Definitions containing the research իլ : 9981 Results

Հրաժարելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

unbecoming, indecent;
prohibited, forbidden.

NBHL (1)

Մեզ հրաժարելիք, նոցա մեծարելիք։ Զիա՞րդ ի հրաժարելին ինձ ձեռնամխեցից։ Ոչ խառնակիլ ի հրաժարելիսն. (Յհ. իմ. պաւլ.։ Նար. կ.։ Սարգ. ՟ա. պ.։)


Հրաժարեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to cause to renounce or abdicate;
to dismiss, to discharge;
to forbid, to prohibit, to interdict;
to renounce, to abstain, to deprive oneself of, to forego, to forbear, to refrain, to desist, to resign;
to deny, to disown, to refuse;
to take leave of, to bid farewell to;
to die, to decease;
— յաղանդոյ, to abjure, to recant, to renounce;
— յաշխարհէ, to renounce the world;
to enter a convent;
— յիշխնանութենէ, to abdicate, to resign, to tender, to lay down or throw up one's commission;
— ի թագաւորութէնէ, to abdicate the crown;
աղաչեմ զքեզ կալ զիս հրաժարեալ, I pray thee have me excused, I beg you excuse me, I pray you to be kindly indulgent towards me.

NBHL (2)

ՀՐԱԺԱՐԵՄ, եցի. չ. παραιτέομαι, ἁποτάσσομαι renuncio, recuso, detrecto, evito, recedo, discedo ἁσπάζομαι valedico, valefacio ἁπέπω, ἁπαναίνομαι nego, renuo. Հեռի յօժարելոյ լինել կամ խորշիլ. հեռի կամ ի բաց կալ. հեռանալ. չառնուլ յանձն. մերժել. մեկնիլ. թողուլ գնալ. չուել. զատանիլ. որոշիլ. բարեաւ մնաս ասել. օտարանալ. պատճառանս դնել. հրաժարիլ, ետ քաշուիլ, չուզել, մէկդի գնալ, զատուիլ.

ՀՐԱԺԱՐԵԼ Վախճանիլ. լուծանիլ ի մարմնոյ.


Հրաժարեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Հրաժարեմ.

NBHL (1)

Հրաման տալով, կամ հրաժարեցուցանելով։ Զմկրտեալսն հրաժարեցուցանեն ի սատանայէ։ Հրաժարեցուցանել ի մսոյ, կամ ի ծառոյ, ի մարմնական իմաստից. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Յճխ.։ Եզնիկ.։ Մագ. ՟Ե։)


Հրաժարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Հրաժարումն.

NBHL (2)

ՀՐԱԺԱՐՈՒԹԻՒՆ ՀՐԱԺԱՐՈՒՄՆ. ἁποταγή renuntiatio եւ այլն. Հրաժարելն. հրաժեշտ. չյօժարելն. խորշումն. արգելումն. մեկնիլն. չու. ելք յաշխարհէ, որպէս մահ, եւ կրօնաւորութիւն.

Հրաժարութիւն ի սատանայէ։ Հրաժարութիւնք եւ այլն։ Զամենայն հրաժարմունսն ունի յինքեան. (Սարգ. ՟Բ. ՟Ա։ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Հրաժարումն, ման

See full entry →

s.

renouncing, giving up, resignation, renunciation, abdication;
dismission;
departure from this life, decease, death;
monastic life;
—ումն յանձնէ, ի կամաց անձին, resignation, self-denial, thorough self-forgetfulness, abnegation.

NBHL (2)

ՀՐԱԺԱՐՈՒԹԻՒՆ ՀՐԱԺԱՐՈՒՄՆ. ἁποταγή renuntiatio եւ այլն. Հրաժարելն. հրաժեշտ. չյօժարելն. խորշումն. արգելումն. մեկնիլն. չու. ելք յաշխարհէ, որպէս մահ, եւ կրօնաւորութիւն.

