Definitions containing the research չ : 10000 results

Երկբայանամ, ացայ

vn.

cf. Երկբայիմ.

· Calfa

NBHL (4)

Ոչ բնաւ երկբայանալ ի հանդերձեալ յուսոյն. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)

Եթէ միայն կամեսցիս, փրկութեան հանդիպել ոչ երկբայանամ. (Սարկ. աղ.։)

Ոչ երկբայանամ ես իմոց վիրացս բժշկութեան։ Յաղօթելն երկբայացաւ. (Ճ. ՟Գ.։)

Առ ի մէնջ ոչ երկբայանի. բայց յոմանց յայլոց երկբայանի (գոյութիւն իմաստասիրութեան). (Սահմ. ՟Ա։)


Երկբայանք

s.

cf. Երկբայութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ի կարծիս կոչէին, եւ ոչ երկբայանօք հաւատացին ի յարուցիչն ամենեցուն. (Մամբր.։)


Երկբայիմ, եցայ

vn.

to doubt, to suspect, to hesitate, to mistrust.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ երկբայեցան ինչ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17։)


Երկբայութիւն, ութեան

s.

doubt, hesitation, perplexity, irresolution;
suspicion;
incertitude, ambiguity.

· Calfa

NBHL (2)

Ծառայական երկիւղիւ երկբայութիւն արկեալ ծառային, թէ ոչ կամիցի կինն գալ. (Վրդն. ծն.։)

Ոչ գտաւ երկբայութիւն ի սոսա (ի թարգ. եօթանասնից). (Վրդն. սղ.։)


Երկբան, ից

adj.

amphibological, double, ambiguous;
double-dealing, double-tongued.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ երկբան ինչ վասն փութանակի եւ լուսաւորագոյն յարութեանն ի նենգաւորացն համարիցի ... եդին ի գերեզմանի. (Ագաթ.։)


Երկբանութիւն, ութեան

s.

amphibology, ambiguous discourse, ambiguity.

· Calfa

NBHL (3)

Ղուկաս մի դիւահար ասէ, եւ սա երկուս. եւ ո՛չ այն երկբանութիւն ինչ ցուցանէ. (Ոսկ. մտթ. ՟Բ. 3։)

Եւ չեն այս երկբանութիւնք. (Իգն.։)

Ստախօսութիւն, շոգմոգութիւն, երկբանութիւն, ատելութիւն, չարախօսութիւն. (Սկեւռ. լմբ.) (մա՛րթ է իմանալ եւ Տարաձայնութիւն)։


Երկբարբառ

adj. s. diphthong.

· Calfa

NBHL (1)

Երկբարբառք են բունք (ըստ յն. αι, αυ, οι, ευ, ει, ου. ).. եւ բռնաբարբառք երկձայնք. եւ այլն. (Թր. քեր. զոր մեկնիչք նորա Երզն. եւ Նչ. ի հայումս դժուարին քաջ իմանալ։)


Երկբացիկ

adj.

that opens on two sides or doubly, double;
— դուռն, folding-door;
— խեցեմորթ, bivalve.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ներքոյ ըռնկացն դրանց (կողից ափոյն՝) երկբացիկ սենեկացն պարագրողաց. (Նար. խչ.։)


Երկբոյս

adj.

born or produced doubly, double;
having two qualities.

· Calfa

NBHL (2)

Կեկրոփս դիփիէս ... կոչի երկբոյս, կա՛մ վասն հասակին երկայնութեան, կամ զի եգիպտացի էր, եւ զերկոսին լեզուս գիտէր. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Զչարութիւն ընդ պտղաբերին տնկել առաքինութեան՝ բորոտութեան եւ պիսակութեան է՝ երկբուսին եւ խառնակին ընտանի։ Իժն իբր երկբոյս եւ երկկերպի եղեալ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լիւս.։)


Երկգոյն

adj.

of two colours.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ասր սպիտակ ներկանիցի ծիրանի, եւ ո՛չ է երկգոյն. (Սարկ. հանգ.։)


Երկդիմի

cf. Երկդիմեան.

