Your research : 1 Results for խաչանիշ

Խաչանիշ exact entry

See full entry →

adj.

cf. Խաչաձեւ;
— փայտ, the cross;
— հատանել, to cross, to place across.

NBHL (6)

Ի խաչանիշ փայտէն դղրդեցան դժոխք. (Շար.։)

Այս խաչանիշ նորոգ նշան. (Նար. խչ.։)

Զտեղի խաչանիշ մեռոնին համբուրեսցեն. (Մաշտ.։)

Զխաչանիշ նշանն զառաջեաւ կրել. (Ուռպել.։)

Խաչանիշ կնքելով զդէմս։ Խաչանիշ համբարձմամբ ձեռացն մովսէսի։ Հանդերձ գաւազանաւն խաչանիշ դրոշմամբ. (Յհ. իմ. եկեղ.։ Շար.։ Վրդն. ել.։)

Առեալ գինի՝ արկանէ խաչանիշ ի սկիհն. (Նչ. խնդ.։)


Definitions containing the research խաչանիշ : 16 Results

Խաչանման

See full entry →

adj.

cross-like.

NBHL (1)

նման խաչի. խաչաձեւ. խաչանիշ.


Խաչանշան

See full entry →

adj. s.

cf. Խաչաձեւ;
the sign of the cross;
— առնել, to make -.


Խաչապէս

See full entry →

adv.

in form of a cross, crosswise;
— դնել առ իրեարս զձեռս, to cross the arms.

NBHL (1)

σταυροειδῶς in crucis formam եւ այլն. Որպէս զխաչ. ի ձեւ խաչի. խաչանման. խաչանիշ. եւ Խաչապէս դնելով առ իրերս զձեռս մեր՝ այնպէս հաղորդիմք. (Դամասկ.։)


Եմիփորոն, ի, աւ

See full entry →

s.

pallpallium.

NBHL (1)

ԵՄԻՓՈՐՈՆ որ եւ գրի ԵՄԱՓՈՐՈՆ, ԵՄԱՓՈՐՏ, եւ այլն. ուղիղն է ՈՄՈՓՈՐՈՆ. յն. օմօ՛ֆօրն. այսինքն ի վերայ ուսոց կրելի. ὡμόφορον humerale, pallium Ուսանոց եպիսկոպոսաց ի վերայ շուրջառի՝ խաչանիշ, եւ խաչաձեւ պատեալ զուսովք եւ զլանջօք. cf. ՊԱԼԻՈՒՆ՝ եպիսկոպոսապետաց սեպհական.


Կենդանատեսակ

See full entry →

cf. Կենդանակերպ.


Համբարձումն, ման

See full entry →

s.

lifting up, elevation, ascension, rising, ascent;
Ascension-day.


Ուրար, ի

See full entry →

cf. Քող.


Մետրապօլիտ, լտաց

See full entry →

s.

metropolitan.

NBHL (1)

Մետրապօլիտս կացուցանէին։ Սիւնեաց ետուն զհատիւ լինել մետրապօլիտ հայոց՝ խաչանիշ մերածանօք. (Յհ. կթ.։ Ոսկիփոր.։)


Նկարէն

See full entry →

adj.

painted, coloured, variegated, varied with many colours;
embellished with imagery;
— պաստառք հնդկաց, printed calico, chintz, cotton.

NBHL (1)

Նկարէն ոչխարքն խաչանիշ հաւատացեալք. (Վանակ. հց.։)


Նորատունկ, տնկոց

See full entry →

adj. s. fig.

newly planted;
young, small plant;
neophyte.

NBHL (1)

Ողկոյզն ճմլեալ ի խաչանիշ փայտին՝ գինի նորատունկ (այգւոյ) այսօր ի սուրբ Սիոն. (Տաղ.։)


Ջրակիր

See full entry →

cf. Ջրկիր.

NBHL (1)

Լճակք ջրակիր՝ խաչանիշ եւ պղնձանիւթ. (որպէս զպղնձի ծով սողոմոնեան). (Նար. ՟Կ՟Ը։)


Քրիստոսադրոշմ

See full entry →

adj.

signed by J.-C, or with the sign of the Cross, or with Christ, s name.

NBHL (1)

Քրիստոսիւ կամ ի քրիստոսէ դրոշմեալ. կնքել անուն քրիստոսի. խաչանիշ. քրիստոնէական. քրիստոնեայ.


Նիշ

See full entry →

s. geom.

sign, mark;
spot, speckle;
point;
այս —, այն —, such a one, such;
so and so;
յայս — աւուր, in such a day;
բանից նիշ, cf. Նշանաբան.

