adversary, antagonist, rival, enemy;
demon.
· Calfa
ὐπενάντιος, ἁντικείμενος, ἁντίδικος adversarius, inimicus, contrarius եւ այլն. Հակառակօղ. թշնամի. ոսոխ. սատան. սատանայ. Տե՛ս (Ծն. ՟Ի՟Բ. 17։ Ել. ՟Ի՟Գ. 27։ Ղեւտ. ՟Ի՟Գ. 27։ Ես.։ ՟Ի՟Զ. 11։ ՟Խ՟Ա. 11։ ՟Կ՟Զ. 6։ Իմ. ՟Բ. 18։)
anti-concubine.
· Calfa
ἁντεραστής, ἁντεραστρία rivalis, aemules, pellex Նախանձընդդէմ տռփօղ, հոմանի.
to incline, to lean, to bend, to bow.
· Calfa
Բառնալ զինքեամբ զծանրութիւն հակօղ. (Պիտ.։)
Բնութիւն վայրաքարշ եւ հակեցօղ է ի մեղս. (Սկեւռ. աղ.։)
communicative;
communicable.
· Calfa
ՀԱՂՈՐԴԱԿԱՆ. Հաղորդեալն սուրբ հաղորդութեան. հաղորդ կամ սրբութիւն առնօղը.
to communicate, to be communicated, to participate, to share, to be in communication with;
to conjoin, to have carnal connection with;
to be communicative;
to lead on, to be conducive;
cf. Հաղորդ առնում.
· Calfa
Որ խաչեցին զտէրն յայնժամ, եւ որք զմարմին նորա անարժանութեամբ հաղորդին, ի միում տանջանս գնալոց են՝ ըստ բանի ելանելոյն պօղոսի. (Վրք. հց. ՟Ժ։)
satisfaction;
complacency, consent, willingness.
· Calfa
Յաղթօղ լինելն խորհրդոյն (այսինքն նպատակի) առ աստուածն հաճոյութեան. (Բրս. հց.։)
agreement, satisfaction;
accord, approbation, consent, complaisance, acquiescence, compliance;
desire, wish, pleasure, will;
—ք, grace, sweetness, loveliness, amiableness;
առանց քոյին հաճութեան, without your consent, in spite of you;
արա ընդ իս ըստ հաճութեան կամաց քոց, do with me according to your pleasure.
· Calfa
Ի քոյդ հաճութիւն օրհնեալդ կամաց։ Ի հաճութիւն կամաց առաքչին մեռաւ։ Արարեա՛ միշտ յաղթօղ զխաբողին հաճութիւնս. (Նար.։)
homogeneousness, connaturality, consubstantiality.
· Calfa
Ի թանձրացեալն, որպէս Բնութենակից. համագոյ. ունօղ զնոյն բնութիւն աստուածային, եւ Ունօղ զնոյնպիսի բնութիւն մարդկային.
universal, all, whole.
· Calfa
Արարիչ եւ նախախնամօղ համաբոլոր կենդանեաց. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։)
cf. Համաբնեայ.
· Calfa
համաբնակից. Բնութենակից, որպէս ի մարդիկ. ունօղ զնոյն տեսակաւ բնութիւն. եւ Տնկակից. համանման. բնաւորական.
ὀμοφυής ejusdem naturae եւ connaturalis. Ի նոյն ի բնէ, կամ ի բնութենէ. բնութենակից՝ ըստ որում յաստուած. համագոյ. ունօղ զնոյն թուով բնութիւն. միասնական.
cf. Համագոյակից.
· Calfa
Համագոյիցս փրկօղ բանն աստուած. (Թէոդոր. մայրագ.։)
ὀμοούσιος consubstantialis, ejusdem essentiae Ունօղ զմի եւ զնոյն գոյացութիւն եւ զգոյութիւն. էակից. իսկակից. համաբուն. համաբնութիւն. համէութիւն. միասնական. համագոյակից. եւ համագոյական.
cf. Համագոյակից.
· Calfa
Որ ի վերդ ես քան զմիտս եւ զխորհուրդս, համագոյական եղելոցս արարօղ. իմա՛ կա՛մ համօրէն գոյիցս, կամ ո՛վ համագոյակիցդ՝ արարիչ եղելոցս։
cooperative;
cooperator.
· Calfa
Իսկ յաստուածային անձինս, որպէս Արարչակից, եւ զնոյն նմին նման գործօղ։
of the same nation, family, kind or sort;
national;
related;
homogeneous.
