Definitions containing the research քո : 5989 Results

Պատարագակից

See full entry →

adj.

celebrating the mass together.

NBHL (1)

Զքոյդ ձեռն կարող եւ հզօր գի՜ր ի սուրբ յաւետարանիս յայսմիկ, յորում պատարագակիցք իմ ունիցին ի վերայ սորին գլխոյ. (Մաշտ.։)


Պատարագեմ, եցի

See full entry →

va.

to sacrifice, to immolate, to offer, to give to God;
to say or celebrate mass.

NBHL (1)

Որք զանձինս իւրեանց ի վերայ քո պատարագեցին։ Ի վերայ քառաթեւին պատարագեալ գառն Աստուծոյ։ Քրիստոս պատարագեալ. (եւ այլն. Շար.։ Ժմ.։ Պտրգ.։)


Պատգամ, աց

See full entry →

s.

oracle;
words;
sentence;
message, errand, order, ordinance;
counsel, advice;
—ս տալ, որոտալ, to deliver or utter oracles;
ի —ս անկանել, to parley, to negotiate, to enter into treaty;
—ս առաքել առ ոք, to send to say.

NBHL (1)

Եկին առ Բաղաամ, եւ ասացին նմա զպատգամս Բաղակայ։ Լուարո՜ւք զպատգամս արքայի մեծի։ Պատգամ ամենայն Իսրայէլի եկն առ արքայ։ Առաջի առնեմ ձեզ զհոգւոյ իմոյ պատգամս։ Ընկալեալ զպատգամս պատուիրանի իմոյ՝ ծածկեսցես յանձին քում.եւ այլն։


Պատգամաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

message, deputation, mission, embassy;
diplomacy.

NBHL (3)

Ոչ գոյ պատգամաւորութիւն յաւուր պատերազմի (այլ ձ. հրեշտակութիւն)։ Պատգամաւորութիւն քո դրախտ նռնենեաց (ա՜յլ ձ. առաքումն). (Ժող. ՟Ը. 8։ Երգ. ՟Դ. 13։)

Հրամանաւ արքունի ի պատգամաւորութիւն խօսէր։ Պատգամաւորութիւն այնուհետեւ երեքին աշխարհքն առ միմեանս առնէին. (Եղիշ. ՟Ե։ Փարպ.։)

Սինկղիտիկոսն վճիռ պատգամաւորութեան տալով՝ Տիտոս Աստուած անուանեցաւ. յն. քուարկել։ ψηφίζω decerno, statuo.


Պատեան, ենից

See full entry →

s.

sheath, scabbard;
case;
cover, envelope;
scale, shell;
hull, pod, cod, husk;
rind, peel, bark;
armour, cuirass;
breast;
արկանել զսուրն ի —ս, to sheathe, to put up;
cf. Մերկանամ.

NBHL (1)

Ա՜ռ զնորին սուսեր, եւ մերկեաց զնա ի պատենից իւրոց։ Սո՜ւրդ Տեառն, դարձի՜ր ի պատեանս քո։ Ա՜րկ զսուրդ անդրէն ի պատեանս իւր. (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Է. 15։ Երեմ. ՟Խ՟Է. 6։ Յհ. ՟Ժ՟Ը. 11։)


Պատեմ, եցի

See full entry →

va.

to surround, to environ, to encompass, to enclose, to fence, to gird;
to besiege, to invest, to beset;
to surround, to beset, to hem in;
to envelop, to pack up;
to spread abroad, to circulate, to take or lead about;
to veneer, to plate, to cover, to overlay;
պատեալ պաշարել զոք, to make a ring round, to hem round;
to beset;
— զվէրս, to dress a wound;
անդ խոր լռութիուն պատէ զամենայն, great silence prevails there;
ահ պատեաց զնա, he was struck by fear;
cf. Շուրջ.

