Definitions containing the research չ : 10000 results

Դադարումն, ման

s.

cessation, desistance, repose, rest, pause;
discontinuance, vacation;
extinction, redemption, act of stanching;
silence;
interruption;
inaction.

· Calfa

NBHL (4)

Ընթերցուածք ոչ երբէք առնուին դադարումն. (Եղիշ. ՟Գ։)

Այս կարգ զրուցաբանութեան դադարումն առցէ։ Ի սկզբան թագաւորութեանն պարթեւաց մինչեւ զդադարումն։ Դադարումն եղեւ ուստերաց նորա. (Խոր. ՟Ա. 8։ ՟Բ. 66։ ՟Գ. 51։)

Տիւըն մինչեւ ի նա յանգեալ՝ դադարումն ընդունի. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ոչ շինեալ ասի սեմայ քաղաք, եւ ոչ զո՛ւրն դադարման. (Վրդն. ծն.։)


Դաժանաբոյս

adj.

whose productions are harsh or hard.

· Calfa

NBHL (1)

Զփուշսն դաժանաբոյսս. (Նար. խչ.։)


Դաժանագոյն

adj.

harder or very hard;
very harsh;
haughty, cruel.

· Calfa

NBHL (1)

Դաժանագունից տեսութեանցն ոչ կամիմ կաճառակից լինել. (Անյաղթ պորփ.։)


Դաժանական

cf. Դաժան.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զոր ի՞նչ այլ ամբարշտութիւն վնասօղ եւ դաժանական. (Լմբ. հանգ.։)


Դաժանիմ, եցայ

vn.

to be angry, mad, to sour, to turn sour, to get worse.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ դաժանեցաւ, եւ ոչ թողեալ փախեաւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 31։)


Դալարաբեր

adj.

that produces verdure, grass.

· Calfa

NBHL (1)

χροηφόρος viridia gramina ferens Բերօղ յիւրմէ կամ յինքեան զդալարի եւ զդալարութիւն. կանանչեղեն բուսցընօղ, կամ կանանչութիւն ունեցօղ.


Դալարագեղ

adj.

green, covered with verdure, verdant, fresh.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցիկ դալարութեամբ. կանաչագեղ.


Դալարանամ, ացայ

vn.

to become green, verdant, to sprout.

· Calfa

NBHL (1)

βλαστάνω germino Կանաչանալ. բողբոջել, սաղարթանալ. ուռճանալ, եւ զուարճանալ. կանանչնալ, ծնիլ


Դալարավայր

s. adj.

meadow, pasture-field;
verdant.

· Calfa

NBHL (3)

Դալար վայր. եւ Որ ինչ է ի դալար վայրի.

Սոյնպէս բուսոց՝ դալարավայր, կանաչ անկեալ (կամ կանաչացեալ). (ծաղկաւէտ. Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)

Ոչ է պատմել զհրաշատեսակ, զաստուածատունկ, բուրաստան, դալարավայր վայելչութեանցն զգեղեցկութիւն. (Գանձ.։)


Դալարարար

adj.

what produces greenness.

· Calfa

NBHL (2)

Դալարարար եւ կենդանարար է ջուրն. (Կոչ. ՟Ժ՟Է։)

χλοοποιός, χλωροποιός herbam producens, viride reddens Որ դալար առնէ, դալարացուցիչ. կանանչցընօղ.


Դալարացուցանեմ, ուցի

va.

to make green;
to renew, to restore.

· Calfa

NBHL (2)

Դալարեցուցանէ զչոր գօսացեալս։ Բուսուցանես յերկրէ զոսկերս մարդկան դալարեցուցանես, նորափետուր զարդարես. (Ագաթ.։)

ἁναθάλλω florere facio, viride reddo ԴԱԼԱՐԱՑՈՒՑԱՆԵՄ որ եւ ԴԱԼԱՐԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ դալարանալ. կանաչացուցանել. սաղարթացուցանել. նորոգել. կանանչցընել, բուսցընել.


Դալարեղէն, ղինի, նաց

s.

herbs, greens.

