Definitions containing the research օղ : 5283 results

Կրծաբախ

adj. adv.

penitent;
bigot;
beating the breast.

· Calfa

NBHL (1)

Բախօղ կամ բախելով զկուրծս.


Նեղանամ, ացայ

vn. fig.

cf. Նեղասրտիմ;
to be narrowed;
to become impoverished, to be reduced to misery.

· Calfa

NBHL (1)

Ժողովուրդն նեղանայր ընդ այն։ Փակեաց զդուռն, կարծելով՝ թէ նեղանայ պօղ. (Հ. յնվր. ՟Ժ՟Ե.։ Հ. դեկտ. ՟Է.։)


Նենգագործ

adj.

cf. Նենգաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιβουλεύσας, ἑπιβουλεύων insidiator ἑπίβουλος insidiosus. Որ նենգ գործէ. նենգաւոր, դաւաճան. դաւօղ. խարդախօղ. դարանակալ. չարախոհ (անձն, միտք, իր).


Նենգախոշոշ

adj.

killing by surprise or treachery, guileful, assassinating.

· Calfa

NBHL (1)

Որ նենգաւ խոշոշէ՝ սպանանէ. դաւօղ.


Նենգաւոր, աց

adj.

fraudulent, cunning, wily, sly, insidious;
gloomy, sullen, saturnine;
treacherous, disloyal, perfidious, felonious;
roguish, swindling.

· Calfa

NBHL (1)

δόλιος, δολερός dolosus, fraudulentus. Նենգօղ. նենգով լի. դաւաճան. խարդախօղ. նենգաժէտ. նենգական.


Նենգիչ, չի, չաց

adj.

knavish, roguish, cheating, crafty;
falsifying, forging;
stealing.

· Calfa

NBHL (1)

δολόων, ἑπιβουλεύων dolose agens, insidias parans. Որ նենգէ. դաւօղ. դաւադիր.


Նենգութիւն, ութեան

s.

fraud, trick, artifice, craftiness, slyness, cheating;
duplicity, deception, trickery, knavery;
disloyalty, perfidy, felony, treason;
swindling, roguery.

· Calfa

NBHL (1)

Եկն եղբայր քո նենգութեամբ, եւ առ զօրհնութիւնս քո։ Պատասխան ետուն նենգութեամբ, եւ առ զօրհնութիւնս քո։ Պատասխանի ետուն նենգութեամբ։ Նենգութեամբ կալցին զՅիսուս, եւ սպանցեն։ Ամենայն բարեկամ նենգութեամբ գնայ։ Որովայան նորա կրեսցէ զնենգութիւն։ Շրթունք քո մի՛ խօսեսցի զնենգութիւն։ Զնենգութիւն զօրհանապազ խորհեցան։ Առաջնորդք են ամպարիշտք նենգութեանց։ Յայտնեցաւ սօղոսի նենգութիւնն նոցա։ Ի նենգութեանց հրէից։ ԱԶգ եղեւ ինձ նենգութեան յայրդ լինելոյ ի նոցանէ.եւ այլն։


Նեստորական, ի, աց

adj. s. Nestorian.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԵՍՏՈՐԱԿԱՆ ՆԵՍՏՈՐԱՅԻՆ. Սեպհական նեստորի. եւ աղանդոյ նորա. կամ ՟Գ. Հետեւօղ նեստորի. որ եւ ՆԵՍՏՈՐԻԱՆՈՍ։ (Պտմ. պէսպէս։ Յայսմաւ.։ Ոսկիփոր.։ Խոսրովիկ. եւ այլն։)


Նետաձգող

s.

archer, bowman.

· Calfa

NBHL (1)

τοξότης sagittarius, jaculator. Ձգօղ զնետ. նետաձիգ. նետօղ. աղեղնաւոր.


Նետաձիգ

adj. s.

drawing a bow;
serving to launch an arrow;
cf. Նետընկէց;
— առնել, լինել, to shoot, to let fly an arrow, to draw a bow, cf. Նետահարեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս Նետաձգօղ.

Նետաձիգ լինէր թշնամեացն յովբայ։ Զի մի երեւեալ՝ մարտիցէ, եւ մի՛ նետաձի լիցի՝ զօղեալ. (Իսիւք.։ Ածաբ. ի կիպր.։)


Նետեմ, եցի

va.

cf. Ձգեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Քրիստոս գիտէ նետել, եւ ուժգնակի քարշել։ Բայց Նետօղ՝ է ըստ ոճոյ նախնեաց։


Նետող

cf. Նետաձգող;
ազգ —աց, Scythians, Sarmatians.

