Your research : 1 Results for սանական

Սանական, ի, աց exact entry

See full entry →

s.

nursling, fosterchild;
pupil, scholar;
godchild.

NBHL (1)

Սուրբն գայիանէ սանական հռիփսիմեաւ։ Ուր վկայեաց սանականն հռիփսիմէ ՟Լ՟Բ ընկերօքն. (Ագաթ.։)


Entries' title containing սանական : 7 Results

Գովասանական, ի, աց

See full entry →

adj.

of praise.

NBHL (1)

Գովասանական ձայնիւ, բանիւ. (Շար.։ Կիւրղ. խչ.։ Սարգ. յկ. ՟Թ։)


Գուսանական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

musical;
theatric;
song, ballad.

NBHL (4)

Գուսանական գործիք, կամ երգք, կամ դայլայլիկք. (Եւս. քր. ՟Բ։ Բրսղ. մրկ.։ Երզն. քեր.։)

Ի գուսանականէն այս գտանի ժողովեալ ի դիւանի արքունեաց. (Խոր. ՟Ա. 13.) իմա՛ յերգոց արձանագրելոց։

Հեռի են ի քրիստոնէից գուսանական բանք. (Ոսկ. եփես.։)

Յոյժ սիրէին զնա վասն գուսանական երգոյ նորա. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ժ՟Զ.։)


Դերասանական, ի, աց

See full entry →

adj.

comical.


Ճարտասանական, ի, աց

See full entry →

adj.

oratorical;
—ն, cf. Ճարտասանութիւն.

NBHL (9)

Յիմաստս ճարտասանականս արհեստիս. (Պիտ.։)

Ընդել եւ ծանօթ էր ճարտասանական հրահանգիցն. (Արծր. ՟Գ. 9։)

Զի ուսցի զճարտասանական եւ զփիլիսոփայական ներվարժմունս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)

Կուրաց եւ համերց լոյս, եւ լեզու ճարտասանական. (Անան. եկեղ։)

Ճշմարտութիւն զճարտասանականն զանիրաւութիւն ի բաց մերժեաց որպէս զառանցեալս բանս. (Դիոն. ածայ.։)

ՃԱՐՏԱՍԱՆԱԿԱՆՆ գ. ἠ ῤητορική rhetorica. Արհեստ ճարտասանական. ճարտասանութիւն. եւս եւ Ճարտասան.

Քան զայլ արհեստ եւ զմակացութիւն, քան զքերթողականն ասեմ, եւ քան զճարտասանականն։ Ամենայն՝ որ ճարտասանական է, նաեւ հաւանութեան արարչական. (Սահմ. ՟Ա. եւ ՟Դ։)

Տեսակք ճարտասանականին երեք այսոքիկ են. եւ այլն. (Երզն. քեր.։)

Զճարտասանականացն յինքեանս ամբարէին զգիտութիւնս. (Սոկր.։)


Վիպասանական, ի, աց

See full entry →

adj.

historical;
romantic.


Ճարտարասանական

See full entry →
NBHL (2)

Իբր ճարտարասական. ճարտասանական.

Ի ձեռն իրիք ճարտարասանականաց ի վերագոյնսն ինչ առնուլ. (Ճ. ՟Գ.։)


Վիպասանական

See full entry →
NBHL (1)

Մի նիւթ բանաւորական վարժիցն զվիպասանական պատմութիւնս ունէին։ Դրուատիք վիպասանականք. (Երզն. քեր.։ Ճ. ՟Ժ.։)


Definitions containing the research սանական : 57 Results

Սան, ուց

See full entry →

cf. Սանական.

Etymologies (1)

, ու հլ. «իբր զաւակ ձեռքի տակ սնուցած ու մեծացրած տղայ» Բուղ. Մծբ. Ագաթ. Եղիշ. «կնքահօր կնքած մանուկը» Կանոն. Շնորհ. ընդհ. որից սանական «որ-դեգրեալ, որդիացեալ» Ագաթ. սանակից կա-նոն. սանահայր, սանամայր Գնձ. Մեձ--


Ատենական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

that belongs to courts of justice, judicial;
public, oratorical;
orator;
magistrate;
judge;
practitioner.

