cf. Սապէս.
· Calfa
Սայապէս զայսօրինակ վկայեաց։ Ամենայն հայք մտին ընդ հարկաւ, սայապէս եւ ասորեստան եւ ամենայն միջերկրեայք։ Սայապէս եւ մուշեղայ եւս ետ զնոյն դեղ մահու. (Եւս. քր. ՟Ա. Վրդն. պտմ.։ Ուռպ.։)
waggon, chariot, cart;
arcturus;
bootes.
· Calfa
Տացես առնելու յերկրէս եգիպտացւոց սայլս մանկանց եւ կանանց ձերոց։ Լծեցէ՛ք զերինջսն ի սայլին, եւ դիք զնա ի վերայ սայլին։ Ետու զեղինսդ յողջակէզս, եւ զփայտ սայլիցդ եւ զցորենադ ի զոհս։ Զոր օրինակ հոլովի սայլ լի օրանաւ, եւ այլն։ Տե՛ս եւ կամնասայլ։ Բերին սայլօք նոցին աւանի ... հաւաքեալ ի սայլսն։ Յառաւել տանջանացն ոչ եւս զօրէր գնալ, այլ ի ճանապարհին սայլով բերէին. (Խոր. ՟Գ. 32։ Ճ. ՟Բ.։)
cf. Պարզ.
· Calfa
Զորս նայն որպէս արժան է հայեցեալսն՝ նոյնօրինակ ձգտեցուցանէ, եւ միաւորէ՝ ըստ պարզողականի ինքեան միաւորութեան. (Դիոն. երկն.։)
cf. Պահեմ.
· Calfa
Որ զօրէնսն պարհեն. (Եփր. հռ.։ Որպէս եւ ՟Բ. Մակ. ՟Գ. 1.) գրի յօրինակս ինչ՝Պարհեցելոց։ Եւ Յոբ. ՟Ի՟Դ. 15. Պարհեսցեն։ Նոյնպէս եւ յայլ եւս մատեանս՝ ըստ պէսպիսութեան գրչաց։
to surround, to encompass, to encircle;
to comprehend, to contain, to enclose, to embrace.
· Calfa
ՊԱՐՈՒՆԱԿԵԼ. Շրջապատել իբրու սահմանաւ, եւ Պատել ո՛ր եւ է օրինակաւ.
surround;
to envelop, to cover, to conceal, to enclose, to shut up;
— or ի բաց —, to strike out, to eliminate, to take away, to retrench, to trim round.
· Calfa
Սիւն լուսոյ ըստ օրինակի ծիածանի իջեալ յերկնից՝ շուրջ պարուրեալ զնահատակաց զմարմինս ծրափակէր. (Փարպ.։)
cf. Պարտիզպան.
· Calfa
Շարագրութիւքն եւ օրինականք ... պարտիզապանաց. (Պղատ. մինովս.։)
Peter's, of Peter;
—րեան վէմ, St. Peter;
St. Peter's successors;
—ք, followers, colleagues or companions of St. Peter.
· Calfa
Պետրոսեան օրինակութեամբն (այսինքն ըստ օրինակին պետրոսի). (Նար. ՟Լ՟Է։)
illustrious, famous, distinguished, celebrated, renowned;
elegant, magnificent, excellent;
pompous, sumptuous, fine, rich, superb;
proud, haughty, stiff and starched;
— or —ս, proudly, haughtily;
pompously;
— եւ պաճոյճ, richly and magnificently;
—ս խօսել, to speak elegantly.
· Calfa
ՊԵՐՃ, ՊԵՐՃՍ. մ. Պանծալի օրինակաւ. ճոխաբար.
form, fashion, manner, resemblance;
custom, habit, usage;
յայնմ —ի, in that state;
ըստ —ի, so as, as;
այսպիսի —իւ, so, in such a manner.
· Calfa
τρόπος modus, ratio ἔξις habitus μορφή forma եւ այլն. Տարազ. թ. դարզ. Կերպ. կերպարան. ձեւ. օրինակ. եղանակ. նմանութիւն. տիպ. ունակութիւն. սովորութիւն.
to quake, shake, shiver or tremble;
— ի ցրտոյ, to shiver with cold, to quake all over.
· Calfa
Խռովի եւ սարսռայ։ Զարհուրիս եւ սարսռիս։ Սարսռալով (կամ սարսռելով) իմն, երկչոտութեամբն ընդոստուցեալ։ Ո՞չ երկիցէս յօրինակէն (անկելոցն յանապատի)։ Ո՞չ սարսռեսցի ի շատակերութենէ որովայնդ քո. (Ոսկ. գղ. եւ յհ. ՟Բ. 42։ Պիտ.։ Բրս. պհ. ՟Ա։)
cf. Սարսռամ.