· Calfa

NBHL (1)

Նետաձգօղ. նետաձիգ. աղեղնաւոր. եւ սեպհականեալ մակդիր սկիւթացւոց թաթարաց.


Ներամիտ

adj.

endowed with intellect, reasonable, rational.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ զանց առներ զբանիւ խորհրդոյս ո՛վ ներամիտդ լսօղ. (Ճ. ՟Է.։)


Ներանձնաւոր

adj.

living retired, solitary, secluded;
devoted, spiritual;
contemplative.

· Calfa

NBHL (2)

Կամ Շնչաւոր. ունօղ զշունչ բանական, կամ անբան.

ἕμψυχος, ἑμψυχόμενος animatus, anima ratinali praeditus, spirans. որպէս Ներանձնական. հոգիաւոր. որ եւ ՀՈԳԵՒՈՐ ասի. ունօղ զհոգի բանական.


Ներգործական, ի, աց

adj.

active;
— բայ, active verb;
— քուէ, active voice;
— շնորհք, effective grace.

· Calfa

NBHL (1)

ἑνεργός, ἑνεργητικός activus, operativus, efficax, acer. Ունօղ զզօրութիւն ներգործելոյ. ազգողական. ազդոյ. գործօնեայ. կարօղ. հզօր. աջող. աջողակ. ուժգին. սաստիկ. կտրուկ.


Ներգործակից

adj.

cooperative.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միասին ներգործօղ. գործակից անբաժան.


Ներգործութիւն, ութեան

s.

activity, energy, force, virtue;
influence, operation;
act, deed, work;
— հաւատոյ, act of faith.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԵՐԳՈՐԾՈՒԹԻՒՆ. Գործողութիւն անցանօղ յայլս. որ եւ ՆԵՐԳՈՐԾԱԿԱՆ.


Ներեմ, եցի

va.

to grant pardon for a fault, to pardon, to excuse, to forgive, to be indulgent;
to permit, to allow;
to tolerate, to endure, to suffer, to support;
ներեցէք, beg pardon;
pardon me;
զայս ասեմ ներելով, I speak this by permission.

· Calfa

NBHL (1)

Համբաւ ներեղութեանս մերոյ հասեալ է ի ներօղ լսողութիւն ինքնակալիդ. (Խոր. ՟Գ. 57։)


Ներխորհուրդ

s.

arcane, secret or hidden sense or meaning.

· Calfa

NBHL (1)

Ներքին կամ բուն խորհուրդ, կամ Ունօղն զխորհուրդ գաղտնի.


Ներկական, ի, աց

adj.

serving to dye.

· Calfa

NBHL (1)

βαφικός tinctorius. Ունօղ զզօրութիւն ներկոյ կամ ներկելոյ. որ ինչ անկ է ներկոց.


Ներկանեմ, կի

va.

to dye, to colour, to tinge;
— ի կարմիր, to give a red dye to, to dye red.

· Calfa

NBHL (1)

Սաստկացեալ աղտով եներկ (կամ էներկ) զիս։ Ի ցօղոյ երկնից մարմին նորա ներկաւ (կամ ներկեաւ)։ Արկեալ զիւրեւ հանդերձ ներկեալ արեամբ։ Մորթս խոյոց կարմիր ներկեալ։ Խոյրս ներկեալս.եւ այլն։


Ներկիչ

s.

dyer.

· Calfa

NBHL (1)

Ներկօղ. ներկագործ. նարօտաներկ.


Ներհակակիր

adj.

contrary, incompatible;
antipathetical;
— բնութիւն, incompatibility.

· Calfa

NBHL (1)

Կրօղ կամ ունօղ զներհակութիւն ինչ.


Ներհուն

cf. Ներկուռ.

· Calfa

NBHL (1)

Միջամուխ ի հունն իրաց (որպէս յանցս գետոց). ներկուռ. հմուտ. հասու. իրազեկ. գիտակ. գիտուն. ծանօթ՝ որպէս ճանաչօղ, եւ ծանուցեալ.


Ներմարդութիւն, ութեան

s.

cf. Ներմարմնութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Դէմքն մարդոյ մատթէոս՝ ներմարդութեանն պատմօղ. (Տաղ.։)


Ներշնչական, ի, աց

adj.

spiritual.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԵՐՇՆՉԱԿԱՆ ἕμψυχος spirans, animatus. որ եւ ՆԵՐՇՆՉԱՒՈՐ. Ներանձնաւոր. ունօղ զշունչ կամ զհոգի. հոգիաւոր.


Ներշրջանական, ի, աց

adj.

encyclopedical.

