faith, belief, creed;
trust, confidence;
fidelity, faithfulness, good faith, sincerity;
proof, testimony, evidence;
Creed;
—ք, յոյս եւ սէր, faith, hope and charity;
քրիստոնէական —ք, the Christian religion;
դաւանութիւն —ոյ, profession of faith;
լոյս, ջահն —ոյ, the light of faith;
մասունք, սահմանք —ոց, articles of faith;
կենդանի, անյողդողդ or հաստատուն, գայթ ի գայթի, մեռեալ —ք, lively, resolute, constant or unshaken, tottering or wavering, dead faith;
անխտիր ի —ս, indifferent as to religious matters;
դաւանել զ—ս, to confess the faith;
ունել —ս, to have faith;
չունել ոչ —ս ոչ օրէնս, to regard neither law nor gospel;
գալ, դառնալ ի —ս, to become converted;
ածել, ձգել ի —ս, to convert;
հաստատուն լինել ի —ս, to be true to the faith;
—ս ի ներքս բերել, —ս բերել, to believe, to give credit to;
—ս ընծայել, to believe in, to give faith to;
—ս ունել յոք, to trust, to place faith in, to put trust in;
— տալ միմեանց, to make a contract, to contract an alliance, to enter into an engagement, to bind oneself;
ուրանել զ—ս, to deny or abjure the faith;
յորում ոչ գոյ —, unbelief;
անցանէ ըստ —ս, it is incredible;
—ոյ, worthy of credit;
cf. Թերանամ.
· Calfa
Ազգ թիւր են, որդիք՝ յորս ոչ գոն հաւատք։ Արդարն իմ ի հաւատոց կեցցէ։ Խօսեցայց զձեզ ինձ հաւատովք։ Իբրեւ զջուր ցուրտ, յորում ոչ գոյ հաւատ։ Պահեցէ՛ք առ մեզ զնոյն հաւատ։ Եւ ոչ յիսրայէլի այսպիսի հաւատս գտի երբէք։ Հաւատք քո կեցուցին զքեզ։ Այր լի հաւատով (կամ հաւատովք)։ Զի՞նչ են հաւատք, եթէ ոչ յուսացելոց իրաց հաստատութիւն։ Ոչ ուրացար զհաւատս իմ.եւ այլն։
to believe, to give credit to;
to confess;
to persuade oneself;
to commit oneself, to trust to, to confide in, to rely on;
չ-, to disbelieve;
— յաստուած, to believe in God;
— բոլորով սրտիւ, to believe firmly, with all one's heart;
— ամենայն բանի, to believe every thing;
— զոք, to side with, to second, to lend an ear to.
· Calfa
Հաւատացեալ է ինձ աւետարանն անթլփատութեան. (Գաղ. ՟Բ. 7.) ըստ յն. ասի՝ հաւատացեալ եղէ զաւետարանն։
faithful, loyal, honest, trusty, trustworthy;
confident;
true, sure, certain, real;
cf. Հաւատարմաբար;
— լինել, to be verified, confirmed, proved;
to be justified;
to be trusted, believed, adopted, or accepted;
— կալ, մնալ, to rest or remain faithful to;
— առնել, to prove, to justify, to verify, to accredit, to give credit to, to make credible;
— առնել զոք, to assure, to cause to believe, to persuade.
· Calfa
Հաւատարիմ լիցի անուն նորա եւ արքայութիւն նորա առաջի իմ։ Եւ արդ տէր աստուած իսրայէլի, հաւատարիմ լիցի բանն քո։ Հաւատարիմ եղեն պատգամքն աստուծոյ։ Ընտրեցաք յաստուծոյ հաւատարիմ լինել աւետարանին։ Հաւատարիմ եղեւ վկայութիւնն մեր ի վերայ ձեր յաւուր յայնմիկ։ Քարոզեցաւ ի հեթանոսս, հաւատարիմ եղեւ յաշխարհի (այսինքն հաւատացաւ)։ Որում եղէ ես հաւատարիմ. ((յն. զոր ես հաւատացայ. այսինքն որ ինձ հաւատացաւ). եւ այլն։)
ironical speech or discourse, irony, quizzing, jeering, taunting, sarcasm.
