Definitions containing the research օղ : 5283 results

Հակառակորդ, աց

s.

adversary, antagonist, rival, enemy;
demon.

· Calfa

NBHL (1)

ὐπενάντιος, ἁντικείμενος, ἁντίδικος adversarius, inimicus, contrarius եւ այլն. Հակառակօղ. թշնամի. ոսոխ. սատան. սատանայ. Տե՛ս (Ծն. ՟Ի՟Բ. 17։ Ել. ՟Ի՟Գ. 27։ Ղեւտ. ՟Ի՟Գ. 27։ Ես.։ ՟Ի՟Զ. 11։ ՟Խ՟Ա. 11։ ՟Կ՟Զ. 6։ Իմ. ՟Բ. 18։)


Հակատռփող

s.

anti-concubine.

· Calfa

NBHL (1)

ἁντεραστής, ἁντεραστρία rivalis, aemules, pellex Նախանձընդդէմ տռփօղ, հոմանի.


Հակեմ, եցի

va.

to incline, to lean, to bend, to bow.

· Calfa

NBHL (2)

Բառնալ զինքեամբ զծանրութիւն հակօղ. (Պիտ.։)

Բնութիւն վայրաքարշ եւ հակեցօղ է ի մեղս. (Սկեւռ. աղ.։)


Հաղորդական, ի, աց

adj.

communicative;
communicable.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՂՈՐԴԱԿԱՆ. Հաղորդեալն սուրբ հաղորդութեան. հաղորդ կամ սրբութիւն առնօղը.


Հաղորդասէր

adj.

communicative.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ հաղորդել զինքն այլոց. ի բնէ հաղորդական.


Հաղորդիմ, եցայ

vn.

to communicate, to be communicated, to participate, to share, to be in communication with;
to conjoin, to have carnal connection with;
to be communicative;
to lead on, to be conducive;
cf. Հաղորդ առնում.

· Calfa

NBHL (1)

Որ խաչեցին զտէրն յայնժամ, եւ որք զմարմին նորա անարժանութեամբ հաղորդին, ի միում տանջանս գնալոց են՝ ըստ բանի ելանելոյն պօղոսի. (Վրք. հց. ՟Ժ։)


Հաճոյութիւն, ութեան

s.

satisfaction;
complacency, consent, willingness.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղթօղ լինելն խորհրդոյն (այսինքն նպատակի) առ աստուածն հաճոյութեան. (Բրս. հց.։)


Հաճութիւն, ութեան

s.

agreement, satisfaction;
accord, approbation, consent, complaisance, acquiescence, compliance;
desire, wish, pleasure, will;
—ք, grace, sweetness, loveliness, amiableness;
առանց քոյին հաճութեան, without your consent, in spite of you;
արա ընդ իս ըստ հաճութեան կամաց քոց, do with me according to your pleasure.

· Calfa

NBHL (1)

Ի քոյդ հաճութիւն օրհնեալդ կամաց։ Ի հաճութիւն կամաց առաքչին մեռաւ։ Արարեա՛ միշտ յաղթօղ զխաբողին հաճութիւնս. (Նար.։)


Համաբնութիւն, ութեան

s.

homogeneousness, connaturality, consubstantiality.

· Calfa

NBHL (1)

Ի թանձրացեալն, որպէս Բնութենակից. համագոյ. ունօղ զնոյն բնութիւն աստուածային, եւ Ունօղ զնոյնպիսի բնութիւն մարդկային.


Համաբոլոր

adj.

universal, all, whole.

· Calfa

NBHL (1)

Արարիչ եւ նախախնամօղ համաբոլոր կենդանեաց. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։)


Համաբուն

cf. Համաբնեայ.

· Calfa

NBHL (2)

համաբնակից. Բնութենակից, որպէս ի մարդիկ. ունօղ զնոյն տեսակաւ բնութիւն. եւ Տնկակից. համանման. բնաւորական.

ὀμοφυής ejusdem naturae եւ connaturalis. Ի նոյն ի բնէ, կամ ի բնութենէ. բնութենակից՝ ըստ որում յաստուած. համագոյ. ունօղ զնոյն թուով բնութիւն. միասնական.


