Your research : 1 result for նախախնամ

Նախախնամ exact entry

adj.

cf. Նախախնամական.

· Calfa

NBHL (2)

Ինքեանք նախախնամ լինել կամեցեալք՝ յաստուծոյ զնախախնամութիւն բարձին. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Աստուծոյ նախախնամ գիտութիւն ոչ անտես առնէ՝ որք յուսան ի նա։ Լնու նախախնամ ողորմութեամբ զծագս տիեզերաց. (Աթ. անտ.։ Ճ. ՟Ա.։)


Entries' title containing նախախնամ : 5 results

Նախախնամական, ի, աց

adj.

provident, careful.

· Calfa

NBHL (5)

Երկայնամիտ հեզութեամբ հնազանդեցուցանէր զաշխարհս ըստ սովորական իւրոյ նախախնամական տէրութեանն. (Կաղանկտ.։)

Ո՞ զիմաստուն զնախախնամականացն խորհրդոց՝ այնմ, որ առաքինութեան է ցանկացեալ, ետ. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

ՆԱԽԱԽՆԱՄԱԿԱՆՆ գ. Նախախնամօղն աստուած, եւ նախախնամութիւն նորա. իսկ ի մարդիկ՝ Հոգողութիւն. խնամ։ (Փիլ. նխ. ստէպ։)

Տեսի ի նմա միանգամայն յաղագս եկեղեցւոյ նախախնամականս զքո մտացդ. (Բրս. թղթ.։)

προνοητικός, προμηθής providus, -a;
circumspectus, consultus. որ եւ ՆԱԽԱԽՆԱՄ, ՆԱԽԱԽՆԱՄՈՂԱԿԱՆ. Սեպհական նախախնամողի կամ նախախնամութեան (ըստ ամենայն առման).


Նախախնամեմ, եցի

va.

to provide, to be the providence of, to take care, to supply, to look, to preserve, to watch.

· Calfa

NBHL (4)

Աստուած յիւրմէ եղելոց նախախնամէ ամենեցուն։ Կամի ցուցանել զմիշտ նախախնամելն աստուծոյ արարածոցս ի ձեռն բանին իւրոյ։ Նախախնամեալ պահեսցի. (Լաստ. ՟Ժ՟Է։ Լմբ. առակ.։ Ժմ.։)

Օրինադրին պարտ է ջանալ՝ նախախնամել, եւ զանխոհեմութիւն ի բաց բառնալ. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)

Մարդ՝ որոց ոչն նախախնամէ. (Նիւս. բն.։)

Երեքումբք այսոքիւք նախախնամիմք. կամ տանջանօք, կամ փրկութեան յուսով, եւ նահատակութեամբք առաքինութեանցն. (Առ որս. ՟Ե։)


Նախախնամիչ

adj.

providing, preserving, taking care.

· Calfa

NBHL (3)

ՆԱԽԱԽՆԱՄԻՉ ՆԱԽԱԽՆԱՄՈՂ. Որ նախախնամէ (ըստ ամենայն առման).

Գիտել զարարիչն եւ զնախախնամիչն. (Լմբ. պտրգ.։)

Նախախնամօղն այն է, որ յառաջինսն լինի առ հոգ ուրուք։ Անուն կենդանի, նախախնամօղ մատն. (Խոսր.։ Նար. ՟Գ։)


Նախախնամութիւն, ութեան

s.

Providence;
foresight, prevision, care.

· Calfa

NBHL (11)

Յաղագս նախախնամութեան։ եւ Փիլ. (նխ. ՟ա. ՟Բ.)

