Definitions containing the research ոք : 5050 results

Հրամանակարգ բան

cf. Հրամանակարգք.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամանակարգ բանիցն սկիզբն առնել։ Այսոքիկ ի հրամանակարգ (կամ ի կամակարգ) բանից աստուածպատութենէ, եւ ի գործոց բարութենէ։ Ի մտի ձերում անկեալ հաստատեալ կացցեն հրամանակար կարգն աստուածութեան. (Կոչ. ՟Դ։ Ուր թարգմանի եւ Հրամանական կամաց վարդապետութիւն։)


Հրամանակարգք

s.

tenet, dogma.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամանակարգ բանիցն սկիզբն առնել։ Այսոքիկ ի հրամանակարգ (կամ ի կամակարգ) բանից աստուածպատութենէ, եւ ի գործոց բարութենէ։ Ի մտի ձերում անկեալ հաստատեալ կացցեն հրամանակար կարգն աստուածութեան. (Կոչ. ՟Դ։ Ուր թարգմանի եւ Հրամանական կամաց վարդապետութիւն։)


Հրամանատու, աց

adj.

commanding, permitting.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք նմա հրամանատու, եւ ոչ ընդ հարկաւորութեամբ կապեալ. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։)


Հրայրք

s. fig. fire, heat, ardour.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ տեսանիցեն (զոք,) թէ չկայցէ ի հրայրս, չցանկանայցէ իշխանութեան, յայնժամ սմա իսկ տայցեն զիշխանութիւնն. (Ոսկ. եփես.։)


Հրանամ, ացայ

vn. fig.

to ignite, to become fire, to be on fire, to kindle, to be inflamed;
to catch or take fire, to burn, to be lighted, set on fire;
to take fire, to be all fire, blaze or excitement.

· Calfa

NBHL (2)

Կամի զաշակերտեալսն իւր բորբոքեալս եւ հրացեալս լինել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 33։)

πυρόομαι ardeo, incendor. Լինել իբրեւ զհուր՝ իրօք կամ նմանութեամբ. շանթանալ. վառիլ. բորբոքիլ. կրակ դառնալ կամ կտրիլ.


Հրաշանամ, ացայ

vn.

cf. Սքանչանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ ստանայ ոք զառաքինութիւն, որով հրաշանան մարդիկ ի տես եւ ի լուր. (Խոսր.։)


Հրաշէկ

adj.

red, red hot, all on fire, incandescent, at a white heat;
fiery, ardent, burning.

· Calfa

NBHL (1)

πεπυρώμενος ignis factus, ardens, ignitus. Շիկացեալ հրով, կամ շէկ լեալ հանգոյն հրոյ. հրագոյն. շանթացեալ. հրաբորբոք. կրակ դարձած.


Հրապաշտ

cf. Կրակապաշտ.

· Calfa

NBHL (1)

Զհուրն բորբոքէին հրապաշտքն. (Ճ. ՟Բ.։)


Հրապարակագոյժ

adj.

made public, published, divulged every where, rumoured abroad;
— առնել, to publish, to make known far and wide, to divulge, to noise or rumour abroad;
— լինել, to become public, to take wind, to be published, divulged.

· Calfa

NBHL (2)

Տեսեալ զանարգանս հօր իւրոյ, ելեալ հրապարակագոյժ բողոքէր. (Ոսկ. ղկ.։)

Հրապարակագոյժ աղաղակէր, թէ բարւոք ասաց վասն ձեր հոգին սուրբ։ Ստեփաննոս իսկ յորժամ հրապարակագոյժն բարբառէր. (Ոսկ. գծ.։)


Հրապարակախօս, աց

adj. s. adv.

pronounced in public;
public speaker, haranguer, orator, speech-maker, declaimer;
publicly.

· Calfa

NBHL (1)

Արհամարհիցէ ոք զհրապարակախօսն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 34։)


Հրապարակակալութիւն, ութեան

s.

democracy.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այսոքիկ, մինչդեռ տակաւին քաղաքս ընդ հրապարակակալութեամբ էր. իսկ յորժամ եղեւ սուղիշխանութիւնն, հրամայեցի ածել եւ այլն. (Պղատ. սոկր.։)


Հրապուրական, ի, աց

adj.

attractive, enticing, alluring, engaging, seducing, insinuating, tempting, captivating.

