Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Թիւրութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

sprain, twist;
distortion, crookedness;
depravation, perversion.

NBHL (1)

Կամ στρέβλοσις tortura Խոշտանգանք ծռելոյ զանդամս՝ ոզորածեծ առնելով.


Թլացք, ցաց

See full entry →

cf. Թիլ.

NBHL (1)

ԹԼԵՐ կամ ԹԻԼ. որ եւ ԹԼԱՑՔ. գրի եւ ՏԼԸՍՄԵՐ. Բառ ռմկ. թըլըսըմ, թըլըսըմլար. Նշանակ սնոտի պաշտաման եւ կախարդանաց, բախտի, եւ այլն.


Թլփայորդ

See full entry →

adj.

obscure, dark, gloomy round about.

NBHL (2)

Իբր Շուրջանակի յորդեալ, մթացեալ, միգամած. (վասն որոյ երեւի գրելի, Թխպայորդ).

Եւ ոչ յամպն թլփայորդ սաստիկ մրրկեալ մտին. (Մծբ. ՟Ժ՟Է։)


Թլփատ, ի

See full entry →

s.

circumcised member;
prepuce;
foreskin.

NBHL (2)

ἁκροβυστία praeputium Անդամ թլփատելի կամ թլփատեալ, իբր շրջակտուր. որ եւ կոչի ԱՆԹԼՓԱՏՈՒԹԻՒՆ.

Հրամայեաց կտրել զքիթս եւ զթլփատս նոցա. (Մամիկ.։)


Թլփատեմ, եցի

See full entry →

va.

to circumcise;
զգերեզման —, to desecrate sepulchres and despoil the dead.

NBHL (3)

περιτέμνω circumcido (յորմէ Պարատել. ըստ Հին բռ. ) Շուրջ կտրել զծայրս անդամոյն. յապաւել. կրճատել. ի բաց կտրել զթլիփն իբրեւ աւելորդ. (Ծն. ՟Ժ՟Է. 11։ Ել. ՟Դ. 25. եւ այլն։)

Նմանութեամբ ասի.

Պարտ եւ արժան է առ սակաւ մի յետոյ օրէնսդրութեանն՝ անդրէն դառնալ եւ թլփատել ի բամբասանաց. (Բրս. կանոն.։)


Թխագոյն

See full entry →

adj.

of a dark colour, browu, dusky, dun.

NBHL (1)

Առաւել թուխ, կամ ի գոյն թուխ. մթագոյն. մութ գունով.


Թխատիպ

See full entry →

cf. Թխատեսակ.

NBHL (2)

Թխակերպ. թխատեսակ. սեւագոյն. ծխամած. եւ Աղտեղի, կամ տխուր. մթնագոյն, մթնշաղ, սեւսեւուկ, սեւումուր.

Մերկացո՛ զիս յամենայն թխատիպ մեղաց. (Լմբ. պտրգ.։)


Թխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

darkness, swarthiness, brown-colour.

NBHL (1)

Թխութիւն եթովպացւոյ, կամ հնդկի, կամ այծից. (Խոր. ՟Բ. 85։ Յհ. կթ.։ Խոսր.։)


Թղթաբեր, աց

See full entry →

s.

letter carrier, postman, courier, post, messenger.

NBHL (3)

Հրաման ետ զձեռս յետս կապել զթղթաբերացն. (Պտմ. աղեքս.։)

Սուրհանդակ անժաման, թղթաբեր պարտաւոր. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)

Ի թղթաբերէ անտի նախ իմանամք զառաքողն։ Որ ինչ դոյզն իրք էին, զայն ի թղթաբերսն ապաստան արար. (Ոսկ. գծ. եւ Ոսկ. եփես.։)


Թղթագիր

See full entry →

s.

scrivener, writer, clerk.

NBHL (1)

Չէ՛ եւ այս փոքր գովութիւն, յորժամ Պօղոսի ոք թղթագիր լինիցի. (Ոսկ. հռ.։)


Թղթագրող

See full entry →

cf. Թղթագիր.

NBHL (1)

Չէ՛ եւ այս փոքր գովութիւն, յորժամ Պօղոսի ոք թղթագիր լինիցի. (Ոսկ. հռ.։)


Թղթական, ի, աց

See full entry →

adj. gr.

of paper, like paper;
epistolary, literary;
dative.