Հրաժարութիւն ի սատանայէ։ Հրաժարութիւնք եւ այլն։ Զամենայն հրաժարմունսն ունի յինքեան. (Սարգ. ՟Բ. ՟Ա։ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Հրաժեշտ, ի

See full entry →

s.

renunciation, renouncing, relinquishment;
abdication;
resigning, resignation;
denial, refusal;
leave of absence;
dismission, discharge;
permission;
parting, leave;
farewell, adieu, good-bye;
— առնել, տալ, cf. Տալ հրաժարական ողջոյն;
to renounce, to give over, to relinquish, to resign;
to retire from, to leave off;
to bid adieu or farewell;
ի —ի կացուցանել, to dismiss, to discharge, to send or turn away;
առնուլ — անդարձ, to bid an eternal farewell, to bid adieu for ever.

NBHL (1)

ՀՐԱԺԵՇՏ ԱՌՆՈՒԼ, ՏԱԼ, ԼԻՆԵԼ. Հրաժարել, ի բաց կալ, մեկնիլ, հեռանալ.


Հրակատար

See full entry →

adj.

fire-topped.

NBHL (1)

Մինչեւ ի սիկիլիայ կղզին, յորում կայ հրակատարն բառ կանիա. (Թղթ. դաշ.։)


Հրակերպ

See full entry →

adj.

cf. Հրակերպեան.

NBHL (2)

Ունօղ զկերպարանս հրոյ. հրատեսիլ. հրեղէն. եւ Հրեշտակք.

Հրակերպ դասուք վայրիջեալ։ Հրատեսիլ հրակերպիցն։ Դասք հրակերպից. (Շար.։ Նար. ՟Ձ՟Ա։ Գանձ.։)


Հրակէզ առնեմ

See full entry →

sv.

cf. Հրակիզեմ.

NBHL (2)

ՀՐԱԿԷԶ ԼԻՆԵԼ. Հրով այրիլ. հրկէզ լինել.

Ի հրակէզ եղեալ քաղաքսն. (Փիլ. լին.։)


Հրահոսեմ

See full entry →

vn.

to flow like a torrent of fire.

NBHL (1)

ՀՐԱՀՈՍԵԼ. Իբրեւ հուր հոսել՝ բղխել. եւ Բոցափայլ գտանիլ.


Հրաձեւ

See full entry →

s. adj.

pyramid;
cf. Հրակերպ.

NBHL (2)

πυροειδής igni similis πυραμίς pyramis, figura in conum velut flamma ignis. Որ ունի զձեւ հրոյ կամ բոցոյ. բրգաձեւ. մանաւանդ՝ հրատեսիլ. հրակերպ. հրեղէն. լուսափայլ. լուսաճաճանչ.

Հուրն հասաւ հոմանունակին հրաձեւի։ Բոցագոյն է աշունն, զհրաձեւն ցրտացուցանելով. (Փիլ. լին.։)


Հրամանաբեկ լինիմ

See full entry →

vn.

to perish miserably.

NBHL (1)

(լինել) Չարաչար օրհասաւ մեռանիլ.


Հրանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to ignite, to become fire, to be on fire, to kindle, to be inflamed;
to catch or take fire, to burn, to be lighted, set on fire;
to take fire, to be all fire, blaze or excitement.

NBHL (1)

πυρόομαι ardeo, incendor. Լինել իբրեւ զհուր՝ իրօք կամ նմանութեամբ. շանթանալ. վառիլ. բորբոքիլ. կրակ դառնալ կամ կտրիլ.


Հրաշադիտակ

See full entry →

adj.

of a fine figure, of charming aspect, of wonderful grace, of singular beauty.

NBHL (1)

Հրաշալի դիտակաւ. սքանչելատեսիլ.


Հրաշազան

See full entry →

adj.

admirable, wonderful;
astonishing, surprising.

NBHL (1)

Տաճար հրաշազան։ Հրաշազան խաչ, կամ պատկեր, եկեղեցի, տեսիլ, յօրինուած, գործք, պատուհաս. (Յհ. իմ. եկեղ. ։ Նար. խչ.։ Ճ. ՟Ա.։ Հ. կիլիկ.։ Արծր. ՟Ա. 15։ Երզն. լս.։ Տօնակ.։ Ոսկ. ես.։ Նչ. եզեկ.։)


Հրաշակերտ, ից, աց

See full entry →

adj. s.

extremely well built or done, wonderful, astonishing, surprising;
masterpiece;
եօթն —ք, the seven wonders.

