Definitions containing the research օղ : 5283 results

Մօրուեղ, աց

adj.

bearded, long-bearded or thick-bearded.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զմօրուս՝ մանաւանդ զերկայն. մօրուքւոր.


Յագեցութիւն, ութեան

s.

cf. Յագեցումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բանին յագեցմանէն փախեաք. քանզի յագեցումն բանի պատերազմօղ է լսելեաց. (Ածաբ. մկրտ. յորմէ եւ Համամ առակ.։)


Յագեցումն, ման

s.

satiety, surfeit, repletion;
պատառիլ ի յագեցմանէ, to burst with eating.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բանին յագեցմանէն փախեաք. քանզի յագեցումն բանի պատերազմօղ է լսելեաց. (Ածաբ. մկրտ. յորմէ եւ Համամ առակ.։)


Յախորտ

adj. s.

bold, audacious;
audacity, boldness;
cf. Խուժդն.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա եթէ ի կարի ինչ ի խժդան եւ յախորտի կայցեն (հերձուածողք), լուիցե՛ն Պօղոսի՝ որ ասէ. (Սեբեր. ՟Ե։)


Յածուն

adj.

vagrant, wandering.

· Calfa

NBHL (1)

ῤέμβη, ῤέμβος, ῤεμβασμός, περιφέρεια circumagitatio, circumlatio, evagatio, aberratio ἁποπλάνησις circumerratio. Իբր Յածող, եւ Շարժուն. կամ յածօղ զաչս.


Յականեմ, եցի

va.

to look at, to gaze upon, to look intently at;
to survey, to watch.

· Calfa

NBHL (2)

Գաւառապետաբար յականէ։ Շուրջ գալով յականէ՝ ոչինչ մասն թողեալ նորա անզննին։ Զամենայն ինչ յականես այցելութեամբք, եւ դէտդ ումեք ոչ երեւիս։ Ամենայն անսուտ, մարգարէ՝ կոչիւր տեսանօղ կամ յականօղ ըստ հոգւոյ. (Փիլ.։)

Աչք տեսանողական եւ յականօղ ես սրբեցելոց ժողովրդեանն Աստուծոյ. (Տօնակ.։)


Յակոբիկ

adj. s. Dioscorian.

· Calfa

NBHL (1)

Ասորիք հետեւօղք Յակոբայ ծանծալոս կոչեցելոյ, կամ դիոսկորեանք.


Յահուր

cf. Յախուռն.

· Calfa

NBHL (1)

Յահուր եւ անպատկառ բարբառովքն։ Յանդուգն եւ յահուր բերանով։ Յահուր բարուք։ Խօսիւք յահուր։ Մի՛ յահուր, մի՛ զրկօղ, մի՛ յանդուգն։ Յահուր շարժմամբ վնասիցէ. (Շ. թղթ.։ եւ ՟Գ. Յհ. ՟Ե։ Մաշկ.։ Կանոն.։ Մխ. դտ.։)


Յաղթ

adj.

great, large, huge, enormous, gigantic, vast, immense;
strong;
powerful, mighty, victorious;
much, many, abundant, considerable.

· Calfa

NBHL (2)

ՅԱՂԹ. որպէս Յաղթօղ. մեծ. զօրաւոր. վիթխարի. բարձրահասակ. քաջ. վսեմ.

πολύς, -λλή, -λύ multus, -a, -um. Արմատ Յաղթելոյ, որպէս Յաղթական կամ յաղթօղ յիմիք կարգի՝ մեծութեամբ, վսեմութեամբ, բարձրութեամբ, բազմութեամբ, զօրութեամբ եւ այլն. (լծ. թ. ալթ էթմէք կամ այագ ալթընա ալան. լտ. ա՛լթուս, բարձր, եւ խոր. եւ պրս. սախթ, քաջ եւ մեծ, եւն). Վարի որպէս Բազում. բազմաւոր. յորդ. ահագին. ընդարձակ. (յ. բօլի՛, բօլլի՛ ).


Յաղթազգեաց

adj.

victorious.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՂԹԱԶԳԱԾ, մանաւանդ՝ ՅԱՂԹԱԶԳԵԱՑ. νικηφόρος victor, supeans, antecellens, victoriosus. Որ զգեցեալ է կամ կրէ յինքեան զյաղթութիւն. յաղթական. յաղթօղ. վեհագոյն.


Յաղթական, ի, աց

adj. s.

triumphal, victorious, triumphant;
triumpher, conqueror, subduer;
— լինել, to triumph over, to conquer;
to excel;
— երգ, triumphal song, epinicion.