· Calfa
Պօղոս ... հրէից համազգի. (Գանձ.։)
that can be heard, or heard every where.
· Calfa
Ներսէս փող աստուածային՝ քաջահնչօղ եւ համալուր. (Սկեւռ. ի լմբ.։)
vn. va. to gather or put together, to muster, to collect, to convoke.
· Calfa
Քրիստոսազօր զինուորաց համախմբօղ ի հոգեւոր պատերազմին. այսինքն հաւաքիչ եւ կրթիչ կրօնաւորաց. (Շար.։)
utterly destroying, exterminating;
— քանդումն, utter ruin, extermination;
— կորուստ, total loss;
— պատուհաս, exterminator.
· Calfa
Համանգամայն կամ իսպառ կործանօղ. համայնաջինջ.
whole, entire, total, complete;
all, entirely;
together, all together, together with;
even, yet, still;
—, —իւ, totally, completely, wholly, thoroughly;
— եւ այնպէս, even though, even if, however, nevertheless;
— եւ այնպէս ոչ յագեցա՞ր, what, and you are not yet satiated?
— ասել, ասացեալ, in short, in a word.
· Calfa
Քրիստոս կենդանի՝ արքայդ համայնի։ Արքայդ համայնին։ Ծաղկեալ շնորհօք յիսուսի, փառք եւ պատիւ համայնին։ Ո՛վ երանուհի՝ պարծանք համայնի։ Պօղոս անուանի՝ քարոզ համայնի։ Գովեալ ի պարս ազգաց համայնոյ։ Խնամող համայնոյնի. (Գանձ.։ (որ են անսովոր ձեւք բանի)։)
cf. Համաջինջ.
· Calfa
ՀԱՄԱՅՆԱՋԻՆՋ որ եւ ՀԱՄԱՋԻՆՋ. Ըստ ամենայնի ջնջեալ, ջնջօղ, ջնջելով. բնաջինջ.
similarity, conformity, analogy.
· Calfa
ὀμοιότης similitudo μίμησις, μίμημα imitatio, aemulatio Նմանակցութիւն. նմանութիւն. նմանօղն լինել.
cf. Անուանակից;
name-sake.
· Calfa
Լայնաբար՝ Կրօղ զնոյնպիսի անուն յո՛ր եւ է կարգի, իբրեւ հոմանուն կամ համեմատանուն։ բերանուն, եւ այլն.
universal, general, common, public.
· Calfa
Ոչ զմասնաւոր ինչ, այլ զհամաշխարհականն եւ զյայտնին ամենեցուն։ Համաշխարհական ընթացից է քննօղ, եւ ոչ մասնաւոր ճանապարհի կուսանաց. (Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա։ Լմբ. ժղ. ՟Դ. 10։)
having the same office or function, colleague.
· Calfa
Պաշտօնակից, եւ զնոյն ինչ պաշտօղ.
destroying, exterminating all;
— կործանումն, entire destruction, extermination;
— առնել, to exterminate, to root out, to utterly destroy;
— լինել, to be totally exterminated.
· Calfa
Համայն ջնջօղ, ջնջեալ, ջնջելով. որ եւ ՀԱՄԱՋՈՒՆՋ.
brief, short, abridged, concise, succinct, summary;
peremptory;
—, —ս, —աբար, succinctly, briefly, summarily, precisely;
peremptorily;
compendium, abridgement;
final or irrevocable sentence;
— հատանել, to cut short;
— ասել, ասացից, եւ — իսկ ասացեալ, in short, in a word.
· Calfa
Բայց եթէ համառօտաբար իսկ ընդ տուօղն հրաշանալ։ Այնպէս համառօտաբար հրաժարեցուցեալ։ (Եւ իբր ա) Որ համառօտաբար բանիւն յայտնի կացուցանէ զյեղանակս. (Պիտ.։)
congeneric, homogeneous.
· Calfa
Խոհական մասին փափագօղ, եւ համասեռից նորին (առաքինութեանց). (Շ. թղթ.։)
cf. Համասուն.
· Calfa
Գրօղն, եւ առ որ գիրն էր, համիմաստ գոլով միմեանց, եւ համասնունդ. (Շ. թղթ.։)
innate, natural.
· Calfa
Ոչ բերօղ ծանրութեան բնակակիր համաստեղծս կարեաց. (Նար. կուս.։)
rapacious, ravenous, greedy.
