Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Թոպոլոց

See full entry →

s.

cudgel;
pruning-knife, hedging-bill.

NBHL (1)

Գործի հարկանելոյ եւ կոճոպելոյ. տոփիչ. գաւազան. կամ Գործի յօտելոյ.


Թոռն, ռին, ռանց

See full entry →

s.

grandson;
granddaughter, grandchild;
թոռունք or թոռանց թոռունք, descendants, children's children, progeny, race, lineage, family.

NBHL (2)

Կադմեայ թոռին իւրոյ։ Ի Գառնկայ թոռանէ նորա։ Առ Արտաշիսիւ թոռամբ Վաղարշակայ. (եւ այլն. Խոր.։)

Որդի եմ Դաւթի, թոռն եմ Աբրահամու. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Թոռնեայ

See full entry →

s.

great grand-child.

NBHL (2)

ԹՈՌՆԻԱՅ կամ ԹՈՌՆԵԱՅ. Թոռն թոռին, որ է հինգերորդ ազդ։ Կանոն.։ Կամ որպէս Երրորդ եւ չորրորդ ազգ, էգ զաւակ թոռին.

Զիւրն թոռնիայ, որ է իւր որդւոյ կամ դստեր դուստր ... Առ իւր խորթուն թոռնիայն կամ առ հարսին թոռնիայ. (Նախ. ղեւտ.։) Իսկ ԹՈՌՈՐԴԻ, կամ ԹՈՌՆՈՐԴԻ, Որդի թոռին. որ է չորրորդ ազգ։ (Կանոն.։)


Թոռնորդի, դւոյ

See full entry →

s.

great grandson.

NBHL (1)

cf. ԹՈՌՆԻԱՅ կամ ԹՈՌՆԵԱՅ.


Թոռորդի

See full entry →

cf. Թոռնորդի.

NBHL (1)

cf. ԹՈՌՆԻԱՅ կամ ԹՈՌՆԵԱՅ.


Թովեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Դիւթեմ.

NBHL (2)

ἑπᾴδω, ψιθυρίζω incanto, mossito, susurro Դիւթել զօձս, կամ թոթովելով եւ մրմնջելով կարդալ զօձն եւ այլն. կախարդել. կախարդանօք մեղմել, կապել, շշնջել. եւ Գրգռել. թելադրել. սադրել. կարդալ, փսփսալ.

Հանապազորդ կայ յողոքել (կամ ի բողոքել) եւ ի թովել զգազանացեալ բնութիւնս մարդկան. (Եփր. զղջ.։)


Թովիչ, չի, չաց

See full entry →

cf. Դիւթ.

NBHL (1)

Ամուլն ծնաւ զթովիչն մեղաց։ Որովհետեւ եկն թովիչս եւ քաւիչ, ոչինչ դատապարտութիւն է ի մեզ. (Եփր. համաբ. եւ Եփր. հռ.։)


Թովչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դիւթութիւն.

NBHL (3)

Իբր թովչութեամբ իմն կախարդել սովորեալ են. (Փիլ. լիւս.։)

Զքարբս իգակերպս կալեալ թովչութեամբք. (Եզնիկ.։)

Նմանութեամբ ասի.


Թորացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Թորեցուցանեմ.

NBHL (2)

ῤύω fluo, profluo στάζω stillo Ծորեցուցանել. հոսել. քամել. հեղուլ. կաթեցուցանել. վազցընել, կաթեցնել.

Թորացուցանել զլորձունս, կամ փրփուր. (ՃՃ.։)


Թորգոմածին

See full entry →

adj.

descended from Togarmah, Armenian.

NBHL (2)

ԹՈՐԳՈՄԱԾԻՆ ԹՈՐԳՈՄԱԿԱՆ ԹՈՐԳՈՄԵԱՆ. Ծնեալ ի Թորգոմայ յաբեթեան. հայկազն. հայկական. արամեան.

