօղ. ցանկասէր. տռփոտ.


Ցասկոտ, աց

See full entry →

adj.

inclined to anger, hasty, irascible, passionate, choleric.

NBHL (3)

ὁργίλος, βαρύθυμος, θυμούμενος iracundus, animo ferox, infensus, stomachosus. Սովորեալն ի ցասնուլ. որ ստէպ ցասչի. զայրացկոտ. բարկացօղ. ծանրացասումն. բարկասիրտ.

Արբեցօղն, ցասկոտ, նախանձոտ, բարկ, անմիտ. (Գէ. ես.։)

Որ աստ ցասկոտ է եւ բարկացօղ, անդ բարկութիւնն Աստուծոյ մնայ ի վերայ նորա. (Յհ. գառն. խր.։)


Ցաւագին

See full entry →

adj. adv.

painful, doleful, afflicted, sorrowful, dismal, mournful;
dolefully, dolesomely, painfully, sadly;
— ձայնիւ, in a monrnful tone;
— սիրտ, sorrowful heart;
— անէծք, atrocious curse;
— կեանք, tiresome life.


Վարոց, աց

See full entry →

s.

switch, stick, rod, verge;
penis, member, genitals.

NBHL (1)

Ղանգանուն ի ցօղոյ անկեալ զխոտով՝ կռուի ի թափիչ վարոցս եւ ի մօրուս քօշից. (Խոր.։)


Վարսաւոր, աց

See full entry →

adj. ast. bot. s.

hairy, long-haired;
blazing-tailed;
comose, leafy, tufted;
Nazarite;
comet.


Վեհիմաց

See full entry →

adj.

divinely inspired.

NBHL (1)

Իմացօղ բարձրագոյն իրաց. վսեմամիտ. նրբահայեաց.


Վերահայեաց

See full entry →

adj.

meditating, contemplating.

NBHL (2)

Ի վեր հայեցօղ. ձկտեալ ի տեսութիւն բարձր.

Ոչ մարմնական աչօք, այլ իմացօղ եւ վերահայեաց մտօք զնա նկատեալ տեսէ՛ք. (Լմբ. պտրգ.։)


Վերահայեցող

See full entry →

adj. s.

applying oneself to, investigating thoroughly;
star-gazer, astronomer.

NBHL (1)

Բազումք ի մեծատանց վերահայեցօղք են ընչից իւրեանց, եւ ոչ տեարք. (Ոսկիփոր.։)


Վերլուծանեմ, լուծի

See full entry →

va.

to analyze, to resolve.

NBHL (1)

Ոչ սարկաւագ պաշտօնեայ, ոչ ընթերցօղ վերլուծող. (Լմբ. պտրգ.։)


Վերծանող

See full entry →

s.

reader;
lecturer.

NBHL (1)

ἁναγνώστης lector. Ընթերցօղ. դպիր. գրակարդաց. որ եւ գիտէ թարգմանել կամ մեկնել՝ զոր ընթեռնու. անագանոս. (ի յն. անաղնօ՛սդիս ).


Վէս, վիսաց

See full entry →

adj.

highflown, arrogant, proud, saucy, insolent, haughty, fierce;
harsh, hard-hearted, cruel, inhuman, brutal;
cross, crabbed, surly, peevish.

NBHL (1)

Այնպէս իմն է ազգ մարդկան, վէս եւ ընդ հակառակս։ Անընդել, վէս։ Անընդելք, վէսք, ստամբակք, ամբարտաւանք։ Վէսք, բարկացօղք։ Ոչ կամեցաւ տէր ի հպարտս եւ ի վէսս. (Ոսկ. փիլիպ. է։ յհ. ՟Ա. 7. 8։ Ճ. ՟Գ.։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Վիժումն, ման

See full entry →

s.

cf. Վիժանք.

NBHL (1)

Կողացօղ վիժմամբն զընդհանուրս ոռոգմամբ։ Ղօղեալ յերկիւղ քրտանց հոսման՝ ոլոռնաձեւ կայլակ վիժման. (Քեր. քերթ.։ Շար.։)


Փոխարկեմ, եցի

See full entry →

va.

to convert, to change, to turn, to transform.

NBHL (1)

Զիմ շիջուոցէ ըղբոց տապին, փոխարկեսցէ ամպ ցօղագին. (Յիսուս որդի.։)


Փոճոկ

See full entry →

cf. Փեճեկ.

NBHL (1)

Բաժանի ի ցօղուն եւ ի պատիճ, եւ ի գոգաձեւ փոճոկս ցորենոյ։ Կէոք ի պտղոց մերկանդամ ի հանդերձից եւ ի փոճոկաց՝ եփին արեգակամբ. իսկ կէսք փոճոկովն առնուն զկերպարանս եփելոյն. (Վեցօր. ՟Ե։)


Տարափեմ, եալ

See full entry →

vn.

to rain or to snow heavily.

NBHL (2)

ՏԱՐԱՓԵԼ. Տեղալ. անձրեւել. ձիւնել. ցօղել.

