impartial, showing no respect of persons, upright, disinterested, just, fair, righteous, exact;
strict, austere, severe, rigid, rigorous;
cf. Անաչառաբար.
ἁπροσωπολήπτης, ἁδέκαστος, non accipiens personam vel munus, ἁπότομος, severus. Որ ոչն աչառէ. անակնառու. որ չառնու ակն. անկաշառ. արդարակորով. անխտիր. անխնայ. հատու. կտրուկ. խադըր կէօնիւլ պագմազ.
impartially, without respect of persons, justly;
rigorously, strictly, austerely.
ԱՆԱՉԱՌ ԱՆԱՉԱՌԱԲԱՐ. Առանց աչառանաց. առանց ակնառութեան. անխտիր. անխնայ. սաստիկ. որ եւ ԱՆԱՉԱՌՈՒԹԵԱՄԲ. խադր կեօնիւլ պագմայարագ.
solitary, eremitical;
hermit, anchorite.
Անապատական կրօնք, վարք, լռութիւն. (Փարպ.։ Վրք. հց.։ եւ Լմբ.։ Ոսկ. լուս.։)
to become a desert, to be deserted;
to fall, to decay.
Որք անապատացեալ են ի ծնողաց։ Անապատացեալ ի գործոց բարեաց. (Բրս. հց. եւ Բրս. կրօն.։)
loving solitude, or retired situations, retired, solitary.
Անապատասէր եւ կրօնաւորասէր. (Մագ. ԾԴ։)
debauchery, dissoluteness, libertinism, excess, disorderly life, wantonness, lasciviousness, lust;
unchastity, prostitution.
Կեայր անառակութեամբ։ Եւ ոչ յամբաստանութիւն անառակութեան։ Մի՛ անառակութեամբք, արբեցութեամբք։ Արբեցութիւնք, անառակութիւնք։ Գինեհարութեամբք, անառակութեամբ։ Զմոլեգին յայլոց կրօնից անառակութիւնս բերեալ։ Ամուսնութեանց անառակութիւն (յն. անկարգութիւն). (Ղկ.։ Տիտ.։ Հռ.։ Գաղ.։ ՟Ա. Պետ.։ Իմ. ԺԴ. 23. 26։)
unspeakable, ineffable.
Ընկալան անասելի սիրով։ Զանճառ եւ զանասելի շնորհս Մարիամու։ Անասելի է սիրոյն հանգամանք. (Տօնական.։)
having the understanding of a brute, stupid, dull.
Գրաստամիտ. թանձրամիտ. անմիտ. պէօն, հայվան.
cf. Անասնական.
Հաւասարեաց անասնային անմտութեան. (Տօնական.։)
to become quite a brute, to lead the life of a brute;
to be clownish or churlish, to be besotted.
Մի՛ անասնանալ ախտիւք։ Ծովահեղձ արար զանասնացեալ եւ զգազանացեալ ազգս մարդական։ Խաչիւ եւ եկեղեցեաւ փրկեաց զանասնացեալ եւ զգազանամիտ ազգս մարդկան. (Տօնական.։)
a small beast;
animalcule;
a lean beast.
Զիա՛րդ այնպէս դիւրաւ թոյլ ետուն լուծանել զիւրեանց անասնիկն. (Տօնական.։)
Զգօնացոյց եւ զանասնիկն՝ մեղմաբար սպասաւորել նմա. (Երզն. մտթ.։)
atheistic, atheist;
ungodly, irreligious.
ἅθεος, atheus. Որ չընդունի Աստուած զոք. եւ ուրացօղ ճշմարտին Աստուծոյ. պաշտօնեայ սուտ աստուածոց եւ աղանդոց. անպարիշտ. նախիւտա, տինսիզ, միւհլիտ, մէզհեպսիզ, փութփերեսթ.
immaculate, without sin, innocent, irreproachable;
clear, refined;
intact, pure, whole, perfect.
Անարատ կրօնիւք։ Անարատ վարուք. (Պիտ.։ Շար.։ Ժմ. եւ այլն։)
ԱՆԱՐԱՏ. Որպէս թարգմանութիւն յն. ձայնիս ամիանդօն. ἁμίαντον (զոր տեսեր ի վերոյ իբր ա. ἁμίαντος ), Քար՝ ուստի ելանէ նիւթ նման բամբակի կամ վշոյ՝ անարատ կալով եւ ի մէջ հրոյ.
increate.
Անարար բնութիւնն Աստուծոյ։ Անարար բնութիւն էականին Աստուծոյ. (Սեբեր. ՟Է։ եւ Տօնակ.։) (Ագաթ.։)
to offend, to shock;
to despise, to depreciate, to disparage;
to disapprove, to disallow, to refuse, to reject;
to blame, to find fault with.
