Definitions containing the research օղ : 5283 results

Սրտաճմլիկ

cf. Սրտաշարժ.

· Calfa

NBHL (1)

Ճմլօղ սրտի. եւ Ճմլեալ սրտիւ.


Սրտապինդ

adj.

re-animated, encouraged;
courageous, intrepid.

· Calfa

NBHL (1)

Յուսով մեծութեամբ յաղթանակին սրտապինդ եւ համբերօղ լիցի ի մարտս։ Այլ միայն սրտապինդ լիցուք ի ճաշակելն։ Որ սրտապինդ լինի ի բազմապատիկ նեղութիւնս թշնամւոյն, փրկի ի տեառնէ. (Լմբ. սղ.։)


Սրտապնդեմ, եցի

va.

to re-animate, to encourage, to inspire with courage, to revive, to put new spirits into, to raise again or restore a person's spirits.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուծով սրտապնդեալք՝ բարեխօսութեամբ պետրոսի եւ պօղոսի. (Պտմ. վր.։)


Սրտառուչ

adj.

touching the heart, moving, affecting, tender;
touched, moved;
eager, desirous, burning for;
angry, displeased, shocked, wounded, exasperated;
heart-of-fending, mournful, heart-piercing.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ որպէս Սրտակաթ. կաթոգին. անձկալից. ցաւագին. եւ Փափաքօղ.


Սրտատես

adj.

knowing the thoughts of the heart.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ որպէս Սրտակաթ. անձկացօղ.


Սրտացաւ

adj.

heart-sick;
compassionate, sorry, afflicted.

· Calfa

NBHL (2)

Ունօղ զցաւ սրտի՝ առ խօթութեան կամ կարեկցութեան. ցաւագար, եւ ցաւակից.

Պօղոսի աղեկիզեալ եւ սրտացաւ եւ միշտ դողացեալ անձինն ի վերայ բազմութեան որդւոցն. (Վրդն. քրզ.։)


Սրտկեղ

adj.

heart-burning, heart-rending, heart-wounding, poignant, bitter.

· Calfa

NBHL (1)

Լերդակեղ. բերօղ կեղ եւ վէրս սրտի.


Սքանչանամ, ացայ

vn.

to admire, to be admired, astonished, amazed, surprised, to wonder at, to marvel, to be wonderstruck, entranced, in extacy.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յաստուծոյ սքանչանայ պատուով։ Զհետ սրբոցն սքանչանայ (տպ. սքանչանի)։ Պատուի եւ ռեբեկա, սքանչանայ եւ լկա, գովի եւ գեբովրա։ Սողոմոն որպէս իմաստուն սքանչանի։ Եզեկիէլ որպէս տեսանօղ անճառելեացն սքանչանի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37. եւ Ոսկ. ի կոյսն.։)


Սքանչելագործեմ, եցի

vn. va. to do wonderful things, to work miracles;
to do miraculously or wonderfully well.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս՝ հռչակեալն նիկողայոս սքանչելագործեաց։ Սքանչելագործէր զօրութեամբն քրիստոսի։ Սքանչելագործօղ սուրբ յակոբ նման յիսուսի։ Եւ յուդաս զսքանչելագործելն ունէր. (Ճ. ՟Գ.։ Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ի՟Դ.։ Գանձ.։ Խոսր.։)


Սքանչելագործութիւն, ութեան

s.

doing wonders, working miracles;
prodigy, miracle, portent.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաչէին զնա՝ բազում յոյժ սքանչելագործութիւնս առնել։ Սքանչելագործութիւն առնել վասն մեր։ Արդ առ իս սքանչելագործութեան չիցե՞ս կարօղ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 2։ Իսիւք.։)


Սքանչելածին

adj.

miraculously bringing forth.

· Calfa

NBHL (1)

ξενοτόκος quae novo peperit modo. Ծնօղ սքանչելւոյն՝ սքանչելի օրինակաւ.


Սքանչելապէս

adv.

admirably, delightfully, astonishingly, marvelously, wonderfully, divinely, excellently, pre-eminently, to admiration;
by a miracle, miraculously, prodigiously.