NBHL (2)

Պատեսցեն զքեւ թշնամիք քո պատնէշ։ Աննշոյլ անբաց խաւարաւն պատեցան։ Ահ պատեաց զնա։ Մինչդեռ խաղաղ լռութեանն պատեալ էր զամենայնն. եւ այլն։

Սուսերն գողիաթու պատեալ կայ ձորձով։ Որթս այս պատեալ է զնովաւ։ Պատեալ ի ներքուստ կամ արտաքուստ փայտիւ, պղնձով, ոսկւով. եւ այլն։


Պատերազմիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to war, to make war, to combat, to fight;
to be at war with, to be tempted;
— ի վերայ ազատութեան, to defend liberty;
զմահու պատերազմ, to wage a war of extermination;
զբարւոք պատերազմն —, to fight a good fight;
մեծապէս -զմեալք զառաքինութեան զհանդէս, fighting valiantly where virtue is at stake;
առանց զմելոյ, without firing a shot, without striking a blow.

NBHL (1)

Տէր պատերազմի վասն նոցա ընդ եգիպտացիսս։ Տէր Աստուած մեր ինքնին պատերազմեսցի փոխանակ ձեր։ Պատերազմեցան ընդ ձեզ բնակիչք Երիքովի։ Ամենայն որ պատերազմի (յագոն ասպարիզի), ամենայնի ժուժկալ լինի։ Զբարւոք պատերազմ պատերազմեցայ.եւ այլն։


Պատժաւոր

See full entry →

adj.

condemned, punished, chastised;
guilty, culpable, delinquent, villainous;
cf. Պատժական.

NBHL (1)

Բեւեռեցին զահաւորդ երկնի եւ երկրի՝ իբր զհաւաստի պատժաւոր։ Զպատժաւոր անամփոփելի ի քոց տեսութեանց՝ մաքուր արասցես. (Նար. ՟Հ՟Է. ՟Ձ՟Գ։)


Պատժեմ, եցի

See full entry →

va.

to punish, to chastise, to correct, to inflict punishment or correction.

NBHL (1)

Պատժեաց Աստուած զփարաւովն պատժօք մեծամեծօք վասն սարայի։ Ժողովուրդ Եփրեմայ պատժեաց զնոսա ի հովիտսն։ Զմահապարտ այնչափ ներելով պատժեցեր։ Ոչ արժանի ըստ որոց մեղայն՝ պատժեաց զիս։ Պատժել զմարդ ի դատաստանի։ Առաքեցից ի վերայ քո սով, եւ գազանս չարս, եւ պատժեցից զքեզ։ Մի՜ պատժէք, եւ ոչ պատժիցիք.եւ այլն։


Պատկանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Պատշաճիմ.

NBHL (1)

Եթէ համբարտակն վստահութեան՝ մեղօք յատակի՜, այսու արձանօք պատկանեցելովք աջով քո պաշտպան՝ դարձեալ կառուսցի։ Այս են պատկանեալ թախծականացն կերպագրութիւնք։ Սլաքս նետից պատկանեալ դեղովք ի շտեմարանս խորութեան սրտի. (որ հայի եւ ի Պատկանդարանն)։ Օճառք անվատնելի զինուց ինձ պատկանեսցին, զչարին հալածել զգունդ. (Նար. ՟Գ. ՟Ի՟Զ. ՟Կ՟Զ։)


Պատկառեմ, եցի

See full entry →

va.

to fill with respect, to put to shame, to abash, to confound, to cover with shame, to make blush, to put to the blush.

NBHL (2)

Որ ոչ պատկառէ յերեսաց արդարոց, չէ գովելի։ Պատկառեցեր յերեսաց Տեառն։ Եկաց առաջի երեսաց նորա պատկառեալ։ Իբրեւ ետես Տէր՝ եթէ պատկառեցին, ասէ. պատկառեցին, ոչ ապականեցից զդոսա։ Պատկառեա՜ց սիրտ քո։ Մի՜ պատկառեսցես՝ զի նախատեցին զքեզ։ Ի մարմնաւոր հարցն մերոց՝ զորս ունիմք խրատիչս՝ պատկառեմք, եւ այլն։