· Calfa
Հեգնաբանութիւն եւ հակաճառութիւն ինձ հաւանիս յարմարել. (Մագ. ՟Խ՟Ը։)
gently, softly, quietly, mildly;
cf. Հեզ.
· Calfa
Արձակեցին ինձ մի, եւ նորա երթեալ հեզիկ ի սուրբն. (Ճ. ՟Ա.։)
to mount, to ride;
— ի կառս, ի ձի, to mount or enter a carriage or vehicle;
to ride, to mount on horseback;
— ի նաւ, to go on shipboard, to embark;
անհամետ —, to ride bare-back;
յորս —, to go a hunting or shooting;
զհետ —, to chase, to give chase to, to persecute, to set off in pursuit of, to pursue;
յաւար —, to plunder, to pillage, to sack;
ապրեցաւ հեծեալ ձիով, he fled on horseback;
cf. Կառք.
· Calfa
Կազմեա՛ ինձ էշ, եւ հեծայց ի նա։ Հեծաւ յէու, եւ գնաց։ Հեծան իւրաքանչիւր ի ջորւոջ իւրում։ Զերիվարն՝ յորում արքայ հեծանէր։ Հեծեալք յերիվարս։ Հեծանէին յերեսուն եւ երկու յովանակս։ Զփարաւոն՝ որ զհետ հեծանէր ժողովրդեան քո բազում զօրօք՝ կառօք եւ երիվարօք. յն. զհետ մտանէր կամ պնդէր. (եւ այլն։)
cf. Հեշտալից.
· Calfa
Ճաշակ հեշտալի։ Որ ինչ ինձ սոսկալին է, քեզ հեշտալի է. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ ՟Ծ՟Է։)
cf. Հեշտալից.
· Calfa
Հեշտալիր առ զգուշութիւնն յօրինեալ ի խորագոյնս ծովուն։ Կէին հեշտալիր խաղաղականօք։ Աստանօր ոչ հեշտալիր թուի ինձ պատմութիւն ճառիս։ Հեշտալիր զել եւ զէջն յօրինեալ. (Արծր.։)
cf. Հետեւողութիւն.
· Calfa
Ամենայն պատուիրանքն աստուծոյ կարգ ունին եւ հետեւումն։ Այսպէս իմա՛ ինձ եւ ի պատուիրանսն աստուծոյ կարգ եւ հետեւումն. (Սարգ. յկ.։)
cf. Հետեւողութիւն.
· Calfa
Ամենայն պատուիրանքն աստուծոյ կարգ ունին եւ հետեւումն։ Այսպէս իմա՛ ինձ եւ ի պատուիրանսն աստուծոյ կարգ եւ հետեւումն. (Սարգ. յկ.։)
the seventeenth letter of the alphabet, and the twelfth of the consonants;
eighty, eightieth.
· Calfa
Ձ. Լծորդ գտանի ընդ ծ. մանաւանդ յորժամ կայցէ ձ զկնի ն տառի, զի յայնժամ մեղմ հնչի. վասն որոյ եւ անխտիր գրի, Ինձ, ընձու, ինձ. ընծու. խնձոր, խնծոր. ընձայ, ընծայ. տանձ, տանծ. պանծալ, պանձալ. ծանծաղ, ծանձաղ. գծուծ, գձուձ. եւ այլն։
sinister, sinistrous, untoward, unfortunate, unlucky, bad, sorrowful, sad, unfavourable, contrary;
ի —ակս, in misfortune, adversity or calamity;
— նախանձ, zeal misunderstood;
feigned, affected emulation.