NBHL (1)

ἑπιστολικός epistolaris Որ ինչ հայի ի թուղթս։ Այլ որպէս Տրակական՝ նոյն է ընդ Տրական հոլով, որ ի յունաց կոչի ἑπισταλτικός, -κή իբր Առաքական յումեմնէ առ ոք, կամ թղթով պատուիրական. եւ յայս միտ գրեն (Մագ. եւ Երզն. եւ Նչ. ի քեր.)


Թղթապահ

See full entry →

s.

keeper of the rolls;
notary;
chancellor.

NBHL (1)

(Արքունի) դպիր, կամ իշխան թղթապան. (Պալիանց.։)


Թղթապան

See full entry →

cf. Թղթապահ.

NBHL (1)

(Արքունի) դպիր, կամ իշխան թղթապան. (Պալիանց.։)


Թղթատարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

carriage of letters.

NBHL (2)

Զաւետաւորս եւ զթղթաւորս, որք զհրամանս թագաւորացն շրջեցուցանէին ընդ ամենայն իշխանութիւնս նոցա. (Գէ. ես.։)

Թղթաւորի պատճառանօք յառաջ ելեալ։ Համարեցան զնա թղթաւոր. (Ուռհ.։)


Թղթատուն

See full entry →

cf. Նամակատուն.


Թղթեան

See full entry →

s. pl.

letters, epistles;
certificates, instruments, documents.

NBHL (2)

ԹՂԹԵԱՆ ԹՂԹԵՐ. Թուղթք. նամականի. մուրհակք. յետկարք.

Զայս ամենայն թղթեան կնքէր. (Փարպ.։)


Թղթեր

See full entry →

cf. Թղթեան.

NBHL (2)

ԹՂԹԵԱՆ ԹՂԹԵՐ. Թուղթք. նամականի. մուրհակք. յետկարք.

Զայս ամենայն թղթեան կնքէր. (Փարպ.։)


Թղթեմ, եցի

See full entry →

va.

to write or send a letter.

NBHL (1)

ἑπιστέλλω mitto litteras, litteris significo Գրել կամ առաքել զթուղթ.


Թմբիչ

See full entry →

s.

slice;
rod, stick.

NBHL (1)

ԹՄԲԻՉ կամ ԴՄԲԻՉ. որ եւ յն. τύμπανον tympanum, fustis, baculum Գաւազան կամ բիր տոփիչ. բան ծեծելու գաւազան.


Թմբիր

See full entry →

s. adj.

torpor, numbness, sluggishness;
narcotic medicine;
hemlock, poison;
narcotic, benumbing;
թափել զ—, to recover from a state of torpor, to be one's self again;
— առնուլ, to take poison, to grow torpid.

NBHL (1)

Զդեղն խառնեցին, եւ զթմբիրն կազմեցին, թէ եւ զբաժակն չմատուցին։ Թմբիր արբեցութեանն ուտէ զոգիս եւ զմարմինս։ Ետուն զանձինս յափշութիւնն, իբրեւ թմբիր ինչ առեալ, կամ կոնիոն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։ ՟Գ. եւ Ոսկ. ես.։)


Թմբիւն

See full entry →

cf. Թնդիւն;
cf. Բոմբիւն.

NBHL (1)

Եւ թըմբիւնք (կամ թնդիւնք) եւ պայթմունք եւ ճայթմունք որոտմանց. (Փիլ. իմաստն.։)


Թմբկահարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the drum-beat, beat of drum.

NBHL (1)

Հարումն թմբկի կամ թմբկաց.


Թմբրադեղ, ոյ

See full entry →

s.

narcotic medicine, stupifier.

NBHL (1)

Դեղ կամ թոյն թմբրեցուցիչ.


Թմբրեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Թմբրեմ.

NBHL (1)

Թմբրեցուցանել զքունն որ առ ի մահ. իմա՛, ի քուն կամ քնով։


Թմբրիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to fall asleep, to doze, to be lethargic, drowsy;
to be astonished, thunder-struck, to get deranged;
— ի գինւոյ, to get intoxicated, to be plunged in drunkenness;
թմբրեալ սիրտ, a sluggish understanding.

NBHL (1)

Թմբրեալ կիսամեռ լինէր. (Եղիշ. ՟Ը։)


Թմբրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

numbness, stupefaction;
sleepiness, drowsiness, doziness;
թօթափել զ—, to awake up from one's stupor;
անկանել ի խոր —, to fall in a profound lethargy.