Թորգոմածին վկայն Գարեգին։ Տուն թորգոմական։ Տոհմ կամ գրոհ թորգոմեան. եւ այլն. (Գանձ.։ Շար.։ Յհ. կթ. եւ այլն։)


Թորգոմական

See full entry →

cf. Թորգոմածին.

NBHL (2)

ԹՈՐԳՈՄԱԾԻՆ ԹՈՐԳՈՄԱԿԱՆ ԹՈՐԳՈՄԵԱՆ. Ծնեալ ի Թորգոմայ յաբեթեան. հայկազն. հայկական. արամեան.

Թորգոմածին վկայն Գարեգին։ Տուն թորգոմական։ Տոհմ կամ գրոհ թորգոմեան. եւ այլն. (Գանձ.։ Շար.։ Յհ. կթ. եւ այլն։)


Թորգոմեան

See full entry →

cf. Թորգոմածին.

NBHL (2)

ԹՈՐԳՈՄԱԾԻՆ ԹՈՐԳՈՄԱԿԱՆ ԹՈՐԳՈՄԵԱՆ. Ծնեալ ի Թորգոմայ յաբեթեան. հայկազն. հայկական. արամեան.

Թորգոմածին վկայն Գարեգին։ Տուն թորգոմական։ Տոհմ կամ գրոհ թորգոմեան. եւ այլն. (Գանձ.։ Շար.։ Յհ. կթ. եւ այլն։)


Թորեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to distil;
to flow down, to drop;
to sweat;
— արութեանց մարմնոյ, to suffer gonorrhea.

NBHL (2)

Ոչ սակաւ արտօսր թորեցուցեալ (կամ թորացուցեալ). (Մագ. ՟Խ՟Ա։)

ԹՈՐԵԼ կամ ԹՈՐԻԼ. չ.ձ. Ծորիլ. սորսորիլ. հոսիլ. բղխել. վազել, կաթել.


Թորեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to distil;
to cause to drop or sweat.

NBHL (1)

Ոչ սակաւ արտօսր թորեցուցեալ (կամ թորացուցեալ). (Մագ. ՟Խ՟Ա։)


Թորթորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to distil;
to drop, to fall drop by drop.

NBHL (1)

ԹՈՐԹՈՐԵԼ կամ ԹՈՐԹՈՐԻԼ. Ստէպ կամ սաստիկ թորել, ծորիլ. սորսորիլ.


Թորումն, ման

See full entry →

s.

distillation, ejection, evacuation.

NBHL (1)

Արտասուացն թորմամբ։ Թորումն արտասուաց. (Յհ. իմ. ատ.։ Բենիկ.։ Ուռպ.։)


Թուաբերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

supputation, reckoning;
epoch, date.

NBHL (1)

Հաշուելն, կամ հաշիւ. եւ Թուական.


Թուական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

numeral, numerical;
date;
epoch;
era;
դնել զ—, to put the date, to date;
—աւ, dated;
ան-, undated;
—ն, arithmetic.

NBHL (7)

ἁριθμητικός arithmeticus, numeralis գրի եւ ԹՎԱԿԱՆ՝ իբր ռմկ. Որ ինչ հայի ի թիւ. անկեալ ընդ թուով. թուաւոր, թուելի. յայտարար թուոյ համարոյ կամ հաշուի. համրանքի տակ ընկած.

Յինքեան ունի զամենայն համեմատութիւնս, զթուականն, եւ զերկրաչափականն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Յորում ոչ ամք եւ ոչ ամիսք են թըւական. (Շ. իմ. եղակ.։)

Թուական ամօք եկն ի կատարելութիւն (աճման ըստ մարմնոյ). (Մամբր.։)

ԹՈՒԱԿԱՆՆ. գ. ἁριθμητική arithmetica, ars numerorum, et numerandi Ըստ յն. ոճոյ, (զօրութեամբ իմանալով զբառն արուեստ,) Թուաբանութիւն. արուեստ համարողութեան. եւ Թիւն. հաշիւ.

ԹՈՒԱԿԱՆ. ἑποχή epocha, aera, annus Չափ ժամանակի. ուրոյն հաշիւ ամաց յերեւելի անցից եւ այսր. թվական.