· Calfa

NBHL (1)

Սքանչելապէս զբարեպաշտութիւնն ասաց։ Աստուածաբանէ սքանչելապէս յաղագս քրիստոսի։ Բարւոք եւ սքանչելապէս եդեալ սահման խրատուն։ Սքանչելապէս մղեաց զպատերազմունսն։ Սքանչելապէս ընկրկեաց զնա։ Սքանչելապէս համարձակեցար։ Պօղիկարպոս սքանչելապէս վկայեաց։ Սքանչելապէս նշանաւորք եղեն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 53։ Մաքս. ի դիոն.։ Սեբեր. ՟Թ։ Խոր. ՟Բ. 84։ Իսիւք.։ Նար. կուս.։ Ճ. ՟Գ.։ Եւս. պտմ. ՟Ա. 1։)


Սքանչելատես

adj.

cf. Սքանչելատեսիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Տեսօղ սքանչելի իրաց.


Սքանչելարուեստ

adj.

admirable, stupendous.

· Calfa

NBHL (1)

Սքանչելի արուեստիւ եղեալ. եւ Սքանչելի արուեստից արարօղ.


Սքանչք

s.

cf. Սքանչումն.

· Calfa

NBHL (1)

Զմանանայն դնել ի պահեստի ի յիշատակ սքանչիցն, եւ ի խորհուրդ կուսին։ Ով սքանչիցս. թերահաւատից ի նշանացն սքանչից։ Զանճառելի զսքանչս։ Զչքնազ եւ զանծանօթ սքանչից ունէր պատմել։ Այնչափ սքանչիցն հրաշագործօղ։ Ի ձեռն սքանչից ի միտս եկեալ։ Այսօր ի լբման՝ սքանչիցն հրաշական. (Նխ. Ել։ Նանայ։ Ճ. Գ. Ոսկ. Գծ։ Երզն. մտթ. գնձ։)


Սքեմաձեւ

cf. Սքեմաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ յանձին զձեւ կրօնաւորական սքեմի. սքեմաւոր.


Սքեմաւոր

adj. s.

dressed in a monkish habit;
monk or nun.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ յանձին զսքեմ. միանձն. կրօնաւոր. աբեղայ. հաւատաւոր.


Սքող, ից

s.

veil;
vest.

· Calfa

NBHL (1)

Քող կամ քօղ. ծածկոյթ. զգեստ.


Սօս, ից

s.

plane-tree, platane;
white poplar.

· Calfa

NBHL (1)

իբրու Նմանեալ սօսւոյ. սէգ եւ սոնգ. պերճ եւ պայծառ. կամ Բերօղ զսօսաւիւն հանգոյն սօսւոյ. եւ ձօնեալ այնմ ծառոյ.


Սօս

adj. fig. stately, lofty, haughty, proud;
clear (colour);
— երիվար, high-mettled, prancing, fiery or spirited horse.

· Calfa

NBHL (1)

իբրու Նմանեալ սօսւոյ. սէգ եւ սոնգ. պերճ եւ պայծառ. կամ Բերօղ զսօսաւիւն հանգոյն սօսւոյ. եւ ձօնեալ այնմ ծառոյ.


Վազ, ից

s. adj. adv.

course;
leap, jump, gambol, caper, antics, gallop;
palpitation;
neighing after;
ի —, — առ —, swiftly, at full speed;
by fits and starts;
—ս առնուլ, to run, to gallop, to gambol, to frisk about, to play antics.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱԶ. ՎԱԶՔ. ա. Ի վերայ վազօղ. Վրնջօղ ի մատակ.


Վաթսնաւոր

adj.

containing the number sixty.

· Calfa

NBHL (2)

Ունօղ՝ պարունակօղ զթիւն վաթսուն.

Բնաւորեցին ի հարիւրաւորն վկայական մահուամբ, եւ ի վաթսնաւորն ճգնօղ տեսութեամբ, եւ յերեսնաւորն ուղիղ քաղաքավարութեամբ. (Մխ. դտ.։)


Վախճանական

cf. Վախճանաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ որպէս Ունօղ զվախճան. վերջանալի.