Համագոյ, ից

cf. Համագոյակից.

· Calfa

NBHL (2)

Համագոյիցս փրկօղ բանն աստուած. (Թէոդոր. մայրագ.։)

ὀμοούσιος consubstantialis, ejusdem essentiae Ունօղ զմի եւ զնոյն գոյացութիւն եւ զգոյութիւն. էակից. իսկակից. համաբուն. համաբնութիւն. համէութիւն. միասնական. համագոյակից. եւ համագոյական.


Համագոյական, ի, աց

cf. Համագոյակից.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի վերդ ես քան զմիտս եւ զխորհուրդս, համագոյական եղելոցս արարօղ. իմա՛ կա՛մ համօրէն գոյիցս, կամ ո՛վ համագոյակիցդ՝ արարիչ եղելոցս։


Համագործ

adj. s.

cooperative;
cooperator.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ յաստուածային անձինս, որպէս Արարչակից, եւ զնոյն նմին նման գործօղ։


Համազգի, գւոյ, գեաց

adj.

of the same nation, family, kind or sort;
national;
related;
homogeneous.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս ... հրէից համազգի. (Գանձ.։)


Համալուր

adj.

that can be heard, or heard every where.

· Calfa

NBHL (1)

Ներսէս փող աստուածային՝ քաջահնչօղ եւ համալուր. (Սկեւռ. ի լմբ.։)


Համախմբեմ, եցի

vn. va. to gather or put together, to muster, to collect, to convoke.

· Calfa

NBHL (1)

Քրիստոսազօր զինուորաց համախմբօղ ի հոգեւոր պատերազմին. այսինքն հաւաքիչ եւ կրթիչ կրօնաւորաց. (Շար.։)


Համակործան

adj.

utterly destroying, exterminating;
— քանդումն, utter ruin, extermination;
— կորուստ, total loss;
— պատուհաս, exterminator.

· Calfa

NBHL (1)

Համանգամայն կամ իսպառ կործանօղ. համայնաջինջ.


Համահաւաքեմ, եցի

va.

cf. Համախմբեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Համահաւաքեալ, եւ համահաւաքօղ. տիեզերական.


Համահրաւէր

adj.

convoking or inviting all.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաւիրօղ զամենեսին առ հասարակ.


Համայն, ից

adj. adv.

whole, entire, total, complete;
all, entirely;
together, all together, together with;
even, yet, still;
—, —իւ, totally, completely, wholly, thoroughly;
— եւ այնպէս, even though, even if, however, nevertheless;
— եւ այնպէս ոչ յագեցա՞ր, what, and you are not yet satiated?
— ասել, ասացեալ, in short, in a word.

· Calfa

NBHL (1)

Քրիստոս կենդանի՝ արքայդ համայնի։ Արքայդ համայնին։ Ծաղկեալ շնորհօք յիսուսի, փառք եւ պատիւ համայնին։ Ո՛վ երանուհի՝ պարծանք համայնի։ Պօղոս անուանի՝ քարոզ համայնի։ Գովեալ ի պարս ազգաց համայնոյ։ Խնամող համայնոյնի. (Գանձ.։ (որ են անսովոր ձեւք բանի)։)


Համայնաջինջ

cf. Համաջինջ.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՄԱՅՆԱՋԻՆՋ որ եւ ՀԱՄԱՋԻՆՋ. Ըստ ամենայնի ջնջեալ, ջնջօղ, ջնջելով. բնաջինջ.


Համանմանեալ

adj.

cf. Համանման.

· Calfa

NBHL (1)

Հհամանման գտեալ. եւ նմանօղ լեալ.


Համանմանութիւն, ութեան

s.

similarity, conformity, analogy.

· Calfa

NBHL (1)

ὀμοιότης similitudo μίμησις, μίμημα imitatio, aemulatio Նմանակցութիւն. նմանութիւն. նմանօղն լինել.


Համանուն, նուանց

adj. s.

cf. Անուանակից;
name-sake.