Etymologies (1)

«կէտ, հետք, նշան» Եփր. ծն. Խոր. Յճխ. «նշաւակ» Մագ. գամագտ. (տե՛ս ՀԱ 1911, 665). որից այս նիշ «այս ինչ, այս ինչ տեսակ» Եզն. 46. նշել «նշան դնել» Գնձ. նշաւորել Արծր. վարժնականիշ Բուզ. դ. 2. բոցանիշ Շար. խաչանիշ Յհ. իմ. եկեղ. Մաշտ. կայծանիշ Մագ.։


Նշան, աց

See full entry →

s. geom.

sign, mark;
sign, signal, character, symbol;
trace, vestige;
sign, proof, token;
omen;
miracle, prodigy, wonder;
ensign, colours, flag, standard, banner;
the Holy Cross;
betrothal, affiancing;
seal, mark;
central point, centre;
aim, butt;
point;
— կռուոյ, arms;
— յաղթութեան, trophy, triumph, victory;
— or —ս տալ, to give a sign, to beckon;
to signify, to indicate;
to affiance;
— առնուլ, to take aim at, to level at;
ոչ եւս տալ — կենաց, to give no signs of life;
— անձրեւի է, we shall have rain.

Etymologies (1)

, ի-ա հլ. «նշան 2. դրոշմ, ցինա-նշան, յայտանիշ. 3. նետի նպատակ, նշան. 4. դրօշակ. 5. խաչ, խաչանիշ. 6. հրաշք» (հմմտ. ասոր. [syriac word] āϑā «նշան. 2. հրաշք») ՍԳր. Բուզ. Ագաթ. «7. նշանադրութիւն. 8. կէտ, միջակէտ. 9. կենտրսն. 10. նշանագիր. նշանախեց» Սահմ. փիլ. Դիոն. որից նշանել Սղ. դ. 7. Սեբեր. Եփր. ծն. նշանագիր Եբր. և. 12. Եփր. թագ. Եւս. քր. և պտմ. Կորիւն Ագաթ. Ոսկ. նշանագործ ՍԳր. Սեբեր. նշա-նախեր Մտթ. ե. 8. Ղուկ. ժզ. 17. նշանա-կերտ Վեցօր. նշանակիր Բուզ. Սեբեր. նշա-նացի Առակ. զ. 13. Ղկ. ա. 22. նշանաւոր ՍԳո. Եւս. քր. Եւագր. նշանացել «աչքով ևն նշան անել» Բուզ. 225 (հմմտ. աքացել). նշանաւորութիւն «գրուածք» Տիմոթ. կուզ, էջ 259. նշանանի «նշաններ» Մագ. մեծ են. էջ 40. խաչանշան Կորիւն. միանշան Բուզ. հա-մանշան Կոչ. մատնանշան՝ Կորիւն. կառա-նշան Ագաթ. բարենլան ՍԳր. Եզն. բոցանշան Ագաթ. ապանշան Ոսկ. պօղ. ա. 7. նշանիս «թագաւորապսակ կոչուած բոյսը» Բժշ, (տե՛ս ՀԲուս. § 2207), աննշանանալ «հետ-քը կորցնել, անհետ լինել, ծածկուիլ» Մին, համդ. 99, 103. նոր բառեր են՝ նշանառու, նշանազգեստ, նշանախօսութիւն, նշանած ևն։


Վառ, ի

See full entry →

adj. s.

ardent, burning, inflamed, on fire;
shining, brilliant;
fire, ardour, brilliancy, splendour;
— ի —, glittering, sparkling, resplendent, cf. Փայլուն, cf. Շողշողենի, cf. Պայծառ.

Etymologies (1)

(ի հլ. յետնաբար) «թագաւորական քօղ» Բուզ. ե. 38. Յհ. կթ. 181. «դրօշակ» Ուռհ. Մաշտ. ջահկ. որից խաչվառ «եկեղե-ցական խաչանիշ դրօշ» Մաշտ. (չունին ՆՀԲ և ԱԲ), որ է գւռ. խաչալէմ (կազմուած հյ. խաչ +արաբ. [arabic word] 'alam «դրօշակ» բառե-րից)։


Վառ

See full entry →

s. adj. mus.

standard, banner;
purple, royal mantle, veil, tulle, gold brocade, royal robes. grave;
bass;
— ձայն, the sixth metre in the Armenian hymnal;
cf. Խաչվառ.

Etymologies (1)

(ի հլ. յետնաբար) «թագաւորական քօղ» Բուզ. ե. 38. Յհ. կթ. 181. «դրօշակ» Ուռհ. Մաշտ. ջահկ. որից խաչվառ «եկեղե-ցական խաչանիշ դրօշ» Մաշտ. (չունին ՆՀԲ և ԱԲ), որ է գւռ. խաչալէմ (կազմուած հյ. խաչ +արաբ. [arabic word] 'alam «դրօշակ» բառե-րից)։