Ոչ այնքան սարսեցի եւ պատկառեցի ի սաստկութենէ քումդ հրամանի, որքան ալիք ծովուն յեզերացն. (Նար. ՟Զ։)


Պատկեր, աց

See full entry →

s.

icon, image, effigy;
painting, picture, representation;
likeness, figure, portrait;
statue, idol;
sight, visage, face;
design, project, plan;
type, symbol;
doll;
—ք, the Divine Person;
— աւուրն, the day of the week or month;
hymn for the day;
գեղեցիկ —աւ, of fine presence, of noble aspect;
— ըստ —ի, in the image of, in the likeness of;
ի սոյն —, in this way or manner;
cf. Համառօտագիծ.

NBHL (1)

Փախոյց զնա Մեղքող, եւ եդ ընդ նորա պատկեր ի գահոյսն. (Եփր. թագ.։)


Պատկերակից

See full entry →

adj.

of the same figure, conformable, resembling, like;
— լինել, to conform, to take the form of, to resemble.

NBHL (1)

Զմարդիկ պատկերակից քո խողխողել կամիս։ Զարդարն զՍէթ, որ էր պատկերակից Ադամայ. (Եղիշ. ՟Ը։ Ճ. ՟Ը.։)


Պատկերանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to be reflected in, to be the picture of, to take the form, to be formed, printed, impressed, represented;
to make oneself conformable, like.

NBHL (1)

Թէ իմանայր զինքն պատկեր Աստուծոյ. զբաղեցուցանէ՞ր զսիրտ արտաքոյ կրօնիցն՝ յոր պատկերացաւ. (Շ. յկ. ՟Ժ՟Թ։)


Պատկերացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Պատկերեմ.

NBHL (1)

Պատկերացո՜ Տէր զանհրաժեշտ գալուստ քո առաջի աչաց իմոց, կամ մերոց. (Եփր. աղ. եւ Մաշտ.։)


Պատկերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Պատկերանամ.

NBHL (1)

Զմատանին պատկերեալ թողեալ ի հանապազորդ յիշատակ. իմա՛ պատկերաւոր, դրոշմեալ պատկերաւ ի պէտս կնքոյ։


Պատճառեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cause, to do, to occasion, to make, to produce;
to pretend, to seek pretexts, to take as an excuse, to allege;
to dissemble, to feint;
— զանգիտութիւն, to play the simpleton.

NBHL (1)

Արդ զի՞նչ պատճառիս ո՜վ թշուառական, զի հատի զպատճառս քո. (Ոսկ. ապաշխ.։)


Պատմակից

See full entry →

adj.

relating or writing the same history or annals.

NBHL (1)

Զի պատմակից նորա էիր, ընդ նմա բաժին քո յաւիտեան. (Ճ. ՟Ժ.։)


Պատմեմ, եցի

See full entry →

va.

to narrate, to relate, to recount, to recite, to tell, to report, to expose, to debit an account, to say by retail;
to publish, to manifest, to announce;
երկինք պատմեն զփառս աստուծոյ, the heavens proclaim the glory of God.

NBHL (1)

Պատմեն գիրք թագաւորութեանն։ Աստի սկիզբն արասցուք բանցիդ՝ պատմել խոստացելոց։ Պատմեցէ՜ք ինձ։ Պատմեաց ծառայն Իսահակայ զամենայն զխօսսն։ Պատմեաց տակառապետն զերազն իւր Յովսէփայ։ Պատմեցէ՜ք ի հեթանոսս զգործս նորա։ Պատմեցից զամենայն սքանչելիս քո։ Երկինք պատմեն զփառս Աստուծոյ։ Ետես զնա, եւ պատմեաց զնմանէ։ Վասն պատերազմացն պատմէին հեթանոսքն։ Ո՞ պատմեաց քեզ՝ թէ մերկ ես։ Ել պատմեաց երկուց եղբարց իւրոց արտաքոյ։ Պատմեցաւ Աբրաամու։ Պատմեսցեն զիրաւունս քո Յակոբայ։ Պատմէին բանքս այսոքիկ.եւ այլն։