NBHL (2)

δικανικός judicialis, forensis Մին յերից ճարտասանական հանդիսից յատենի՝ ի ջատագովել կամ յամբաստանել փաստաբանին զոք կամ զգործ ինչ.

Ճարտասանականն սեռ գոլով՝ յերիս բաժանի տեսակս. յատենականն, եւ այլն։ Ատենականն վասն անցեալ ժամանակին ունի զգոյութիւն. վասն զի ամենայն որ դատէ, վասն այնոցիկ դատէ զորս գործեաց. (Սահմ. ՟Ժ՟Թ։)


Արարիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

creator;
author.

NBHL (1)

Առողջութեան արարիչ (բժշկականն)։ Ո՛չ որ միանգամ հաւանութեան արարիչ, ճարտասանական է. (Սահմ. ՟Դ։)


Արդիւնական, ի, աց

See full entry →

cf. Արդիւնաբեր.

NBHL (1)

Կարծիցէ ոք զինքն բաւական ի ճարտասանականն հանճար, այլ ոչ արդիւնական ինչ համեղութիւն գուցէ ի բանս նորա. (Տօնակ.։)


Բաղդատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Համեմատութիւն.

NBHL (1)

Նոյն է եւ ձեւ ճարտասանական.


Բաղխոհական, ի, աց

See full entry →

adj.

deliberative.

NBHL (2)

Որպէս Հանդէս ճարտասանական՝ խորհրդատու միախորհ ունկնդրեաց ընտրել զբարին, եւ խորշիլ ի չարէն.

ճարտասանականն՝ սեռ գոլով՝ յերիս բաժանի ի տեսակս. յատենականն, ի բաղխոհականն, ի կացրդականն։ Բաղխոհակնն վասն ապառնոյ ժամանակին ունի զգոյութիւն. վասն զի յորժամ ոք ումեք խորհրդակից գոյ, վասն հանդերձելոյն խորհի. (Սահմ. ՟Ժ՟Թ։)


Բանագովութիւն, ութեան

See full entry →

s.

eulogy, panegyric, praise.

NBHL (1)

Գովաբանութիւն. բան գովասանական. գովեստ.


Բարբարիկ

See full entry →

cf. Բարբարոս.

NBHL (1)

Հնազանդել ընդ ձեռամբ հեթանոսական եւ բարբարիկոն ազգին սասանականին. (Արծր. ՟Ա. 15։)


Բարբարիկոն

See full entry →

cf. Բարբարոս.

NBHL (1)

Հնազանդել ընդ ձեռամբ հեթանոսական եւ բարբարիկոն ազգին սասանականին. (Արծր. ՟Ա. 15։)


Բարեբան, ից

See full entry →

adj.

that praises.

NBHL (1)

εὕλογος beneficus, re rationalis որ եւ ԲԱՐԵԲԱՆԱԿԱՆ. Գովասանական, օրհներգական. քաջավայելուչ բանիւ.


Խիզախեմ, եցի

See full entry →

vn.

to hector, to swagger, to brave, to bully, to insult;
to laugh to scorn, to laugh at;
to advance fearlessly, to have the hardihood or boldness, to face, to brave;
to attempt, to risk;
to rush upon, to assault, to attack;
— ի վտանգս, to run risks, to seek perils, to brave or to face dangers;
— ի մարտ, to plunge into the thickest of the fight;
յաղօթս —, to confide in prayer.

NBHL (1)

Ոչ իշխէ արքայից րքայի ծառայ ի կայսր խրախուսել, եւոչ կայսեր ոք ծառայ ի սասանականն խիզախել. (Եզնիկ.) (ռմկ. գլուխ քաշել երթալ համարձակ )։


Գովասան, ից

See full entry →

s.

that praises, praiser.