Յաւե՛լ ի նոյն թուականն (շրջանի, այսինքն ՟Շ՟Լ՟Բ. ամաց) թիւ մի. (Արշ.։)


Թուականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ciphering;
calculation, account;
era, epoch.

NBHL (4)

Թուականն, իբր թուաբանութիւն, եւ Թիւ. հաշիւ. համարողութիւն, եւ Համար.

Եւ որպէս Թուական ժամանակաց.

Կարգ թուականութեան թորգոմեանս համարոյ. (Յհ. կթ.։)

Յորում էր թուականութեանս մեր ամք ՟Ն՟Զ. (Լաստ. ՟Ժ։)


Թուակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj. s.

of the same number, counted together;
fellow.

NBHL (3)

ἑναρίθμιος, ἑναρίθμος adnumerandus կամ բայիւ, συναριθμέω, ἑναριθμέω cunnumero, adnumero, -or Ի միասին թուեալ. ի մի կարգ դասեալ կամ համարեալ.

Զանց զառաջինն առնել չար ախտի տգիտութեամբ՝ զանհաւատութեան թուակցաւ. (Յիշատ.։)

Զհոգին Աստուծոյ՝ ամենայն գիր ... ընդ հօր եւ ընդ որդւոյ թուակից եւ փառաբանակից ասէ. (Աթ. ՟Ա. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Բ։)


Թուակցեմ, եցի

See full entry →

va.

to aggregate.

NBHL (1)

Ժա՛մ է ձեզ (մոլորելոցդ) եւ ընդ որդւոյ թուակցել եւ ի նոյն յարել զի ձեռն նորա եղեալ ստացուածքս։ Ընդ հրեշտակս թուակցել զհոգին։ Կամ ընդ հրեշտակս թուակցեալ լինի որդի. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)


Թուակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

aggregation.

NBHL (2)

συναρίθμησις connumeratio Թուակիցն գոլ. համապատուութիւն.

Եւ քեզ ընդ հօր անհասի՝ թուակցութեամբ հոգւոյդ անճառի վայելէ փառք. (Նար. ՟Ձ՟Ա։)


Թուելականն

See full entry →

s.

ciphering, arithmetic.

NBHL (1)

Իբր Համարողական. եւ Թուականն, այսինքն թուաբանութիւն.


Թուելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

opinion, judgment, mind, advice.

NBHL (1)

Այսպէս կամ այնպէս թուիլն. համարումն. կարծիք.


Թուեմ, եցի

See full entry →

va.

to number, to count, to calculate;
to rank, to range, to reckon;
եւ զի մի մի —, in a word.

NBHL (10)

ἁριθμέω Ի թիւ կամ ընդ թուով արկանել. համարել. հաշուել. եւ Դասել. համրել, սեպել.

Ոչ զմի եւ ոչ զերկու ... եւ ոչ թւել ամենեւին գիտելով. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Թերեւս յոյժ դիւրին իցէ զալիս ծովու թուել ... եւ ոչ զհրամանն Աստուծոյ պատմել բանիւք՝ թէ որչափ ունիցի արագութիւն առ ի գործս. (Վեցօր. ՟Է։)

ԹՈՒԻՄ, իմք. կ. Համարեալ լինել, կարծիլ. համարել զանձն. կարծել զինքն.

Ի վեր վերամբարձ թուէի միշտ նկրտիլ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

դիմազ. ԹՈՒԻ, ին. դիմազ. δοκεῖ, ᾥεται, φαίνεται putatur, videtur, videor, apparet, volo, placet, visum est δοκέω puto Կարծի. երեւի. համարիմ. վարկանիմ. դատիմ. կըսեպուի, կարծեմ, կերեւնայ.

Թուէր թէ կայցէ յեզր գետոյ։ Թուէր ի տեսլեան իմում, եթէ կայի։ Ինձ այսպէս թուի։ Զիա՞րդ թուի քեզ։ Նոցա այսպէս թուեցաւ։ Թւեցան յաչս անզգամաց թէ մեռան, եւ այլն։ Սոյնպէս ասի.