· Calfa
ԿՐԾԼԻ կամ ԿԾԼԻ. Կրծօղ՝ որպէս զմուկն. յափշտակօղ. ագահ. գող. կծծի. կծուծ.
writing again;
twice written, transcribed, copied, written in duplicate.
· Calfa
Կրկին գրօղ։
doubly plaited.
· Calfa
Կրկնամածեալ քօղ արկանէր, եւ զաւազան ի ձեռն դնէր. (Լմբ. ի շնորհ.։)
cf. Կրպակաւետ.
· Calfa
κάπηλος tabernarius, caupo. որպէս իտ. bottegajo եւ oste. Ունօղ զկրպակ. նստօղ ի կրպակի. վաճառական. կրպակապետ, եւ պանդոկապան. խանութպան.
religious, pious, devout.
· Calfa
Բերօղ յանձին զճշմարիտ կրօնս. բարեկրօն. ճգնազգեաց.
religious, pious, devout.
· Calfa
որպէս լտ. religiosus. Սիրօղ կրօնի եւ կրօնաւորութեան. առաքինի. ճգնասէր.
friar, monk, cenobite;
— նորընծայ, novice;
— ուխտեալ, professed monk;
— լինել, to enter a convent, to take the cowl, to turn monk.
· Calfa
θρῆσκος, ἁσκητής, ἑγκρατής religiosus, temperans եւ այլն. Առանձին փութով եւ կարգոյ ճգնօղ ի կատարեալ կրօնս աստուածապաշտութեան հրաժարեալ յաշխարհային կարգաց. վանական. միաձն, միաբանակեաց կամ միայնակեաց. Սօֆի, փարսա, րուհպան, րահիպ, քեշիշ. (իբր կրօղ. ի քեշիտէն, քաշել, կրել. որպէս եւ կրօնաւորն է կրօղ, ժուժկալ, համբերօղ, խաչակիր)
to kick, to kick out, to fling out the heels;
to be refractory, to kick against the pricks.
· Calfa
Անկուշօղ, կցատող աստուածային օրինացն, որ աւետարանական շնորհացն կիցս ընկենոյր. (Սեբեր. ՟Ժ՟Ա։)
cf. Կցատեմ.
· Calfa
Անկուշօղ, կցատող աստուածային օրինացն, որ աւետարանական շնորհացն կիցս ընկենոյր. (Սեբեր. ՟Ժ՟Ա։)
shabby, beggarly, mean, stingy, scurvy, niggardly, close-fisted, covetous, sordid, miserly.
· Calfa
(իբր ԿԾԿԵԱԼ. տե՛ս եւ ԿՑՐԵԼ, եալ) μικρολόγος, σμικραλόγος levissimis deditus, avarus. Ռիշա. ագահ. ի շնչին իրս հոգ տարօղ. խըսխըս.
communication, participation, relations, connexion, association;
accompaniment, concert;
— կենաց, company, society;
— արեան, consanguinity, affinity;
— չարեաց, the being an accomplice;
ճանապարհ կցորդութեան, roads, means of communication;
— ունել ընդ ումեք, to be connected, in communication with, to form a connexion with;
in compliance with.
· Calfa
Տարագրեաց զնա ի հաղորդութենէ կցորդութեան։ Կցորդութիւն սրբութեան, կամ օրհնութեան, հոգւոց, արեան, բնութեան, մարմնոյ, եւ այլն։ Կցորդութեամբ ժողովրդեանն, կամ կցորդութեամբ դպրի իմոյ պօղոսի (այսինքն միաբան, զոյգ ընդ), եւ այլն. (Եւս. պտմ.։ Ագաթ.։ Նար. Լմբ.։ ՃՃ.։)
rhapsody;
passage or extract from, part of a poem, canto;
book, chapter.
· Calfa
Հագներգութիւն է մասն քերթածաց՝ ներպարառեալ ստորադրութիւն (այսինքն պարունակօղ զենթադրութիւն ինչ)։ Եւ ոգեալ է հագներգութիւն՝ ի հագնելոյ կարկատուն բանս, եւ կամ ի սարդենի մահակէ պար գալով երգել զհոմերական քերթուածսն. (Թր. քեր. ըստ հյ։)
to cough;
անդադար —, to do nothing but cough;
հազաց զգիշերն ողջոյն, he coughed all night.
· Calfa
Ընդ հազելն բերէր խօղ, եւ թքանէր. (Վրք. հց. ձ։)