Վակասակիր

cf. Վակասաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Կրօղ զանձամբ զվակաս. որպէս քահանայապետ, քահանայ.


Վահ

int.

ah! o! alas!.

· Calfa

NBHL (1)

Վա՛հն ոտնահարական է, եւ մորոսական։ Վա՛հ, որ ընդ երկինս խորհէիր, արդ ի դժոխս իջեր. վա՛հ որ ըմբռնեալդ ես կարծօղդ։ Իսկ հեգնականն ուա՛հ, որ նախատական է. ուա՛հ արդ նի՛ստ ի գետնի։ Ուա՛հ (կամ վա՛հ) ահա Ադամ եղեւ իբրեւ զմի ի մէնջ. (Երզն. քեր.։)


Վահանադրօշ

adj.

carrying a buckler.

· Calfa

NBHL (1)

Զինեալ վահանաւ իբր արքունի դրօշու. վահանաւոր. (որպէս եւ աղեղնադրօշ է զինեալ աղեղամբ, աղեղնաւոր) կամ Ունօղ զվահան, զազգ ասպարի զկոչեցեալն թի՛ւրս (ըստ պ) կամ թիւրէօ՛ս (ըստ յն).


Վահանաւոր

adj. s.

furnished with a shield;
shield-bearer.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զվահան. ասպարաւոր, վահանակիր. վահանավառ. վահանադրօշ. ... յն. ի վահանս, այսինքն վահանօք։ Տե՛ս (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Բ. 34։ Եզեկ. ՟Ի՟Գ. 24։ ՟Լ՟Ը. 5։)


Վաղամահ

cf. Վաղամահուկ.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՂԱՄԱՀ ὡκύμορος q.d. ocys moriens subita morte sublatus, immaturo fato abreptus, brevis vitae. որ եւ ՎԱՂԱՄԱՀՈՒԿ. Վաղամեռ. վաղամեռիկ. արագավախճան. արագամահ. յանկարծամահ. շուտ մեռնօղ, քիչ ապրօղ.


Վաղամուսնիք

s.

disposition to marry early.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ ոք ոչ նոցա վաղամուսնիք բարուցն լինէր նմանօղ նախանձաւոր. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Վաղայագ

cf. Վաղայագու.

· Calfa

NBHL (2)

ՎԱՂԱՅԱԳ ՎԱՂԱՅԱԳՈՒ. Որ փութով յագի՝ յափրանայ կամ ձանձրանայ. շուտ կշտացօղ՝ ետ կեցօղ.

Վաղայագ ախտ (ձանձրութիւն)։ Ո՛չ է վաղայագու ցանկացօղ, այլ հաստատուն եւ մտերիմ։ Զի ցուցցէ զիմաստնոյն բարս՝ ո՛չ վաղայագու, այլ հաստատուն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 40. 116. 140։)


Վաղայագու

adj.

satiating quickly.

· Calfa

NBHL (2)

ՎԱՂԱՅԱԳ ՎԱՂԱՅԱԳՈՒ. Որ փութով յագի՝ յափրանայ կամ ձանձրանայ. շուտ կշտացօղ՝ ետ կեցօղ.

Վաղայագ ախտ (ձանձրութիւն)։ Ո՛չ է վաղայագու ցանկացօղ, այլ հաստատուն եւ մտերիմ։ Զի ցուցցէ զիմաստնոյն բարս՝ ո՛չ վաղայագու, այլ հաստատուն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 40. 116. 140։)


Վաղանցուկ

adj.

passing, transitory, perishable, ephemeral, fugitive, instantaneous, momentary.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ վաղ անցանէ. դիւրանցուկ. շուտ անցնօղ՝ մարօղ.


Վաղաւեր

adj.

soon ruined.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Վաղ կամ կանխաւ աւերօղ.