· Calfa
Զոր ինչ հատոյց ինձ ձախողակ, դարձղի ի ծոց իւր հակառակ. (Շ. եդես.։)
tedium;
cf. Ձանձրութիւն;
cf. Ձանձրանալի;
— առնել, լինել, cf. Ձանձրացուցանեմ;
cf. Ձանձրանամ.
· Calfa
Մի՛ ձանձրոյթ առնէք ինձ։ Ձանձրոյթ առնէին նմա վիճաբանութեամբն ... թո՛ղ չառնեմք ձանձրոյթ ինքնակալիդ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։ Վրք. ոսկ.։)
s. bot. maiden's hair, adiantum;
— վայրի, fern.
· Calfa
Խոտ վարսաւոր՝ մանրատերեւ, մշտականաչ, ի խոնաւ վայրս, այլ իբր անթաց։ Բժշկարան. ուր կոչի եւ Դիւաձար, Պառվու ձար. Գետնիձար, Խոզիմազ, Ջրհորի գինձ. ... յն. ἁδίαντον . այսինքն անթաց. τριχομάνες . այսինքն մազ ուրուականաց. այսինքն մազ ափրոդիտեայ. լտ. capillus Veneris. այսինքն մազ ափրոդիտեայ։
lending a hand, helping, succouring, aiding, assisting;
contributing, favourable;
— լինել, to cooperate, to lend a help, to succour, to aid, to assist, to relieve, to contribute, to second, to favour.
· Calfa
Այլ դու նաւապետ լե՛ր եւ ինձ ձեռնտու (որպէս պետրոսի). (Շար.։)
adj. poss. your;
ոչ խնդրեմ ինչ զ—, I do not require anything of yours;
—ն, yours.
· Calfa
Երկիւղ ձեր։ Զձեր արիւն։ Զաւակի ձերում։ Ընդ ձեռամբ ձերով։ Ի բերանոյ ձերմէ։ Որդւոց ձերոց։ Յերեսաց ձերոց։ Ոչ խնդրեմ ինձ զձեր, այլ զձեզ.եւ այլն։
form, shape, figure;
formula, form;
mould, model;
plan, design;
dress, costume, apparel, garb;
attitude, deportment, bearing, carriage;
countenance, look, demeanour;
figure;
ի — ժառանգաւորի, in the garb of a clergyman, in clerical attire;
ի — սոսկական, in private clothes;
պարզ or անպաճոյճ, ազնուական ունել —ս, to have simple, noble, gentlemanly or ladylike manners;
— տալ, to give a shape to;
առնուլ զ— կրօնաւորական, to become a monk;
զայս — օրինակի, in this way, thus, so;
գրեաց — բանից օրինակ զայս, he wrote a letter thus conceived, or in these terms;
ի — առակաց, allegorically.
· Calfa
Դիմոսթենէս տեսեալ զտգէտն ի ձեւ (կամ ի ձեւի) գիտնոյ՝ ասէ. երեւելիդ ինձ (լիցի), եւ գիտելդ՝ թշնամեացն իմ. (Պիտառ.։)
smelted, cast, founded;
massive, heavy;
pure, fine;
font, cast;
mass, ingot, wedge;
weight, heaviness.
· Calfa
Մի՛ ասիցես, եթէ դրօշեալքն եւ ձոյլքն արարին ինձ. (Ոսկ. ես.։)
to cast, to smelt, to found;
to freeze, to harden by cold;
to solidify;
—եսցեն զսուսերս իւրեանց ի խոփս, they shall turn their swords into ploughshares.