Բարւոք կամ բարի, կամ լաւ, կամ հաճոյ, կամ չար թուի ինձ, կամ յաչս իմ, եւ այլն։

Մի՛ թագուցաներ զամօթ քո՝ վասն թուելոյ ոչ դնել գայթակղութիւն. (Կլիմաք.։)

ԹՈՒԱՑ. Ռամկականն ձայնիս Թուեցաւ.


Թութի աչաց

See full entry →

sn.

collyrium.

NBHL (1)

ԹՈՒԹԻ ԱՉԱՑ. կամ ԱՉԱՑ ԹՈՒԹԻ. κιμωλία, πομφόλυξ tutia, collyrium, stibium եւ այլն. որ եւ ԾԱՐՐԱՔԱՐ ասի. Դեղ աչաց ի հանքային կաւոյ, կամ ի հողոյ կիմողայ լերին, կամ ի քարէ լոսելոյ խառն ընդ շաքարի. եւ այլն. եւ Ամենայն նիւթ ծարրոյ. թիւթեա, թիւթեա՛յի տիտէ. (Հին բռ.։)


Թուիք, ւեաց

See full entry →

s. pl.

opinion, sentiments.

NBHL (1)

որ եւ ասի ԹՈՒԵՑԵԱԼՆ. Կարծիք. վարկ. համարումն.


Թուլատարր

See full entry →

s.

soft;
flabby;
mollusk.

NBHL (1)

μαλάκιος mollis Թուլամարմին. կակուղ. թոյլ.


Թուլութիւն, ութեան

See full entry →

s.

looseness, relaxation, slackness;
weakness, feebleness, debility;
faintness, languour;
enervation, effeminacy, softness;
— առնել, to give relief, to set at liberty, to permit, to allow, cf. Թուլացուցանեմ.

NBHL (4)

χάλασις, χάλασμα, ἅφεσις laxatio, remissio μαλακία molities Թոյլ գոլն կամ թուլանալն. մեղմութիւն. մեղկութիւն. թուլամորթութիւն. կակղութիւն.

Ոչ միշտ խստութեամբն խեղդել, եւ ոչ համակ թուլութեամբ մեղկել. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)

Գիտէր զթուլութիւն հաւատոց նոցա։ Մի՛ թուլութեամբ լքանիցիմք։ Նեղէր զնոսա, եւ ոչ լուաւ ի նոցանէ բան թուլութեան. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Ե. ՟Ը։)

Խաբէութեամբ առ ժամանակ մի թուլութիւն արարեալ. (Եղիշ. ՟Բ։)


Թունաբեր

See full entry →

adj.

poisonous;
biting (speech).

NBHL (2)

ԹՈՒՆԱԲԵՐ կամ ԹԻՒՆԱԲԵՐ. ἱοβόλος venenosus, venenatus Որ բերէ յինքեան՝ այսինքն ունի զթոյն, եւ յայլս եւս արկանէ. թունաւոր. թունաւորիչ.

Թունաբեր գազանք, կամ սողունք, կամ օձք, կամ իժք. (Փիլ. ստէպ։ Ոսկ. յհ.։)


Թունաթափ լինիմ

See full entry →

cf. Թոյն;
cf. Թափեմ.

NBHL (2)

ԹՈՒՆԱԹԱՓ կամ ԹԻՒՆԱԹԱՓ ԼԻՆԵԼ. Թափել յայլս զիւր թոյնս կամ զցասումն վնասակար.

Կամէր թիւնաթափ լինել ի գաղթականսն՝ որ ի բերդին. (Ուռհ.։)


Թունալից

See full entry →

adj.

full of poison, venomous, poisonous;
envenomed.

NBHL (2)

Թիւնալի ցասմամբ. (Ճ. ՟Ա.։)

Թիւնալի ցասմամբ. (Ճ. ՟Ա.։)


Թունաւոր, աց

See full entry →

cf. Թունալից.