· Calfa

NBHL (1)

Դալարի. բանջար. կանանչեղէն.


Դալարի, արւոյ, րեաց

s.

verdure, grass, herbage, vegetables.

· Calfa

NBHL (1)

χλοή herba viridis, viror, gramen Խոտ դալար. բոյս կանաչ. բանջար վայրի. կանաչ խոտ, կանանչեղէն.


Դալարութիւն, ութեան

s.

green, verdure.

· Calfa

NBHL (1)

Կանաչութիւն. եւ Մատաղութիւն. նորութիւն. կանանչութիւն, մատղաշութիւն.


Դահեկանահատ

adj.

forger, counterfeiter.

· Calfa

NBHL (1)

Այն՝ որ դահեկան հատանէ ապախտ, կամ հատանէ մասն ինչ յարքունի դահեկանէ. սուտ ստակ տպօղ, կամ ստակ կտրօղ. գալպազան.


Դաղձ, ի

s.

wild mint;
calamint;
origan.

· Calfa

NBHL (2)

ի բառս Գաղիանոսի Դաղձն դնի նաեւ որպէս խոտ կոչեցեալ ըստ յն. գալամենտի։

Գրիչք շփոթեն եւ ընդ Գաղձն, որ եւ ԳԱՅԼԽՈՏ. զոր օրինակ.


Դամբանական, ի, աց

adj. s.

sepulchral, funeral;
funeral ovation.

· Calfa

NBHL (1)

Զգեստք իսկ դամբանական երգոցն՝ ո՛չ պսակք վայելեն թերեւս, եւ ոչ ոսկեհուռն զարդք. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Դամբարան

s.

vault, charnel-house, catacombs, church-yard;
cf. Դամբան.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչ հարսն յառագաստի, փեսայն ի դամբարան հրաւիրի. (Սկեւռ. լմբ.։)


Դայեկասնունդ

s.

foster-brother;
a. of a foster-brother.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն եղբարց եւ որդւոց եւ սիրելի դայեկասնունդ բնակչացն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Դայեկութիւն, ութեան

s.

nurse's office;
bringing up, education.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ի բուն դայեկութիւնս՝ վասն պատուական օրինացն ոչ խնայեաց ի նա, ո՞րչափ եւս ի ձեզ յօտարաշխարհիկս. (Եղիշ. ՟Ը։)


Դայլայլիկք

s.

trill, modulation, quaver, warbling.

· Calfa

NBHL (2)

Իսկ երաժշտականին՝ այլ իսկ առ դալալիկսն, եւ նմանականսն։ Որ պարերգողսն են, եւ դալալիկսն, մի (գլխաւոր), ոչ նուազ, քան եթէ երեսուն ամաց լինելով. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

ԴԱՅԼԱՅԼԻԿՔ գրի եւ ԴԱԼԱԼԻԿՔ. τερέτισμα sonus musicus, μονῳδία cantio solitaria Երգ երաժշտական. տաղ. քաղցրաձայնութիւն. առանձին գեղգեղումն. խաղո՛ւն ձայն, խաղ. ... (կայ եւ պրս. դալաճ, դալաշ. ձայն, հնչիւն)


Դանակ, ի, աց

cf. Դան.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր արկ յակովբ իւղ ի վերայ վիմին. մա՛րթ էր եւ դանակաւ նշանակ ինչ առնել։ Թերեւս չունէր դանակ. զիւղն զիա՞րդ ունէր. (Կիւրղ. ծն.։)


Դանգ, աց

s.

mite, penny, obole.

· Calfa

NBHL (6)

ԴԱՆԳ կամ ԴԱՆԿ. Իբրու չափ կշռոյ է Քառորդն տրամոյ, եւ վեցերորդ մասն ամենայն իրաց. պ. տանէ, (այսինքն հատիկ) տանգ, տէնկ

Ոչ հատանել ի գնոց նորա դանգոյ միոյ. (ՃՃ.։)

ԴԱՆԿԻ ՄԻՈՅ, կամ Երկուց, կամ Երից. իբր Դուզնաքեայ. սուղ ինչ. չնչին. թեթեւ. մեկ երկու ստըկնոց.