Ոչ պատուել կարեն զպաշտօնեայս իւրեանց, եւ ոչ անարգել։ Անարգեցին զտէրութիւնն Պարթեւաց. (Ագաթ.։)
moneyless, poor;
gratuitous, gratis.
Անարծաթ բժշկացն Կոզմայի եւ Դամիանոսի. (ՃՃ.։ Հ.։ եւ Տօնաց.։)
irreproachable, irreprehensible;
frank, sincere;
irreproachably;
frankly, openly.
Բացատրոհէ ի միմեանց զանբաղայսն եւ զբաղադրեալսն. (Տօնակ.։)
irrational;
dumb;
animal;
blockhead.
Գոյ եւ անբան պաշտօն. որպէս եւ է սէրն, եւ ողորմութիւնն, հեզութիւնն. այս ամենայն եւ սոյնպիսիքն անբան պաշտօն կոչին. (Ի գիրս խոսր.։)
innocent, irreproachable;
— առնել, to exculpate.
Անբասիր կրօնաւորութեամբք։ Արդար է Տէր ի բանս իւր, եւ անբասիր ի յաղթութեան իւրում. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. հանգ.։)
whose power is infinite.
Չկարեմք ըստ արժանւոյն վճարել զանբաւազօր խնամսն Աստուծոյ. (Տօնակ.։)
voluntary;
inviolable
Անբռնադատք ի մեղաց եւ ի մահուանէ. (Տօնակ.։)
unsuccessful, unsatisfied.
Անգամագիւտ էր Յոբ ի չարէն խնամօքն Աստուծոյ. (Տօնակ.։)
thin, incompact, porous;
rare, subtile;
soft, liquid.
Անգայտն՝ ներկուց աղօտաց երկամանակ. հի՛պէս. Եօնոօք։ Զանգայտն եւ զմեծասարն գործիցէ երկայն. (Թր. քեր.։)
that does not disgust;
— լինել, not to disgust.
Բանական անգարշ արեամբ՝ հանել ի սեղան, կամ շաղախեալ. (Տօնակ.։ Վրդն. քրզ.։)
ignorant.
Յանդիպակաց ոմանց Աստուած կարծեցաւ. (Տօնակ.։)
without letters, — print;
unwritten, verbal, oral;
ignorant, uninstructed;
verbally, by word of mouth.
Գրով եւ անգիր քարոզել. (Տօնակ.։)
that cannot be marked, hard.
Վէմ անգծելի. (Տօնակ.։)
to despise, to slight, to reprove, to blame;
to jeer, to ridicule, to mock.
Բոլորովին ազատ յամենայն անկոսնելի կրից մերոց. (Տօնակ.։)
idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.
ἁργός (յորմէ՝ արգոյ օր) ἁργώτερος, ἅπρακτος, otiosus, inefficax. Որ ոչն գործէ կամ ներգործէ. գործատեաց. դատարկապորտ. պղերգ. անգործօնեայ. ծոյլ, չիբանօղ. իշսիզ կիւճսիւզ, ավարա.
Կամ աններգործելի. անգործօնեայ. ἅπρακτος, inefficax.
Իբր զմանկունս՝ յորս անգործ է ամբարտաւանութիւն. (Տօնակ.։)
incessant, continual;
restless, agitated;
incessantly, continually.
Տօնեալ անդադար յանվախճան փառաբանողաց. (Նար. ՁԷ։)
irrevocable;
cf. Անդարձ.
Անդարձ. որ ոք կամ որ ինչ ոչ դառնայ յետս. անզեղջ. եւ անխոտոր. հաստատուն եւ անհրաժեշտ. տէօնմէզ.
Ուստի ոչ լինի դառնալ յետս. կէրի տէօնիւլմէզ.
Առանց յետս դառնալոյ. անդարձաբար. ասլա տէօնմէյէրէք.
cultivated land, fields;
village.
Օրհնութիւն անդաստանաց կամ արտորէից, որ երբեմն լինէր ի բացի, իսկ այժմ առաւել յեկեղեցւոջ։ (Տօնաց.։)
irrevocable, irreclaimable;
impenitent;
held in mortmain;
Անդարձաբար.
Ուստի չիք դառնալ. եւ առանց յետս դառնալոյ. կէրի տէօնիւլմէզ, տէօնմէյէրէք.
ἁμετανόητος. animum mutare nescius, impoenitens. որ եւ ԱՆԴԱՌՆԱԼԻ. Անզեղջ. յամառ. անփոփոխ ի չարեաց. դարձի չեկօղ. տէօնմէզ, տէօնմէյէն, թէօվպեսիզ.
Անդարձ խաչօղքն եւ Յուդա. (Տօնակ.։)
making a deep vortex;
turning itself in the abyss.
Ի մէջ անդնդապտոյտ ջրեղէն լերանց։ Անդնդապտոյտ խորոցն հերձիչ. (Տօնակ.։)
tranquillity, calm, repose;
ease, comfort.