NBHL (2)

Թմբրութիւնքն անզգամութեանց իբրեւ արբեալք անմտութեամբ. (Ագաթ.։)

Թմբրութիւն գինւոյն, կամ մահու բաժակի, կամ մտաց, կամ խաբից խաւարին գործոց. եւ այլն. (Նար.։)


Թմրիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Թմբրիմ.

NBHL (1)

Զպետութեամբ աշխարհիս թմրեալ են. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 6։)


Թնդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Թնդամ.


Թնդեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Թնդեմ.

NBHL (2)

Զսիրտն թնդէ բարկութեամբ. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա. (կամ ըստ նոր ձ. թնդացուցանէ ի բարկութիւն)։)

Զաման ուղղոյն ... թնդեցուցեալ. (Նար. ՟Ղ՟Թ։)


Թնդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Թնդիւն.

NBHL (6)

Թնդիւն՝ ոտնաձայն վահանաւոր վառելոց։ Թնդիւն վահանաց, կամ զօրաց. (՟Ա. Մակ. ՟Զ. 41. ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 3։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 17։)

Եղեւ թնդիւն (կամ թինդիւն) մեծ. (Հ=Յ. նոյ. ՟Ե.։)

Զ ի վեր վազումն սրտիդ, եւ զթնդմունս (կամ զթըդմունս) ի բաց բառնայ. (Բրս. բարկ.։)

Յայնժամ ամենայն արարածք ահիւ եւ դողութեամբ թնդիւն առնուն. (Մաշտ. ջահկ.։)

Շարժումն առանց բարբառոյ եւ թնդման։ Գազանաց ձայնք եւ մարդկան եւ գործեաց, եւ ամենայն թնդմունք. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Թնդմամբ յանդընդէն՝ սանդարամետէն ի հնչման ձայնէն։ Եւ ընդ ձայնին ահեղ թնդման, եւ այլն. (Գանձ.։)


Թշուառական, ի, աց

See full entry →

adj.

unfortunate, melancholy, miserable.

NBHL (3)

Կամ իբրեւ Աղէտաւոր. աւաղելի. ողբալի. աշխարելի.

ταλαίπωρος miser եւ այլն. Թշուառ անձն, կամ իր. չուառական. տառապեալ. Տե՛ս (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21։ Սղ. ՟Ճ՟Լ՟Զ. 8։ Իմ. ՟Գ. 11։ ՟ԺԳ. 10։)

Ել ի դրախտէն յայս թշուառական կենցաղս։ Թշուառական կորստեան ամբարշտաց. (Նախ. ծն. եւ Նախ. իմաստ.։)


Թշուառայեղց

See full entry →

adj.

full of misery, miserable.

NBHL (2)

Հոծեալ, լի թշուառութեամբ.

Զթշուառայեղց է տեսանել վատափառութիւն։ Միշտ թշուառայեղց տաժանութեամբ պաշարեալ. (Պիտ.։)


Թշուառանք, նաց

See full entry →

s.

cf. Թշուառութիւն.

NBHL (1)

Ոտնհար եւս լինիմք թշուառանացն. յն. թշուառացս, կամ թշուառականացն։


Թշուառապէս

See full entry →

adv.

cf. Թշուառաբար.

NBHL (1)

Որպէս թշուառ եւ տառապեալ. թշուառութեամբ.


Թշուառացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render miserable.

NBHL (3)

Եւ եկեալ, զիս թշուառացուցանել կամելով, պատճառաւ իմն ցաւակցի. (Պիտ.։)

Թշուառացուցանէր ի ջուրն զվիշապն ապստամբ. (Վրդն. ել.։)

Թշուառացուցանէր զանձն իւր, եւ զամենայն օր կայր ի սուգ. (Հ=Յ. նոյ. ՟Ի՟Է.։)


Թշուառաքիրտն

See full entry →

adj.

painful, disastrous, unfortunate.

NBHL (1)

Որ ինչ լինիցի. տառապագին եւ աւաղելի քրտամբք.


Թշուառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

misery, misfortune, evil, calamity, wretchedness, disastrous state;
ի — անկանել, to fall into misfortune or misery;
դառնալ ի —, to be unfortunate.

NBHL (2)

ταλαιπωρία, ἁτυχία, δυσημερία miseria, infelicitas Վիճակ թշուառ կամ թշուառացելոց. հիքութիւն. չուառութիւն. տառապանք. աղէտք. ձախողակք. դժբախտութիւն, անյաջողութիւն, ողորմելիութիւն, խեղճութիւն. Տե՛ս (Սղ. ՟Լ՟Ա. 4։ ՟Կ՟Ը. 21։ Ես. ՟Խ՟Է. 11։ ՟Ծ՟Թ. 7։)

Զհրէիցն թշուառութիւն՝ իւրեանց փառաւորութիւն համարէին. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 14։)


Թշուառուհի, հւոյ

See full entry →

s.

miserable, unhappy.