Գանձդ ամենայն բարութեան շնորհեա՛ ինձ դանկի մի չափ ի քո սերմանէդ. (Եփր. աղ.։)

Երկու դանկօք զբոլոր ողորմութեան զվարձս ընկալաւ։ Երկուց դանկաց հաւասար մեղանչիցէ. (Եփր. յղ. գող.։)

ԴԱՆԳ. ὁβολός obolus, nummus minutus Իբրեւ չափ դրամոյ՝ յետինն եւ փոքրագոյնն յիւրում կարգի, ոսկի կամ արծաթի եւ այլն. որ եւ ասի ՓՈՂ. դէնկէ որ եւ դրամ. փուլ, ֆուլ որ է փող.


Դանդաղագին

adj.

very slow.

· Calfa

NBHL (1)

Պատրա՛ստ են ի հակառակիլ, եւ դանդաղագին են ի հաւատալ. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Դանդաղանք

s.

cf. Դանդաղութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ լուան, քանզի հեղձեալ էին ի դանդաղանս քնոյ. յն. վասն բազում քնոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17։)


Դանդաղիմ, եցայ

vn.

to loiter, to trifle, to slumber, to dally, to waver.

· Calfa

NBHL (6)

Ոչ դանդաղեցար ի յառնելն եւ թողուլ զճաշ քո. (Տոբ. ՟Ժ՟Բ. 13։)

ὁκνέω, κατοκνέω, ἁποκνέω cunctor, gravor, piget me, defugio ԴԱՆԴԱՂԻՄ գտանի եւ ԴԱՆԴԱՂԵՄ, եցի. չ. Ծանր եւ յամր շարժիլ. յապաղել յուլանալ. պղերգանալ. յետնիլ. տնտընալ, ուշ շարժիլ.

Եւ մինչ ես դանդաղիմ, այլ ոք քան զիս յառաջագոյն իջանէ. յն. եկաւորեմ, այսինքն սկսանիմ շարժիլ. (Յհ. ՟Ե. 7։)

Զնոյն գրել առ ձեզ՝ ինձ ոչ դանդաղելի է. (Փիլիպ. ՟Գ. 1։)

Ի հրամայելն սարկաւագին, զտէր աղաչեսցուք, ո՞վ է որ դանդաղի ի յաղաչելոյն. (Լմբ. պտրգ.։)

Ոչ դանդաղեցից ասել քեզ։ Յասմ մի՛ դանդաղեսցիս խնդրոյ. (Մագ. ՟Ա. եւ ՟Ժ։)


Դանդաղկոտ, աց

cf. Դանդաղ.

· Calfa

NBHL (4)

Մինչեւ յե՞րբ ո՛վ դանդաղկոտդ ի վայր անկեալ կաս. (Ածաբ. մկրտ.։)

Ո՛չ բարի, յորժամ իցէ դանդաղկոտ առ տուրս ընչից. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)

Դանդաղկոտ առ նոսա են, որք ոչն գոհանան. (Խոսր.։)

Աստուած ո՛չ է դանդաղկոտ. (Լմբ. սղ.։)


Դանդաղումն, ման

s.

cf. Դանդաղութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկութիւն ընչից է պատճառ դանդաղման ի բարիս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12։)


Դաշնակաւոր, աց

adj.

harmonious.

· Calfa

NBHL (1)

Զդաշնակաւորն եւ զքաջամատն ո՛չ ձայնիւ առաւել քան մտօք ցուցանել։ Վասն ի շարժմանն եղելոյ ձայնիցն դաշնակաւորաց. (Փիլ. ել.։)


Դաշնակող, աց

cf. Դաշնակիչ.

· Calfa


Դաշնակութիւն, ութեան

s.

harmony.