Վաղորդայն, ոյ, ի

adj. adv.

morning;
—, ի —, in the morning, early.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ եղեւ երեկոյ, եւ եղեւ վաղորդայն։ Ի վաղորդայնէ մինչեւ ի վաղորդայն։ Յերեկոյս, ի վաղորդայն, եւ ի հասարակ աւուր։ Մինչեւ յերեկոյ եւ ի վաղորդայն։ Ողորմութիւն ձեր իբրեւ զամպ վաղորդայն։ Իբրեւ զցօղ վաղորդայնոյ՝ որ անացնէ.եւ այլն։


Վիշապաձայն

adj.

dragon-voiced.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ կամ ունելով զձայն վիշապի. շչմամբ հանգոյն օձի.


Վիշապամարդ

s.

half-dragon-half-man.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԻՇԱՊԱՄԱՐԴ կամ ՎԻՇԱՊԱՄԱՐՏ. Մարդ վիշապաձեւ, կամ Մարտնչօղ ընդ վիշապս.


Վիշապամարտ

adj.

fighting with a dragon.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԻՇԱՊԱՄԱՐԴ կամ ՎԻՇԱՊԱՄԱՐՏ. Մարդ վիշապաձեւ, կամ Մարտնչօղ ընդ վիշապս.


Վիշապաշունչ

adj.

dragon-breathed.

· Calfa

NBHL (1)

Հանգոյն վիշապի շնչօղ՝ շչօղ. օձաշունչ. վիշապաձայն.


Վիշապատտուն

adj.

dragonee, dragon-tailed.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԻՇԱՊԱՏՏՈՒՆ կամ ՎԻՇԱՊԱՏՈՒՏՆ. Ունօղ զատուն նման տտնոյ վիշապի, իբրեւ զագի օձի.


Վիշտ, վշտի, վշտաց

s.

inconvenience, discomfort, displeasure, vexation, pain, trouble, grief, affliction, sorrow, suffering, torment, tribulation;
—ք ամպրոպաց, tempest, foul weather;
— դառնութեան, bitter grief, desolation;
դժնդակ —ք, great hardships, misfortunes;
ի վշտէն, առ վշտի, առ վշտի վտանգին, through affliction, tribulation or grief;
—ս հասուցանել, to grieve, to pain, to concern, to distress, to cause sorrow, to afflict, to vex;
ի —ս մտանել, to grieve at, to be pained at, to take to heart, to sorrow for, to be afflicted;
— է ինձ, I am greatly concerned at, it is with pain that I;
բազում —ք ի վշտաց հասանէին ազգին, many disasters successively fell on the nation;
ամենայն փափկութիւն հայոց եհաս ի —ս վտանգի, all the pleasures of the Armenians were changed for extreme dangers;
ի վշտի մաշեն զանձինս, they consume themselves with mourning;
չիք ինչ հեշտի առանց վշտի, no joy without alloy.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ անտի բազում վիշտք ի վշտաց հասանէին ազգին հրէից։ Անտանելի վշտով լցեալ։ Ցաւեցուցանօղ վշտաւ դատէ միշտ (խիղճ մտաց)։ Բազում վշտիւք պարտ է մեզ մտանել յարքայութիւն աստուծոյ. (Եւս. քր. ՟Բ։ Ճ. ՟Ա.։ Տօնակ.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Ե։)


Վիպագիր, գրաց

s.

historiographer, historian.

· Calfa

NBHL (1)

ἰστοριογράφος, ἰστορικός historiographus, historiarum scriptor, historicus. Գրօղ զվէպս. պատմագիր. վիպասան. քերթող պատմաբան.


Վիպասան, աց

s.

romancer;
novelist;
cf. Վիպագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Ճառօղ. մեկնօղ.


Վիրաւոր, աց

adj.

wounded, ulcerated.

· Calfa

NBHL (1)

τραυματίος, τραμαυτισμένος, τετραυματισμένος , τεθραυσμένος vulneratus, confossus. (լծ. ընդ հյ. եւ feritus ). Ունօղ զվէրս ինչ որպիսի եւ իցէ. վիրաւորեալ. խոց. խոցեալ. կարեվէր. վէրք՝ խոց ունեցօղ.