· Calfa

NBHL (1)

Լայնաբար՝ Կրօղ զնոյնպիսի անուն յո՛ր եւ է կարգի, իբրեւ հոմանուն կամ համեմատանուն։ բերանուն, եւ այլն.


Համաշխարհական, ի, աց

adj.

universal, general, common, public.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ զմասնաւոր ինչ, այլ զհամաշխարհականն եւ զյայտնին ամենեցուն։ Համաշխարհական ընթացից է քննօղ, եւ ոչ մասնաւոր ճանապարհի կուսանաց. (Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա։ Լմբ. ժղ. ՟Դ. 10։)


Համապաշտօն

adj.

having the same office or function, colleague.

· Calfa

NBHL (1)

Պաշտօնակից, եւ զնոյն ինչ պաշտօղ.


Համապարփակ

adj.

all-surrounding;
— վիհ, chaos.

· Calfa

NBHL (1)

Շուրջ պատօղ բոլորովին.


Համաջինջ

adj.

destroying, exterminating all;
— կործանումն, entire destruction, extermination;
— առնել, to exterminate, to root out, to utterly destroy;
— լինել, to be totally exterminated.

· Calfa

NBHL (1)

Համայն ջնջօղ, ջնջեալ, ջնջելով. որ եւ ՀԱՄԱՋՈՒՆՋ.


Համառօտ, ից

adj. adv. s.

brief, short, abridged, concise, succinct, summary;
peremptory;
—, —ս, —աբար, succinctly, briefly, summarily, precisely;
peremptorily;
compendium, abridgement;
final or irrevocable sentence;
— հատանել, to cut short;
— ասել, ասացից, եւ — իսկ ասացեալ, in short, in a word.

· Calfa

NBHL (1)

Բայց եթէ համառօտաբար իսկ ընդ տուօղն հրաշանալ։ Այնպէս համառօտաբար հրաժարեցուցեալ։ (Եւ իբր ա) Որ համառօտաբար բանիւն յայտնի կացուցանէ զյեղանակս. (Պիտ.։)


Համասեռ

adj.

congeneric, homogeneous.

· Calfa

NBHL (1)

Խոհական մասին փափագօղ, եւ համասեռից նորին (առաքինութեանց). (Շ. թղթ.։)


Համասնունդ

cf. Համասուն.

· Calfa

NBHL (1)

Գրօղն, եւ առ որ գիրն էր, համիմաստ գոլով միմեանց, եւ համասնունդ. (Շ. թղթ.։)


Համաստեղծ

adj.

innate, natural.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ բերօղ ծանրութեան բնակակիր համաստեղծս կարեաց. (Նար. կուս.։)


Կրծլի

adj.

rapacious, ravenous, greedy.

· Calfa

NBHL (1)

ԿՐԾԼԻ կամ ԿԾԼԻ. Կրծօղ՝ որպէս զմուկն. յափշտակօղ. ագահ. գող. կծծի. կծուծ.


Կրկնագիր

adj.

writing again;
twice written, transcribed, copied, written in duplicate.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկին գրօղ։


Կրկնամածեալ

adj.

doubly plaited.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկնամածեալ քօղ արկանէր, եւ զաւազան ի ձեռն դնէր. (Լմբ. ի շնորհ.։)


Կրկջաձայն

adj.

chucking.

· Calfa

NBHL (1)

Կարկաչօղ ձայնիւ.


Կրկտաքաղ

adj.

gathering small wood.

· Calfa

NBHL (1)

Որ քաղէ զկրկուտս. ժողովօղ խռուոյ.


Կրպակաւոր, աց

cf. Կրպակաւետ.

· Calfa

NBHL (1)

κάπηλος tabernarius, caupo. որպէս իտ. bottegajo եւ oste. Ունօղ զկրպակ. նստօղ ի կրպակի. վաճառական. կրպակապետ, եւ պանդոկապան. խանութպան.


Կրօնազգեաց

adj.

religious, pious, devout.

· Calfa

NBHL (1)

Բերօղ յանձին զճշմարիտ կրօնս. բարեկրօն. ճգնազգեաց.


Կրօնասէր

adj.

religious, pious, devout.