· Calfa

NBHL (1)

Քնարական քերթութիւնս ունի յարմարումն չդաշնակումն ձայնի եւ աղւոյն եւ ոտին ի միասին. (Նչ. քեր.։)


Դաշնակումն, ման

s.

cf. Դաշնակութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Քնարական քերթութիւնս ունի յարմարումն չդաշնակումն ձայնի եւ աղւոյն եւ ոտին ի միասին. (Նչ. քեր.։)


Դաշնաւոր, աց

adj.

confederate, allied;
stipulated, conventional.

· Calfa

NBHL (1)

Տաց զնոսա քեզ ի փորձ, եւ ո՛չ ի դաշնաւորս. (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 61։)


Դաշնաւորութիւն, ութեան

s.

convention;
conleague.

· Calfa

NBHL (1)

դաշնաւորութիւն. իբր Մեղմելն եւ չափաւորելն.


Դաշտաբերան

s.

opening or entrance to a plain or field.

· Calfa

NBHL (1)

Իջեալ մինչ ի դաշտաբերանն մեծ. (Խոր. ՟Բ. 6։)


Դաշտական, ի, աց

adj. s.

rural;
flat, level;
villager, countryman.

· Calfa

NBHL (1)

պ. տէշթի. πεδινός campestris Դաշտային, (վայր, եւ բնակիչ). որպէս ռմկ. օվալըգ, եւ օվալը.


Դաշտաձեւ

adj.

plain, in form of a plain.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միջոց ինչ դաշտաձեւ՝ լերանց բարձրագունից. ա՛յլ ձ. դաշտաց եւ լերանց։


Դաշտային

cf. Դաշտական.

· Calfa

NBHL (2)

Երկիր՝ ո՛չ լեռնային, եւ ո՛չ դաշտային. (Խոր. ՟Բ. 53։)

πεδινός campestris որ եւ Դաշտական. Որ ինչ ա՛նկ է դաշտի, կամ կայ ի դաշտի. դաշտավայր, եւ բնակիչ նորին.


Դողդոջոտ

adj.

cf. Դողդոջոտ.

· Calfa

NBHL (2)

Դողդոջոտ մարմին. (Ճ. ՟Բ.։ որ ի Ա. դողդոչ։)

Յանհիմն ի դողդոչուն խորհրդոց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1. եւ 2։)


Դողդոջումն, ման

s. ast.

vacillation, staggering;
nutation.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զկային, որ էառ դողդոչումն դատաստանաւ ի տեառնէ. (Վրդն. սղ.։)


Դողութիւն, ութեան

s.

trepidation;
start;
shudder, horrour;
convulsive motion;
whim;
shiver, shivering;
ի դողման լինել, կալ, զդողման հարկանիլ, to tremble;
ահիւ եւ դողութեամբ, with fear and trembling;
եմուտ — յոսկերս իմ, (the shudder penetrated to my bones), I trembled with fright, I shuddered with fear;
— կալցի ի քէն զլերինս, at thy presence the mountains will tremble;
— երկրի, earth-quake.

· Calfa

NBHL (2)

Մատչիմք մեծաւ դողութեամբ, սաստիկ երկիւղիւ. (Նար. ՟Լ՟Գ։)

Զահի հարեալ եւ ի դողման կան բնակիչքն. (Եփր. յես.։)


Դողումն, ման

s.

cf. Դողութիւն.

· Calfa

NBHL (3)

Մատչիմք մեծաւ դողութեամբ, սաստիկ երկիւղիւ. (Նար. ՟Լ՟Գ։)

Զահի հարեալ եւ ի դողման կան բնակիչքն. (Եփր. յես.։)

Զդողնի հարեալ՝ ոստեան աչք նորա. (Վրք. սեղբ.։)


Դոյզնագիւտ

adj.

rare

· Calfa

NBHL (1)

Դոյզնագիւտ որսոց ինչ. (Բուզ. ՟Գ. 20։)


Դոյն, դորին

pron.

this, that;
same.

· Calfa

NBHL (2)

Դոյն ինչ շինուածոց. (Նար. խչ.։)

Ոչ դոյն ինչ եկեալք. (Յհ. կթ)


Դոյնպէս

adv.

so, in such a manner.