Վկայ, ից

s.

witness, testifier;
voucher;
martyr;
աստուած ինձ —, God is my witness;
— լինել, to be a witness of, the witnesses of, to be admitted as evidence;
— կոչել, to summon as witness;
to invoke or call on to witness;
— առնուլ, to take to witness.

· Calfa

NBHL (1)

μάρτυς testis. եւ բայիւ μαρτυρέω, -έομαι testor, testificor. Որ ի վէճ կամ ի վէգ ի վերայ գայ ի պէտս ստուգութեան իրացն. այն՝ որ ընդ մէջ մտանէ դատի ի հաստատութիւն իրաց իբրեւ ականատես եւ ականջալուր. դաւանօղ ճշմարտութեան՝ դնելով եւ զանձն ի մահ. յն. ձայնիւ. մարտիրոս. տանըգ, շահատ, շէհիտ, կիւվահ.


Վկայասէր

adj.

fond of martyrs.

· Calfa

NBHL (2)

φιλομάρτυρ martyrum amantissimus. Սիրօղ սրբոց վկայից. մարտիրոսասէր.

Մարութայ բարեպաշտօն եւ վկայասէր. (Ճ. ՟Բ.) այն է սուրբն մարութաս հաւաքօղ անբաւ նշխարաց սրբոց, եւ նախկին հաւաքիչ վկայաբանութեանց յասորիս։


Վկայութիւն, ութեան

s.

witness, testimony, evidence, deposition, attestation;
opinion, authority;
certificate;
allegation, citation;
martyrdom;
— յաւիտենից, eternal witness;
— տալ, դնել, to bear witness or testimony to, to testify;
to protest;
— ի մէջ բերել, մատուցանել, to quote, to cite;
ըստ վկայութեան ամենայն աշխարհի, according to universal opinion.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զվկայութեան աստիճան առին ի ժամանակս հալածանաց։ Վկայեաց պօղիկարպոս. որոյ եւ վկայութիւն գրով յիշատակի։ Տուն վկայութեան (այսինքն վկայարան)։ Վկայութիւն սրբոյն եւ այլն. (Յճխ. է։ Եւս. քր.։ Կոչ. ՟Ժ՟Դ։ ՃՃ. ստէպ։)


Վհկահարցու, ի

cf. Վհկահարցուկ.

· Calfa

NBHL (1)

ՎՀԿԱՀԱՐՑՈՒ կամ ՎՀԿԱՀԱՐՑՈՒԿ. Հարցանօղ վհկաւ. իղձ (ըստ Միք. ՟Գ. 7).


Վհկահարցուկ

s.

soothsayer, sorcerer;
conjurer.

· Calfa

NBHL (1)

ՎՀԿԱՀԱՐՑՈՒ կամ ՎՀԿԱՀԱՐՑՈՒԿ. Հարցանօղ վհկաւ. իղձ (ըստ Միք. ՟Գ. 7).


Վհուկ, հկաց

s.

conjurer, sorcerer, wizard, magician;
prophetess, pythoness, witch, sorceress.

· Calfa

NBHL (1)

ἑγγαστρίμυθος ventriloquus, pytho. (լծ. թ. պիւյիւճի ... ) Կախարդ՝ այր կամ կին. հարցուկ. հմայօղ. որովայնակոչ (ըստ յն. իսկ եբր. օպ)


Վճիռ, ճռոց

s. adj.

sentence, award, judgment, decree, decision, act, ordinance;
sentence, maxim;
decisive, peremptory;
— բանիւք, with a peremptory voice;
— հատանել, առնել, բերել, ի վերայ ածել, դնել, տալ, to issue a warrant or writ, to sentence, to adjudge, to judge, to declare, to pronounce, to ordain, to condemn;
to deliberate, to decide, to resolve, to decree;
to enact, to order;
— մահու հատանել, ի վերայ դնել, to sentence to death, to sign a deathwarrant.

· Calfa

NBHL (1)

ՎՃԻՌ. ա. Վճռական կամ վճարօղ. ազդոյ. գործունեայ.