· Calfa
Որպէս ընդունիցի ոք զարծաթ եւ զպղինձ, զերկաթ եւ զկապար ի մէջ հնոցի, փչել ի նա հուր, եւ ձուլել։ Հաւաքեցից եւ ձուլեցից զձեզ։ Եւ ձուլեսջիք ի մէջ նորա, զոր օրինակ ձուլեսցի արծաթ ի մէջ բովոյ։ Ձուլել խարիսխ պղնձի, կամ օղամանեակս ոսկիս, սիւնս. կամ զսուսերս ի խոփս. եւ այլն։
fish;
Pisces;
կապոյտ —, silurus, sheat-fish;
կարմիր —, gold-fish;
— ծովու, salt-water fish;
ձկան ականջ, մահարար, cf. Ձկնականջ, cf. Խռնդատ;
ծովու ձկան արիւն, cf. Կոնքեղ;
սակառի, սոսինձ, տապակ, փամփուշտ, թեփ, մորթն ձկան, fish basket, fish glue or isinglass, fish kettle, fish maw, fish scale, fish skin;
— որսալ, to fish, to go a fishing;
— խորովել, to grill, to broil fish.
· Calfa
gratuitousness;
gratuitous, voluntary;
for nothing, gratis, free of cost, scot free, gratuitously;
—ք, gifts, presents.
· Calfa
Ոչ ծառայեսցես ինձ ձրի։ Միթէ ձրի՞ պաշտիցէ զտէր։ Գնասցէ ազատ. ձրի իսկ ելցէ առանց արծաթոյ։ Ոչ մատուցից տեառն աստուծոյ իմոյ ողջակէզս ձրի։ Գործղ նմա գործ ձրի, եւ զվարձս իւր ոչ հատուցանէ նմա։ Ձրի առէք, եւ ձրի տուք. եւ այլն։
to enter, to go or come in, to introduce, insinuate or intrude oneself;
to penetrate into, to slip in;
— առ ոք, առաջին ուրուք, to present oneself, to call on, to visit;
— աղօթից առաջի ուրուք, to be heard, hearkened to;
— առ ումեմն, to be a guest, to receive hospitality, to be lodged;
— առ կին, to know a woman;
— ի վերայ օտարի ամուսնոյ, to commit adultery;
— ի or ընդ գիրկս, ընդ աղեղն, to bend a bow;
ի դատաստան, ի դատ —, to sue, to bring an action against, to summon before a magistrate or court of justice;
ընդ դատաւորաւ —, to act the judge;
ընդ երկիր —, to plunge into an abyss, to be engulfed, swallowed up;
ընդ գետին —, to be overwhelmed with shame, to hide one's confusion under the earth;
— ի ծառայութիւն, to enter a person's service, to serve;
— յորդեգրութիւն, to be adopted;
երաշխաւոր —, to guarantee, to become security;
— ի պայքար, to dispute, to contest;
ի փորձ —, to prove, to try, to make an experiment;
— ընդ մերով մարդկութեամբս, to be clothed with our humanity;
ի քուն —, to be overcome with sleep, to sleep, to lay to sleep;
— արեգական, to go down, to set;
ընդ քիրտն —, to sweat, to work hard, to give oneself much trouble;
— ի նաւ, to embark, to go on board a vessel;
— ընդ անձին, to be at enmity with oneself;
— ընդ լծով or — ընդ ձեռամբ ուրուք, to submit, to become subject to;
— դիւի ի մարդ, to possess;
— ի ճաշ, to sit or be at table.
· Calfa
Եմուտ ադամ առ եւայ կին իւր, եւ յղացաւ առ նա։ Մո՛ւտ առ աղջիկդ իմ, զի արարից ինձ որդի ի դմանէ։ Մտանէին արդիքն աստուծոյ (սեթեանք) առ դստերսն մարդկան (կայինեանս). եւ ծնան իւրեանց որդիս. նոքա էին սկայքն, եւ այլն։
cf. Մրրատեսակ.
· Calfa
Ի մրրական ժիպակէ քարն շամիրա (կամ շաքիրա), յորոյ վերայ ծեծեն զպղինձն, եւ ոչ վնասի. եւ քօշի արիւնն հալէ զինքն. (Ոսկիփոր.։)
cf. Մրրատեսակ.
