Definitions containing the research օղ : 5283 results

Ձայնարձակ

adj.

aloud;
sonorous.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ պօղոսի ձայնարձակ բարբառովն բողոք բարձեալ. (Կանոն.։)


Ձայնաւոր, աց

adj.

vocal;
s. gr. vowel;
* — պատարագ, high-mass

· Calfa

NBHL (1)

Ի բարբառելն ձայնաւոր եւ քաջահնչօղ էր (շնչերակն պօղոսի). (Նիւս. երգ.։)


Ձանձրանալի

adj.

tiresome, tedious, fastidious, troublesome;
disgusting, cloying.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Ձանձրացօղ. ձանձրացկոտ.


Ձգիչ

adj.

attractive;
overpowering, winning;
— զօրութիւն, attractive power, attraction.

· Calfa

NBHL (1)

Ձգօղ. ձգողական. քարշօղ. քաշօղ.


Ձգողական, ի, աց

cf. Ձգիչ.

· Calfa

NBHL (1)

ἐλκτικός, παρέλκων extracticus, attrahens προτείνων porrigens. որ եւ ՁԳԱԿԱՆ. Ձգիչ. քարշողական. եւ Կարկառիչ. քաշօղ, քաշելու. եւ երկնցընելու.


Ձեռագործ, աց

adj. s.

made with hands, manual, artificial;
manufacturing, mechanical;
manufacture, handiwork.

· Calfa

NBHL (1)

ՁԵՌԱԳՈՐԾ. իբր Գործօղ ձեռօք. ձեռագէտ.


Ձեռնագէտ

s.

cf. Ձեռագէտ;
chiromancer, palmister.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ եւս՝ Գէտ, այսինքն գիտօղ ձեռի ի հմայել եւ ի գուշակել։ Ուստի յաջորդ բառն։


Ձեռնադրութիւն, ութեան

s.

laying on of hands, ordination;
consecration;
anointing, coronation.

· Calfa

NBHL (2)

Որոյ ձեռնադրութեամբն հոգին տուեալ լինէր. (Ոսկ. ներբ. պօղ.։)

Ի դամասկացոյն անանիայէ զշրտումն աչացն (պօղոսի) բճշկել՝ ձեռնադրութեամբ նորա. (Նար. երգ.։)


Ձեռնածու, աց

s.

juggler, conjurer, wizard;
mountebank, tumbler.

· Calfa

NBHL (1)

գրի եւ ՁԵՌԱԾՈՒ. Դիւթ. վհուկ. կիւս. կախարդօղ կամ հմայօղ՝ ածելով եւ յածելով զձեռս ի վեր եւ ի դայր. կամ զմանկուն ի վերայ ձեռաց. կախարդ.


Ձեռնաձգութիւն, ութեան

s.

cf. Ձեռնձգութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռնաձգութիւն սպանօղ. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)


Ձեռնաձիգ լինիմ

sv.

to stretch out the hand;
to make an attempt on, to encroach.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռնաձգութիւն սպանօղ. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)


Ձեռնկալու, աց

adj.

lending a hand, assisting, succouring;
— լինել, cf. Ձեռնկալեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՁԵՌՆԿԱԼՈՒ կամ ՁԵՌԸՆԿԱԼՈՒ. ἁντιλαμβανόμενος , ἁντιστηρίζων apprehensor, susceptor, auxiliator, confirmans. Որ կալեալ ունի զձեռանէ այլոյ. ձեռնտու. օգնական. զօրավիգն. պաշտպան. ձեռքէն կամ ձեռք բռնօղ, թեւ թիկունք.


Ձեռնհաս

adj.

able, capable;
— լինել, գտանիլ, to be capable, able, clever, endowed with ability, cf. Կարեմ;
to be within reach of, in the way to.

· Calfa

NBHL (3)

ՁԵՌՆՀԱՍ ԼԻՆԵԼ. ἱσχεῖν valere εὑπορέω abundo եւ այլն. Կարել. կարօղ լինել. զօրել. բաւել. ձեռքը հասնիլ, ձեռքէն գալ.

Ոյր ձեռն հասանէ առ առնել ինչ. կարօղ. բաւական. ճոխ.