Պատնէշ, նիշի, նէշի, աւ, իւ, նիշաց

See full entry →

s.

rampart, intrenchment, barricade, stockade, barrier, bastion, bulwark;
— պաշարման, circumvallation, contravallation, siege, blockade;
պատել — պաշարմամբ, to besiege;
դնել — շուրջ զքաղաքաւ, to invest a city;
— ածել, արկանել, կանգնել, պատել, to intrench, to throw up intrenchments, to intrench or fortify oneself, to surround with ramparts or trenches, to barricade, to palisade;
to fortify with bastions.

NBHL (1)

Մտանել յերեսաց քոց ի պատնէշ։ Պատիցէ զնա (զքաղաքն), եւ շինիցէ ի վերայ նորա պատնէշս մեծամեծս։ Փակեցից զճանապարհս նորա պատնիշօք։ Հովուեսցեն զասորեստանեայն սրով, եւ զերկիրն Նեբրովթայ ի պատնիշի իւրում.եւ այլն։


Պատշաճաբար

See full entry →

adv.

properly, suitably, decorously, decently, with propriety.

NBHL (2)

Առ ի նոցանէ պատշաճաբար՝ միջնորդութեամբ պաշտօնէցին՝ ուսի՛ր։ Պատշաճաբար նոցա պատճառքովք, բանալ զնոսա. (Դիոն. թղթ.։)

Ոչ աշխատի պատշաճաբար։ Ոչ պատշաճաբար ապաշխարեալ է քո դեռեւս. (Վրք. հց. ՟Բ. եւ ՟Ը։)


Պատշաճաւոր, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Պատշաճ.

NBHL (1)

Եթէ քո ծառայ սրտմտութեամբ զտէր իւր սպանցէ, պատշաճաւորացն սպանելոյն ըստ կամաց իւրեանց ըմբռնեալ զսպանողն՝ արտասցեն զի՞նչ եւ կամեսցին. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Պատշաճումն, ման

See full entry →

s.

orientation, finding the cardinal points.

NBHL (1)

Ասա՛ ինձ ճշմարտութեամբ զամենայն գործս քո, եւ ես ըստ սոցին պատշաճման (կամ պատշաճմանց) ածից եւ զդեղն. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Պատշգամ, ից

See full entry →

s.

side chamber;
projecture, balcony, verandah, belvedere, terrace;
porch.

NBHL (2)

եւ ահա երկու պատշգամք ի ներքոյ սրահին. (Եզեկ. ՟Խ. 44։ Տե՛ս եւ ՟Խ՟Ա. 10. 11։ ՟Խ՟Բ. 4 = 13։ ՟Խ՟Զ. 19. 23։)

Զեւտիքոսն՝ որ անկաւ ծանրացեալ ի քնոյ իւրոյ՝ ի պատուհանէն յերեքկինն պատշկամբէ անտի. (յն. յերրորդ գստիկոնէ). (Կոչ. ՟Ծ՟Է։)


Պատշգամբ

See full entry →

cf. Պատշգամ.

NBHL (2)

եւ ահա երկու պատշգամք ի ներքոյ սրահին. (Եզեկ. ՟Խ. 44։ Տե՛ս եւ ՟Խ՟Ա. 10. 11։ ՟Խ՟Բ. 4 = 13։ ՟Խ՟Զ. 19. 23։)

Զեւտիքոսն՝ որ անկաւ ծանրացեալ ի քնոյ իւրոյ՝ ի պատուհանէն յերեքկինն պատշկամբէ անտի. (յն. յերրորդ գստիկոնէ). (Կոչ. ՟Ծ՟Է։)


Պատուաբար

See full entry →

adv.

honourably;
pompously.

NBHL (1)

Պատուով. չքով.


Պատուական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

honourable, respectable, estimable, venerable;
precious, rare, excellent, exquisite;
noble;
հայր —, Reverend Father;
—ք, noblemen, nobility, principal persons;
առ — ս ունել զոք, to hold or have in honour;
— ամենայն ժողովրդեան, respected by all people.