· Calfa
Ի մրրական ժիպակէ քարն շամիրա (կամ շաքիրա), յորոյ վերայ ծեծեն զպղինձն, եւ ոչ վնասի. եւ քօշի արիւնն հալէ զինքն. (Ոսկիփոր.։)
mixed with lees, full of dregs.
· Calfa
Ի մրրական ժիպակէ քարն շամիրա (կամ շաքիրա), յորոյ վերայ ծեծեն զպղինձն, եւ ոչ վնասի. եւ քօշի արիւնն հալէ զինքն. (Ոսկիփոր.։)
to be tempest-tost or tempest-tossed, to be driven, or whirled about, to be very agitated, rough;
մրրկէր ծուշ ընդ երկիր, curling clouds of smoke ascended to the skies.
· Calfa
Մրրկեալ ալիք թշնամին ինձ յարուցանէ. (Շար.։)
satisfying;
repletion;
satiety, disgust;
ի յագուրդ, for satiating;
յագուրդ ասել ագահութեան, to say I have had enough;
ուտել զյագուրդ, to eat one's fill;
— առնել ագահութեան, to glut one's avarice;
ի — փառամոլութեան իւրոյ, for satisfying his ambition.
· Calfa
Եղերուք դուք ինձ յագուրդ, այսինքն յատելութիւն (նողկտանաց). (Գէ. ես.։)
to conquer, to vanquish, to overcome, to subdue, to subjugate;
to oppress, to vex, to torment;
— բանիւ, to convince, to confound, to abash.
· Calfa
Երկնչիմ սիրոյդ ձերմէ, գուցէ յաղթահարեսցէ զիս (կամ վնասիցէ ինչ ինձ). (Ածազգ. ՟Է։)
to desire to conquer;
to delight in strife or quarrelling, to dispute, to contest.
· Calfa
Դու առ յաղթասիրելն ինձ՝ ախորժելով յանդգնիս կամակորել եւ զգիրս. (Սարկ. հանգ.։)
to do often or frequently;
to redouble, to multiply, to augment, to increase, to enlarge;
to frequent, to haunt, to visit often;
to augment, to increase, to grow;
to abound, to be plentiful, to superabound, to redound;
to continue, to endure, to last, to remain.
· Calfa
Յաճախեմ քեզ նեղութիւնս։ Յաճախես ինձ զպատրաստեալ ուրախութիւնն Քրիստոսի։ Զամենայն թշնամանս յաճախեցեր. (Ագաթ.։)
cf. Յաճախեմ.
· Calfa
Գիտութեանն յաճախութիւնն ցաւս յաճախեցոյց ինձ. (Լմբ. ժղ.։)
audacity, boldness, rashness, temerity, hardihood;
impudence, sauciness, insolence, arrogance, presumption;
licence, too great liberty;
frolic, youthful pranks;
յանդգնութեամբ, cf. Յանդգնաբար.
· Calfa
Եկի յայսպիսի յանդգնութիւն, որ իմս նուաստ անձին անմարթ էր։ Տուք ինձ գեղեցիկ յանդգնութեամբս լինել եզր ի միջի ձերում. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. ատ.։)
cf. Յանկարծական.
· Calfa
Որ յանկարծօրեայ հասին ինձի յեղակարծ ժամու. (Եպիփ. ծն.։)
cf. Մուրհակ;
— դաչանց, contract.
· Calfa
Տայցես ինձ յետկար երդման։ Յետկար երդման գրէ։ Այնուիկ յետկարիւ. (Յհ. կթ.։)
lengthily, very long.
· Calfa
Ի նայել ինձ յերկարագոյն (կամ յերկարագոյնս) ի լեառնն. (Խոր. ՟Ա. 27։)
cf. Յերկարեմ;
— օր ի յօր, to procrastinate, to postpone or defer from day to day;
—ձգեցան իրքն, that affair went on slowly.