Ունեւորաց եւ ձեռնհասից ամենայն մարդիկ իցեն սիրելիք (այսինքն սիրօղք). (Ոսկիփոր.։)


Ձեռնտու

adj.

lending a hand, helping, succouring, aiding, assisting;
contributing, favourable;
— լինել, to cooperate, to lend a help, to succour, to aid, to assist, to relieve, to contribute, to second, to favour.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռն տուօղ. ձեռնկալու. օգնական. սատար.


Ձեւանամ, ացայ

vn.

cf. Կերպարանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձեալք (յաղթութեամբ՝) ձեւանային ցնծութեամբ։ Ձեւանայր ոչ ըստ շահասէր յափշտակօղ անիրաւութեանցն սովորութիւն. (Պիտ.։)


Ձեւիչ, չի, չաց

s.

scissors.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս ձեւչով բանին հատանէր զմահացու ախտն. (այլեւ զգեստ զքրիստոս զգեցուցանէր. Պրոկղ. ներբ. ղկ.։)


Ձիաբոյծ, ուծից

s.

horse-breeder.

· Calfa

NBHL (1)

ἰπποτρόφος, ἰπποκόμος qui equos alit, equorum nutritor, vel curator, equiso, agaso եւ այլն. որպէս Բուծիչ ձիոց. դարմանօղ գրաստուց. ախոռապան. կուապան. եւ Տէր ձիոց, որ տայ պահել եւ բուծանել.


Ձիագլուխ

adj.

horse-headed.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զգլուխ ձիոյ. որպէս դնի ի յն.


Ձիակերպ

adj.

horse-shaped.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ՁԻԱՁԵՒ, ՁԻԱՆՄԱՆ. Ունօղ զկերպարանս իմն ձիոյ. որպիսի է ձիագետի.


Ձիանդամ

adj.

whose issue is like the issue of horses, excessively luxurious.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զանդամ կամ զանսանձ ցանկութիւն հանգոյն ձիոյ, եւ ձիոց. ըստ յն. ամօթոյք ձիոց. αἱδοῖον ἴππου.


Ձիասէր

adj.

loving horses, fond of horses, of riding.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ զձի ի հեծանել. իսկ նմանութեամբ՝ Ցանկասէր.


Ձիատած

cf. Ձիաբոյծ.

· Calfa

NBHL (1)

Տածօղ զձի. ձիաբոյծ.


Ձիաւոր

cf. Հեծեալ.

· Calfa

NBHL (1)

ἰππεύς eques. Ունօղ ընդ իւրեւ զձի. հեծեալ. ձիական. ասպետ.


Ձիթահան

adj. s.

pressing olives;
—ք, olive-press;
oil-mill.

· Calfa

NBHL (1)

Հանօղ զձէթ, եւ հանելն զձէթ. կամ ձիթագործութիւն.


Ձիր, ձրից

s.

gift, grace, present, boon;
faculty, talent;
privilege, advantage;
մի՛ ի —ս ինչ եւ ի շնորհս խօսել, not to adulate or flatter;
— պերճախօսութեան, the gift of eloquence.

· Calfa

NBHL (1)

Րաբունեացն պետ, եւ ձիր իմաստից տէր յիսուս. (Նար. գանձ եկեղ.) իմա՛, պարգեւատու կամ ձիրօղ իմաստութեան։ cf. ՁՐԻ։


Ձիւնակերպիկ

adj.

snowlike.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ կամ ունելով զնմանութիւն ձեան.


Ձիւնակիր

adj.

carrying snow.

· Calfa

NBHL (1)

Կրօղ կամ բերօղ ձիւնս ի պէտս արքունեաց.


Ձիւնանման

adj.

snow-like.

· Calfa

NBHL (1)

Ամպ ամարայնւոյ՝ ցօղ ձիւնանման. (Տաղ.։)


Ձկնակեր, աց

s. adj.

ichthyophagist, fish-eater;
feeding on fish.

· Calfa

NBHL (1)

ἱχθυοφάγος qui pisces comedit, qui piscibus vivit. Կերօղ ձկանց. որ առաւել ձկամբք կեայ.


Ձկնակերպ

adj.

fish-like;
fish-shaped.