· Calfa

NBHL (1)

որպէս լտ. religiosus. Սիրօղ կրօնի եւ կրօնաւորութեան. առաքինի. ճգնասէր.


Կրօնաւոր, աց

s.

friar, monk, cenobite;
— նորընծայ, novice;
— ուխտեալ, professed monk;
— լինել, to enter a convent, to take the cowl, to turn monk.

· Calfa

NBHL (1)

θρῆσκος, ἁσκητής, ἑγκρατής religiosus, temperans եւ այլն. Առանձին փութով եւ կարգոյ ճգնօղ ի կատարեալ կրօնս աստուածապաշտութեան հրաժարեալ յաշխարհային կարգաց. վանական. միաձն, միաբանակեաց կամ միայնակեաց. Սօֆի, փարսա, րուհպան, րահիպ, քեշիշ. (իբր կրօղ. ի քեշիտէն, քաշել, կրել. որպէս եւ կրօնաւորն է կրօղ, ժուժկալ, համբերօղ, խաչակիր)


Կցատեմ, եցի

va. fig.

to kick, to kick out, to fling out the heels;
to be refractory, to kick against the pricks.

· Calfa

NBHL (1)

Անկուշօղ, կցատող աստուածային օրինացն, որ աւետարանական շնորհացն կիցս ընկենոյր. (Սեբեր. ՟Ժ՟Ա։)


Կցացեմ, եցի

va.

cf. Կցատեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անկուշօղ, կցատող աստուածային օրինացն, որ աւետարանական շնորհացն կիցս ընկենոյր. (Սեբեր. ՟Ժ՟Ա։)


Կցիր

adj.

shabby, beggarly, mean, stingy, scurvy, niggardly, close-fisted, covetous, sordid, miserly.

· Calfa

NBHL (1)

(իբր ԿԾԿԵԱԼ. տե՛ս եւ ԿՑՐԵԼ, եալ) μικρολόγος, σμικραλόγος levissimis deditus, avarus. Ռիշա. ագահ. ի շնչին իրս հոգ տարօղ. խըսխըս.


Կցողական, ի, աց

adj.

curing, healing.

· Calfa

NBHL (1)

Որ կարէ կցել, միացուցիչ. փակցնօղ.


Կցորդութիւն, ութեան

s. mus.

communication, participation, relations, connexion, association;
accompaniment, concert;
— կենաց, company, society;
— արեան, consanguinity, affinity;
— չարեաց, the being an accomplice;
ճանապարհ կցորդութեան, roads, means of communication;
— ունել ընդ ումեք, to be connected, in communication with, to form a connexion with;
in compliance with.

· Calfa

NBHL (1)

Տարագրեաց զնա ի հաղորդութենէ կցորդութեան։ Կցորդութիւն սրբութեան, կամ օրհնութեան, հոգւոց, արեան, բնութեան, մարմնոյ, եւ այլն։ Կցորդութեամբ ժողովրդեանն, կամ կցորդութեամբ դպրի իմոյ պօղոսի (այսինքն միաբան, զոյգ ընդ), եւ այլն. (Եւս. պտմ.։ Ագաթ.։ Նար. Լմբ.։ ՃՃ.։)


Կօշկաձեւ

adj.

hoot-shaped.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ կամ ունելով զձեւ կօշկի. որ է ի ձեւ կօշկի.


Հագներգութիւն, ութեան

s.

rhapsody;
passage or extract from, part of a poem, canto;
book, chapter.

· Calfa

NBHL (1)

Հագներգութիւն է մասն քերթածաց՝ ներպարառեալ ստորադրութիւն (այսինքն պարունակօղ զենթադրութիւն ինչ)։ Եւ ոգեալ է հագներգութիւն՝ ի հագնելոյ կարկատուն բանս, եւ կամ ի սարդենի մահակէ պար գալով երգել զհոմերական քերթուածսն. (Թր. քեր. ըստ հյ։)


Հազամ, ացի

vn.

to cough;
անդադար —, to do nothing but cough;
հազաց զգիշերն ողջոյն, he coughed all night.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ հազելն բերէր խօղ, եւ թքանէր. (Վրք. հց. ձ։)