NBHL (1)

Կին թշուառ կամ տառապեալ.


Թոբէկ, եկաց

See full entry →

s.

mole;
cf. Թեպեկ.

NBHL (1)

Անուն կենդանւոյ. (գուցէ կատու. կամ ընտանի նապաստակ, եւ այլն. որպէս եւ իտ. թօ՛բբօ է մուկն)


Թոթովութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of stuttering, impediment of speech, lisping, stammering.

NBHL (1)

Թոթովութիւն աստ զանզգամութիւնն ասէ. (Գէ. ես.։)


Թողարան, աց

See full entry →

s.

starting-post, barrier.

NBHL (1)

ԹՈՂԱՐԱՆ ἁφετήριον locus, unde cursu certaturi dimittuntur որ եւ ԱՐՁԱԿԱՐԱՆ. Արձականոց. տեղի ասպարիզի՝ ուստի թողեալ լինի ընթացօղն, կամ լարն եւ վանդակն ի պահու արշաւելոյ ձիոց եւ կառաց.


Թողացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to permit, to let, to allow, to concede, to forego, to relax.

NBHL (3)

Թողացո՛ ինձ զերկուս ամիսս։ Թողացո՛ զձեռն քո։ Թողացո՛ ի լծոյն։ Թողացոյց նոցա արքայն. (Դտ. ՟Ժ՟Ա. 37։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Ա. 15։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Ա. 15։)

Թողացուցից ամենայն տեղեացն վասն նոցա. (Ծն. ՟Ժ՟Ը. 26։)

Ի բաց թողացուսցէ ըստ առաջին հրամանին. (Եղիշ. ՟Գ։)


Թողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

remission, relaxation, pardon, discharge, release, deliverance;
defection;
խնդրել —, to ask pardon, to make excuses;
— տալ, շնորհել, to pardon, to grant pardon, cf. Ներեմ;
— արա ինձ, I beg pardon, excuse me;
have the goodness;
with permission, by your leave;
— առնել ումեք, to pardon, to condone, to absolve;
— առնել երկրին, to remit taxes or tribute;
to condone the burdens of taxation, to lighten;
to let the earth lie fallow;
— առնել ի կապանաց, to unbind, to release;
— լինել մեղաց ումեք, to be absolved, or freed from the effects of sin.

NBHL (2)

Թողութիւն շնորհեա՛ ննջեցելոց, կամ մեղաւորացս։ Շնորհել զթողութիւն. (Շար.։)

Եւ ոչ զայրին թողութիւն տալ նմա յամուսնութեան. այսինքն թոյլ տալ քահանայապետին. (Փիլ. քհ. ՟Թ։)


Թոյր, ից

See full entry →

cf. Երանգ.

NBHL (1)

Յորժամ զկօշիկսն ի թոյրս սեւութեան քաջաթոյրս ներկանիցէ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։)


Թոյրաթուխ

See full entry →

adj.

blackish, brown, swarthy.

NBHL (1)

Արտեւանունս թոյրաթուխս (կամ թոյաթուխս) ներքոյ եւ արտաքոյ անտառախիտս. (Ոսկ. կող. ՟Ժ՟Բ։)


Թոշակեմ, եցի

See full entry →

va.

to hire, to keep in pay;
to pension;
to purvey.

NBHL (1)

Թոշակաւ պատուել, կամ որպէս պաշարօք իւիք յուղարկել.


Թոպեմ, եցի

See full entry →

va.

to torment, to torture, to vex;
to treat with violence, to beat, to strike, to cudgel, to hit, to bemaul, to beat, to death.

NBHL (1)

Այսր անդր ոտնառութեամբ թոպիւր. (Ճ. ՟Ա.։)


Թոպիւն

See full entry →

s.

beating, thrashing, blow, stroke;
torment, vexation.

NBHL (1)

ԹՈՊԻՒՆ կամ ԹՈՊՈՒՄՆ. Թոպելն, իլն.


Թոպումն, ման

See full entry →

s.

cf. Թոպիւն.

NBHL (1)

ԹՈՊԻՒՆ կամ ԹՈՊՈՒՄՆ. Թոպելն, իլն.