· Calfa

NBHL (1)

Դոյնպէս եւ որ ինչ վասն կատարման ադդէի. (Խոր. ՟Բ. 31։)


Դոնդող

s.

jelly.

· Calfa

NBHL (1)

Յիրար խառնի, եւ լինի թանձր զինչ դոնդող. (Երզն. խրատ.։)


Դուար, ի, աց

s.

cattle.

· Calfa

NBHL (3)

ταῦρος taurus եբր. դօր. թ. տէվար, տավար. որ եւ ՏՈՒԱՐ. Զուարակ, եւ երինջ. արջառ, եւ ոչխար. անդեայք. խաշն.

Խոյ, գոնչակ, վիդոն, դուար, (կամ դւաչ), մալ. այսոքիկ արականք ի վերայ հօտից ասացեալ են նշանակութեամբ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)

Դուար եւ հօրան, ոչխարաց բոյլ։ (Հին բռ.)


Դուդաք

cf. Թութակ.

· Calfa

NBHL (1)

ԴՈՒԴԱՔ որ եւ ԹՈՒԹԱԿ. ψιττάκος psittacus Պապկայ. իտ. բաբակա՛լլօ թռչուն հնդկային՝ գեղեցկախայտուց, եւ տգեղ ձայնիւ՝ ձեւացուցիչ զբարբառ մարդկան.


Դուզնաբանեմ, եցի

vn.

to make short discourse.

· Calfa

NBHL (1)

եւ չ. ԴՈՒԶՆԱԲԱՆԵԼ. βραχυλογέω breviter loquor Սակաւ ինչ ասել. համառօտիւ ճառել.


Դուզնաքեայ, քէից

adj.

little, very little, moderate, small, light, thin.

· Calfa

NBHL (9)

Ասել դուզնաքեայ իմն թուի, բայց գործով հաստատել մեծ է։ Դուզնաքեայ գործ։ Կերպարանաց դուզնաքեայց։ Ի դուզնաքեայսն վարիցի խորհուրդսն։ Դուզնաքեայ զգեստ, նիւթ, շահ, պատճառք։ Դուզնաքեայք ոք։ Ոչ ի դուզնաքւոյ (ուստեք)։ Ո՛չ ի դուզնաքոյ ումեքէ։ Դուզնաքեացն՝ նուազք։ Դուազնաքեօքն շատին։ Դուզնաքեա՞յց լինի պատճառք չարեաց. (Փիլ.։)

Ոչ դուզնաքեայ ինչ ոք։ Ոչ իբրեւ զմարդ ոք դուզնաքեայ. (Եղիշ. ՟Ը։ Կոչ. ՟Ժ՟Գ. եւ այլն։)

Ոչ լինէր նմա բաւական ընթերցումն դուղնաքեայ. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 3։)

Զվարուց նոցա նմանութիւն գոնէ դուզնաքեօք ոչ կամեցաք բերել. (Սարկ. հանգ.։)

Զկնի դուզնաքւոյ հանդերձեալ էր ի կոչումն գալ. (Բրս. սղ.։)

դուզնաքեայ. մ. Սակաւուք. դոյզն ինչ. թեթեւաբար.

Երերեալ դողացին ոչ դուզնաքեայ, այլ յոյժ սաստիկ եւ ահագին։ Ոչ դուզնաքեայ պատմէ զառնս լաւութիւն, այլ ուժգին եւ մեծապէս. (Եղիշ. խաչել. եւ Եղիշ. թաղմ.։)

Դուզնաքեայ ինչ վասն նորին ասասցուք. (Կլիմաք.։)

βραχύς, -ύτερος, -ύτατος, ἕλαττος, ἕλασσος, ἤττον, τυχόν minor, brevior, tenuis, vilis, vulgaris Դոյզն եւ չնչին. փանաքի. փոքր. թեթեւ. սուղ. յետին. նուաստ. հասարակ. սոսկական. հարեւանցի. սակաւագին. գծուծ. աննշան. անշուք (իր, եւ անձն).