· Calfa

NBHL (1)

νικητής, νικητήριος, ἑπινίκιος ad victoriam pertinens. եւ բայիւ νικάω, ἱσχύω vinco, valeo. Յաղթօղ. զօրագոյն. վերագոյն. յաղթազգեաց. ուստի ՅԱՂԹԱԿԱՆ ԼԻՆԵԼ՝ է Յաղթել.


Յաղթաջուր

adj.

flowing rapidly, torrential, impetuous.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զյաղթ ջուր՝ խոր, կամ բազում.


Յաղթասէր

adj.

eager to win;
contentious, quarrelsome, litigious.

· Calfa

NBHL (1)

φιλόνικος rixae sive superationis studiosus, contentiosus. Սիրօղ յաղթութեան. որ սիրէ եւ նկրտի յաղթօղ հանդիսանալ ի կռիւս եւ ի հակառակութիւնս.


Յաղթասիրեմ, եցի

vn.

to desire to conquer;
to delight in strife or quarrelling, to dispute, to contest.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղթասիրօղ խօսք. (Բրս. արբեց.։)


Յաղթատուր

adj.

giving the victory.

· Calfa

NBHL (1)

βραβευτής arbiter. Տուօղ եւ առիթ յաղթութեան, կամ յաղթանակի. հանդիսադիր.


Յաղթեմ, եցի

va.

to vanquish, to overcome, to conquer, to subdue, to subjugate;
to surpass, to excel, to prevail over;
— պատերազմի, to conquer, to triumph;
— ցաւոցն, to overcome or master one's grief or sorrow;
— ամենայն դժուարութեանց կամ ներհակաց, to overcome all sorts of difficulties, to surmount every obstacle;
— անձին, կամ կրից անձին, to conquer oneself, to get the victory over self;
to overcome or subdue one's passions;
— ի դատաստանի, to gain one's cause.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղթեսցես ի դատել քում. կամ յաղթօղ ի դատել քեզ։


Յաղթկու

cf. Յաղթող.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՂԹԿՈՒ ԼԻՆԵԼ. ὐπερνικάω, κρατέω, ἑπικρατέω exsupero, praevaleo, potior, supero. (գրի եւ Յաղթու. իբր յաղթիչ) Յաղթական կամ յաղթօղ հանդիսանալ. յաղթել. յաղթահարել. տիրել. զօրանալ ի վերայ.


Յաղթողական, ի, աց

cf. Յաղթական.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ անկ է յաղթողաց, եւ յաղթութեան. յաղթական. յաղթօղ.


Յաճախ, աց

adj. adv. s.

frequent, continual, incessant;
prolix, long;
much, full, copious, abundant;
frequently, often, continually;
too much, too many;
—ք, continuity, perpetuity;
հացք —աց, shewbread.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածն՝ զոր դուն պաշտես յաճախ, կամ յաճախ պաշտէիր։ Մեք եւ փարիսեցիքն պահեմք յաճախ։ Ի խօսելն Պօղոսի յաճախ.եւ այլն։


Յաճախապէս

adv.

cf. Յաճախ.

· Calfa

NBHL (1)

Յաճախապէս ուղղագոյն յարմատոյն եղեգնաձեւ ի վեր ընթանալով ցօղուն շուշանին. այսինքն իբր ի բազումս, սովորաբար. (Նիւս. երգ.։)


Յամեմ, եցի

vn. va.

cf. Յամենամ;
cf. Յամեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որչափ յամէ ոք ի հաղորդութենէ, ուրախանան դեւք. զի դիւրորսալի է նոցա հեռացեալն ի փրկական խորհրդոյն. (Խոսր.։ Յամելի. իբր յամեցօղ. Սեբեր.։ Վեցօր.։)


Յամրածին

adj.

born late.

· Calfa

NBHL (1)

Յամրածնիցն մոլեալ իմն կատաղին (գթով սիրոյ) ի վերայ ծնօղքն. (Փիլ. իմաստն.։)


Յայնկոյս

prep. adv. over, on, on the other side, beyond, on that side;
անցանել —, to cross over, to pass by, to go beyond;
անցանել — այրարատայ, to pass Ararat;
անցանել — եփրատայ, to cross the Euphrates;
cf. Կոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եհաս ոմն ի զերծելոց անտի, եւ պատմեաց աբրամու յայնկոյս կացելոյ. (Ծն. ՟Ժ՟Դ. 13.) ուր յն. περάτης եբր. էպերի. (լծ. թ. պէրի ). ուստի համարին ոմանք զանունս եբրայեցի։ (Ի յն. ձայնէ անտի բէ՛րաս, որ է եզր, ծովեզր, եւ հանդիպակաց կողմն Կոստանդինուպօլսոյ ի լտ. կոչի բէ՛րա. եւ թ. պէյօղլու )։