NBHL (1)

Փո՛րձ արա յառաջագոյն դասել զգովասանն (կամ զգովասանականն) արամազդայ. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Գովիչ, չի, չաց

See full entry →

adj. s.

praiser.

NBHL (1)

Գովիչք գոհութիւնքն ի վեր ելանեն առ աստուած. (Յճխ. ՟Ի.) իմա՛ գովասանական։


Գովութիւն, ութեան

See full entry →

s.

praise, eulogy;
honour, glory;
գովութեամբ, laudably.

NBHL (1)

ἕπαινος, ἑγκώμιον, αἵνεσις laus, praeconium, laudatio, benedictio Գով, գովելն, եւ գովիլն. գովեստ. դրուատ. ներբող. բան գովասանական, եւ օրհնութիւն.


Գուսանամոլ

See full entry →

adj.

passionately fond of operas or opera-singers;
mad for musicians.

NBHL (1)

Մոլեալ ի գուսանական իրս.


Գուսանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

music, drama, comedy, ballad.

NBHL (1)

Երաժշտութիւն. մանաւանդ Արհեստ գուսանական, իբր աշխարհական երգոց եւ խաղուց ի թատրոնս՝ խեղկատակութեամբ հանդերձ.


Դայլայլիկք

See full entry →

s.

trill, modulation, quaver, warbling.

NBHL (1)

Զգուսանական դայլայլիկսն. (Երզն. քեր.։)


Ենթադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

submission, subjectionjsupposition, assertion, demand;
hypothesis.

NBHL (1)

ԵՆԹԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Խնդիր. ճարտասանական՝ որոշեալ պարագայիւք, ուր դրութիւնն է անորոշ առանց պարագայից.


Երաժշտական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

musical;
musician;
—ն, music.

NBHL (1)

μουσικός, -κή, -κόν musicus, -a, -um Որ ինչ սեպհական է երաժշտաց եւ երաժշտականութեան. գուսանական.


Բուրգն, բրգանց

See full entry →

s.

pyramid;
tower.

NBHL (1)

Ի լինել նախակործանն եւ վաղասասանականն բրգան. (Նար. խչ.։)


Կանոնեմ, եցի

See full entry →

va.

to regulate, to determine, to order, to dispose, to arrange;
to prescribe, to decree, to constitute, to establish;
to canonize.

NBHL (1)

Քսանական կանոնեալ զգլուխս ի ժողովոյն. (Յհ. կթ.։)


Կացուրդ, ցրդից, դոց

See full entry →

s.

solemn or general assembly;
reunion, popular gathering;
festival day, fair-day;
solemnity, pomp;
solemn games, spectacle;
hymn, canticle.

NBHL (1)

Ի գլխաւոր կացուրդս եւ ի խումս։ Յարկադիա կացուրդ եղանել աթանայ։ Խորհրդականք ատեանք. եւ այլ եւս յօրինեալ կացուրդք։ Զկացրդոցն կատարելով բարւոք յարմարեսցես գովասանական հանդէս. (Պիտ.։)


Կացրդական, ի, աց

See full entry →

adj.

concerning to general assemblies, or to solemn festivals, solemn, festive, pompous;
demonstrative (style).

NBHL (1)

Ճարտասանականն սեռ գոլով՝ յերիս բաժանի տեսակս, յատենականն, ի կացրդականն յաղագս ներկային գյանայ. (Պիտ.։ եւս եւ Երզն. քեր.։ Ճ. ՟Ը.։)


Ծանօթ, ից

See full entry →

adj. s.

knowing, known, manifest;
recognizable;
connoisseur, good judge of;
acquaintance;
friend;
indication, token, sign;
disciple, scholar;
—ս տալ, to make known, manifest, to disclose, to reveal;
to make acquaintance with;
—ս տալ զանձնէ, to make oneself known, to manifest or reveal oneself;
ի —ս գալ, to be known, manifest or revealed;
— լինել, to know, to be acquainted with;
—ք մեր, our acquaintances, friends, the people of our acquaintance.