NBHL (3)

ԹՈՒՆԱՒՈՐ կամ ԹԻՒՆԱՒՈՐ. Ունակ թունից. ժանկաւոր. թունաբեր. ըստ յն. թունարկու. ἱοβόλος venenosus, venenatus, virulentus

Զխոյս եւ զմաքիս առ ոտն կոխէր, եւ զորոջն թունաւոր ճիրանամբքն պատառէր. (Եփր. վկ. արեւ.։)

Ելից զվէրն թունաւոր (կամ թիւնաւոր) դեղովք. (Խոր. ՟Բ. 18։)


Թունաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

poisonous quality or state;
poisoning.

NBHL (2)

Գազանական յափշտակութեամբ եւ թունաւորութեամբ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ը։)

Հարկեցաւ ի բարկացողութիւնն, որ է ի նմա թունաւորութեան կուռք (կամ բագին). (Վրք. հց. ՟Բ։)


Թունդ

See full entry →

cf. Թինդ;
cf. Թնդիւն;
սիրտ ի թնդոջ իվեր վազէ եւ զկուրծս բախէ my heart throbbed.

NBHL (1)

Իբր ի բախմանէ թունդ (կամ թունտ) առնու աշխարհս. (Վրդն. դան.։)


Թունեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Թունաւորեմ.

NBHL (1)

Դեղել թունիւք (իրօք կամ նմանութեամբ). ի չարն գրգռել.


Թուր, թրոյ

See full entry →

s. zool. mus.

sabre;
sword;
հարուած թրոյ, sabre-cut, sword-cut;
— ի ձեռին, sword in hand;
յիւր ապարանսն — շողացուցանել, to boast one's prowess hiding at home;
sword-fish;
weaver's shuttle;
an Armenian note.

NBHL (1)

Ոստայնանկն փայտեայ թրովն կնքէ զգործն, կամ կցէ ասէ զթելն. (Լծ. նար.։)


Թուրմ

See full entry →

s.

bath;
infusion;
ի — արկանել, դնել, to bathe, to infuse, to steep, to soak.

NBHL (2)

Թուրմ. գէճ, խոնաւ, տամուկ. գողտր. լոյծ. փափուկ։

Գողտր եւ թուրմ. կակուղ կամ քաղցր։


Թուրջ

See full entry →

cf. Թուրմ.

NBHL (2)

եւ ստէպ գրի անդ ռամկօրէն.

Որպէս զգայռիւ ոք իւղս անոյշս ցանիցէ, եւ զթուրջ աղիւսով զբաղսամովնն ազնուականն. ընթերցի՛ր կամ շուրջ զաղիւսով, կամ զթուրծ աղիւսով. (զի յն. է լոկ, զաղիւսով)։


Թոքատուն

See full entry →

s.

thorax, breast, chest.

NBHL (1)

ԹՈՔԱՏՈՒՆ կամ ԹՈՔՏՈՒՆ. Տեղի՝ ուր զետեղեալ կայ թոքն կենդանւոյ.


Թոքտուն

See full entry →

cf. Թոքատուն.

NBHL (1)

ԹՈՔԱՏՈՒՆ կամ ԹՈՔՏՈՒՆ. Տեղի՝ ուր զետեղեալ կայ թոքն կենդանւոյ.


Թռալիր

See full entry →

adj.

whose cheeks are full, puffy, bloated.

NBHL (1)

Իսկ փողն (ասել՝) միթէ եղջի՞ւր ինչ գոչիցէ փքոցուռոյց լնդօք, թռալիր օդով, փողիցն այտմամբ. (Ագաթ.։)


Թռթռեմ, եցի

See full entry →

vn.

to flutter, to flap, to fly about.

NBHL (1)

ԹՌԹՌԱՄ ԹՌԹՌԵՄ կամ ԹՐԹՌԵՄ. Ստէպ թռանիլ իբրեւ զթիթեռն, շարժիլ. ոստոստել. թռչըտիլ, թռթռիլ.