Զի ոչ եթէ՝ քան զադամայ զարմանալի արարչութիւն կրտսերագոյն ինչ իցէ ի վերայ մեր իւրաքանչիւր արարչութեանս որ եղեն նախախնամութիւնքս. (Իսիւք.։)

Արարչագործն ըստ ծայրագունին իւրոյ նախախնամութեան՝ շարամանեաց ընդ բնաւորականսն զանձնականսն. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Զ։)

Տնօրինէ առ երկրաւորքս զպէսպէս նախախնամութիւնս. (Լմբ. պտրգ.։)

Զողորմածութիւն, զնախախնամութիւն այրեաց, զորբոց ձեռնկալութիւն. (Իսիւք.։)

Ի յերկրորդսն՝ առաջնոցն նախախնամութիւնքն. (Դիոն. ածայ.։)

Ի ձեռն ծնողացն նախախնամութեան իմաստից. (Պիտ.։)

Բազում ծնօղք զդստերս առաւել պատուեն. եւ զայս՝ նախախնամութեամբ. զի որդւոց դիւրին է ապրել՝ քան դստերաց. (Մխ. դտ.։)

Յոյժ բազոմւ պարտ է միշտ առնուլ նախախնամութիւն, յորժամ հանդերձեալ իցես զայր ոմն պարսաւել կամ գովել. (Պղատ. մինովս.։)

Թէ նախախնամութեամբ խոցէ, մահ իցէ դատ վնասու. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)

Եթէ կամաւ նախախնամութեամբ վնասիցէ զոք. (անդ. ՟Ժ՟Ա։)


Նախախնամող

NBHL (3)

ՆԱԽԱԽՆԱՄԻՉ ՆԱԽԱԽՆԱՄՈՂ. Որ նախախնամէ (ըստ ամենայն առման).

Գիտել զարարիչն եւ զնախախնամիչն. (Լմբ. պտրգ.։)

Նախախնամօղն այն է, որ յառաջինսն լինի առ հոգ ուրուք։ Անուն կենդանի, նախախնամօղ մատն. (Խոսր.։ Նար. ՟Գ։)


Definitions containing the research նախախնամ : 108 results

Այցելութիւն, ութեան

s.

visit;
visitation;
search;
inspection;
examine.

· Calfa


Անակնառու

adj.

cf. Անաչառ

· Calfa

NBHL (1)

Արդարեւ նախախնամեն անակնառու. (Շ. հրեշտ.։)


Անապատանամ, ացայ

vn.

to become a desert, to be deserted;
to fall, to decay.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բնական նախախնամութեանց անապատացեալ էր. (ՃՃ.։)


Արտադրեմ, եցի

va.

to produce;
to express.

· Calfa

NBHL (1)

Զորոց եւ առաքեալ նախախնամաբար, յաղագս իւրոցն հոգւով սրբով արտադրեաց. (Սարկ. հանգ.։)


Արտաքս

adv.

out, outwardly.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այս ոչ արտաքս քան զնախախնամութիւն հոգւոյն սրբոյ լինէր. (Եղիշ. թաղմ.։)


Աշխարհագոյժ առնեմ

sv.

to proclame every where or with a loud voice, to divulge, to noise abroad.

· Calfa

NBHL (1)

Աշխարհագոյժ առնէ նախախնամութիւն զանտեսանելի տարերցն հուր յամպարշտաց դատաստանի ըմբռնեցելոց. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Աստուածախնամ

adj.

cared for by God;
— տեսչութիւն, divine Providence.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Տնօրինական. նախախնամական. ըստ այսինքն խնամողական.


Աստուած, տուծոյ

s.

God, the Supreme Being.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած անունն արարչական է, որ զնախախնամելն յայտ առնէ ըստ փիլոնի. եւ առ մեզ ստուգաբանի, թէ աստ էած զմեզ. (Ի Գիրս խոսը։)


Բախտ, ից

s.