NBHL (1)

Եթէ հանցես զպատունկանն յանարգէ, իբրեւ զբերան իմ եղիցես։ Մնասցէ սակաւաւոր, եւ ոչ պատուական։ Զարանց պատուականաց։ Մեծութեամբ պատուականաւ։ Զբանս պատուականս։ Երկնչել ի պատուական եւ ի սքանչելի անուանէ տեառն աստուծոյ քո։ Պատուական արեամբն քրիստոսի։ Օրէնսուսոյց՝ պատուական ամենայն ժողովրդեանն։ ՛Որ էր նմա պատուական։ Զայնպիսիսն առ պատուականս ունիջեք. (եւն։)


Պատուականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

high value, elevated price;
excellence, pre-eminence, rarity;
nobleness.

NBHL (2)

Ամենեքեան մեծանայաք՝ որք ունէաք զնաւս ի ծովս, վասն պատուականութեան քոյ. (Յայտ. ՟Ծ՟Ը. 19։)

Ոչ միայն զարքունեօքն ձերովք անցանէ պատուականութեամբ, այլ եւ զերկնից լուսաւորօքդ. (Եղիշ. ՟Ը։)


Պատուակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

equal in honour or rank.

NBHL (2)

Խոնարհիս մարդոյ քում նմանւոյ եւ պատուակցի։ Պատուակից էին առաքեքելոցն. (Սարգ. յկ. ՟Բ. եւ ՟Ղ։)

Եթէ յոռութեան ինչ գործ իցէ արհամարհելն քո ի քումմ է պատուակցէն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 18։)


Պատուանդան, աց

See full entry →

s.

foot-stool;
pedestal;
socle.

NBHL (1)

Երկի՛ր պագէք պատուանդանի ոտից նորա։ Եդից զթշնամիս քո պատուանդան ոտից քոց։ Երկինք աթոռ իմ են, եւ երկիրս պատուանդան ոտից իմոց.եւ այլն։


Պատուաստեմ, եցի

See full entry →

va.

to engraft, to graft;
to inoculate, to vaccinate;
to insert, to interpolate;
to annex, to join, to reunite, to attack.

NBHL (1)

Ի յիշատակ բանից քոց անդրէն պատուաստէին. (Իմաստ. ՟Ծ՟Զ. 11։)


Պատուաստումն, ման

See full entry →

s.

grafting;
inoculation, vaccination;
conjunction.

NBHL (1)

Առ պատուաստումն կտրեցելոյս՝ կցորդութիւն քո. (Նար. լ։)


Պատուար, աց

See full entry →

s.

bulwark, rampart, bastion, barrier, epaulment, beam, rafter;
ceiling;
— լինել հայրենեաց, to be a bulwark of one's country.

NBHL (1)

Կանգնեսցէ պարիսպս եւ պատուարս։ Կուտեցին բլուր հողոյ հանդէպ քաղաքին, եւ կանգնեցաւ իբրեւ զպատուար։ Պատուար արտաքոյ քաղաքին լինիցի ի բնակութիւն եւ յարձակավայրս նորին։ Զօրացոյց զպատուարսն քաղաքին դաւթի. (Եւն։)


Պատուաւոր

See full entry →

adj. s.

honourable, respectable;
honorary;
honest;
noble, magnate, dignitary;
—ք, nobility.

NBHL (1)

Ա՛ռ զպատուաւորս քո ... եւ անցցես յայակոյս գետոյս. (Ասող. ՟Դ. 4։)


Պատուեմ, եցի

See full entry →

va.

to honour, to render honour and respect, to respect, to esteem, to venerate, to revere, to glorify, to favour;
— զախտն, to caress, to cherish, to flatter, to humour the passions;
յառաջ —, to esteem most, to prefer.