NBHL (1)

Հրաշակերտ շինուած, վայելչութիւն, տեսիլ, յարութիւն, եկեղեցի, պարիսպ. (Եղիշ.։ Յհ. կթ.։ Արծր.։)


Հրաշակերտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

wonderful construction, grand and imposing monument, marvelous work, surprising fact.

NBHL (1)

Հրաշակերտելն, իլն. գործ հրաշակերտ.


Հրաշանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Սքանչանամ.

NBHL (1)

Եւ իբր կր. Հրաշալի լինել, կամ երեւել. որ եւ ասի Սքանչանիլ, կամ սքանչանալ.


Հրաշապէս

See full entry →

adv.

cf. Սքանչելապէս.

NBHL (1)

Ինքնին ընթացաւ հրաշապէս երից ամաց տղայն. (Հ. կիլիկ.։)


Հրաշք, շից

See full entry →

s. fig.

miracle, marvel, wonder, prodigy, portent;
monster;
spectre, phantom, larvae, ghosts;
— իմաստութեան, prodigy of science, of wisdom;
—շս գործել, to work a miracle;
to perform miracles, to do or work wonders;
ի —շս զարմացման ածել, to surprise, to astonish, to stun, to amaze, to astound;
ո՜վ —շիցս, what a wonder ! good Heavens ! Goodness gracious !.

NBHL (1)

Ահաւոր հրաշիւք։ Ի թմրութիւն հրաշից։ Ի տեսիլ հրաշից փառաց միածնին. (Շար.։)


Հրապարակ, աց

See full entry →

s.

place, spot, ground;
public or market-place, market, exchange;
town-hall, town-house;
concourse of people, assembly, the public, crowd;
court, tribunal;
good cheer, feast;
արտաքին —ք դրանց, porch, portico, atrium, vestibule;
տիեզերական, ահեղ —, last judgment;
— մեհենից, gymnasium;
cf. Ըստ, ընթացք, թատր;
ի —ս, ի —ի անդ, —աւ, in the public places, in public, publicly, notoriously, evidently, frankly, plainly, openly;
— դնել, to consult, to deliberate;
— առնել, cf. Հրապարակեմ.

NBHL (1)

Արքունիքն հրապարակ կոչէին. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Հրապարակատես

See full entry →

adj.

seen by all, public;
հրապարակատես առնեմ, cf. Հրապարակեմ, cf. Յայտնեմ, cf. Հանդիսացուցանեմ.

NBHL (1)

ՀՐԱՊԱՐԱԿԱՏԵՍ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. Հրապարակել, իլ. յայտնել, իլ. հանդիսացուցանել.


Հրապարակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

publicity, divulgation, promulgation, making known.

NBHL (1)

Հրապարակելն, իլն։ Անյաղթ վերլծ.։


Հրապոյրք

See full entry →

s. fig.

charms, attractions, allurements;
lure, bait, wheedling, cajolery, flattery, enticement, solicitation, seduction;
instigation, suggestion, impulse, incitement;
— գեղոյ, charms of beauty;
— հաճոյից, հեշտութեան, the allurements of pleasure, of voluptuousness;
պատիր —, deceitful baits;
ի —րս ուրուք ըմբռնիլ, ելանել, հարկանիլ, to be seduced, misled, tempted, led astray, allured, enticed, decoyed;
ի —րս ցոփութեան դարձուցանել զոք, to entice to gluttony;
to allure one to debauchery;
արբուցանել ումեք —րս պղտորս, դժնեայս, to administer poison, to poison;
to seduce, to mislead, to pervert, to corrupt, to debauch, to lead astray, to bring into an error.


Հրասուզեմ

See full entry →

va.

to engulf in a vortex of flame;
to set fire to.

NBHL (1)

Հրասուզիլ բազկաց եւ կողից։ Հրասուզեալ անձն, կամ բնութիւնս. (Ճ. ՟Ա.։ Բենիկ.։)


Հրատարակեմ, եցի

See full entry →

va.

to publish, to make public, to divulge, to promulgate;
to denounce, to declare;
to inform the public, to cry, to proclaim;
to pronounce, to intimate;
to spread a report;
to post up, to set up a bill or paper, to publish;
to edit.