· Calfa

NBHL (1)

ἱχθυοειδής pisci similis. Ունօղ զկերպարանս կամ զնմանութիւն ինչ ձկան.


Ձորալիր

adj.

inundating or overflowing valleys.

· Calfa

NBHL (1)

Զեղեալն ի ձոր մինչ ի լնուլ զայն. յն. ի ձորն քարշօղ.


Ձորձահերձ

adj.

rending one's garments.

· Calfa

NBHL (1)

Հերձօղ զձորձ իւր. զօձիս պատառեալ.


Ձուլեմ, եցի

va.

to cast, to smelt, to found;
to freeze, to harden by cold;
to solidify;
—եսցեն զսուսերս իւրեանց ի խոփս, they shall turn their swords into ploughshares.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ընդունիցի ոք զարծաթ եւ զպղինձ, զերկաթ եւ զկապար ի մէջ հնոցի, փչել ի նա հուր, եւ ձուլել։ Հաւաքեցից եւ ձուլեցից զձեզ։ Եւ ձուլեսջիք ի մէջ նորա, զոր օրինակ ձուլեսցի արծաթ ի մէջ բովոյ։ Ձուլել խարիսխ պղնձի, կամ օղամանեակս ոսկիս, սիւնս. կամ զսուսերս ի խոփս. եւ այլն։


Ձուլիչ, չի, չաց

cf. Ձուլող.

· Calfa

NBHL (1)

χωνευτής conflator. Որ ձուլէ. թափօղ.


Ձրձիտ

adj.

rapacious, lacerating.

· Calfa

NBHL (1)

σταράκτης lacerator. Որ ձրձէ. յափշտակիչ. գիշատիչ. պատառօղ. բզըքտօղ.


Ձօնիչ, չի, չաց

adj.

offering;
consecrating.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ձօնէ. նուիրօղ. մատուցանօղ. քուրմ, եւ քահանայ.


Մտախաբ, աց

adj.

deceitful, deluding, seducing.

· Calfa

NBHL (1)

φρεναπάτης impostor, seductor. Խաբօղ զմիտս՝ զայլոցն կամ զիւրն. խաբեբայ. պատիր. եւ Խաբեալ մտօք.


Մտախոյզ

adj.

investigating, examining.

· Calfa

NBHL (1)

Մտօք խուզօղ. հետաքննօղ.


Մտածութիւն, ութեան

s.

thought, meditation, consideration, reflection, idea, imagination, fancy;
ըստ իմում մտածութեան, as far as I can judge, according to my idea.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդկային մտածութիւն կամ մտածութիւնք։ Ըստ իմում մտածութեան։ Որքան ինչ ի մերս եկն մտածութիւն։ Բազմաժամանակեայ մտածութիւն իւր։ Մեք որպէս անհաս եղեալ մտածութեամբ՝ լռեմք։ Սիրօղք վերնում վիճակին՝ առանց յետնոցն մտածութեան։ Ի մտածութիւն գամք արարչին. (Դիոն.։ Յհ. կթ.։ Փիլ.։ Իգն.։ Փարպ.։ Խոր.։ Նար.։ Սահմ.։)


Մտահաճոյ

adj.

pleasing, agreeable, to one's liking;
condescending, meek.

· Calfa

NBHL (1)

Իւրաքանչիւր ամուսին՝ զուգակցացն լինել մտահաճոյ։ Սիրելիք աստուծոյ, եւ մտահաճոյք արանցն։ Եթէ մտահաճոյ ոչ է (զաւակն), եւ ոչ մանկութեան ողորմի (ծնօղն). (Պիտ.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է. եւ ՟Գ։)


Մտանելի, լւոյ, լեաց

adj.

entering, going in.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Մտանօղ. մտեալն.


