caressing, affectionate, coaxing, flattering;
wooing, courting.
· Calfa
Իւրեանց քաղցրագոյն եւ քծնի բանիւքն խաբեսցեն. (Մագ. ՟Ա.։)
to endeavour to please, to affect, to caress, to flatter, to fondle;
to court, to woo, to pay one's court to.
· Calfa
Մի՛ սովորեցներ զնա լկնել, մի՛ քծնիր ընդ նա։ Քծնի քաղցրագունիւքն (ստաանայ). բայց ըատարէ ի չարն. (Սիրաք. ՟Չ 10։ Ածաբ. մկրտ.։ եւ Մագ. ՟Ա.։)
cf. Քծնումն.
· Calfa
Գիտէր զքծնումն քաղցրագոյն, եւ զկատարումն դառնագոյն. (Յհ. կթ.։)
cf. Քծինք;
flattery, affected airs, adulation.
· Calfa
Գիտէր զքծնումն քաղցրագոյն, եւ զկատարումն դառնագոյն. (Յհ. կթ.։)
skirt of a cloak, lappet of a coat, border, tail;
fringe, trimming.
· Calfa
Ի քաղանցս հանդերձի նորա մերձեսցին. (Մտթ. ՟Ժ՟Դ. 26։ ՟Ի՟Գ. 5։ Մրկ. ՟Զ. 56։ Ղկ. ՟Ը. 44։)
lyre;
viol, harp;
Lyra;
— հարկանել, to play on or sound the lyre.
· Calfa
Հոգեշարժ քնարիւք զքեզ բարեհամբաւեմք։ Քնար ամենասուրբ հոգւոյ՝ ամենիմաստն պօղոս։ Քնար քաղցրախօս՝ աստուածային հոգւոյն. (Նար. կուս.։ Կիւղղ. հռ։ Շար.։)
to lop off, to trim, to prune;
to cut, to retrench.
· Calfa
ἑκτίλλω, ἁποκνίζω, ἁκρωτηριάζω avello, evello, mutilo, obtrunco, amputo extremitates. (լծ. հյ. քշել. թ. քէսմէք ) Ի բաց վարել հատանելով. կտրել. կորզել. քանցել. յապաւել. կոճոպել. ծայրաքաղ առնել.
belonging to thy religion.
· Calfa
Որ ինչ հայի ի քո կրօնս՝ օրէնս՝ կարգաւորութիւն. Զյոքնահաւաք աւանդս ուղղութեան քոյինակօն լծոյդ քաղցրութեան. (Նար. ՟Լ՟Գ։)
sister;
nun.
· Calfa
Որդիք քուեր (այսինքն քեռ) նորա։ Չի՛ք քաղցր սէր՝ որպէս քըւր առ եղբայր։ Ըմբռնեալ էր զմիտս առն քըվերն նորա. (Ասող. ՟Գ. 38։ Լմբ. ովս.։)
cube, die;
suffrage, vote, ball, ballot;
տուփ քուէից, urn, ballot-box;
տուփ քուէիւք, by an unanimous vote;
— արկանել, տալ ձգել, to vote, to ballot, to come to the vote, to poll.
· Calfa
Իջանէր ի հմայս քաղդէութեան, զքուէս հարցանէր. Ճանաչել կարասցուք զդիւթ քուէիցն զկախարդն. (Բուզ. ՟Ե. 43։)
to sleep, to repose, to take rest;
to lie with, to sleep with a woman, to know her;
— ընդ հարս, to sleep with one's fathers.
· Calfa
Քունեսցես ընդ հարս քո։ Քունեաց յովաթամ ընդ հարս իւր, եւ թաղեցաւ ի քաղաքին դաւթի։ Քունեաց եզեկիաս ընդ հարս իւր, ե թաղեցին զնա. (՟Ա. Մնաց. եւ ՟Բ. Մնաց.։)
cf. Քստմնափուշ;
cf. Սխրալի.
· Calfa
ՔՍՏՄՆԵԼԻ գրի եւ ՔՍՄՆԵԼԻ. Արժանի քստմնելոյ. քստմնեցուցիչ. խորշելի. ոսկալի. ահաւոր, ահեղ, եւ սխրալի. քշաքաղելու եւ արմննալու.
cf. Քստմնիմ.
· Calfa
ՔՍՏՄՆԵՄ ՔՍՏՄՆԻՄ. φρίσσω, ἑπιφρίσσω , ὐποφρικός γίνομαι horreo. գրի եւ ՔՍՄՆԵԼ. Որպէս զքիստ լինել փշաձեւ ցցեալ. փուշ փուշ լինել հրեաց, մարմնոյ, ալեաց ծովու, եւ անձին յերեսաց արհաւրաց եւ անակնկալ իրաց սոսկալ. սարսիլ, եւ սխրանալ. քշաքաղիլ, քուշ քուշ ըլլալ, դողդողալ, արմըննալ.
cf. Քստումն.
· Calfa
ՔՍՏՄՆՈՒՄՆ, կամ ՔՍՏՈՒՄՆ. Քստմնութիւն. սոսկումն. քաղումն.
thrill, great dread, cold shiver or shudder of horror.