NBHL (1)

Հրատարակէր ի լուր նոցին։ Ի հրատարակիլն յայտնութեամբ. (Շ. եդես.։ Նար. խչ.։)


Հրատարակումն, ման

See full entry →

s.

publication, publicity, promulgation, proclamation.

NBHL (1)

Հրատարակելն, իլն.


Հրաւիրումն, ման

See full entry →

s.

invitation.

NBHL (1)

Հրաւիրելն, իլն.


Հրաւոր, աց

See full entry →

adj. s. ast.

fiery;
Mars.

NBHL (1)

Լուսնթագի, հրաւորի, արուսեկի եւ այլն։ Արեգական, հրաւորին եւ այլն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 75. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Հրդեհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Հրդեհումն.

NBHL (1)

πυρκαϊά incendium. Հրդեհելն, իլն. եւ Հրդեհ. հրկիզութիւն.


Հրեշտակաբար

See full entry →

adv.

in an angelic manner, angelically;
like a messenger.

NBHL (1)

Զճշմարիտն հրեշտակաբար պատմէ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 38։)


Հրեշտակագնացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

embassy.

NBHL (1)

Ըստ հրեշտակագնացութեան ... որ յօտար աշխարհի ինչ է. (Փիլ. իմաստն.։)


Հրեշտականման

See full entry →

adj.

adb. resembling an angel, like an angel.

NBHL (2)

Մարդատեսիլ եւ հրեշտականման երեւէր. (Ագաթ.։)

Հրեշտականման փոխումն, կամ երեսք։ Հրեշտականման ակն, կամ վարք, պարաւորութիւն. (Փարպ.։ Հ. կիլիկ.։ Վրք. ոսկ.։ Պիտ.։)


Հրէանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become a hebrew, to embrace judaism;
to judaize.

NBHL (1)

ἱουδαΐζω judaizo, judaeus fio. Հրէայ լինել. իբրեւ հրէայ վարիլ.


Հրէապէս

See full entry →

adv.

cf. Հրէաբար.

NBHL (1)

Պահել զօրէնս, կամ տրտմիլ հրէապէս. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 17։ Բրս. պհ.։)


Հրէաստան, ի

See full entry →

s.

Judea.

NBHL (1)

Ի բեթղեհէմ հրէաստանի։ Լուաւ, եթէ յիսուս եկեալ է ի հրէաստանէ ի գալիլեա.եւ այլն։


Հրկէզ

See full entry →

adj. s.

burnt, kindled, on fire;
fire;
— առնել, to burn, to kindle, to consume by fire;
— լինել, to burn, to be burnt or consumed by fire.

NBHL (1)

ՀՐԿԷԶ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. ἑμπυρίζω comburo, concremo եւ այլն. Հրով կիզուլ. այրել, իլ. հրձիգ առնել, լինել. կրակ ձգել, էրել.


Հրկիզութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Հրկիզումն.

NBHL (1)

որ եւ ՀՐԿԻԶՈՒԹԻՒՆ. Հրձգութիւն. հրով կիզուլն եւ կիզանիլն. հրդեհ. էրելը, էրիլը, կրակ.


Հրձիգ

See full entry →

s.

fire-brand, incendiary, burner;
linstock;
—ք, conflagration, fire;
— նաւ, fire-ship;
— առնել, to set on fire, to set flames to;
— լինել, to be burnt, destroyed by burning.

NBHL (1)

ՀՐՁԻԳ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. ἑμπυρίζω, -ομαι, ἑμπρήθω, ἑμπίπρημι, συγκαίω, ὐφάπτω, φλέγω incendo, succendo, comburo, inflammo, -or. Հուր արկանել. հրկէզ առնել, լինել. այրել, իլ. կրակ ձգել, էրել, էրիլ.


Հրճուակից լինիմ

See full entry →

sv.

to rejoice with, to congratulate.

NBHL (1)

ՀՐՃՈՒԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. Ուրախակից, խնդալից լինել. հրճուիլ ի միասին.