fortune, prosperity, luck;
destiny, fate, fatality;
chance, hazard;
Fortune, Good Genius;
չեղեւ ինձ —, I have not had the happiness;
ըստ չար բախտին, by ill luck, unfortunately;
ըստ յաջաղելոյ —ի եղեւ ինձ հյրաժարել, by chance, fortunately his enemy dies.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ բախտից, ոչ տարերաց, ոչ դիպուածոց, եւ ոչ պատահմանց համարիցիմք զբարիսն՝ զոր ունիցիմք ի ձեռս, այլ՝ նախախնամութեանն Աստուծոյ եւ ողորմութեան. (Խոսր.։)


Արժանաւորեմ, եցի

va.

to deserve, to render worthy;
to obtain, to procure.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ զարարիչն գոլ ոչ արժանաւորեսցէ, որոց ոչ հրաժարէ ի նախախնամութենէ։ Ասեն, թէ ոչ արժանաւորեաց՝ փոքունց լինել արարիչ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Բազմազեղ

adj.

copious, abundant.

· Calfa

NBHL (1)

Արքայն Սմպատ՝ բազմազեղ նախախնամութեամբ յինքն զնա ածէր յանձանձէր. (Յհ. կթ.։)


Ամենախնամ

adj.

that takes care of all his creatures, all-provident.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն խնամով խնամօղ բոլորից. նախախնամօղ. զամմէնքը հոգացօղ, ամմէն պէտընայօղ.


Ամենակալ, ի, աւ

adj.

preserving or governing all things, omnipotent, all-powerful.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենակալ, այս ինքն զամենայն ունող, զգթութիւն եւ զողորմութիւն, զնախախնամութիւն, եւ զամենայն պէտս բարեգործութեան. (Խոսր.։)


Ամենակատար

adj.

all perfect;
very perfect.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենակատար բնութիւն, կամ լաւութիւն, լրութիւն, փրկութիւն կամ փրկիչ, ողորմութիւն։ Ամենակատարիւքն բարերարութեամբք ... Յամենակատարիցն կամ ի մասնաւորաց նախախնամութեանց. (Յճխ.։ Պիտ.։ Նար.։ Առ որս.։ Ոսկ.։ Համամ.։) (Դիոն.։)


Ամենայն, ի, իւ, ից

adj. s. all, total, whole;
each, every;
all, every thing;
— ոք, every one;
who ever, whosoever, whatever, whatsoever;
— ինչ, every thing, whatever;
ամենայնիւ, յամենայնի, altogether, entirely, quite;
— ուստեք, from all sides, from all parts;
— ուրեք, ընդ — տեղիս, every where, in all places;
զգիշերն —, all the night;
զ— աւուրս, every day;
յառաջ քան զ—, before all;
յետ —ի after all;
պատրաստ լինել —ի, to be ready for every thing;
ի վեր քան զ—, above all or every thing.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ամենայնի մասն է, եւ գիտէ նախախնամութիւն ամենայնի, հա՛րկ է յամենայնէ ունել զնախախնամականն. (Փիլ. նխ. ՟ա. ստէպ։)


Ամենատես

adj.

all-seeing.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենատես նախախնամութիւն։ Հաւաստի դիտաւորութեամբ ամենատեսին. (Պիտ.։)


Ամենատեսուչ

adj.

all-watchful, that superintends all things.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենատեսուչ նախախնամութիւն. (Դիոն. ածայ. ՟Ժ՟Բ։)


Անբովանդակելի, լւոյ

adj.

cf. Անբովանդակ.

· Calfa

NBHL (1)

Անբովանդակելի է ըստ մասինն տարբերութիւն (անհատից)։ Անբովանդակելի է ուրեմն եւ պատշաճ նախախնամութեան նոցա բան. իսկ եթէ անբովանդակելի, (ապա) եւ անգիտելի մեզ. (Նիւս. բն.։)


Անզարդ

adj.

unadorned, without embellishment;
unpolished, uncivilised.

· Calfa

NBHL (1)

Անզարդ ոգւոց զարդ է նախախնամութիւն՝ յառաքինութիւն հրաւիրելով. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անջրպետեմ, եցի

va.

to separate, to cutoff, to shut out, to exclude.