Բան քո ցօղալի՝ տարափեալ յերկրի. (Գանձ.։)


Տարմահաւ, ուց

See full entry →

s.

starling.

NBHL (1)

Զտարմահաւ թռչունն ի բարեգործութիւն մարդկան գոլ ստացօղն բոլորեցուն հնարեցաւ. (Բրս. ընչեղ.։)


Տարփատենչ

See full entry →

adj.

ardently longing for, sighing after, very desirous.

NBHL (1)

Տարփմամբ տենչացօղ. եւ Տարփմամբ տենչալի.


Տարփաւոր

See full entry →

cf. Տարփող.

NBHL (1)

Տարփածու. տարփացօղ, եւ տարփալի.


Տարփող

See full entry →

adj.

amorous, loving, fond;
desirous, covetous.

NBHL (1)

ἑραστής amator, amasius. Տարփացօղ. ցանկացօղ. սիրով վառեալ. փափաքօղ.


Տգեղ, ի, աց, ից

See full entry →

adj.

ill-favoured, ill-featured, unsightly, ugly, deformed, hideous, squalid;
foul, villainous, bad.

NBHL (1)

Այր բարկացօղ տգեղ է կերպարանօք։ Եօթն երինջք տգեղք եւ վտիտք. (Առակ. ՟Ժ՟Ա. 25։ Ծն. ՟Խ՟Ա. 27։)


Տեղատարափ, ոյ

See full entry →

s. fig.

very heavy shower, pelting or drenching rain, floods, torrents of rain;
heavy fall of snow or hail;
— լինել սպառնալեօք, to rain threats;
ետես զնետս — խաղացեալ, he saw a storm of arrows coming.

NBHL (1)

ὐετός pluvia ὅμβρος imber νιφετός nimbus, nix, stilla. որ եւ ՏԱՂԱՏԱՐԱՓ. Տեղ. տարափ. անձրեւ. ձիւն. ցօղ առատ.


Տեղեակ, ղեկաց

See full entry →

adj. s.

well informed, instructed, skilled, versed in, intimately acquainted with, expert;
little place.

NBHL (1)

ἕμπειρος peritus. եւ բայիւ ειδέω, ἕσημι scio. (իբր խորամուխ ի բուն տեղի իրաց) Հմուտ. խելամուտ. գիտակ. բանիբուն. ներհուն. հասու. ծանօթ. փորձ. տեղն ի տեղը գիտցօղ.


Սիրայ, ից

See full entry →

s. adv.

mat;
rush-tress, hay-rope;
սէր ի —է, file by file, line by line, in series.


Սկեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հսկեմ.

NBHL (1)

Սկեսցուք ըստ կարի մերում։ ոչ սկեցաք յերեկորեայ։ Յաճախեն սկեցօղքն յաղօթս. (Ճ. ՟Գ.։)


Սկզբնազօր

See full entry →

adj.

first among the powers (angelic hierarchy).

NBHL (1)

Դաս զօրութեանց՝ նորա պատկեր լինելով զօրացօղ տեսակաւ՝ որպէս հասանելի է, եւ առ նա որպէս սկզբնազօր զօրաւորաբար դարձեալ. (Դիոն. երկն.։)


Սնամէջ

See full entry →

adj.

empty, void.


Ջրացիր

See full entry →

adj.

wet, damp, moist, humid;
cf. Ջրացան.

NBHL (1)

Ցրեալ կամ ցօղեալ ջրով. թացեալ. լոյծ. խոնաւ.


Ռահվիրայ

See full entry →

s.

road-mender, road-niaker;
pioneer.

NBHL (1)

Որպէս Բացօղ կամ պահօղ զճանապարհ. կամ Ռահաւոր, որպէս ուղեւոր.


Սագ, աց

See full entry →

s.

goose;
արու —, gander;
ձագ —ի, gosling;
— վայրի, gannet, soland goose, anser bassanus;
— շչէ, the goose cackles.

NBHL (1)

Զարմասցուք դարձեալ ընդ հսկեցօղ ազգն սագաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Տիրադրուժ

See full entry →

adj.

betraying one's master, faithless, traitorous, treacherous, false.

NBHL (1)

Դրժօղ ընդդէմ տեառն իւրոյ. անհաւատարիմ. ապստամբ. ուրացօղ.


Տիրանուն

See full entry →

s.

pronoun.

NBHL (1)

Ունօղ զանուն տիրական։ Իսկ ըստ քերականաց՝ դերանուն տիրապէս լցօղ զտեղի անուան՝ հանդերձ որոշմամբ դիմաց.


Տիրատեաց

See full entry →

adj.

hating one's master.

NBHL (1)

Ատեցօղ տեառն իւրոյ. իր տերը ատօղ՝ չուզօղ.


Տնարար, աց

See full entry →

s. adj.

housekeeper;
housewife;
thrifty, housewifely, frugal.

NBHL (1)

οἱκουρός domus curam habens, domi manens. Բարեկարգիչ եւ հոգացօղ տան. տնաշէն. տանտիկին ժրագլուխ.


