Definitions containing the research ոք : 5050 results

Կացուցանեմ, ուցի

va.

to establish, to place, to set, to lay, to fix, to put;
to constitute, to institute, to create, to destine;
to render, to make;
to stop, to cause to cease;
իշխան, տէր —, to constitute chief or master, to promote to high dignity;
շնորհապարտ —, to favour, to oblige;
ժառանգ —, to appoint a heir;
հղօր՝ երջանիկ —, to make powerful, happy.

· Calfa

NBHL (1)

Կացուցանել զոք ի վերայ տան իւրոյ, կամ գործակալս ի վերայ երկրի, կամ իշխանս զօրուն, կամ ի վերայ նոցա գործաւարս, դատաւորս. կամ Դէտ կամ սպարապետ կամ թագաւոր կացուցանել.


Կաւ, ոյ, ով

s.

clay, argil, potter's earth;
mud, mire, dirt.

· Calfa

NBHL (1)

Օծեալ կաւովն ողոքական հեզութեամբն։ Կենացդ նշխար ընդ կաւոյս զանգուածոյ։ Ամպարհաճեցայ կաւս ձայնաւոր. (Նար.։)


Կաւատ, ից

s.

ruffian, pander, pimp, go-between;
կին —, procuress, bawd, go-between.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուէր տամք եւ կանանց ազգի, մի՛ ոք նմանօղ լիցի օձին՝ գործի լինելով սատանայի. (զոր եւ կաւատն անուանեն. Շ. ընդհ.։)


Կաւարծաթ

s.

argil mixed with silver.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնանի հուր յերկաթոյ եւ ի քարէ. Լինի ի կաւարծաթոյ հուր, յորժամ ընդդէմ արեգական ոք շողացուցեալ դիցէ. (Փարպ.։)


Կափուլ, ից

s. fig.

snare, trap;
pit-fall, foot-trap;
cloister.

· Calfa

NBHL (3)

Ի փոքր եւ ի տկար հաղբից յանդնդայինն այն կափուլ, եւ ի բարձր ամբարտակ ամբարտաւանութեամբ վերացուցանէ. (Սկեւռ. աղ.։)

Զանապատն տեսանիցես, անկանիցիս ի բարիոք կափուլն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ. յն. լոկ, ըմբռնիլ։)

Ի բաց հրաժարէին ի բարւոք կափուլն. (Վրք. ոսկ. իբր լտ.)


Կափուցանեմ, ուցի

va.

to cover, to shut, to close;
— զաչս ուրուք, to close the eyes of;
— զաչս ի լոյս, to shut the eyes against conviction.

· Calfa

NBHL (1)

Սոքա աչօք կափուցելովք՝ ի լսելոյ եւեթ հաւատային. (Երզն. մտթ.։)


Կաքաւարան, աց

s.

ball-room or dancing-room.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ բազում դրամաւ (կամ դրամօք) ի կաքաւարանն վարեաց իբր ի ձիընթացս մարտիկ ոք. (Փիլ. լիւս.։)


Կաքաւիչ, չի, չաց

s.

dancer.

· Calfa

NBHL (1)

Մի ոք ի կաքաւչաց։ Բաշխոյս կաքաւչաց կարկաչեն. (Խոսր.։)


Կեղակարծեմ, եցի

vn.

to doubt, to have doubts about;
to suspect, to surmise, to distrust.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զի այլ է (միտքն) քան զզգայութիւնս, ոչ զոք կարծեմ յիմաստնոցն կեղակարծել. (Նիւս. կազմ.։)


Կեղեմ, եցի

va. fig.

to wound, to hurt;
to embitter, to gall, to ulcerate, to vex, to torment.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքա ի մնոյն կեղեալք, եւ սոքա անհոգ. (Լմբ. իմ.։)


Հակաճառեմ, եցի

vn.

to contradict, to dispute, to debate.

· Calfa

NBHL (1)

Հակաճառեն եւ նոքա ընդդէմ մեր. (Լմբ. ատ.։)


Հակաճառութիւն, ութեան

s.

contradiction, controversy, dispute, discussion;
dialectics;
ոգի հակաճառութեան, spirit of contradiction.