· Calfa

NBHL (1)

Անջրպետէ զսա ի բնաւիցս։ Զնախախնամութիւնդ անջրպետեցեր յինէն. (Լմբ. պտրգ.) եւ (Լմբ. սղ.։)


Անհաւատալի, լւոյ, լեաց

adj.

incredible;
անհաւատալի լինիմ, cf. Անհաւատամ.

· Calfa

NBHL (1)

Կարի անհաւատալի գործ նախախնամութեան՝ վասն մեր մարմնաւորութիւն Աստուծոյ. (Նիւս. բն.։)


Անխնամութիւն, ութեան

s.

carelessness, heedlessness.

· Calfa

NBHL (1)

Խնամ՝ անխնամութեան ընդդէ՞մ է. ի՞բր ոչ. ապա եթէ այդպէս է, եպերեսցէ նախախնամութիւն զանխնամութիւն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անխոյզ

adj.

that does not search or examine;
unsought, unsearohed;
inscrutable, unsearchable.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ է արժան անարժան խորհրդով կարծել զնախախնամութիւնն՝ անիր եւ անխոյզ գոլ։ Անխոյզ իրազեկութիւն եւ անհոգութիւն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անբաղայ

adj. adv.

irreproachable, irreprehensible;
frank, sincere;
irreproachably;
frankly, openly.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ ի մեզ է, անբաղայ է։ Անշնորհակալութիւնս անբաղայս նախախնամութեան մատուցանել. (Փիլ. լին. ՟Ա. 68։ եւ Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անբան, ից

adj. s. irrational;
dumb;
animal;
blockhead.

· Calfa


Անբանաբար

adv.

cf. Անբանս.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եթէ անբանաբար, այլ իմաստութեամբ նախախնամէ. (Սահմ. ՟Ա։)


Անձնիշխանութիւն, ութեան

s.

freewill, choice, free agency, independence.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ հարկաւոր կեանս ունիմք, եւ ո՛չ վասն նախախնամեցելոցն անձնիշխանութեան՝ այստուածայինն լոյս նախախնամականին լուսափայլութեան բլշանայ. (Դիոն. երկն. ՟Թ։)


Ականատեսութիւն, ութեան

s.

act of seeing with ones own eyes.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում առնէր զնախախնամութիւնն աշակերտին, ի ձեռն ականատեսութեանն իւրոյ յարուցանելով զանկեալն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 37։)


Ակնածութիւն, ութեան

s.

respect, consideration;
fear, constraint, circumspection;
care, superintendence.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιφροσήνη providentia, instinctus, suggestio Գործ եւ ներգործութիւն ակնածուի. տեսչութիւն. նախախնամութիւն. թելադրութիւն. ազդեցութիւն. նազար, միւպաշէրէթ.


Բարեկենդանութիւն, ութեան

s.

happiness, felicity, prosperity, rejoicing.

· Calfa

NBHL (1)

Միոյ տան եւ քաղաքի բարեկենդանութիւն՝ ամենայնի առատութեամբ տեսեալք, զնախախնամութիւնն ասեմք (գոլ անդ). (յաղթութեամբ պսակեալ՝ ի բարեկենդաննութեան կատարէր զաւուրս. Խոր. ՟Գ. 32։)


Բարերար, աց

adj.

beneficent, benefactor, friend, obliging, indulgent, favourable, kind.

· Calfa

NBHL (1)

Յերկնայնոցն էութեանց մինչեւ յետինս երկրի թափանցիկ եղեալ բարերարականն նորա նախախնամութիւն յամենայն յէսս. (Դիոն. երկն.։)


Բարւոք, ոց

adj. adv.

good;
well;
եթէ — թուի առաջի or յաչս, if you please or like;
— ծերութիւն, a prosperous old age;
— վարդապետութիւն, good or sound doctrine;
— այր, a good man;
— խոտել, to despise or to scorn well;
— է մեզ աստ լինել, it is a good thing for us to remain here;
— է or — է բանդ, վադապետ, you say well, master;
ոչ է — մարդոյգ միայն լինել, it is not well for man to be alone;
տուժել զայր արդար չէ —, it is not a good thing to do ill to the just.