NBHL (1)

Պատուեա՛ զհայր քո եւ զմայր քո։ Պատուեա՛ զտէր ի քոց արդար վաստակոց։ Որ պահէ զտէր իւր, պատուեսցի։ Պատուեցէք զիմաստութիւն։ Զայնը ժամու զմեռեալ մարդն՝ այժմ իբրեւ աստուած պատուեաց.եւ այլն։


Պատուիրան, աց

See full entry →

s.

commandment, precept, law, command, order;
անցանել զ—օք, to transgress, to violate, to break, to infringe;
—աւ հրամայել, to order expressly.

NBHL (2)

Մինչեւ յե՞րբ ոչ կամիք լսել պատուիրանաց իմոց եւ օրինակաց։ Մի անցանիցէ զպատուիրանօքս։ Հասից ի պատուիրանս նորա։ Զպատուիրանօք նորա ոչ անցից։ դու պատուիրեցեր զպատուիրանս քո։ Պատուիրան նոր տամ ձեզ։ Ըստ պատուիրանաց եւ վարդապետութեան մարդկան, եւ այլն։ Առաջին պատուիրան՝ եւ պատուիրանացն տէրունագոյն՝ պատուել զաստուած. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Ընկալաք զհրաման պատուիրանին յաննախանձ քոյոց բարուց բնութեանդ. (Եղիշ. ՟Ա։)


Պատուիրանապահութիւն, ութեան

See full entry →

s.

observance, fulfillment of a commandment or order.

NBHL (1)

Հաստատուն կալ եւ մնալ ... ի պատուիրանապահութեան քո. (Ժմ.։)


Պատուիրեմ, եցի

See full entry →

va.

to command, to order, to enjoin, to impose, to charge, to prescribe;
to recommend.

NBHL (2)

Պատուիրեաց տէր աստուած ադամայ։ Որպէս պատուիրեաց աստուած նոյի։ Դու պատուիրեցեր զպատուիրանս քո։ Գիտէի՝ եթէ պատուիրեսցէ որդւոյ իւոց եւ տան իւոյ յետ իւր՝ պահել զճանապարհս տեառն։ Պատուիրեաց աբիմելէք ամենայնժողովրդեան իւրում։ Պատմեաց Դաւթի զամենայն ինչ՝ զոր պատուիրեաց նմա յովաբ։ Արքայ պատուիրեաց ամենայն յուդայ։ Պատուիրեաց նոցա, զի մի՛ ինչ բարձցեն ի պանապարհ, կամ զի մի՛ ումեք ասիցեն։ Պատուիրեաց նմա՝ մի՛ ումէք ասել։ Պատուիրեցին՝ ամենեւին մի՛ խօսիլ.եւ այլն։

Ընդէ՞ր ասէ, արար նոյզամենայն զոր ինչ միանգամ պատուիրեաց նմա տէր աստուած. Ոչ կամի հրամայել նմա առաւել քան պատուիրել. քանզի հրամայեն տեարք ծառայից. իսկ պատուիրեն սիրելիք բարեկամաց, եւ մանավանդ՝ աւանդք՝ փոքունց։


Պատուհան, ից

See full entry →

s. fig.

window, casement;
dormer-window;
sky-light;
niche, wall-press;
sluice, flood-gate;
chimney;
senses;
վանդակ —ի, blinds, Venetian blinds;
—ք բացան երկնից, it rains pailfuls;
cf. Կարկառիմ;
cf. Հայիմ.

NBHL (1)

Էարկ զոսկին ի զամբիլն, եւ եգ զնա ի պատուհան եկեղեցւոյն։ Դու եւս ե՛ղբայր լցեր զպատուհանս քո թղթովք։ (Վրք.հց. ՟Է. ՟Ծ՟Ա։)


Պատուողական, ի, աց

See full entry →

adj.

honorary.