· Calfa

NBHL (1)

Այսպիսում առն եթէ ոք հռետորաբար կամեսցի ըստ արժանն հակաճառութիւն ինչ (առնել). (Մագ. ՟Խ՟Գ։)


Հակամիտիմ, եցայ

vn.

to lean, to incline, to be prone to, to feel inclined or disposed for, to lean to the side of, to have an inclination to.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մերոյն խոսրովու ոչ յոք հակամիտեալ. (Խոր. ՟Բ. 72։)


Հակառակ, աց

adj. adv. fig.

contrary, opposite;
adversary, hostile, unfavourable, inimical;
discordant;
incompatible;
prep. adv. against, contrary to;
opposite, facing, in front of;
զնորին —ն, նմին or նորին —, ի —էն, ընդ —ն, on the contrary, on the wrong side;
against the grain, in a contrary sense, backwards;
ամենեւին իսկ —, directly or diametrically opposite, quite the reverse;
— ուղիղ մտաց, in spite of sense and reason;
— կամաց նորա, against his will or grain, in spite of him;
forcibly;
— կալ, to stand, remain, stay or stop in the face of, in front;
to oppose, to withstand, to resist, to make head against, to cope with;
— լինել, to be contrary, to oppose;
ընդ —ս լինել միմեանց, to be at variance;
—, ի —ն or ընդ —ս ելանել, մտանել, ընթանալ, լինել, to oppose, to form an opposition to, to rise up or against, to go against, to run counter, to withstand, to counteract, to thwart, to cross;
ընդ —ս ելանել, cf. Հակամտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բայց նոքա իւրեանց փրկութեանն ընդ հակառակս եղեն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 34։)


Հակառակադէմ

cf. Խոտորնակի.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ հակառակադէմ զինեսցէ ոք, որպէս թէ ծածկիցէ զդէմսն, եւ յետս կոյս դարձուցանիցէ զգագաթն սաղաւարտին. (Նիւս. կուս.։)


Հակառակադրութիւն, ութեան

s.

cf. Հակադրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է զոր կամից այժմ հակառակադրութիւնս այս (յասելն, ոչ ոք, եւ ամենեքեան). (Եփր. աւետար.։)


Հակառակածնոյց

adj.

peace-breaking, seditious, factious.

· Calfa

NBHL (1)

Սոքա են որդիք հակառակածնոյցք, եւ սոքա են պտուղ հերձուածոց. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Հակառակամարտ, ից

adj. s.

opponent, adversary, antagonist;
contest, resistance;
combat, conflict.

· Calfa

NBHL (1)

Մի ոք ի ձէնջ զհակառակամարտիցն զհազարսն կոտորեսցէ. (Պտմ. աղեքս.։)


Հակառակայորդոր

cf. Հակառակածնոյց.

· Calfa

NBHL (1)

Սոքա են հակառակայորդորք, խռովարկուք. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Հակառակասէր

adj.

quarrelsome, mischief-making, meddlesome, seditious, mutinous, litigious;
— միտք, spirit of contradiction, of contrariety.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ եւ կարի ոք ի հակառակասէր վիճողացն իցէ. (Պիտ.։)


Հակառակութիւն, ութեան

s.

contrariety, opposition, resistance, hostility, adversity;
contestation, dispute, quarrel, contest;
combat, conflict;
— յուղել զիմեքէ, to strive for;
— կրել, to experience adversities;
եղեւ — մէջ նոցա, a dispute arose between them;
—ի ներքս անկեալ, in consequence of disagreement;
— ձիոց, horse-racing.

· Calfa

NBHL (1)

Չարիս խորհել հակառակութեամբ։ Հակառակութեամբ հակառակ կացից նմա։ Զատելութիւն գրգռէ հակառակութիւն։ Երկոքին արքն, որոց հակառակութիւնն իցէ։ Ի հակառակութիւն ապստամբութեան։ Ո՛վ գայցէ ընդ քեզ ի հակառակութիւն։ Հա՛ն զժանտն յատենէ, եւ ելցէ ընդ նմա հակառակութիւն.եւ այլն։


Հակերգ

s.

contro-choir.