Տնօրէն, րինի

See full entry →

s.

cf. Տնտես. director, manager, administrator.

NBHL (1)

οἱκονομῶν, οἱκονόμος procurans, procurator domus, dispensator, administrator . Տան օրէնսդիր, կարգաւորիչ տան մեծի՝ կամ տան աշխարհիս. որպէս տնտես, եւ տեսուչ. հազարապետ. մատակարար. հրամանատար. վարիչ. ուղղիչ. բաշխիչ. հոգացօղ. կոնոմոս. իկոնոմոս. որպէս յն. իգօնօ՛մօ, իգօնօմօ՛ն.


Տոհմական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

of good family, high-born, illustrious, noble, patrician;
national;
relation, kindred;
—ք, produce, fruit, revenue, harvest.

NBHL (1)

Տոհմականով կանգնեալ, եւ զերդարեալ թեփովք եւ ցօղնով եւ քտտով, զոր յաւելու նոցա երկիր. (Եփր. ՟գ. կոր.։)


Վիրաւոր, աց

See full entry →

adj.

wounded, ulcerated.

NBHL (1)

τραυματίος, τραμαυτισμένος, τετραυματισμένος , τεθραυσμένος vulneratus, confossus. (լծ. ընդ հյ. եւ feritus ). Ունօղ զվէրս ինչ որպիսի եւ իցէ. վիրաւորեալ. խոց. խոցեալ. կարեվէր. վէրք՝ խոց ունեցօղ.


Վուշ, վշոյ

See full entry →

s. mar.

flax;
tow, hards of flax, flaxen tow, stuffing;
oakum.

NBHL (1)

Լուսանային զվուշսն։ Եղբա՛յր աղեքսանդրէ, բարւոք լուա՛ զցօղունդ, զի վուշ է։ (Վրք.հց. ՟Ժ՟Ա։)


Տաղտուկ

See full entry →

adj. s.

wearisome, tedious, tiresome, bothering, troublesome;
idle, cowardly, tedious to oneself;
cf. Տաղտկութիւն.

NBHL (1)

Կամ Տաղհտկացօղ. տաղտկոտ. ծոյլ. պղերգ.


Տամկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be wet, moistened, to become humid, moist.

NBHL (1)

Ի ցօղոյ լերանց տամկանան. (Յոբ. ՟Ի՟Դ. 8։)


Տամկացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to moisten, to damp, to wet, to dew, to bedew, to soak, to steep.


Տիեզերասաստ

See full entry →

adj.

making every one, or all the world tremble.

NBHL (1)

Սաստիւ սպառնացօղ ընդդէմ տիեզերաց.


Վաղվաղկոտ

See full entry →

adj.

cf. Վաղվաղուն.

NBHL (1)

πέρπερος, σπουδάζων perperus, praeceps, festinns, arrogans. Որ վաղվաղէ. վաղվաղուկ. շութափ. խուճապեալ, շտապօղ՝ փութացօղ քան զչափն. արտսրացօղ, չուստ.


Վաճառաշահ

See full entry →

adj. s.

commercial, mercantile, trading;
opulent merchant, rich treader;
— քաղաք, mercantile city;
— լինել, to trade, to deal, to traffic, to gain.

NBHL (1)

εὕπορος opulentus. եւ բայիւ εὑπορέω, πραγματεύομαι abundo, negotior. Շահավաճառ. շահեցօղ. օգտաշահ.


Վայելեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to enjoy, to taste of, to possess, to have the enjoyment of;
to relish, to taste with pleasure;
to become, to fit, to sit well on;
to be proper, suitable, meet, to beseem;
— յարգասիս քրտանց, to enjoy the fruit of one's labours;
հանդերձս այս վայելէ քեզ, this coat fits you well.

NBHL (1)

Ի մէջ հնոցին սուրբքն ցօղովն վայելէին։ Զի՞նչ սքանչելի է փառք ի մարդկանէ, որով մանկունք կաքաւիչք վայելեն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4. եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)


Վայելչացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to adorn, to embellish, to decorate;
to delight.

NBHL (1)

Կանաչագեղ տեսլեամբ զվայրս վայելչացուցանեն։ Ամպք լցեալ ջրով ցօղեն ի յերկիր զանձրեւ, եւ վայելչացուցանեն զերկիր կանաչացեալ գունովք. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։ Ոսկ. ամբակ.։)


Վայրահայեաց

See full entry →

adj. fig.

looking down;
malicious, tricky, sly.

NBHL (1)

Ի վայր հայեցօղ. նենգաւոր. վար նայօղ


Վանգ

See full entry →

cf. Վանկ.

NBHL (1)

Տէր Մուշեղ որդի սպարապետին ... եդ զերգս՝ որոյ սկիզբն է. Անզբաղելի ական սրտի նայեցօղ անձն իմ ի միւսանգամգալուսան. ե տուն ի յութերորդ վանգէ. (Արծր. ՟Դ. 9։)