· Calfa
Խռովի եւ սարսռայ։ Զարհուրիս եւ սարսռիս։ Սարսռալով (կամ սարսռելով) իմն, երկչոտութեամբն ընդոստուցեալ։ Ո՞չ երկիցէս յօրինակէն (անկելոցն յանապատի)։ Ո՞չ սարսռեսցի ի շատակերութենէ որովայնդ քո. (Ոսկ. գղ. եւ յհ. ՟Բ. 42։ Պիտ.։ Բրս. պհ. ՟Ա։)
mourning;
grief, pain.
· Calfa
Աստ է տեսանել զօրինակն համօրէն դատաստանին, զսգումն եւ զաղաղակն. (Մեծոբ.։)
cf. Սեղանադիր;
waiter, servant;
house-steward;
temple-erector.
· Calfa
Ոչ երկեայ յօրինակէ սեղանակազմին, որ ընդ փափկութեանն պապակէր. (Սկեւռ. աղ.։)
to wait at table, to spread the table, to serve up;
to give to eat;
to make known the word of God, to feed with the bread of life.
· Calfa
Զոր օրինակ ի համադամս կերակրոց առաջի իւրեանց ունելով սեղանաւորել, ընտրութեամբ ճաշակելեացն զմի յախորժակացն առ ինքն առեալ՝ անփոյթ առնէ զբազմութենէ կերակրոյն. (Շ. թղթ.։)
to be proud of, to act the master, to make parade or show of, to strut, to pique oneself on, to tower or rise above, to domineer, to lord over;
to abound, to increase.
· Calfa
Որ մաքրութեամբն պերճանային օրինականացն վստահութիւնք. (Նար. ՟Ծ՟Գ։)
to deliver oracles, to foretell, to predict;
to use, to make use of.
· Calfa
Զամենայն աւետարանական պիտառութիւնսն ճառագրեաց, զոր ինչ յաղագս աստուծոյ բանին անօրինական կիրառութիւն պիտառէր. (Թէոդոր. մայրագ.։)
blaspheming.
· Calfa
Յամենայն օրինակ մեղաց՝ զոր գործեն մարդիկ՝ ի յիշատակ բերէ պղծագործախօսն. (Կանոն.։)
cf. Պնդագոյն.
· Calfa
Պինդ օրինակաւ. պնդութեամբ. պնդագոյնս. սերտիւ. ուժգին. եւ Արիաբար. փութով պնդութեան.
flat-nosed or snub-nosed;
noseless.
· Calfa
Զոր օրինակ նահատակս ոք ընտրիցէ՝ կողմնակէս, կամ պնչատս. (Ոսկ. գաղ. ՟Է։)
crowned;
laureate;
prince, king.
· Calfa
ըստ նմին օրինակի եւ իմ պսակաւորն եւ հայրապետն սուրբն գրիգոր. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
apocryphal books on the Apostles.
· Calfa
(Որ են վրիպակ գրչութիւնք մուծեալք յասորի օրինակաց թարգմանելոց ի յունէ)։
(Որ են վրիպակ գրչութիւնք մուծեալք յասորի օրինակաց թարգմանելոց ի յունէ)։
to escape, to evade, to break, slip or get away or off;
— յուշոյ, to escape the memory, to be forgotten;
— ի ձեռաց, to escape from, to slip from between the fingers, to be lost.
· Calfa
Փախեաւն եւ պրծաւ՝ ի մեր օրինակս՝ ապրեցա՛ւ է. (Գէ. ես.։)
to bind, to strain, to tighten, to tie tight, to pinion;
to stretch, to lengthen out;
cf. Յօն.
· Calfa
Նկրտելով ի վեր ելանէր (խոյա ի սաբեկայ ծառն), եւ պրկելով ոտիցն՝ զօրինակ խաչին նշանակէր. (Կիւրղ. ծն.։)
conjurer, sorcerer, wizard;
divineress, sorceress, witch, enchantress;
vixen, scold.
· Calfa
Սոցին ջատուկ կանանցս եղբայր կամարար եղեալ. (Լաստ. ՟Ի՟Գ.) (գրեալ էր՝ յեր կուս եւս օրինակս՝ ջամուկ. ղի տ եւ մ շփոթին ի մատեանս)։
pure, clean, clear, polished, bright.
· Calfa
Ըստ հայելւոյ օրինակի մաքուր պահելով զսիրտս, եւ ջինջ ի ժանգոյ մեղաց. (Շ. թղթ.։)
hydraulics.
· Calfa
Բաշխումն ջրոյ՝ որ եւ է օրինակաւ. եւ մասն ուսումնականին (ὐδραυλική hydraulica ) որ ճառէ զջրոց.
cf. Ջրբեր.
· Calfa
Փայտակոտորք եւ ջրաբերք նոցին եղեալք. (Ասող. ՟Բ. 4. ըստ օրինակաց ինչ՝ Յես. ՟Թ. 21։)
born of water, aquatic.
· Calfa
Որպէս ջրային կենդանի եւ կամ իւիք օրինակաւ ծնեալ ի ջրոյ.
foot of a mountain;
skirt of a robe or cloak;
train of a gown;
առ —ով լերինն, at the foot of the mountain.