ԱՆԴՈՐՐՈՒԹԻՒՆ որ եւ ԱՆԴՈՐՐ, գ. (լծ. հյ. համայն դիւր. կամ թ. տարսըզ, տարլըգսըզ.). εὑρυχωρία dilatatio եւ εὑδία. tranquillitas. Ընդարձակութիւն տեղւոյ, եւ ոգւոյ. դիւրութիւն սրտի. հանդարտութիւն. խաղաղութիւն. կենիշլիք, ասուտելիք, կեօնիւլ խօշլուզու, րահաթլըգ.
thence;
—ի վերուստ, from above.
որ եւ ԱՆՏՈՒՍՏ. ἑκεῖθεν. indew Անտի. յայնմ տեղւոջէ, վայրէ, կողմանէ. անկէց, անդիէն. օրատան, օնտան, օպիր դարաֆտան.
Կամ անդստին. ի սկզբանէ անտի. յայնմ հետէ. օնտան պէրի.
further.
ԱՆԴ որ եւ ԱՆԴԱՆՕՐ. որպէս թ. անտէ, օնտա, օրատա պրս. անճէ, անճա. ἑκεῖ, αὑτοῦ, αὑτόθι, ibi, ibidem, illic. Յայնմ տեղւոջ. ի նմին վայրի. հոն, հոն տեղը, ան տեղը.
ὀ, ἠ, τὸ ἑκεῖθεν. quod est ibi. Որ անդ է. հանդերձեալ, վերին. անդանօր. ան տեղինը. օնտաքի, օրատաքի.
retrogression;
reverberation, repercussion;
reflection;
rebound.
Յետս դարձումն. ետ դառնալն. կերի տէօնիւշ, ավտէթ.
Մարդն՝ անդրադարձութեամբ՝ դրամ է. (Տօնակ.։)
to make eldest, to give the right of primogeniture.
Ընդ ինքեան եւ զմեզ անդրանկացուցեալ, եւ Աստուծոյ Հօր ընծայ նուիրեալ. (Տօնակ.։)
breeches, hose, trousers.
τὸ περισκελές. foemorale, vestis crura ambiens. Վարտիք ներքին կամ արտաքին. ( ի անդր. կամ պրս. ներքին). ծածկոյթ մարմնոյ ի միջոյ եւ ի վայր. իչ տօնու, տօնլուգ, տիզլիք, շալվար, չաշգըր.
statue;
bust;
— վիթխարի, colossus.
Թէատրոնն Յերակլիա. որ է տեսարան շինեալ ի վերայ անդրոյ միոյ, այս ինքն պատկերի, որ ընդունի յինքն արս քսան հազարս. (Տօնակ.։)
without hesitation, resolute, certain.
Աներկմիտ պաշտօն առ Աստուած։ Աներկմիտ խնդրողացն զամենայն հայցուածսն կատարէ Աստուած. (Փարպ.։)
cf. Անզարդանամ.
Զարդարեն զեկեղեցի, որ ի սգոյ անզարդեցաւ, հանդերձիւ. (Տօնակ.։)
state of any thing without ornament, disfiguration, despoliation.
Անզարդութիւն եւ անկարգութիւն՝ աստուածայնոյն կրօնից եւ սահմանաց է լուծումն. (Դիոն. թղթ.։)
leisure, tranquillity.
Կրօնաւորի բերդ ամուր է անզբաղութիւն. (Նեղոս.։)
that travels in the clouds, reaching the clouds.
Ամպաչու ճանապարհին (Քրիստոսի ընդ երկինս). (Տօնակ.։)
first day of the month, calends.
Զամսագլուխս ձեր եւ զտօնս ձեր ատեաց անձն իմ։ Զտօնս քո եւ զամսագլուխս քո դարձուցից ի քէն. (Ես. ՟Ա. 14։ Եզեկ. ԻԳ. 34։)
Ազատեաց զմեզ ի շաբաթապահն կրօնից, յամսագլուխն լուսնաց". այլ յն. է մի բառ՝ որպէս նորամսութիւն, կամ նորալուսին։ (Կոչ. ՟Ժ՟Ե. իբր ածակ. ասի ի հյ.)
beginning of the month, calends.
Յամսամտի ամսոյն։ Զողջակէզսն ամսամտից։ Մասամբք տօնից կամ ամսամտիւք. (Ել. ՟Ե. 2։ Թուոց. ԻԹ. 6։ Կող. ՟Բ. 16։)
cf. Ամսօրեայ.
Ածէին ստէպ ստէպ տագնապաւ յամսաւոր յօր տօնի ծննդեան թագաւորին. (՟Բ. Մակ. ՟Զ. 7. յն. ՛յըստ ամսոյ թագաւորին ծննդեան յօր։)
that guards well;
strongly guarded.
Յանձնէ զանուշահոտ հոգին իւր յամրապահ ձեռն Տեառն. (Տօնակ.։)