· Calfa

NBHL (1)

Սոքա են խրատատեացք եւ տողաբանք, հակերգ, եւ քսուք խօսիւք. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ. տպ. հակերք։)


Հաղորդեմ, եցի

va.

to communicate, to transmit, to hand down, to impart, to acquaint with, to inform;
to communicate, to administer the Sacrament of the Lord's Supper;
cf. Հաղորդիմ;
— զախտ, to infect with disease.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ոք օտար հաղորդեսցօ քեզ։ Եւ ոչ մի եկեղեցի հաղորդեաց ինձ յաղագս տալոյ եւ առնլոյ։ Մանկունք հաղորդեցին արեան եւ մարմնոյ. (Առակ. ՟Ե. 17։ Փիլիպ. ՟Դ. 15։ Եբր. ՟Բ. 14։)


Հաղորդութիւն, ութեան

s.

communication, participation, connection;
relations;
intercourse;
correspondence;
communion;
carnal communion;
սուրբ —, the Eucharist, the Lord's Supper;
զատկական —, pascal communion;
աղօթք յետ հաղորդութեան, post-communion.

· Calfa

NBHL (1)

Հաղորդ լինել քրիստոսի հաղորդութեամբ մարմնոյ իւրոյ։ Առանց ապաշխարութեան՝ հաղորդութեան արժանի ոք ոչ լիցի. (Խոսր.։)


Հաճեմ, եցի

va.

cf. Հաճեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

πείθω suadeo, persuadeo ἰκανόω satisfacio δυσωπέω flecto, exoro Համոզել. ամոքել. հաւանեցուցանել. հաշտ առնել. զիջուցանել. կամակատար լինել՝ առ ի հաճոյ լինել. շատացուցանել. լնուլ վճարել.


Հաճեցուցանեմ, ուցի

va.

to content, to please, to satisfy, to humour, to gratify;
— զմիտս ուրուք, to condescend, to please, to humour;
— զախտս, to gratify the passions;
— զպարտս, to pay a debt;
ի — զնա, to oblige him, to satisfy him.

· Calfa

NBHL (1)

Զձիս ոչ ոք գիտէ հաճեցուցանել, բայց յայնմանէ՝ որ մակացողն է ձիոյ. եւ ոչ զշունս ոք գիտէ հաճեցուցանել, այլ որսորդն. (Պղատ. եւթիփռոն.։)


Հաճիմ, եցայ

vn.

to be contented, satisfied, pleased, gratified;
to agree, to acquiesce, to consent, to approve;
to be reconciled, to become friends again;
to deign;
to taste;
չ— ընդ, to disapprove, to dislike;
հաճեալ է նա ընդ քեզ, you please him;
հաճեսցի տէր իմ արքայ, may it please your Majesty.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ որս հաճի ոք, առ նոյնս եւ խաղաղութիւն հաստատէ. (Խոսր.։)


Հաճոյ, ից

adj.

agreeable, pleasant, pleasing, complaisant, grateful, acceptable;
— լինել, to please, to humour, to agree, to have pleasure;
զի՞նչ — է ձեզ, what do you think of it ?
որպէս — թուեսցի քեզ, as you please or choose, as you like;
—աչաց հայելոյ, comely to the eye;
— եղեւ նա աչաց իմոց, he or she pleased me;
—թուեցաւ նմա, it pleased him, he thought fit or proper, he approved of it;
—եւս էր նմա, he preferred;
արա նմա զինչ — է առաջի աչաց քոց, do with him as you will.

· Calfa

NBHL (2)

դիմազ. ՀԱՃՈՅ Է, կամ ԹՈՒԻ. դիմազ. ἁρέσκω placeo, placet δοκέω censeo, videor, visum est. Լա՛ւ երեւի, բարւոք թուի.