· Calfa
ὐπὸ τὸ ὅρος sub monte. Ստորին կողմն կամ եզր իրաց՝ որպէս ոտք նոցա. զոր օրինակ լեռնոտն. տակի՝ վարի կողմը.
sketch, draught, outline;
draughtsman, pattern-drawer.
· Calfa
ՍՏՈՒԵՐԱԳԻՐ. գ. σκιαγράφημα delineatio, adumbratio. Ստուերագրութիւն. պատկեր. ստուեր. նմանութիւն. ուրուական նախագիծ օրինակ.
to sketch, to rough-draw, to delineate, to trace;
to draw, to represent, to figure.
· Calfa
Զայս երկուս փրկութեան խորհուրդս եւ յառաջագոյն ստուերագրեաց աստուած յիսրայէլ։ Զնոյն խորհուրդ ստուերագրեն (կամ ստուերադրեն)։ Մովսէս ստուերագրէ յինքեան զքրիստոսի փրկութեանն խորհուրդ գործով։ Լեառն սինեայ ստուերագրէր օրինակօքն եւ կարգօքն՝ որ ի նմա եդան, զլեառն սիովն՝ ուր փրկիչն կատարեաց զճշմարտութիւնն. (Արշ.։)
σκιαγραφέω, σκιογραφέω adumbro, delineo, significo. Գրել նկարել ստուերաբար կամ աղօտաբար. օրինակել՝ նշանակել իբրեւ ի ստուերի զնմանութիւն ճշմարտութեան.
sketch, delineation, outline;
sciagraphy.
· Calfa
Զբոլոր ստուերագրութիւնն (յովնանու) հանել ի ճշմարտութիւն (քրիստոսի)։ Ի ստուերագրութիւն քաջն հովուի (մովսէս հովիւ լինէր)։ Մովսէս սկիզբն առնէ կատարել զըստուերագրութեան փրկչին զխորհուրդն։ Որոյ մովսիսին օրինակէր եւ ստուերագրութիւն առ ի վկայութիւն մտաց մաքրութեան. (Անան. ի յովնան.։ Վրդն. ել.։ Լծ. կոչ.։ Երզն. մտթ.։)
like a shadow;
darkly, obscurely.
· Calfa
Որպէս ստուեր. ըստ օրինակի ստուերի.
shadow-like, dark, obscure;
fleeting, passing.
· Calfa
Որք զամենայն զօրինական ստուերատեսակ զերեւումն վատնեցին։ Փոփոխել զմարդկային կեանս ի ստուերատեսակ երեւութիցն ի ստուգապէս էիցն ճշմարտութիւն. (Նիւս. երգ.։)
fond of holiness, loving chastity.
· Calfa
Զհամօրէն իսկ զգունդս սրբոց հանդերձ սրբասէր տերամբն յօրինակ առեալ. (Բուզ. ՟Դ. 4։ եւ Կորիւն.։)
sanctifying;
purifying, cleaning;
abstergent;
razor;
— ձեռաց, towel;
— բաժակի, the purificatory.
· Calfa
Եղիցին նոքա սրբեալք ճշմարտութեամբ. առաջին սրբիչքն օրինակօք էին, եւ ոչ ճշմարտութեամբ. (Խոսր.։)
phial, flagon, bottle;
cruet;
gauge;
— վիրաբուժից, cupping-glass.
· Calfa
Բժիշկքն սրուակովն զարիւնն ծծեն եւ քարշեն։ Ծծէ եւ ձգէ զօրութեամբ իւրով ըստ օրինակի սրուակի բժշկաց։ Յայնմ ծովու նմանութիւն սրուակաց է ասեն ի միջին. (Երզն. երկն.։ Վեցօր. ՟Գ։ Շիր.։)
vn. va. to do wonderful things, to work miracles;
to do miraculously or wonderfully well.
· Calfa
θαυματουργέω miracula edo, patro. Սքանչելիս կամ սքանչելի օրինակաւ գործել. հրաշագործել.
miraculously bringing forth.
· Calfa
ξενοτόκος quae novo peperit modo. Ծնօղ սքանչելւոյն՝ սքանչելի օրինակաւ.
astonishing, surprising;
of an admirable form or aspect.
· Calfa
Սքանչելի կերպիւ կամ կերպարանաւ, եւ օրինակաւ.
admirably, delightfully, astonishingly, marvelously, wonderfully, divinely, excellently, pre-eminently, to admiration;
by a miracle, miraculously, prodigiously.
· Calfa
θαυμαστῶς mirabiliter. Սքանչելի օրինակաւ. սքանչելեօք. հրաշապէս. եւ Կարի քաջ վայելչապէս. փառաւորապէս. քաջ. գեղեցիկ.
plane-tree, platane;
white poplar.
· Calfa
Ըստ սոցին իմա՛ եւ զգրեալսն յայլ գիրս. զոր օրինակ.