Յայպանաս, ի

adj. s.

despising, scorning, contemning;
despite, disdain;
outrage;
— ասել, to injure, to outrage, to affront;
to curse.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՅՊԱՆԱՍ կամ ՅԱՊԱՆԱՍ. Բառ անյայտ՝ որպէս Չար սատանայ. կամ թ. եապանա. վայրենի. (իսկ լտ. թարգ. իմանայ Այպանօղ)


Յայտական, ի, աց

adj.

evident, apparent, plain, visible, manifest, clear;
expressive, significative.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՅՏԱԿԱՆ. δηλωτικῶς declarativus. Յայտարարօղ, երեւեցուցիչ. նշանակիչ.


Յայտանշան

adj.

expressive, significative.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտնի նշանակեալ. քաջայայտ. եւ Յայտարարօղ նշանակութեան եւ խորհրդոյ իրիք.


Յայտապատում

adj. adv.

narrated or narrating clearly;
expounding clearly;
evidently, clearly;
— առնել, to narrate clearly;
to explain, to expound.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտնի պատմօղ, պատմեալ, եւ պատմելով.


Յայտարար, աց

adj. s. arith.

declaratory;
distinctive, characteristic;
demonstrator;
denominator;
exponent.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՅՏԱՐԱՐ ՅԱՅՏԱՐԱՐԱԿԱՆ. Յայտարարօղ. ծանուցանօղ յայտնապէս. հրատարակիչ. յայտական. հանդիսացեալ.


Յայտնաբան

adj.

expounding, explaining, exposing;
clear, perspicuous, obvious, plain.

· Calfa

NBHL (1)

ἑμφαντικός, ἑμφατικός significans cum emphasi. Յայտնաբանօղ. յայտնաբանիչ. բացատրօղ. թարգման.


Յայտնաբանիչ, չի, չաց

s.

expounder, interpreter.

· Calfa

NBHL (1)

ἑκφάντωρ, ἑκφαντορικός expressor, enarrator, interpres. որ եւ ՅԱՅՏՆԱԲԱՆ. Բացատրօղ. մեկնիչ. թարգման.


Յայրատ, ից, աց

adj. adv.

impudent, immodest, wanton, unchaste, lecherous, lascivious, lustful, lewd, obscene;
— or —ս, impudently, unblushingly, immodestly, lewdly, lustfully, obscenely.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ յայրատ եւ ընդ վաւաշոտ կնոջ։ Ի բա՛ց կաց ի դրացդ դու յայրատ։ Յայրատս եւ անամօթս կազմեն զտեսօղս. (Ոսկ. յհ. Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. մտթ.։)


Յանգ, աց

cf. Յանկ.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ակն յոռի՝ անգայտ եւ բիրտ՝ կարօղ է լինել գեղեցիկ, հանդարտ, եւ մեղմ, եւ զգօն, եւ յանգ։ Զարմատս բարութեանց յանձին ունէին, եւ միտս յանգս, եւ կամս հաճոյականս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 9. 20։)


Յանգական, ի, աց

adj.

rhymed;
accomplished, finished, ended.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՆԳԱԿԱՆ ՅԱՆԿԱԿԱՆ. λήγων desinens τέλειος perfectus. Ունօղ զյանգ կամ զվերջ այսպիսի կամ այնպիսի. աւարտական. եզերեալ. կատարեալ.


Յանգեմ, եցի

vn. va.

to be ended, finished, bounded;
to drive at, to tend to, to come to, to be reduced, to dwindle, to result;
to discharge, to flow or to fall into, to empty itself. cf. Յանգեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Արժա՛ն է հայել, թէ յո՛ր յանգեաց իմացումն՝ Պօղոսի ձայնն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Յանդգնարար

adj.

acting rashly.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա ուրեմն ո՛չ օտար է Պօղոս, եւ ոչ նորեկ ոք, եւ ոչ յանդգնարար, թէ ի բազում ամաց հետէ զդատաւորն, եւ այլն։ (Ոսկ.գծ.։)


Յանդգնիմ, եցայ

vn.

to dare, to be bold enough, to be audacious to do or say any thing, to have the hardihood or boldness to, to arrogate, to presume, to grow insolent or saucy;
to venture, to attempt, to run the risk.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր յանդգնեցաւ սիրտ քո։ Յանդգնին գալ ի վերայ մեր։ Յանդգնեցան ոմանք ի շրջօղ հրէիցն։ Սէր ոչ յանդգնի (յն. ոչ անամօթի). եւ այլն։ հ.ն. ՅԱՆԴԳՆԻՄ. հ.ն. Իշխել առնել ինչ ընդդէմ այլոյ.