· Calfa


Բլշանամ, ացայ

vn.

cf. Բլշակնիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ վասն նախախնամեցելոցն անձնիշխանութեան աստուածայինն լոյս նախախնամականին լուսափայլութեան բլչանայ. (Դիոն. երկն.։)


Դիպուած, ոց

s.

chance, accession, accident, adventure, event, incident, luck, hazard, lot;
contingency.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ այսոքիկ ոչ դիպուած առաւել քան թէ նախախնամութիւն աստուծոյ. (Սարկ. լս.։)


Ինքնագործեմ, եցի

va.

to make by himself, to produce.

· Calfa

NBHL (2)

Զինագործեալն ի մեզ բարեվայելչապէս նախախնամութիւն ոչ մերժէր. (Դիոն. եկեղ.։)

Ինքնագործողն լինել ի մեզ նախախնամութեան որդւոյն յայտ էր. (Մաքս. ի դիոն.։)


Ինքնակայ, ից

adj.

that subsists by itself.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքնակայ զաշխարհս ասեալ, եւ առանց նախախնամութեան. (Ասող. ՟Գ. 1։)


Ինքնամատոյց

adj. s.

self-devoted;
that produces naturally, natural;
favorable;
accident, fate, destiny;
— դիմագրաւել, to expose one's self, to devote one's self;
— տալ զօրինակն, to give an exemple easily imitated.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքնամատոյց համարելով գոլ ամենայնի առանց նախախնամութեան մմմսկզբանն ինքնամոյց եղեալքն. (Նիւս. բն.։)


Ինքնաշարժ

adj.

self-moving, automatic;
presumptuous;
forward.

· Calfa

NBHL (1)

Նախախնամութիւն իւրաքանչիւր բնութեան ապրեցուցանողական՝ ինքնաշարժն որպէս ինքնաշարժ նախախնամութենէ. (Դիոն. ածայ.։)


Գոյակից, կցի, կցաց

adj.

of the same nature;
consubstantial, coexistent.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ արարածոց գոյակից է ամենայն իրօք նախախնամութիւն. (Նիւս. բն. ՟Խ՟Ա։)


Թափանցեմ, եցի

vn.

to penetrate, to pierce, to pass through, to enter;
to be filtered through;
to seareh thoroughly, to dive to the bottom of.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս յամենեսեան թափանցեալ զնախախնամականս ներգործութիւնս. (Դիոն. երկն.։ (յն. չէզ. թափ անցեալ)։)


Թափանցիկ

adj.

that penetrates, piercing;
transparent, diaphanous;
— լինել, cf. Թափ անցանել.

· Calfa

NBHL (1)

Թափանցիկ եղեալ բարերարականն նորա նախախնամութիւն յամենայն էսս. (Դիոն. երկն.։)


Միօրինակ

adj. adv.

uniform, equal;
monotonous;
uniformly, equally;
— ձեւ, uniformity.

· Calfa

NBHL (1)

Զփոքր եւ զմեծ ինքն արար, եւ զմիօրինակ խնամ ունի ամենեցուն. յն. նմանապէս նախախնամէ. (Իմ. ՟Զ. 8։)


Շնչածնութիւն, ութեան

s.

creation of the soul, animation.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդկային շնչածնութեան նախախնամութիւն (առ յաստուծոյ). (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Շրջաբեր

adj. s.

orbicular, spherical, round;
—ք, whirling or turning round.