· Calfa

NBHL (1)

Թեւակոխումն է ներշրջանական հանճարոյ խրատուն՝ բազումուսմնութիւն սիրեցեալ։ Ներշրջանական խրատն բազում ինչ գեղապարիցէ։ Ազգս ծնանի զերկոտասան՝ ներշրջանացն պարօղ. քանզի ներշրջանական թիւ (է) երկոտասաներեակն աւուրց եւ տարեաց շրջագայութեանց. (Փիլ. լին. ՟Գ. 19. 21. 59։)


Ներողամիտ

cf. Ներող;
— քաղցրութեամբ, with the greatest kindness.

· Calfa

NBHL (1)

ներօղ մտօք. մարդասէր. մարդասիրական.


Ներումն, ման

s.

pardon;
— խնդրել, to beg pardon or forgiveness, to apologize.

· Calfa

NBHL (1)

Կէտ աւարտեալ հոգին սուրբ. ն՝երումն (այսինքն յորում, որով, կամ ըստ որում) աւարտէ զեկեղեցի սուրբ՝ հրաշափառագոյն կոչմամբ եւ եօթնարփետն շնորհօք. (Քեր. քերթ.։ (Այսոքիկ եդան առ իմանալոյ, եւ ոչ հետեւօղ լինելոյ)։)


Ներքնատուն, տանց

s.

ground-floor;
cellar.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ լինի ներքնատուն այլում, եւ վատուժ է վերնատունն, յիշեցուցանէ ներքնատանն բնակօղն՝ այնմ որ է ի վերնատանն, թէ ամրացո՛ զտունս. (Մխ. դտ.։)


Ներքոյ

adj. s.

under, nether, lower;
prep. adv. —, ի —, under, below, beneath;
in, within, through, inwardly, inside;
ի — արկանել, to subdue;
ի — կացեալ, անկեալ, subject, submissive, dependent, cf. Հպատակ;
պատել ի —, to line, to cover on the inside;
—ք, the inside, interior.

· Calfa

NBHL (1)

Նաւթիւ ծեփեսցես զնա ներքոյ եւ արտաքոյ։ Կցեալ ընդ միմեանս յերկարաւոր ի ներքոյ եւ արտաքոյ։ Գիր գրեալ ներքոյ եւ արտաքոյ։ Ի ներքոյ են գայլք յափշտակօղք։ Ի ներքոյ լի են ոսկերօք մեռելոց։ Արտաքոյ մարտք, եւ ի ներքոյ արհաւիրք.եւ այլն։


Ներքուստ, ի ներքուստ

adv.

internally, inwardly;
below, beneath;
inside, within, inwardly;
from beneath, from below.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս շարադասէ զնոսա՝ ներքուստ ի վեր ելանելով. (Սարգ.։)


Նէ, ներա, զնէ

pron.

she, her.

· Calfa

NBHL (1)

Ասելն զնէ՝ կին տանտալեայ։ Տեսանեն զնէ (կամ զնաէ)։ Զնէցուցանէր։ Զկանտուլէսն սպանցէ զայրն ներա։ Զնէ ապրեցուցանէր։ կատարօղ տօնին նէ լինելով։ Նէ՝ որ ոչ կարէր. (Պիտ.։)


Նիազ

adj.

poor, necessitous, indigent;
մեզ ոչինչ — էր ի ձէնջ, we had no need of you.

· Calfa

NBHL (1)

ներսէս անհաս զանձն ճնշող, նիազ կենօքըն չարչարօղ. (Լմբ. ի շ.։)


Նիգ, նգաց

s.

bolt, lock, padlock;
lever, bar;
traverse, cross piece of timber;
trabs, trabeculae (a meteor);
— փայտեղէն, mortar;
փակել նգօք, to bar, to bolt, to fasten with a padlock.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցես նիգս յանփուտ փայտից. հինգ նիգ առ մի սիւն. եւ նիգ մի ի մէջ սեանցն թափանցանց ի միոջէ կըողմանէ ի միւս կըողմն. եւ արասցես օղս ոսկիս՝ յորս ագուցանիցես զնիգսն։ Օդամանեակս պղնձիս՝ ագոյցս նգացն։ Թափեաց զդրունս քաղաքին հանդերձ նգովքն։ Քաղաքս ամուրս պարսպօք, եւ դրամբք եւ նգօք։ Նիգք երկաթիք։ Նիգք դրանց. եւ այլն։


Նիզակաձեւ

adj.

lance or spearshaped.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զձեւ նիզակի, կամ ձողոյ. որպէս երեւի երբեմն եւ ազգ ինչ գիսաւորաց. որ եւ ՆԻԶԱԿԱՒՈՐ ասի. Ինքն (գիսաւորն) յարեւելս կալով, եւ զնշոյլ լուսոյն նիզակաձեւ յարեւմուտս ձգեալ։ Ի յերկնից տեսեալ լինէր ի բոլորից աստղ նիզակաձեւ. (Ասող. ՟Գ. 10։ Վրդն. պտմ.։)


Նիզակաւոր

s.

lancer, pikeman, halberdier;
— աստղ, lance-shaped meteor.