· Calfa

NBHL (3)

Մրջնառիւծս ասեն՝ թէ երկդիմի է, զմի ինչ ունելով ի մրջմանց, եւ մի ինչ դարձեալ յառիւծուց. (Իսիւք.։)

Ոմանք ածանցականք որպէս եւ ամենայն ստացականքն, որք եւ երկդիմիքն կոչին. (Թր. քեր.։)

Անմեղութեամբ ոչ գիտացեալ զերկդիմի միտս թագաւորին։ Գելոյր եւ տապալէր երկդիմի մտօք։ Զիա՞րդ լուիցուք երկդիմի հրամանացդ քոց. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Բ. ՟Ը։)


Երկեակ

adj.

binary.

· Calfa

NBHL (2)

Սկիզբն դարինճ երկեակն։ Երկեակն թիւ գոլով՝ զիա՞րդ է սկիզբն։ Երկեակն ոչ է թիւ, այլ սկիզբն թուոյ. (Սահմ. ՟Ժ՟Դ։)

Իսկ զերկեակսն՝ ի պոռնկութենէ, եւ ո՛չ յամուսնութենէ ածելով առ զուգաւորութիւնն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Երկեամ

adj.

of two years;
biennial;
զ—, lasting two years.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ զայն ոչ թէ զերկեամ եւ զերեամ մի էին կրելոց, յայլ զաւուրս կենաց իւրեանց. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 8։)

մ. ԶԵՐԿԵԱՄ. գ.մ. ἕτη δύο, διετία ad annos duos, biennium Զամս երկու. երկու տարիի չափ.


Երկեղուտ

adj.

frightful.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ լինիցի յանկարծակի երկեղուտ ինչ գործ. (Վրք. հց. ՟Ը։)


Երկերիւր, ոց

adj.

two hundred.

· Calfa

NBHL (1)

Երկերիւր թիւըդ ի քառակաց է (ի չորից յիսնից) ... սոքա շարադրեալ՝ ծնանին զերկերիւր. (Փիլ. լին.։)


Երկեւան

s.

doubt, suspicion, fear.

· Calfa

NBHL (2)

Չտալ թոյլ երկեւանն ինչ երկմտութեան ի ներքս մտանել. (Ոսկ. եփես. ՟Ի։)

Ոչ եթէ այնպէս սրբեաց, եթէ երկեւանն ինչ մնայր առ ի քննել զբորոտութիւնն։ Մեկնութեամբն փարատիցի երկեւանն։ Մեղմով յայտ ածէր զնոցա մտացն երկեւանսն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։ ՟Բ. 26. եւ 11։)


Երկեւանութիւն, ութեան

s.

cf. Երկեւան.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մթութենէ երկեւանութեան խաւարի զտեալ։ Երկեւանութիւն ինչ վարկանիցի. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Ղ՟Գ։)


Երկթերթի

cf. Երկթերթ.

· Calfa

NBHL (1)

Բերան իմ եւ լեզու եւս երկթերթի. (Կեչառ. աղեքս.։)


Երկթեւեան

cf. Երկթեւ.

· Calfa

NBHL (2)

Ամպաչու թռչնոյ երկթեւեան կենդանւոյ. (Նար. խչ.։)

Եւ մարդիկ երկթեւեանս ծնանել, եւ զայլս չորեքթեւեան. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երկիցս

adv.

twice;
— անգամ, two times.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիցս չորք։ Երկիցս ութուտասն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դառնաբարոյ

adj.

vexatious, proud, tiresome, crabbed, cross.

· Calfa

NBHL (1)

Բասիղիդէս դառնաբարոյ, եւ ընդունակ ամենայն աղտեղութեան. (Կոչ. ՟Զ։)


Դառնաբեր

adj.

that produces bitterness.

· Calfa

NBHL (3)

Որ բերէ յիւրմէ կամ յինքեան զդառն ինչ. դառնորակ. դառն.

Տունկ, ծառ, թզենի դառնաբեր. (Ագաթ.։ Կոչ. ՟Բ. Սարգ. յկ. ՟Թ։ Նար. երգ.։ Ոսկիփոր.։)

Դառնաբեր մեղք, յանցանք, կեանք. (Շ. բարձր.։ Թէոդոր. խչ.։)


Դառնագոյն

adj. adv.

very bitter;
—, —ս, bitterly.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնագոյն լինին չարիքն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)


Դառնադառն

cf. Դառնագաժան.

· Calfa

NBHL (1)

Դառն դառն. կարի դժնդակ. չարաչար.