· Calfa

NBHL (1)

Խառնարանս շրջաբեր գոլով եւ ի վեր ամբարձեալ, նշանակ եղիցի սփռեցելոյն համանգամայն՝ եւ յամենեսեան շրջեցելոցն նախախնամութեան. (Դիոն. թղթ.։)


Որ, ոյ, ով

pron.

who, which, what, that;
որ միանգամ, որ ոք, who, whoever, whosoever;
որք միանգամ, all they who;
որ ինչ, what;
which;
all that;
whatever;
այրն որ գայ, the man who is coming;
զոր դու գտեր, what you have found;
եւ որ չար եւս է, որ չար քան զամենայն է, and what is worst of all;
այրն զոր եմ սիրեմ, the man whom I love;
չգիտէ զոր գործէն, he does not know what he is doing;
յորմէ, whence, therefore;
որ եւ իցէ, whoever, whosoever;
any thing whatever, aught;
որ զինչ եւ իցէ, whatever or whatsoever it may be;
be that as it may;
ընտրեա զոր եւ կամիս, choose which you please;
որոյ աղագաւ, for this reason;
որ բարիս գործէ, գտցէ զբարիս, who acts well will be rewarded;
որ խնդրէ՝ առնու, he who asks will receive;
ժողովեցին որ շատ եւ որ սակաւ, some have gathered much, some little;
հանապազօր մեղանչեմք՝ որ խորհհրդով, որ բանիւ, we continually sin either in thought or word.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այս նախախնամաբար, զի մի՛ լիցի որ զպտղաբերս հարկանիցեն. (Մխ. առակ.։)


Որ

conj.

that;
որ զի, that, in order that, so that;
since, as;
կարծեմ որ գայ, I believe that he will come;
որ թէպէտեւ նոքա վեհք են, although they are superior.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այս նախախնամաբար, զի մի՛ լիցի որ զպտղաբերս հարկանիցեն. (Մխ. առակ.։)


Նուիրագործեմ, եցի

va.

to sacrifice, to celebrate mysteries;
to consecrate, to offer.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայապետ՝ այցելութեամբ նախախնամօղ, նուիրագործեա՛ այժմ զաղօթս ամենեցուն. (Տաղ.։)


Շարադասեմ, եցի

va.

to range, to arrange in order, to set to rights, to dispose, to put in order, to lay out.

· Calfa

NBHL (1)

Անձայնն շարադասեալ ընդ ձայնաւորին՝ ձայն գրաւորական կատարէ։ Իմաստուն նախախնամութիւն շարադասեաց. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Ճակատագիր, գրաց

s.

destiny, predestination, fate, fatality;
doom, star, fortune;
դառն, վեհ —, fatal, high destiny.

· Calfa

NBHL (2)

Բախտ եւ ճակատագիր ուսուցչին, եւ զաստուծոյ նախախնամութիւնն եւ զմարդկան իշխանութիւնն բարձին. (Իգն.։)

εἰμαρμένη, μοῖρα, πεπρωμένη, -νον , τύχη fatum, parca, fortuna. Բախտ եւ վիճակ հեթանոսական՝ որպէս թէ գրեալ ի ճակատ մարդոյ, իբրու վճիռ դիպուածոց անհրաժեշտ. սահման եւ հրաման անյեղլի, չարաչար իմանալով զնախախնամութիւնն, եւ զկամս աստուծոյ զդրական կամ զթոյլտուական. ճակտին գրածը.


Կերպ, ից

s. adj.

form, figure, shape, cut, fashion, make;
aspect, look, appearance, air, deportment;
կերպս ի կերպս, in many shapes or forms;
in many ways, diverse;
կերպս ի կերպս լինել, to assume a borrowed shape or appearance, to be disguised, dissembled or concealed;
ի կերպս կերպս առնել, to transform into various shapes.

· Calfa

NBHL (1)

Զկերպից մարդկան փոփոխումն։ Գուցէ նախախնամութեան սակս զտարբերութիւն կերպիցն. (Նիւս. բն. ՟Խ՟Ա։)