· Calfa

NBHL (1)

δορατοφόρος, δορυφόρος hastifer, hastatus. Ունօղ զնիզակ. տիգաւոր.


Նիզակափակ

adj.

surrounded or hemmed in by pikemen.

· Calfa

NBHL (1)

Նիզակօք փակօղ՝ պատօղ. տեղի փակեալ ի նիզակաւոր զօրաց.


Նիկիադաւան

adj.

holding or professing the doctrine of the council of Nice.

· Calfa

NBHL (1)

Դաւանօղ զհաւատս նիկիոյ սուրբ ժողովոյն. նիկիական.


Նիւթական, ի, աց

adj.

material.

· Calfa

NBHL (1)

Հուր աննիւթ, եւ նիւթական հրոյ արարօղ. (Յճխ. ՟Բ։)


Նիւթահաւաք

adj.

avaricious, grasping.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւաքօղ երկրաւոր նիւթոց եւ ընչից. ընչաքաղց.


Նիւթաւոր

adj. fig.

material;
liquid, fluid;
worldly-minded.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԻՒԹԱՒՈՐ. Սիրօղ նիւթոց. յարեալ ի նիւթ. եւ Ունայնասէր.


Նիւթեմ, եցի

va.

to spin, to twist;
to weave, to plait;
to prepare, to form, to project, to design;
to cause, to produce, to excite;
to contrive, to machinate, to plot;
— զնենգութիւն, to weave plots or snares, to conspire, to plot, to lay snares;
դաւ —, to frame or plot a treacherous design, to hatch treason;
կործանումն —, to ruin, to cause the ruin of;
չարիս — ումեք, to meditate evil against a person, the ruin of;
— խորհուրդս չարութեան, to meditate gloomy, foul or heinous thoughts;
— անձին չարիս or զկորուստ, to contrive one's own ruin;
— նիւթ, to accumulate;
— զգործն, to undertake, to execute, to put into execution;
լրբենի սէր նորա մահ նիւթեաց նմա, his infamous passion cost him his life.

· Calfa

NBHL (1)

Այր բարկացօղ նիւթէ զկռիւս. (Առակ. ՟Ժ՟Ե. 18։)


Նկատեմ, եցի

vn.

to see, to look at, to regard, to observe, to examine, to consider, to contemplate, to reflect, to ponder on;
to show or pay regard to.

· Calfa

NBHL (1)

Նկատօղ բարձանց, խորոց բանալի. (Շար.։)


Նկատիչ

adj.

regarding, observing, contemplating.

· Calfa

NBHL (2)

Որ նկատէ. նկատօղ.

Տեսօղ հեծութեան, նկատիչ թշուառութեան։ Անտեսիցն՝ յուսով տեսելոցն՝ աստէն նկատիչք. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Ձ՟Բ։)


Նկարակերպ

adj. s.

painted, diversified with colours, variegated, checkered;
embroidered;
painting, image.

· Calfa

NBHL (1)

Կեղծաւորն կրիայի նման է, որ նկարակերպ պատենիւն պատրէ զտեսօղսն. (Նեղոս.։)


Նկարակերտ, աց, ից

s. adj.

embroiderer;
painter;
of divers colours;
figured;
embroidered.

· Calfa

NBHL (1)

ποικιλτής variegator ποικιλτικός phrygionicus. Նկարուք կերտօղ. որ գործէ անկուածս պէսպէս, եւ որ կենդանագրէ զպատկեր։


Նկարապաճոյճ

adj.

painted, adorned with paintings;
— տախտակ, picture, painting.

· Calfa

NBHL (1)

Պաճուճեալ կամ պաճուճօղ նկարուք. բազմագունի. գունագոյն. նախշուն, գոյնզգոյն.


Նկարացոյց, ուցի

adj.

representing a picture or image.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուցանօղ կամ ցուցանելի ի ձեռն նկարու.


Նկարեմ, եցի

va.

to paint;
to represent, to figure, to form;
to depict, to describe, to write;
— ի միտս, to imagine, to fancy, to picture to oneself;
— ի գրի, to write, to describe.

· Calfa

NBHL (1)

Զպօղոս յամենայն ժամ խորհրդոյ ակամբ առաջի իւր նկարէր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)