Կամքն աստուծոյ բարին եւ հաճոյն եւ կատարեալն։ Հաճոյ էր աստուծոյ եւ մարդկան։ Հաճոյ եղեւ ենոք աստուծոյ։ Հաճոյ աչաց հայելոյ։ Զբարին եւ զհաճոյսն առաջի տեառն աստուծոյ քոյ։ Զհաճոյս առաջի նորա արասցես։ Այր իւրաքանչիւր զհաճոյս աչաց իւրոց առնէր։ Առնեմք իւրաքանչիւր զհաճոյն առաջի իւր։ Եղիցին քեզ հաճոյ բանք բերանոյ իմոյ։ Հաճո՛յ լեր առաջի իմ։ Հաճոյ թուեցաւ բանն առաջի յաչս նորա, կամ ի միտս բազմաց։ Հաճոյ թուեցաւ արքայի իրքն։ Հաճոյ եղեւ նմա աղջիկն, եւ եգիտ նա շնորհս առաջի նորա։ Արարէ՛ք զնոսա, զինչ հաճոյ է առաջի ձեր։ Ժառանգութիւն իմ հաճոյ եղեւ ինձ.եւ այլն։


Հաճոյութիւն, ութեան

s.

satisfaction;
complacency, consent, willingness.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք կարէ աստ զինքն հաճոյ աստուծոյ գոլ վկայել. այլ անդ է տիրապէս հաճոյութիւնն. (Լմբ. սղ.։)


Համաբնակից

cf. Բնակից.

· Calfa

NBHL (1)

Դրացիք են մեր համաբնակից՝ դեւքն. զի նոքա յածին ի ներքոյ երկնից, եւ մեք պանդխտիմք ի յերկրի. (Լմբ. սղ.։)


Համագոյ, ից

cf. Համագոյակից.

· Calfa

NBHL (3)

Զհամագոյ պատիւն յայտնեն այսոքիկ զսրբոյ երրորդութեանն. (Շ. մտթ.։)

Որ համագոյդ ես խորհրդոցն հայրենի. իմա՛ խորհրդակից, որպէս էակից, եւ ոչ որպէս օտար ոք խորհրդական։

Մարդն ի հոգւոյ եւ մարմնոյ. քանզի այլատեսակք են այսոքիկ, եւ միմեանց ո՛չ համագոյք։


Համազգի, գւոյ, գեաց

adj.

of the same nation, family, kind or sort;
national;
related;
homogeneous.

· Calfa

NBHL (1)

Համազգեաց՝ որոց մերձաւորութիւն իցէ։ Պատերազմել սոքօք ընդ համազգեաց մերոց մարդկան. (Շ. ընդհ.։)


Համազն, զին, զինք, զանց

adj.

of the same nation or race.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ սոքա համազինք նոցին. (Նչ. եզեկ.։)


Համազոյգ

adj.

equal, even, alike, similar.

· Calfa

NBHL (2)

ՀԱՄԱԶՈՅԳ. իբր Երկոքեան միաբան. զոյգ մի. միօրինակ, կամ միաձայն.

Համազո՛յգք սոքա գարուն եւ ամառն ընդ ամենայն սփռեալ տարածին աշխարհ։ Ըստ սմին օրինակի եւ համազոյգս (ձի բաղդատեալ ընդ արջառոյ)։ Զերկուս տարերս համազոյգս՝ զծով եւ զցամաք. (Պիտ.։)


Համաթիւ

adj.

of the same number or quantity, equal.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԶՈՒԳԱԹԻՒ. Կանգնեաց զնիզակն ի վերայ յոքնական համաթիւ վիրաւորաց. (Խոր. ՟Բ. 79։)


Համաթոռ

adj.

co-reigning.

· Calfa

NBHL (1)

Յարարելոցս ոչ ոք է բոլորիցս թագաւորին համաթոռ եւ բարձակից. (Պիտառ.։)


Համալսարան, աց

s.

academy;
university, faculty.