NBHL (1)

Ոչ էր ժամանակ պատուողականն շքոց եւ պատուոց. անարգութեան էին պէտք։ Լռեաց զբնութիւն, շտեմարանեաց զպատուողոկանն, եւ քարոզեաց մեզ զչարարանսն. (Աթ. համբ. յորմէ եւ Վահր.։)


Պատսպարեմ, եցի

See full entry →

va.

to surround, to encircle, to enclose, to shut in;
to protect, to prop, to defend, to sustain;
to shelter, to screen, to cover;
to fortify, to restore;
to return, to restore, to give back.

NBHL (2)

Եթէ աղքատ. նայցէ եղբայր քո եւ տկարանայցէ ձեռօք, առ քեզ պատսպարեսցես զնա. (Ղեւտ. ՟Ի՟Է. 35։)

Հանգուցեալ. դարձուցանել յանդորր. զետեղել յանքոյթ վիճակ.


Պատսպարեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Պատսպարեմ.

NBHL (1)

ἁποκαθίστημι restituo. Նոյն ընդ Պատսպարել՝ ըստ որում վերստին ի նոյն տեղի անքոյթ կամ ի բնիկ յարկս դարձուցանել.


Պատրաստ, ից

See full entry →

adj. adv.

prepared, ready, disposed, in condition;
active, quick;
at hand, near at hand, disposable;
warily, softly, slowly;
— առնել, to prepare;
— լինել, to prepare oneself;
to be disposed;
to be prompt or resolute;
ի —ի ունել, to hold in readiness;
to stand in readiness, to be ready;
— կալ, cf. Պատկառ կամ.

NBHL (1)

Եւ դու լուիցես յերկնից ի պատրաստ բնակութենէ քումմէ։ Եւ էինկութք պատրաստ հնձելոյ։ Ես ի տանջանս պատրաստ եմ։ Պատրաստ է սիրտ իմ առ քեզ աստուած։ Լե՛ր պատրաստ առ վաղիւ։ Կացջիք պատրաստք ամենեքին։ Պատուէր տայր՝ կալ նոցա պատրաստ յիրս ամենայն։ Լերու՛ք կամ եղերուք պատրաստք։ Պատրաստքն մտին. (Եւն։)


Պատրաստեմ, եցի

See full entry →

va.

to prepare, to make or get ready, to put in condition;
to provide with, to dispose, to put in order, to fit, to dress;
— բանս ի բերան ուրուք, to prompt, to suggest.

NBHL (1)

Ես պատրաստեցի տու եւ տեղի ուղտոյցդ։ Զեն զենլիս, եւ պատրաստեա՛։ պատրաստեցին զպատարագսն։ Որոգայթ պատրաստեցին ոտից իմոց։ Ի նմա պատրաստել զանօթս մահու։ Որ պատասխանի տայ բանս դիմադարձութեան, պատրաստէ անձին իւում բանս հեռանալ։ Պատրաստեա՛ յելս զգործս քո։ Դու պատրաստեցեր զուղղութիւն։ Պատրաստեցեք զէնս։ պատրաստեաց զտիեզերս իմ առ իւրով։ Դիւրեալ եւ պատրաստեալ են ճանապարհք աստուածապաշտաց։ Պատրեաստեալք իբրեւ զհուր ի պատերազմ։ որպէս ոք զի պատրաստիցի առնել ուրախութիւն կոչնոց ընկերաց։ Գունդ գործէին, մարտի պատրաստէին. (յն. ձեռնարկէին). եւ այլն։


Պատրաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

preparation, preparative, disposition;
furniture, household goods;
train, equipage;
precaution, attention, vigilance;
պատրաստութեամբ, spontaneously, voluntarily, readily.

NBHL (1)

Ի պատրաստութիւն սրտից նոցա հայեցաւ ունկն քո. Զի այսպէս է պատրաստութիւն։ Յարիցէ ի ծաղկէ արմատոյ նորա ի վերայ պատրաստութեան իւրոյ։ Փող հարկանէր, պատրաստութիւն լինէր, ճակատ յարդարէր։ Ի կատարումն ածել զպատրաստութիւն տան քոյ։ Լսելի եղեւ պատրաստութիւն նորա մինչեւ ի հեռաստան. (Եւն։)


Պատրեմ, եցի

See full entry →

va.

to deceive, to cheat, to seduce, to dupe, to defraud, to circumvent, to surprise;
to abuse.