· Calfa

NBHL (1)

Հրապուրիչ. պատրողական. ամոք.


Հրապուրեցուցանեմ, ուցի

va.

to allure, to attract, to entice, to decoy, to inveigle, to induce, to instigate, to seduce, to suggest, to wheedle, to dupe, to coax, to cajole, to flatter;
to suborn.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ ոք ասիցէ, թէ հրապուրելով հրապուրեցոյց զնոսա. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)


Հրապուրիչ, չի, չաց

s. adj.

seducer, deluder;
instigator;
cf. Հրապուրական.

· Calfa

NBHL (1)

πειθάνων, πειθανός, ὐποβολεύς persuasor, suggessor, persuasorius. Որ ոք կամ որ ինչ հրապուրէ. դրդիչ. սադրիչ. պատրանօք հաւանեցուցիչ.


Հրավառ, ից

s. mech. adj.

fire-lighter;
stoker, fireman;
bellows blower;
ardent, inflamed, burning.

· Calfa

NBHL (1)

Հրավառ բորբոքմամբ. (Աթ. ի կոյսն.։)


Հրավառելիք

s.

steel, tinder, match, etc.

· Calfa

NBHL (1)

Առեալ խաչ մի փոքրիկ, եւ հրավառելիք մի, եւ հնոտի մազեղէն. (Վրք. հց. ձ։)


Հրավառեմ, եցի

va.

to light, to inflame.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսաբորբոք հոգեռանդն բոցով հրավառէ զտարփողս. (Խոր. վրդվռ.։)


Հրատ, ից

s. fig. ast.

fire;
pyre;
funeral pile;
fire, ardour;
Mars;
—ս արկանել, հարկանել, to kindle, to light, to set on fire.

· Calfa

NBHL (2)

Բորբոքէին իբրեւ զհրատ բոցոյ ի վերայ սրբոյն. (Ճ. ՟Ա.։)

πυρά, πῦρ rogus, ignis. (իբր հրահատ) Խարոյկ՝ հուր հատանօղ յիւրմէ. հուր վառեալ եւ բորբոքեալ. կրակ՝ բոցով կամ անբոց. վառած կամ եղած կրակ.


Հրացայտ

adj. s.

emitting flames;
shining, sparkling, glittering;
— աչք, fire-flashing eyes;
—ք, fire-works.

· Calfa

NBHL (1)

Հրացայտ ցոլմունք ի վայր հոսեալ։ Ի հրացայտ չարութենէ հրաբորբոքն յուսփայ. (Յհ. կթ.։)


Հրացանութիւն, ութեան

s.

shower of fire;
volley of musketry, discharge of fire arms;
report, detonation;
thunder-bolt.

· Calfa

NBHL (1)

Աւարառութիւնս, եւ տնկակոտորութիւնս, եւ զհրացանութիւնս զնոքօք զեղեալ. (Յհ. կթ.։)


Հրաւիրակ, աց

s.

inviter, host, hostess.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ նոքա անարգեցին զհրաւիրակսն. (Եփր. համաբ.։)

Սուրբ եւ երկնաւոր հրաւիրակիդ աւետարանի ոչ կացեալ է ոք ընդդէմ. (Փարպ.։)


Հրաւիրեմ, եցի

va.

to invite, to desire, to invite to a feast or assembly;
to convoke, to convene;
յառաջագոյն —, to predestine;
— ի ճաշ, to ask or invite to dinner.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքա հրաւիրեցին զնա, եւ եկն առ նոսա. եւ նա հրաւիրեաց զնոսա, եւ ոչ եկին ի հարսանիսն նորա։ Հրաւիրեաց փեսայն երկրաւոր զփեսայն երկնաւոր։ Հրաւիրեցաւ ի բազմականացն, որ բազմեցուցանելոց էր զաշխարհս յարքայութեան իւրում. (Եփր. համաբ.։)


Հրդեհ, ից

s.

fire, conflagration;
— ի ծովւ, ի նաւի, ship on fire out at sea;
fire on board ship;
— արկանել, հանել զ—, to fire, to set on fire, to give to the flames;
— վառեցաւ, it was burnt;
cf. Հուր;
cf. Ջրհան.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձեալ այլ մոլեկան հուր հրդեհի բորբոքէր ի կողմանց արեւելից. (Ղեւոնդ.։)


Հրեշտակախոտ

s. bot. angelica;
cf. Թոքախոտ.