Թռիչ

See full entry →

s.

flight, soaring;
— աստղ, falling star;
—ք մտաց, flight of fancy;
—չս տալ մտաց, գրչի, երեւակայութեան, to give loose to one's genius or pen;
to let one's fancy ramble;
թռիչս առնուլ՝ արձակել, to take wing or flight, to wing one's flight, to soar on high;
ի թռիչս, flying, on the wing, as it flew hy, in the air.

NBHL (3)

Զի՞նչ է թռիչ աստղն. գոլորշի է վերացեալ հողմով, եւ մերձեցեալ ի հուրն՝ վառի ի նմանէ. եւ բռնութեամբ հողմոյն երեւի վառեալ իբրեւ զթռիչ աստղ, եւ փութով՝ շիջանի. (Տօմար.։)

Զթռիչսն (ագռաւու), եւ զձայնսն, յորժամ կոչիցէ, խտրելով. (Փիլ. լին.։)

Թոյլս առ բարեացն թռիչս։ Ի թռիչս մտաց, կամ թեւոց, կամ ամբարձման։ Թռիչս արձակեն. (Նար.։)


Թռուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to cause to fly;
to elevate, to raise, to exalt the mind;
— զթեւս, to spread out the wings.

NBHL (1)

ἁναπτερόω pennis seu alis instruo, excito ἑκπετάζω, διαπετάζω distendo, expando Տալ թռչել, իրօք կամ նմանութեամբ. եւ Բանալ զթեւս որպէս թռուցեալ. սաւառնիլ. թռցընել, թեւերը բանալ. կր. թռչիլ.


Թռչան

See full entry →

s.

flight;
ի թռչանի, in flight, in flying.

NBHL (1)

Անդէն ի թռչանի անդ անցանեն զմիմեամբք։ Յառաջել քան զընկերն ի թռչանի։ Եւ ի թռչանի կուտ ջամբէ ձագուցն. (Վեցօր. ՟Ը։)


Թռչարան

See full entry →

s. mech.

wing;
— նաւու, aail of a ship;
fly-wheel.

NBHL (1)

Ընդունակ կամ ընդունարան թռչելոյ՝ նմանութեամբ, որպէս հողմալից առագաստն.


Թռչիմ, եայ

See full entry →

vn.

to fly, to take flight, to soar;
— ի մտաց, to escape one's memory, to go out of one's mind, to be forgotten;
— բանին , to divulge immediately, to make public.

NBHL (2)

πέτομαι, πέταμαι , διαπέτομαι եւ այլն. volo, avolo, evolo, volito. Ասի եւ ԹՌԱՆԻԼ, ԹՌՆՈՒԼ. Թռիչս առնուլ. սլանալ թեւաւորաց. վերաթեւել. թեւապարել. սաւառնիլ. սրանալ. խոյանալ. նմանութեամբ՝ Երագ ընթանալ՝ սահելով յօդս, ի ջուրս, եւ այլն. արաբ. թայլըռ. թ. թէյռան էթմէք. սալմաք.

Թռիցեն նաւք այլազգեաց։ Ո՞վ են սոքա, որ իբրեւ զամպս թռուցեալ են. (Ես. ՟Ժ՟Ա. 14։ ՟Կ. 8։)


Թռչնաքաշտ, ից

See full entry →

s.

large black kite.

NBHL (2)

Ազգ ինչ թռչնոյ. կամ ագռաւու, կամ արծուոյ.

Թռչնաքաշտ, որ մեծամեծ են եւ սեւաթոյր, սլացաւ վերուստ ի վայր, եւ կամեցաւ յափշտակել ինչ ի սեղանոյն. (Ուռպ.։)


Թռչումն, ման

See full entry →

s.

the flight, the flying.

NBHL (2)

Իւրովն գերազանցէ թռչմամբ. (Պիտ.։)

Վարագոյրն ի թռչմանէն ի մէջ ածեալ է. այսինքն ըստ յն. բէ՛դասմա ծագէ ի բէ՛դամէ, որ է թռչել. (Փիլ. ել. ՟Դ. 96։)