Մտանեմ, մտի, մուտ

vn.

to enter, to go or come in, to introduce, insinuate or intrude oneself;
to penetrate into, to slip in;
— առ ոք, առաջին ուրուք, to present oneself, to call on, to visit;
— աղօթից առաջի ուրուք, to be heard, hearkened to;
— առ ումեմն, to be a guest, to receive hospitality, to be lodged;
— առ կին, to know a woman;
— ի վերայ օտարի ամուսնոյ, to commit adultery;
— ի or ընդ գիրկս, ընդ աղեղն, to bend a bow;
ի դատաստան, ի դատ —, to sue, to bring an action against, to summon before a magistrate or court of justice;
ընդ դատաւորաւ —, to act the judge;
ընդ երկիր —, to plunge into an abyss, to be engulfed, swallowed up;
ընդ գետին —, to be overwhelmed with shame, to hide one's confusion under the earth;
— ի ծառայութիւն, to enter a person's service, to serve;
— յորդեգրութիւն, to be adopted;
երաշխաւոր —, to guarantee, to become security;
— ի պայքար, to dispute, to contest;
ի փորձ —, to prove, to try, to make an experiment;
— ընդ մերով մարդկութեամբս, to be clothed with our humanity;
ի քուն —, to be overcome with sleep, to sleep, to lay to sleep;
— արեգական, to go down, to set;
ընդ քիրտն —, to sweat, to work hard, to give oneself much trouble;
— ի նաւ, to embark, to go on board a vessel;
— ընդ անձին, to be at enmity with oneself;
— ընդ լծով or — ընդ ձեռամբ ուրուք, to submit, to become subject to;
— դիւի ի մարդ, to possess;
— ի ճաշ, to sit or be at table.

· Calfa

NBHL (1)

Մտի առ փարաւոն։ Եմուտ պօղոս ընդ մեզ առ յակոբոս։ Նա մտեալ է առ սիմոնի ումեմն խաղախորդի։ Մտէ՛ք առաջի նորա։ Ելանել ի մարմնոյ աստի, եւ մտանել առ աստուած.եւ այլն։


Մտառու, աց

adj.

of good comprehension, intelligent.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միտ առօղ. ուշիմ. մտավարժ. մտացի. եւ Մտառական.


Մտացի, ցւոյ, ցեաց

adj.

reasonable, rational, sensible, intelligent, wise, judicious.

· Calfa

NBHL (1)

νοῦν ἕχων, νοήμων mentis compos, intelligens, prudens, sollers, acutus. Միտս ունօղ. տիրապէս մտաւոր. մտավարժ. հանճարեղ. բանիբուն. ուշեղ. ուշիմ. խելք ունեցօղ, խելացի.


Մտերիմ, րմի, մաց

adj. s.

intimate, cordial, confident, familiar;
favourite;
— ծառայ, true or faithful servant.

· Calfa

NBHL (1)

γνήσιος genuinus, germanus, sincerus. Հաւատարիմ մտօք. հարազատ. ընտանի. խորհրդապահ. սեռն եւ սերտ. սրտակից. սիրելի. բարեկամ. եւ Բարեկամական. մտերմական. միամիտ. սրտանց սիրելի ու սիրօղ.


Մրգաբեր, աց

adj.

fruit-bearing, fructiferous;
loaded with fruits;
— ծառ, fruit-tree.

· Calfa

NBHL (1)

καρποφόρων fructiferus, fructificans եւ ἁκρόδρυον fructus arboreus, nux, bacaa. Բերօղ կամ տուօղ զմիրգս. պտղաբեր. պտղատու ծառ. ըստ յն. նաեւ պտուղ ծառոց. (որպէս թարգմանի ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 34։)


Մրճաւոր

s.

pioneer;
digger, delver.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ եւ վարօղ զմուրճ.


Մրրկաբեր

adj.

gathering, threatening, stormy, tempestuous.

· Calfa

NBHL (1)

Բերեալ որպէս զմրրիկ. մրրկեալ. կամ բերօղ յինքեան զմրրիկ.


Մրցական, ի, աց

cf. Ըմբիշ;
cf. Ըմբշական.

· Calfa

NBHL (1)

ἁθλητήρ, ἁθλητικός certator, athleta, athleticus πυκτικός ad luctam sive pugilatum aptus. Մրցօղ. որ կարէ մուցացի կռուիլ. ըմբիխ. եւ Որ ինչ ա՛նկ է մրցողաց.


Մօտագնաց

adj.

accompanying, proceeding together, or in proximity.

· Calfa

NBHL (1)

Որ մօտ գնայ, ի մօտուստ ընթացօղ.