NBHL (1)

Պատրեա՛զայր քո, եւ պատմեսցէ քեզ զառասպելն։ Ես պատրեցից զնա ... եղէց ոգի սուտ։ Մի՛ պատրեսցէ զձեզ եղեկիա բանւք։ Զի մի՛ նենգութիւն պատրիցէ զանձն նորա։ Պատրեն զսիրտս անմեղաց։ Յիւրոցն ցանկութեանց ձգեալ եւ պատրեալ։ իսկ բազմութիւնն պատրեալ վասն պատշաճողութեան գործոյն. (Եւն։)


Պատրուակ, աց

See full entry →

s.

veil, cover;
mask, cloak, appearance;
fiction, pretext, excuse;
— թղթոյ, envelope;
address;
ընդ —աւ, under the appearance.

NBHL (1)

Զպատրուակ կեղծեաց առի, զքող տգիտութեանն վերացուցի. (Նար. ՟Կ՟Է։)


Պարագայ, ից

See full entry →

adj. s.

circumjacent;
circumstance;
particular, detail;
turn, revolution;
—ց ամօք, for many or long years.

NBHL (1)

Բազում խաղաղական պարագայց ամօք ամեցունն աստուած շնորհեսցէ մեզ։ Ո՛ղջ լեր ի տէր, ո՛վ քրիստոսասէր եւ բարեպաշտ, պարագայց ամօք, եւ խաղաղասէր մտօք հովուելով զիշխանութիւնս հռովմայեցւոց։ Ո՛ղջ լեր յարքունական տէրութեանդ պարագայց ամօք. (Կիւրղ. թղթ. առ կոստանդ.։ Վրք. ոսկ.։ Գր. տղ. առ ման. կայսր.։)


Պարագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to circumscribe, to confine, to limit;
to comprehend, to contain;
to describe;
to trace or draw the first strokes, to sketch the outline of;
to rough-draw.

NBHL (4)

Անտանելին ի համայնից՝ բովանդակիչ բնութեանց բոլորից՝ պարագրի այսօր մարդասիրապէս յորովայնի անարատ կուսին։ Որ զանտես յէից զլոյսդ անտանելի՝ պարագրեալ մարմնով ծածկեցեր։ Այսօր զպարագրեալն մարմնով ցուցեր զաստուածութեան քո զփառս աշակերտաց քոց տէր. (Շար.։)

Պարագրեա՛ զմեզ յիրաւունս քո, պահեա՛ զմեզ զօրութեամբդ քո. (Ճշ. ձ։)

Այլ պարագրեա՛ թեւօք քոյին՝ որպէս ըզտիպսըն բիբակին։ Յորում բնակեմք յայսմ ամրոցի... ի յեփրասայ պարագրելի. (Յիսուս որդի։)

Թէոդիտէ զնա՝ հետեւակ չորքոտանի, եղջերաբոյս, կճղակաւոր, բչողական. որ լինի ընդ ձեռն պարագրութեան արջառ ճշմարտութեամբ, եւ ոչ արծուի. (Խոսրովիկ.։)


Պարագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

circumscription, limitation;
description;
outline, sketch, rough draught.

NBHL (2)

Ի տեղւոջն իմացեալն ոչ է արտաքոյ պարագրութեան։ Ոչ տեղեօք եւ պարագրութեամբք զաստուածային եւ զգերազարդն բերէ բնութիւն։ Տեղական իմն պարագրութեամբ բարգձաձել զանմարմին բնութիւնն. (Պրպմ. ՟Ի՟Է. եւ լ։ Նիւս. կազմ. ՟Ծ՟Գ։)

Զարծուին պարագրէ՝ հետեւակ չորքոտանի ... որ լինի ընդ ձեռն պարագրութեանն՝ արջառ ճշմարտութեամբ, եւ ոչ արծուի. (Խոսրովիկ.։)