· Calfa
Զայս մարմնոյ իմ ցաւ յերկարաձգել ինձ խնդրեմ ի Տեառնէ Աստուծոյ իմոյ. (Վրք. հց. ՟Ը։)
monument, cenotaph, tomb.
· Calfa
Այնք՝ որ խօսին օրինակք՝ շիրիմ, յիշատականոց կոչեն. իսկ իմաստունն ոչ շիրիմ յիշատականոց, այլ յիշատակի ի ժառանգութիւն, եւ կամ գերեզմանի ստացուած։ Ի ժառանգութիւն շիրմի տացի ինձ ո՛չ շիրիմն յիշատականոցն, այլ յիշատակք ամենակատարս ժառանգութեան. (Փիլ. լին. ՟Դ. 77. 78։)
memory, archives, annals;
sepulchre, monument;
album;
— մատենից, գրոց, brief epilogue.
· Calfa
Արգասիք իրին՝ յիշատակարան ողբոց ինձ նմանեցաւ։ Այս երկոտասան թիւք խորհրդական՝ սրբազան անուան ձերոյ յիշատակարան. (Նար. ՟Ի՟Ե. եւ Նար. առաք.։)
to put one in mind of, to remind, to recall to the memory of, to recollect, to remember, to bring to mind;
to admonish, to warn.
· Calfa
Զյանցանս իմ յիշեցուցանեմ այսօր։ Յիշեցուցանել զաւուրս մանկութեան քո։ Առ յիշեցուցանել (կամ ըստ յն. առ յիշեցուցանել) նոցա զմա՛րտ պատերազմաց։ Յիշեցուսցէ ձեզ զճանապարհս իմս։ Յիշեցուցանեմ քեզ արծարծել զշնորհսն Աստուծոյ։ Յիշեցուցանել ձեզ վասն շնորհացն՝ որ տուեալ են ինձ յԱստուծոյ. եւ այլն։
justly, deservedly;
in truth, truly, surely, certainly, and indeed, in fact, yes.
· Calfa
Գովութիւնն զոր ետուր նախ եպիսկոպոսիդ, եւ ապա ինձ, յիրաւի արարեր. (Եղիշ. ՟Գ։)
to send to, to forward, to despatch;
— զումեքէ, to send for, to send to search after.
· Calfa
Յղեաց կոչեաց զորդի իւր։ Յղել զնա առ արքայ։ Ե՛կ այսր, յղեցից զքեզ առ արքայ։ Եւ յղեցի, զի զարծաթ քո տացես ինձ։ Զպատգամն՝ զոր յղեա՛ց արքայ.եւ այլն։
conception, pregnancy, the being with young;
breeding;
տօն Յղութեան, Feast of the Conception;
անարատ —, Immaculate Conception.
· Calfa
Լինէր ինձ մայրն իմ գերեզման, եւ արգանդ յղութեան յաւիտենից։ Յերկանց եւ յղութեանց։ Ետ նմա Տէր յղութիւն, եւ ծնաւ որդի. (Երեմ. ՟Ի. 17։ Ովս. ՟Թ. 13։ Հռութ. ՟Դ. 13։)
numerous, many;
plural.
· Calfa
Յոգնական կարասեաց զարդու։ Յոքնական առաքինութեամբ ի մի հաւաքեալ։ Յոքնական ջանիւ հնարին։ Ոչ միայն ինձ, այլ եւ յոքնական բոլոր մարդկութեանս. (Մագ.։)
to lie down negligently, to throw oneself down heedlessly, to sleep, to stretch oneself down, to repose;
to observe, to watch, to spy, to be on the watch for, to waylay, to lie in wait for, to lay snares or ambushes.