NBHL (1)

Էր եւ ծանօթ գիտութեան գրոց։ Ընտել եւ ծանօթ էր ճարտասանական հրահանգիցն. (Արծր. ՟Բ. 4։ ՟Գ. 9։)


Ճարտասան, ի

See full entry →

s.

orator, rhetorician, rhetor, eloquent person.

NBHL (1)

ՃԱՐՏԱՍԱՆ. ա. Ճարտասանական.


Ճարտասանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

rhetoric, oratory, oratorical art;
eloquence, fecundity of expression, fluency of speech, richness of style.

NBHL (1)

ἠ ῤητορική rhetorica, ars oratoria. որ եւ ՀՌԵՏՈՐՈՒԹԻՒՆ. Ճարտասանական արհեստ. փաստաբանութիւն. ճարտարախօսութիւն


Ճարտարապետ, աց

See full entry →

s. adj.

architect;
master, author;
skilled, well versed, very skilful.

NBHL (1)

Քնարահարացն օրինաց ճարտարապետ։ Գուսանական գործեացն ճարտարապետք. (Եւս. քր.։)


Ճարտարասան

See full entry →

cf. Ճարտասան.

NBHL (1)

ՃԱՐՏԱՐԱՍԱՆ. ա. Ճարտարախօս. ճարտասանական.


Ճոխաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s. rhet.

haughtiness, arrogance;
amplification;
boasting, bragging;
elocution.

NBHL (1)

Զծայրագոյն յոքնատեսակ ճոխաբանութեա քո սիրական գովասանական բանս. (Մագ. ՟Խ՟Բ։)


Միաչափ

See full entry →

adj.

of the same measure, equal.

NBHL (1)

Թէ միաչափ են (ի բանս) սուտն եւ ճշմարիտն, լինի ճարտասանական. (Տօնակ.։)


Պարկեշտաժողով

See full entry →

adj.

composed of virtuous persons.

NBHL (1)

Սուրբն գայիանէ՝ սանականն հռիփսիմեաւ, եւ պարկեշտաժողով ընկերօքն հանդերձ. (Ագաթ.։)


Պիտոյ

See full entry →

adj.

necessary;
suitable;
— է, cf. Պիտիմ;
it is becoming, proper, suitable;
զի՞ եւս — են մեզ վկայք, what need have we of witnesses ?

NBHL (1)

Կամ որպէս Պէտք ճարտասանական. χρεία


Հանդէս, դիսի, սաց

See full entry →

s. adv.

feast, public rejoicing;
procession, solemnity, religious ceremony;
pomp, show, display, gala, exhibition, parade, state;
scene, spectacle, show;
arena;
proof, argument, demonstration;
declaration, witness, testimony, evidence;
trial, experience, essay;
exercise, practice;
audit, examination, inspection, investigation;
deed, fact, act;
effects;
fight, assault, combat;
care, diligence;
bravery, great deeds;
account;
review (journal);
—դիսիւ, pompously, solemnly;
համաշխարհական —, exhibition;
— թաղման, burial, funeral obsequies;
— զօրաց, review, muster;
— յաղթանակի, triumphal rejoicings;
— թատրոնական, theatre, spectacle, play;
— առաքինութեան, brilliant action;
— լաւութեանց, shining qualities;
ի — մարտից, among combats;
— առնել, to pass in review, to make a diligent investigation, to examine;
to make a show or display of, to show off, to display, to expose to view, to put or set forth;
to turn to account, to improve;
to exercise, to practise;
— առնել զօրաց, ի —դիսի անցուցանել զզօրս, to review, to muster, to pass in review;
— համարոյ առնել, to examine, to register, to make a numbering or enumeration of;
— առնել քաջութեան, to prove, to signalize one's valour, to signalize oneself by prowess, gallantry, bravery;
— առնել զօրութեան, to use or exert one's power;
— առնել պերճութեան, գիտութեան, to make a show of one's science;
— առնել ի մաստութեան իւրոյ, to display one's wisdom;
— առնել հանճարոյ, to heighten, to set off, to enhance, to give zest to one's parts or talent, to show one's wit, to play the sprightly, ingenious or witty;
ի — ածել, to exhibit, to expose to view, to display, to show off;
to represent, to play, to act;
ի — անցանել, to compete, to rival, to vie with;
to appear;
ի — մտանել, to enter the lists;
to be ranked among;
ի — մատուցանել, to put to the trial, to the test, to prove;
զ— առնուլ, to examine, to prove, to know by experience.