Յանդիմանիչ, չի, չաց

s.

faultfinder, censurer, admonisher;
discover;
demonstrative.

· Calfa

NBHL (2)

Դաւաճանօղ յանդիմանչացն լինին. (Շ. ատեն.։)

ՅԱՆԴԻՄԱՆԻՉ. παρεστηκώς exponens, exhibens. որպէս Յանդիման կացուցիչ, ի յայտ ածօղ.


Յանկարծածին

adj.

happening suddenly or unexpectedly;
momentaneous, of short duration.

· Calfa

NBHL (1)

Ուստի՞ կարօղ է լուսաւորս այս զանչափ մեծութիւն երկրի միովն երեւելով՝ յանկարծածին ժամովն լուսաւորել։ Անհամար եւ յանկարծածին րոպէիւք սահմանեցին զծնունդս այնոցիկ՝ որ ծնեալն լինին. (Վեցօր. ՟Զ։ եւ Շիր.։)


Յանկարծաշարժ

adj.

moved or moving suddenly.

· Calfa

NBHL (1)

Յանկարծ շարժեալ կամ շարժօղ.


Յանձանձիչ, չի, չաց

s.

careful person, provider, protector, manager, director.

· Calfa

NBHL (2)

Մի թէ որդիք ո՞չ իցեն Իսրայէլի, կամ յանձանձիչ չիցէ՞ նոցա. իմա՛ հոգացօղ հայրաբար, կամ ըստ այլոց՝ ընդունօղ ժառանգութեան, ժառանգ։

παραληψόμενος, ἁντιληψόμενος , ἑπισκεψέμενος, ἑπισκέπτης acceptor, susceptor, curator, procurator, visitans ἁναψυχή refrigeratio, recreatio. Որ յանձանձէ. խնամակալ. դարմանիչ. այցելու. հոգաբարձու. վերակացու. ոստիկան. ընդունելի՝ այսինքն ընդունօղ. վասն այսորիկ յասելն (Երեմ. ՟Խ՟Թ. 1.)


Յանձնառութիւն, ութեան

s.

acceptance, acceptation, consent, engagement, avowal, approbation.

· Calfa

NBHL (1)

Զյանձնառութիւն բռնադատէք օրինաց, որոց ոչ եմք եղեալ ընդունօղ։ Զոր եւ առնէր ըստ յանձնառութեանն իւրոյ. (Փարպ.։)


Յանցեմ, եցի

vn.

cf. Յանցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յուլիանոս յանցող. այսինքն ուրացօղ. (Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Ա. Տէր Իսրայէլ. փետր. ՟Թ.։)


Յանցումն, ման

s.

cf. Յանցանք.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղն Աստուծոյ ի բոլոր սրտէ՝ զյանցմունս նախնեացն՝ ի՛ւր վարկանիցի. (Նար. ՟Կ՟Ա։)


Յետսամիտ

adj.

crossgrained, wrongheaded, perverse;
foolish, stolid, half mad.

· Calfa

NBHL (1)

Յետնեալ մտօք. եւ Յետս ընդդէմ խորհօղ. հակառակ.


Յերկուանամ, ացայ

vn.

to doubt, to have doubts, to mistrust, to hesitate, to waver, to be in suspense;
to suspect.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում անգամ յերկուանալի իրօք եւ անուամբք (վարի)։ Երկմիտ եւ յերկուանօղ (է) անզգամն։ Մարդն յերկուանօղն բնութեամբ. (Փիլ.։)


Յերկուացուցանող

adj.

causing doubt;
disheartening.

· Calfa

NBHL (2)

Որ տայ յերկուանալ. երկաբեյցուցանօղ. լքուցիչ.

Եհաս ի վերայ իմ պատերազմաւ յերկուացուցանօղ դեւս այս։ Զգուշանան ի չարութեանց յերկուացուցանօղ դիւէս յայս. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Յիմարարար

adj.

causing madness, driving mad;
intoxicating.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ յիմար առնէ կամ յիմարեցուցանէ. խենդեցնօղ.


Յիշատակարար

adj.

memorial, preserving the memory of.

· Calfa

NBHL (1)

Որ առնէ զյիշատակ այլոց. յիշօղ վախճանելոյն.


Յիշատակաւոր

adj.

memorable.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյր կայցէ յիշատակ կամ յիշատակօղ։ (Լմբ. պտրգ.։)


Յիշելիք, լեաց

s.

keepsake, souvenir, memento, love-token;
mass-dues.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԻՇԵԼԻՔ լեաց. գ. μνημόσυνον memoriale, memoria. Իրք տուեալք եւ առեալ ի յիշել զտուօղն. յիշատակ. առ ի յիշատակէ.