Դառնաթոյն

adj.

that has dangerous venom.

· Calfa


Դառնաթորմի

adj.

furnished with, or full of bitterness, very bitter

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զսպունգն դառնաթորմի ընդ ախորժելի քաղցր ճաշակմանն. (Նար. խչ.։)


Դառնածեր

s.

bad old man.

· Calfa

NBHL (1)

Դառն ծեր. չար.


Դառնակսկիծ

adj.

bitter, painful.

· Calfa

NBHL (2)

Որ տայ կամ բերէ զդառն կսկիծ. յոյժ կսկծեցուցիչ.

Դառնակսկիծ բոցով հառաչիցես ի միջոցէ սրտէդ. (Մաշկ.։)


Դառնահայեաց

adj.

sullen, grim.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դառնահայեաց եւ ի չարատես աչաց բանսարկուին. (Մարաթ.։)


Դառնահոգի

adj.

who has an afflicted heart.

· Calfa

NBHL (1)

Արք են դառնաշունչք եւ դառնահոգիք. (Եփր. թագ.։)


Դառնահոտ

adj.

that stinks.

· Calfa

NBHL (3)

Որոյ հոտն է անախորժ. չարահոտ. ժանտ. սաստիկ. հոտած, կծու.

Դառնահոտ շնչմանն արիաբար տարար. (Շար.)

Ի ցրտանալ հիւսիսոյ, եւ ի դառնահոտ փչելոյ։ Ի դառնահոտ փչմանէ հիւսիսոյ պաղացեալ ձուլեալ վտակն. (Խոր. ՟Բ. 6. 36։)


Դառնաճաշակ

cf. Դառնահամ;
— լինիմ, to taste gall or anything bitter.

· Calfa

NBHL (2)

Դառնաճաշակ պտղոյն քաղցրացուցիչ. (Շար.։)

Կուսածինն ադամ դառնաճաշակ ի քեզ (ի խաչիդ) լինելով. (Անյաղթ բարձր.։)


Դառնամ, դարձայ

vn.

to turn, to turn about, to return, to go or come hack again;
to repair;
to be converted;
— յետս or ընդ կրունկն, to recede;
ընդէմ —, to object, to resist, to oppose;
— ի քրիստինէութիւն, to become a christian;
— առ Տէր, to repent, to reform;
— յաստուծոյ, to rebel against God;
— աւուր, to draw towards night;
ի — տարւոյն, the year after;
ի ղէն —, to arm one's self, to take arms.

· Calfa

NBHL (6)

Դարձաւ անդրէն առ նա ի տապան անդր։ Դարձցուք յեգիպտոս։ Դարձի՛ր անդրէն առ բաղակ։ Դա՛րձ առ իս։ Եւ ո՛չ դարձաւ։ Յի՛ս դարձ տէր, եւ ունկն դիր ինձ։ Դա՛րձ առ մեզ աստուած փրկիչ մեր։ Դարձցին յետս.եւ այլն։

ԴԱՌՆԱԼ. ἁποστρέφομαι, ἁναχωρέω recedo, revertor, convertor Հեռանալ. օտարանալ. փոխիլ յառաջին վիճակէ, կամ ի չարէ ի լաւ անդր.

Դարձցի սրտմտութիւն բարկութեան տեառն յիսրայէլէ։ Դարձեալ էք ի նմանէ (յաստուծոյ)։ Դարձան իւրաքանչիւր ի ճանապարհաց իւրեանց չարաց.եւ այլն։

Զճշմարիտ դարձն ոչ դարձաւ. այսինքն ճշմարիտ դարձմամբ. (Մխ. երեմ.։)

Յստակ ջուրք գետոյն յարիւն դառնային։ Ամենեւին մոխիր դառնայ (կրակն՝ յոչ տալն զնիւթ). (Եղիշ. ՟Դ։)

ԴԱՌՆԱԼ. τρέπομαι, στρέφομαι vertor եւ այլն. Փոխիլ կամ շրջիլ յայլ ինչ. լինել.


Դառնամահ

adj.

of a painful or violent death.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ դառն եւ չարաչար մահ. եւ Դառն մահուամբ.