NBHL (2)

ՀԱՆԴԷՍ. Հաւաքումն եւ առաջադրութիւն բանից. ճառ պատմական, եւ ճարտասանական.

Հասեալ ի բենազն աշտիճան ... բարւոք յարմարեսցես գովասանական հանդէս. (Պիտ.։)


Հաւանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

persuasion, consent, agreement, acquiescence;
approbation, suffrage;
միաշունչ, միաբան հաւանութեամբ, unanimously, by common accord or agreement, in concert, by a common or unanimous consent, jointly;
by mutual agreement;
ի հասարակ հաւանութենէ, by common consent;
— բերել, to consent, to accord, to agree;
ձեռն տալ հաւանութեան, to consent to, to assent;
ի — ածել, cf. Հաւանեցուցանեմ;
առանց քոյն հաւանութեան, without your consent.

NBHL (1)

Ոչ միայն ճարտասանականն է հաւանութեան արարչական. այսինքն համոզիչ. (Սահմ. ՟Դ։)


Վաղաւեր

See full entry →

adj.

soon ruined.

NBHL (1)

Վաղ եւս կամ փութով աւերեալ. վաղափուլ. վաղասասանական.


Վաղափուլ

See full entry →

adj.

soon falling or perishing.

NBHL (1)

Վաղ փլեալ. վաղաւեր. վաղասասանական.


Պուետէս, տի, տեայք, տեայց, տէից

See full entry →

cf. Պուետիկոս.

NBHL (1)

Տաղասացութիւնս գովասանական առնել ըստ սովորութեան պուետիկոսաց. (Մագ. ՟Ծ՟Դ։)


Պուետիկոս, ի, աց

See full entry →

s.

poet;
philosopher.

NBHL (1)

Տաղասացութիւնս գովասանական առնել ըստ սովորութեան պուետիկոսաց. (Մագ. ՟Ծ՟Դ։)


Հռետորական, ի, աց

See full entry →

adj.

rhetorical, oratorial.

NBHL (1)

ῤητορικός oratorius, rhetoricus. Սեպհական հռետորաց, հռետորութեան. ճարտասանական.


Հրահանգ, աց

See full entry →

s.

instruction, tuition, education, discipline, teaching;
knowledge, information;
regulations;
system, rules;
diet, regimen, low diet;
—ք զինուորութեան, military discipline;
—ք զինուորաց, military exercises;
evolutions;
ի —ս կրթութեան վարժել զզօրս, to exercise, to drill soldiers;
—ք մարմնոյ, bodily exercises.

NBHL (1)

Ճարտասանական հրահանգից. (Արծր. ՟Գ. 9։)


Ներբողական, ի, աց

See full entry →

adj.

laudative;
panegyrical, eulogistic.

NBHL (1)

ἑγκωμιαστικός laudatorius ἑγκωμιαστός laudandus. Գովասանական. դրուատական. եւ Ներբողելի. գովելի.


Ներվարժումն, ման

See full entry →

s.

instruction, erudition, discipline.