· Calfa
ՔՍՏՄՆՈՒՄՆ, կամ ՔՍՏՈՒՄՆ. Քստմնութիւն. սոսկումն. քաղումն.
like Jesus Christ.
· Calfa
Շրջէր քարոզութեամբ ընդ քաղաքս եւ ընդ գիւղս քրիստոսաբար։ Որոց տուեա զանձն փոխանակ քրիստոսաբար. (Վրդն. պտմ.։)
he-goat, buck.
· Calfa
τράγος hircus χίμαρος haedus αἵξ caper. Նոխազ խոյ այծեաց. քաղ. արու այծ. նիհազ.
utility, profit, interest, advantage, emolument, gain, lucre;
useful, advantageous;
great, much;
v. imp. — or յ— է, օգտի է, են, it is good for, it is useful, profitable;
գտանել զ— իւր, to find one's interest;
— քաղել, to derive or reap benefit from;
— լինել, to be useful, advantageous, to serve;
յ— արկանել, յ—ի կիր or ի վար արկանել, յ— անձին վարել, յ— իւր շրջել, առնուլ, to profit by, to avail oneself of, to turn to account, to turn to the best account;
յաչս դնել զամենայն ի շահ օգտի անձին, to sacrifice all to one's interest;
վասն օգտի քո է, յ— քոյին է, it is for your good, for your interest;
զ— ժամս աւուրն, the greater part of the day;
cf. Շահ.
· Calfa
self-interested, selfish, covetous.
· Calfa
Չար ախտիւն ագահութեան ընչաքաղց եւ օգտաժողով էին. (Մանդ. ՟Ի՟Ա։)
cf. Օգտաժողով.
· Calfa
Ըստ ընչաքաղցն լինել եւ օգտածարաւ։ Վաճառասէրք եւ օգտածարաւք. (Յհ. կթ.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Ի մարտ պատրաստին ընչաքաղցիցն եւ օգտածարաւեացն. (մի ձ. օգածարավեացն). (Ագաթ.։)
Ընչաքաղցք եւ օգտածարաւք էիք. (Ճ. ՟Դ.) պիտի, օգտաժողովք։
profit, to derive use or advantage from, to take advantage of, to turn to account, to reap benefit from.
· Calfa
եւ կ. ὡφελέομαι, -ούμαι proficio, prodest mihi κερδαίνω lucror. Օգուտ գտանել կամ քաղել. շահել, շահաւորիլ.
air;
weather;
wind, light wind, breeze;
shoe, boot, half-boot;
կանացի օդք, lady's boot;
պարղ, անոյշ or քաղցրասիւք, բարեխառն, հանդարտ, գեղեցիկ, լապ, զով, ծծելի օդ, serene, mild, temperate, calm, fine, good, cool, breathable air or weather;
ցուրտ, չոր, փոփոխական, անհաստատ, վատ, վնասակար, վատառողջ, ժանտ, ապականեալ, խոնաւ, ամպամած, մրըրկայոյզ օդ, cold, dry, changeable, inconstant, bad weather;
deadly or deleterious, unwholesome, infectious, corrupt or foul air or atmosphere;
damp, overcast or cloudy, tempestuous or stormy weather;
կածք օդոյ, the injuries of the weather;
յօդս, ընդ օդս, in vain, vainly, sillily;
at venture or random;
բանք, խորհուրքդ ընդ օդս, idle talk, silly words, empty discourse, vain, extravagant designs, castles in the air;
ընդ օդս խօսել, հարկանել, to talk idly, to beat the wind, to talk to the winds;
— առնուլ, to air oneself, to take an airing or walk;
— փոխել, to have a change of air, to go abroad, to go into the country;
թօնուտ են օդք, we shall have rain;
խաղաղին, պարղին օդք, it is getting fair again, it is clearing up;
cf. Հողմ.
· Calfa
idly speaking, talking to the winds;
aerologist;
cf. Օդերեւութաբան.
· Calfa
Ոչ թէ ծայրաքաղ տիչ արարեալ՝ օդաբանս կամ սրաւարս խօսեցաւ. (Ագաթ.։)
to take up ones lodgings, to stay, to sojourn.
· Calfa
Այսպէս գիտէ քաղզրութեանն աստուծոյ, յօթեւանելն ի ճանապարհ հոգւոցմերոց՝ հանել զմեզ ընդ իւր ի յերկինս. (Լմբ. սղ.։)
cf. Օծութիւն.
· Calfa
Չարն ի ներքոյ՝ դառն ապաժոյժ ղեղւոյ, իսկ ի վերոյ բարեկերպ գունեալ իբր քաղցր օծմամբ. (Անյ. հց. իմ։)
serpent, adder, snake;
— or — աւազակ, the devil;
— խարամանի, dipsas or dipsade;
— շչէ, the serpent hisses;
cf. Քաղցրութիւն.