Դառնանամ, ացայ

vn.

to become bitter, to turn sour;
to be offended, irritated;
to be tired, displeased.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ ոք ճաշակեաց լեղի, եւ ոչ դառնացաւ. (Նար. ՟Ի՟Ա։)


Դառնանիրհ

adj.

lethargic sleep.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր դառն է նիրհումն, իբր Տխուր. վնասակար. չար.


Դառնապէս

adv.

bitterly, harshly, sourly, painfully.

· Calfa

NBHL (1)

Գոչել դառնապէս. (Փիլ. լին.։)


Դառնապտուղ

cf. Դառնենի.

· Calfa

NBHL (1)

Մակեդոն ամբարիշտն շառաւիղ դառնապտուղ ի չար արմատոց անտի. (Լմբ. հանգ.։)


Դառնավէր

adj.

deep, mortal (wound).

· Calfa

NBHL (1)

Ի չար նետից նորա, եւ ի դառնավէր հարուածոցն. (Մանդ.։)


Դառնարբոյց

adj.

bitter (to drink).

· Calfa

NBHL (1)

Դառն յարբումն. արբուցիչ դառնութեան.


Դառնացող, աց

adj.

vexatious, offensive, irritating, maddening.

· Calfa

NBHL (2)

Զդառնացօղս՝ որ բնակեալ են ի գերեզմանս։ Ազգ չար եւ դառնացօղ։ Մի՛ լինիր դառնացօղ իբրեւ զտուն դառնացողաց. (Սղ. ՟Կ՟Է. ՟Հ՟Է։ Եզեկ. ՟Բ. եւ ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Բ. եւ այլն։)

παραπικραίνων exacerbans, rebellis Դառնացեալ հոգւով. ժանտ. ստահակ. խեռ. մանաւանդ՝ Դառնացուցիչ աստուծոյ, այսինքն զայրացուցիչ հեստութեամբ.


Դառնութիւն, ութեան

s.

bitterness, disgust, sharpness, gall, distaste;
grief, displeasure, vexation;
rigour;
enormity;
mordacity.

· Calfa

NBHL (3)

Ողկոյզ նոցա դառնութիւն։ Լցոյց կամ արբոյց զիս դառնութեամբ։ Դառնութիւն մաղձի։ Խիթք դառնութեան (յն. դառն)։ Դառնութիւն եւ բարկութիւն։ Դառնութիւն անձին։ Ոչ ունի դառնութիւն տնակցութիւն նորա. եւ այլն։

Գոյժ կամ գործ կամ հնարք դառնութեան. այսինքն դառն, չար. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Զ։ Խոր. ՟Գ. 55։)

Դառնութեամբ յանդիմանէին զամպարշտութիւն թագաւորին. այսինքն դառնապէս, չարաչար. (Ճ. ՟Ա.։)


Դասագլուխ

s.

chorister, master of the choir.

· Calfa

NBHL (1)

Գլուխ դասու, մանաւանդ երգչաց.


Դասագրիմ, եցայ

vn.

to enrol ones self.

· Calfa

NBHL (1)

Գրիլ ի դաս ինչ. մտանել ի համար խմբի.


Դասադաս

cf. Դաս դաս.

· Calfa

NBHL (1)

Յիւրաքանչիւր ապարանիցն դասադաս մտանէին. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 18։)


Դասալիք

adj.

deserter;
— լինել, to desert;
to apostatise.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ զինուորիմք քրիստոսի, ո՛չ լիցուք դասալիք. (Ոսկ. ղկ.։)


Դասախումբ

adj.

ordered, assembled.

· Calfa

NBHL (1)

Դասախումբ ժողովոյն ի քեզ հաւատացելոց. (Թէոդոր. խչ.։)


Դասական, ի, աց

adj.

ordinal;
classical;
arranged, divided.

· Calfa


Դասակարգ

s.

order, class.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք ի դասակարգէ եկեղեցւոյ։ Ի դասակարգէ քաջոյ. (Ճ. ՟Ա.։ Նար. խչ.։)


Դասակցութիւն, ութեան

s.

admission, company.

· Calfa

NBHL (1)

Խաչն է ճշմարիտ հաւատոց դասակցութիւն. (Եպիփ. խչ.) այսինքն միաբանօղ ի ճշմարիտ հաւատս, կամ ի մի զինուորութիւն հոգեւոր։