· Calfa
Լկտի խեղկատակութեամբ յողացաւ գերել զմիտս կնոջն։ Անագորոյն բարուք յապականութիւն համատոհմիցս յողացաւ։ Աղաւնիք հանդերձ ծննդովք յանդիման ստացողին յողան։ Դարանակալ քինու ինձ սպասելով յողայր աւերել (կամ յողանայր աւարել) զգեղեցկայարմար յօրինուածս. (Պիտ.։)
hope, hopes, expectation, longing;
confidence, trust;
դեռածին, հաւաստի, կենդանի, եռանդուն, մխիթարիչ, մեծ, կոյր —, renewed or reviving, well-grounded, lively, ardent, solacing, great, blind hope;
ընդունայն, տկար, անստոյգ, պատիր or խաբէական, սուտ, խուսափու, անմիտ —, vain, weak, uncertain, delusive or deceitful, false, fleeting, foolish hope;
նշոյլք յուսոյ, the rays of hope;
բառնալ զ—, to take away or put out hope;
զհետ գնալ սնոտի յուսոյ, to abandon oneself to chimerical hopes, to hunt a shadow;
սնոտի յուսով պարարել, ի սնոտի — կապել, to nourish oneself with vain hopes;
քաղցր յուսով պարարիլ, to hug oneself with the delightful hope;
գեղեցիկ յուսով պարարել, թարթափեցուցանել զոք, to feed or entertain one with flattering hopes or chimeras, to keep one in suspense;
to ridicule, to deride;
վհատիլ ի յուսոյ, to lose hope;
հատանել զ— իւր, to despair, to give up all hope, to be in despair;
յուսով կեալ, to live in hopes;
դնել զ— իւր ի վերայ ուրուք, to build on one's hopes;
— տալ, to cause to conceive hopes, to give hope, to inspire with hopes;
ի դերեւ հանել զ— ուրուք, to deceive one's hopes or expectations;
լնուլ, կատարել զ— ուրուք, to fulfil a person's hopes;
ծփել ընդ մէջ յուսոյ եւ երկիւղի, to hover between hope and fear;
— է ինձ, I have some hopes;
— մի այսպիսի է ինձ զի, I hope that, I am in hopes that;
— իմ է, that is my only hope;
փակեալ յամենայն յուսոյ ակնկալութեան, hopeless;
— եւս շիջեալ էր յիս, hope died within me;
բարձաւ ամենայն — փրկութեան, all hope of safety was lost;
պակասեալ յամենայն յուսոյ փրկութեան, despairing of life;
հատաւ — նրան, he despaired;
հատաւ — մեր, our hope is vanished;
դու ես միակ — իմ, all my hopes are in you;
cf. Հատանիմ;
արծարծել զ—, to revive hope.
· Calfa
panther.
· Calfa
ՅՈՎԱԶ πάνθηρ panther, panthera. իտ. pantera, lupo cerviero. գրի եւ ՅԱՒԱԶ. արաբ. եւ պրս. եուզ, վաշագ, փարշ. փէլէնք. եբր. շախալ. Գազան իբր ազգ գայլոյ՝ խայտաբղէտ իբրեւ զինձ. վասն որոյ շփոթի յոմանց ընդ մատակ ինծ.
when;
since, as;
— or յո՞րժամ, when ?
· Calfa
Կարող եմ այսօր, որպէս յորժամ առաքեաց զիս Մովսէս։ Եւ լինէր՝ յորժամ մտանէր արքայ ի տունն Տեառն։ Զոր արար Դաւիթ, յորժամ քաղցեաւն։ Յորժամ գտանիցէք, ազդ արասջիք ինձ։ Այժմ մերձ է մեզ փրկութիւն, քան յորժամ հաւատացաքն։ Յորժամ դարձցիս եւ յոգւոց հանիցես, յայնժամ կեցցես։ Յորժամ եկեսցէ, յայնժամ նստցի։ Յորժամ դարձցին առ տէր, ապա վերասցի առագաստն, եւ այլն։