· Calfa

NBHL (1)

Պղատոն ի վերայ իւրոյ համալսարանին մակագրեաց, աներկրաչափն մի՛ ներքսամտեսցէ։ Առաջի իւրում համալսարանին մակագրեաց, աներկրաչափ ոք մի՛ ներսամտցէ. (Սահմ. ՟Ա. եւ ՟Ժ՟Զ։)


Համակերտ

adj.

similar, like;
—ք, all beings, all creatures.

· Calfa

NBHL (1)

Համեմատ կերտեալ. բարեյարմար. իսկ յոքն. Համօրէն արարածք, կամ միօրինակ եղականք.


Համահրաւէր

adj.

convoking or inviting all.

· Calfa

NBHL (1)

Զհամահրաւէր աւետիսն հնչէր, եթէ ոք ծարաւի է, եւ այլն. (Պետր. սիւն. ի կոյսն.։)


Համամայր

adj.

born of the same mother;
— եղբայր, uterine, by the mother's side.

· Calfa

NBHL (1)

Եղբայր միահայր, եւ ո՛չ համամայր։ Համամօր եղբօրն իւրոյ անտիոքայ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Համայն, ից

adj. adv.

whole, entire, total, complete;
all, entirely;
together, all together, together with;
even, yet, still;
—, —իւ, totally, completely, wholly, thoroughly;
— եւ այնպէս, even though, even if, however, nevertheless;
— եւ այնպէս ոչ յագեցա՞ր, what, and you are not yet satiated?
— ասել, ասացեալ, in short, in a word.

· Calfa

NBHL (1)

Համայն շնորհօքն՝ որ տուաւ առաքելոցն, եւ նոքօք աշխարհի. (Խոսր.։)


Համանմանութիւն, ութեան

s.

similarity, conformity, analogy.

· Calfa

NBHL (1)

Ի համանմանութիւն նոցին բորբոքեալ։ Յօրինէ զդասակարգութիւն աստիճանաց տաճարին ի համանմանութիւն երկնաւորացն պարուց։ Նմին է համանմանութիւն։ Ի համանմանութենէ վերջանան։ Բարւոք պահսեցուք զհամանմանութիւն հրեշտակական կարգաւորութեանցն. (Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ. Լմբ. պտրգ.։)


Համաշխարհական, ի, աց

adj.

universal, general, common, public.

· Calfa

NBHL (2)

Դարձեալ ի համաշխարհականաց բարբառի ի բուն գլխաւոր արարածոցն։ Յաւելի զերկիր, զերկին, զաստեղս, այլ նոքա թերեւս համաշխարհականք. տեսցուք զսեպհականսն։ Զի եթէ զերկիրս ես արարի, յայտ է եթէ ի համաշխարհական աստուած եմ. (Ոսկ. ես.։)

Համաշխարհական եկեղեցւոյն անտիոքացւոց, կամ որ ի նիկոմիդիա. (Ճ. ՟Ա.։)


Համաշունչ, շնչից

adj.

of the same opinion, agreeing, unanimous.

· Calfa

NBHL (4)

Ոչ զոք ունիմ համաշունչ։ Համաշունչք, միախորհուրդք. (Փիլիպ. ՟Բ. 20. եւ 2։)

Ոչ ոք այլ գոյր նմա համաշունչ. (Յհ. կթ.։)

Համաշունչք եղեն երկոքին սոքա մեծացուցանել զերախտիսն աստուծոյ. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Բ։)

Համաշունչք եղեն սոքա երկոքեան ի վերայ իմ (իբր համախոհ). (Ճ. ՟Բ.։)


Համապատիւ, տուի

adj.

equally glorified, equally adorable;
equal in rank or honour, having the same dignity.

· Calfa

NBHL (1)

Սոքա պատրիարգունք համապատիւք եւ համափառք են. (Ոսկիփոր.։)


Կրկին, կնոյ, ով

adj. adv.

double, doubled, iterated;
doubly, two-fold, twice, as much again;
— անգամ, afresh, again, anew;
— եւ —, repeatedly, many times;
— մեծ, twice greater;
— թուով, two;
— գոչել՝ կարդալ, to encore, to demand the repetition.