Հրոսակ, աց

See full entry →

s.

banditto, bandit, cf. Հրոս.

NBHL (1)

Զօրական յանդուգն լ իբրեւ ասպատակաւոր. որ գրի եւ ՀՐԱՀՈՍԱԿ. (լծ. ընդ խրախոյս. եւ ընդ թ. եիւրիւյիլ էտէն ). վրայ վազօղ.


Հօտերէց, րիցու

See full entry →

cf. Հօտապետ.

NBHL (1)

Վասն ողջ պահելոյ եւ անվնասս զհօտերէցսն։ Վիճէին ընդ հովուապետսն եւ ընդ հօտերէցսն խաշանց. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Հօրաբարոյ

See full entry →

cf. Հայրաբարոյ.

NBHL (1)

Հօրաբարոյ բարերարութեամբքն լիցին արժանի ճշմարիտ որդւոյն աստուծոյ եղբարք անուանիլ. (Ագաթ.։)


Ձախակողմն

See full entry →

s.

left, left side;
ի —, to the left;
ննջեսցես ի — քո, you will sleep on your left side.

NBHL (1)

Կերիցէ զձախակողմնն իւր։ Սիրտ անմտի ի ձախակողմն իւր։ Թողաք զնա ի ձախակողմն։ Ի ձախակողմն վերին կիլիկիայ։ Որք ի ձախակողմն թեւի անդ էին։ Ննջեսցես ի ձախակողմն քո.եւ այլն։


Ձախանամ

See full entry →

vn.

to be deteriorated.

NBHL (2)

ՁԱԽԱՆԱԼ. Իբրու ձախ լինել. վատթարանալ. յետնիլ.

Խոնարհիլ ի ցրտացեալ եւ ի ձախացեալ բնութիւնս. (Վրդն. աւետար.։)


Ձախողակ

See full entry →

adj.

sinister, sinistrous, untoward, unfortunate, unlucky, bad, sorrowful, sad, unfavourable, contrary;
ի —ակս, in misfortune, adversity or calamity;
— նախանձ, zeal misunderstood;
feigned, affected emulation.

NBHL (1)

Մի՛ յոյժ ի ձախողակ դժնդակութենէն ընդդիմութիւն արասցէ. (Փիլ. բագն.։)


Ձաղանք, նաց

See full entry →

cf. Ձաղ;
cf. Ձաղկանք;
ի ծաղր եւ ի —նս լինել, cf. Ձաղ լինիմ.

NBHL (1)

Ձաղ. ձաղք. այպանք. ծանականք. անարգանք. նշաւակութիւն. ծաղրելն, իլն. եւ Իր ծաղրելի.


Ձաղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Ձաղումն.

NBHL (1)

ՁԱՂՈՒԹԻՒՆ ՁԱՂՈՒՄՆ. κωμῳδία comoedia τραγῳδία tragoedia μώκημα irrisio, delusio πομπή pompa θρίαμβος triumphus. Ձաղանք. ձաղ. ձաղելն, իլն. այպանք. ծաղր. խաղ. խայտառակութիւն. նշաւակութիւն. եւ Հանումն ի հանդէս յաղթանակի. խախքութիւն.


Ձաղումն, ման

See full entry →

s.

derision, mockery, laughter;
triumph;
ձաղել —ումն, —ումն յաղթութեան առնել, to triumph, to be triumphant, to conquer.

NBHL (1)

ՁԱՂՈՒԹԻՒՆ ՁԱՂՈՒՄՆ. κωμῳδία comoedia τραγῳδία tragoedia μώκημα irrisio, delusio πομπή pompa θρίαμβος triumphus. Ձաղանք. ձաղ. ձաղելն, իլն. այպանք. ծաղր. խաղ. խայտառակութիւն. նշաւակութիւն. եւ Հանումն ի հանդէս յաղթանակի. խախքութիւն.


Ձայնակցութիւն, ութեան

See full entry →

s. mus.

agreement, consent, unanimity;
concert, harmony, symphony;
accompanying.

NBHL (1)

Նուագք ձայնից, եւ չափք, եւ ձայնակցութիւն. (Փիլ. բագն.։)