· Calfa
to divide, to disunite, to separate, to detach, to sever, to part, to distract, to divert from;
to dissipate, to disperse, to scatter;
to sow discord or strife;
to tear, to lacerate;
to be divided, dissipated, to dissent.
· Calfa
Հասարակացն շաղկապէ, եւ յատուկն օձտէ զքաղաքն. (անդ. ՟Թ։)
worm-wood, absinth.
· Calfa
Օշինդրն, եկ դառնութիւն իւր։ Ընդ քաղցրութեանն ճաշակ՝ օշինդր խառնեմ. (Նար. ՟Զ. ՟Հ՟Ա։)
exotic, foreign;
օտարաշխարհիկ երթանալ, to become a pilgrim.
· Calfa
Ի բացարձակ օտարաշխարհեայ քաղաքաց. (Պիտ.։)
եթէ ո՞րչափ եւս ի քեզ յօտարաշխարհիկս։ Զայս թեկղ հալածական օտարաշխարհիկ տա՛ր առ քեզ։ Այն զի՝ մի անձն (յովնան) եմուտ ի քաղաքն՝ օտարաշխարհիկ եւ անծանօթ յամենեցունց. (Եղիշ. ՟Ը. Ճ. ՟Ա.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)
cf. Օտարաշխարհացի.
· Calfa
Ի բացարձակ օտարաշխարհեայ քաղաքաց. (Պիտ.։)
եթէ ո՞րչափ եւս ի քեզ յօտարաշխարհիկս։ Զայս թեկղ հալածական օտարաշխարհիկ տա՛ր առ քեզ։ Այն զի՝ մի անձն (յովնան) եմուտ ի քաղաքն՝ օտարաշխարհիկ եւ անծանօթ յամենեցունց. (Եղիշ. ՟Ը. Ճ. ՟Ա.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)
strange foreign, alien;
new, strange, extravagant;
diverse, different.
· Calfa
Կարաս ծակ է տուն օտար, եւ ջրհոր նեղ՝ օտարոտին։ Իբրեւ օտարոտիս համարեալ եմք նմա։ Որդիք օտարոտիք։ Ոչ խոտորեսցուք ի քաղաքս օտարոտւողս։ Կանանց իւրոց օտարոտւոց.եւ այլն։
a day's journey.
· Calfa
Երից աւուրց ճանապարհ արար (հանդարտ քարոզութեամբ) ընդ լայնութիւն քաղաքին, որ էր օրագնաց մի. (Լմբ. յովն.։)
Երկու օրագնացս հեռացեալ ի քաղաքէն. (Ուռհ.։)
law-giver, law-maker, legislator;
cf. Օրէնսդրական.
· Calfa
Օրէսդրին պարտ է ջանալ քաղաքացն խոհեմութեան. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)
cf. Օրինագրեմ.
· Calfa
Առ սմին օրէնսդրէ հրամայելով։ Արտաքոյ քաղաքի կամեցաւ օրէնըսդրել։ Որ դէմյանդիման օրէնսդրեցան։ Օրէնսդրիլ ի նմանէ. (Փիլ.։)
legality, legitimity;
legalization, authentication.
· Calfa
Զքաղաքն կորուսեալ զտաճար եւ զօրինաւորութիւն եւ զգաւառ։ Ուտի բարիօք օրինաւորութիւն, եւ ոչ մի ինչ չար։ Աթ. (՟Թ։ Նիւս. ի սքանչ.։)
aedile;
agrinomist
· Calfa
Ճանահպարհաց եւ շինութեանց եւ զարդուց (վերակացուս՝) օրինողս քաղաքի մականունելով։ Եգարակաց օրնօղք, եւ ազգապատք Օրինօղս ատարակացն ընտրել։ Զագարակաց օրինօղս զայս. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)
Որպէս Վերակացու եւոստիկան քաղաքի, կամ ագարակաց. ἁστυνόμος aedilis ἁγρόνομος agrorum curator.
in the pangs of death, at the last gasp, dying, expiring;
cf. Օրհասաբեր.
· Calfa
Լուաւ յոգւոց բժշկէ, թէ քաղաքն յօրհասական վախճան հասեալ է. (Ոսկ. ես.։)
Միթէ աղբիւր անդստին ի միոյ ականէն բղխիցէ՞ քաղցր եւ դառն։ Եւ էին յեղիմ երկոտասան ակն ջրոց։ Եւ ել Եղիսէէ յականս ջրոցն։ Հասեա՞լ իցես յակն ծովու. եւ այլն։
Ջուր հոսեալ յականէ։ Ի քաղցր ականէս յայսմանէ բղխեցոյց աղբիւր յորդախաղաց. (Սարգ.։ Լաստ.։)
Բարիատեաց բանսարկուն զմեզ խոզանման աղբասնունդ մեղացն քաղաքակիցս արար. (Լծ. կոչ.։)
Իբր զքրթաքաղս յաղբիւսաց։ Ժողովեալ յաղբիւսաց եւ ի փողոցաց զանկեալ հնոտիսն. (Ուռպ. ՟Կ՟Ը։ Վրք. հց. ՟Է։)