· Calfa

NBHL (2)

Պիղծ է առաջի տեառն չափ կրկին. իմա՛ կրկնադիմի, մեծ եւ փոքր։ Կրկին հարուածով։ Կրկին ողորմելի։ Կրկին աշխար։ Կրկին սկաւառակք։ Կրկին ճոխութեամբ։ Զկրկին խաղաղութիւն։ Յոյսս կրկինս. (Նար.։)

Կրկին էր, ոչ այլ եւ այլ ոք, այլ՝ նոյն ինքն աստուած գոլով, եւ մարդ նիանգամայն. (Սարկ. հանգ.։)


Կրկնակ

adj. arith.

cf. Կրկին;
binary;
binary scale.

· Calfa

NBHL (2)

Ի կրկնակէ մի ըստ միոջէ շարադրեցան։ Ի կրկնակին ՟Ա. (՟Բ. ՟Գ. ՟Ը. լինին սոքա հնդետասան։ Բաղկանայ ի քառաց եւ ի միակաց կրկնակաց. Փիլ. լին. ՟Գ. 42. 56։)

Կրկնակք են ութ. զ. լ. խ. չ. ջ. ռ. շ. ց։ Եւ կրկնակք ասին, զի մի մի իւրաքանչիւր ոք ի սոցանէ յերկուց ձայնակցաց (այսինքն բաղաձայնից) բաղկացեալ է. քանզի բաղկանայ զայ ի սէէ եւ ի գայէ. եւ այլն. ուր այլք ի մեկնչաց յաւելուն եւ զսոսա. ժ. ձ. ղ. ճ. եւ այլն։ Այլ տիրապետ խօսելով՝ ի մեզ չի՛ք կրկնակ, եթէ ոչ գուցէ ռ, իբր կրկին րր. եւ ց, իբր ձս, կամ սձ։ Բայց յայլ լեզուս իրաւամբք կրկնակ կարծին եւ շ, խ, ղ, ձ, ժ, եւ այլն. զի կրկին տառիւք հնչեն եւ գրեն, զոր օրինակ ի լտ. sc, ch, ll, ts, zz եւ այլն։ Թող զտառդ փ, իբր բհ. որ ի լտ. ph, հնչեալ ֆ, ի յունական բառս։


Կրկնակի

adj. adv.

double;
doubly;
a second time, again;
in two ways;
cf. Կրկնոց.

· Calfa

NBHL (1)

Ունի ենթակայ, ունի եւ կատարումն. եւ զիւրաքանչիւր ոք ի դոցանէ կրկնակի. (Սահմ. ՟Ե։)


Կրկնեմ, եցի

va.

to double, to redouble, to increase;
to fold, to plait, to turn down or in;
to tell or say again, to repeat, to reiterate;
to reply, to rejoin, to resume;
ստէպ — զբանն, to inculcate;
— ցաւոց, to relapse.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկնեալն, այսինքն է պատասխանեալ. քանզի ոմանք ի թարգմանացն այսպէս եդին։ Բայց կրկնեալ յիրաւի եւ ի բարիոք ժամու ասացաւ. վասն զի իբրեւ ի մրցմանաց ի տեղ դնէ զպատասխանիս ... պատասխանէ ճգնութեամբ. (Իսիւք.։)


Կրկնոց, աց

s.

mantle, cloak;
hooded cloak;
pilot-coat.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկնոց փոքրիկ առնէր նմա։ Արկեալ զիւրեւ կրկնոց։ Բուռն եհար զտանոյ կրկնոցի նորա։ արկեալ զիրաւունս հանգոյն կրկնոցի։ Ա՛րկ զքեւ զկրկնոցն արդարութեան յաստուծոյ։ արկիցեն որպէս կրկնոցն արդարութեան յաստուծոյ։ Արկցեն որպէս կրկնոց զամօթ իւրեանց զիւրեամբք. եւ այլն։