NBHL (1)

Զի ուսցի զճարտասանական եւ զփիլիսոփայական ներվարժմունս արտաքին իմաստասիրացն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Ոճ, ոյ, ով

See full entry →

s. bot. adv.

style;
phrase;
method, system, formula;
rank, order, manner, fashion, form;
behaviour, conduct;
dogma, doctrine;
culm or stalk of gramineous plants;
pannier, basket;
— լեզուաց, the character or genius of a language;
— սուրբ գրոց, language of the Scriptures;
ճեմական, բանաստեղծական, ճարտասանական, արձանական, գոթացի, լակոնական, մարոտեան, մեղրածորան ոճ, academical, poetical, oratorical, lapidary, gothic, laconic, marotic, mellifluent or honied style;
բարձր, վսեմ, վայելուչ, յարդարուն, պարզ, կորովի, քաղցր, հեշտ, բարեխառն ոճ, elevated or high, sublime, elegant, florid, simple, nervous, mellifluous, fluent or easy, temperate or moderate manner or style;
ընտանի, կատակաբան, երկայնաբան, անհարթ, խիստ, թոյլ or տկար ոճ, familiar, burlesque, prolix o diffuse, harsh or rough, hard, languishing style;
մաքրել զոճ, to purify, to refine the style;
յոճ եւ ի կարգ մուծանել, to reduce to method, to put in order;
ոճով մանր հայել, to fix, to rivet the attention;
մանգաղ արկանել յոճ ընկերին, to put a sickle unto one's neighbour's standing corn;
գարին յոճ կայր, the barley was green;
cf. Բաղշտակ;
acre (measure of lands);
ոճով, methodically;
distinctly, precisely;
continuously, in detail;
suitably, properly, to the purpose;
նովին ոճով, in the same style.


Շնորհակալ

See full entry →

adj.

grateful, obliged, beholden.

NBHL (1)

Այլ ընդ գովասանական բանիցդ շնորհակալ եմ, եւ ոչ երկիր պագանեմ. (Խոր. առ արծր.։)


Տրամաբանական, ի, աց

See full entry →

adj.

logical.

NBHL (1)

Տեսակ հաւաքմանցն՝ ապացուցական, տրամաբանական, ճարտասանական, քերթողական ... Եթէ առաւել է ճշմարիտն քան զսուտն, լինի տրամաբանականն. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Վէստ

See full entry →

cf. Վեստ.

NBHL (1)

Առ վէստն վահրամ որդի իւր։ Որպէս զգովասանական վեհիդ իմոյ սեպհական վէստիդ վահրամայ։ Վէստ եւ պատրիկ եւ պռոտոսպաթար։ Մագիստրոս, վէստ եւ տուկ. (Մագ. ՟Ժ՟Թ. ՟Ի. ՟Խ՟Ե. ՟Ծ՟Բ։)


Վերտառեմ

See full entry →

va.

to reintegrate, to reduce to elements.

NBHL (1)

Որո՞վ գովասանական ձայնիւ կարասցուք վերտառել զերանաւէտ խաչիս զօրութիւն. (Կիւրղ. խչ.։)


Սիւնհոդոս, աց

See full entry →

s.

synod.

NBHL (1)

Սիւնհոդոս կաթողիկէ անսասանական վերինն սիովնի. (Նար. խչ.։)


Վիպասան, աց

See full entry →

s.

romancer;
novelist;
cf. Վիպագործ.

NBHL (1)

ՎԻՊԱՍԱՆ. ա. Վիպասանական. պատմական.


Քերթողական, ի, աց

See full entry →

adj.

poetical;
grammatical;
— ազատութիւն, poetical license.

NBHL (1)

Պղատոն ոչ կարծէ զուսմնականն մասն գոլ իմաստասիրութեան, այլ նախակրթութիւն ինչ, որպէս եւ քերթողականն։ Քան զայլ արհեստ ասեմ եւ զմակացութիւն, քան զքերթողականն ամես, եւ զճարտասանականն. (Սահմ. ՟Ա։)