· Calfa


Հրէաբար

adv.

like a Jew, after the manner of the Hebrews.

· Calfa

NBHL (1)

Ցայն վայր հրէաբար պահէին նոքա. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 17։)


Հրկիզեմ, եցի

va.

cf. Հրկէզ առնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած տեսանէ զայն, եւ ոչ հրկիզէ զնա։ Զարտորայս նոցա հրաբորբոք հրկիզեալ. (Վրք. հց. ՟Ժ։ Յհ. կթ.։)


Հրձիգ

s.

fire-brand, incendiary, burner;
linstock;
—ք, conflagration, fire;
— նաւ, fire-ship;
— առնել, to set on fire, to set flames to;
— լինել, to be burnt, destroyed by burning.

· Calfa

NBHL (2)

Պատեաց զնոսա պատերազմ, եւ շուրջ զնոքօք հրձիգք. (Ես.։ ՟Խ՟Բ. 25։)

Հրձիգ արար նա զմիջագետս զմիջագետս։ Զամենայն քաղաքս նոցա տամբք իւրեանց եւ զաւանս նոցա հրձիգ արարին։ Հրձիգ արար զտունն տեառն եւ զապարանսն արքունի։ Հրձիգ լիցի երկիրն աստուծոյ։ Հրձիգ եղեն յարկք նոցա։ Այլ նոքա կամէին՝ թէ հրձիգ լեալ էին։ Փառք եղեն հրձիգ.եւ այլն։


Հրճուանք, նաց

s.

joy, mirth, rejoicing, cheerfulness, gaiety, sportiveness, delight, pleasure;
—նս ումեք կազմել, ի —նս ածել զոք, to rejoice, to delight, to cheer;
ի — նս խնճոյից, in the merriment of a feast.

· Calfa


Հրճուիմ, եցայ

vn.

to be joyful, in a merry mood, to thrill with joy, to leap for joy, to be transported with joy, to shout for joy, to be overjoyed, to exult, to rejoice greatly, to be in a rapture of joy, to be beside oneself with joy.

· Calfa

NBHL (1)

Հրճուի իւրաքանչիւրո ոք ի վաստակս ձեռաց իւրոց. (Խոսր.։)


Հինինումն, ման

s.

panting, shortness of breath.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսպիսի հինինումն ժողով (իբր նշանակ) տրտմութեան առնեմք, հեծեծումն զնա կոչելով։ Զհինինուն տուրեւառութեան շնչոյն ի ձեռն թոքոյն գործէ։ Կրթումն հինինման այրեցելոյն ջերմամբն յաճախագոյն լինի. (Նիւս. կազմ.։)


Հիւանդարար

adj.

causing illness.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ հիւանդ առնէ զոք. հիւանդագործ. հիւանդաբեր. ախտարար.


Հիւթանիւթ, ից

adj. s.

material;
material-things, matter;
root.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհի ոք զաստիսս ի հիւթանիւթ իրս. (Յճխ. ՟Ժ։)


Հիւպատ, ից

cf. Հիւպատոս.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւորէ աւգոստոս ամս ՟Ժ՟Զ. եւ ետ հիպատիս ՟Ժ՟Գ. Տիբերիոս ամս ՟Ի՟Գ. եւ ետ հիպատիս ՟Թ ... (այլ ոք) ետ հիպատս ՟Ժ ... ետ հիպատս ՟Զ. եւ այլն. (Շիր. քրոն.։)


Հիւպատոս, աց

s.

consul;
փոխան —ի, vice-consul;
ի —տոջն, during the consulate of.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւորէ աւգոստոս ամս ՟Ժ՟Զ. եւ ետ հիպատիս ՟Ժ՟Գ. Տիբերիոս ամս ՟Ի՟Գ. եւ ետ հիպատիս ՟Թ ... (այլ ոք) ետ հիպատս ՟Ժ ... ետ հիպատս ՟Զ. եւ այլն. (Շիր. քրոն.։)


Հիւսն, սանց

s.

carpenter, joiner.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք դարբին գոլով՝ հիւսն մականուանեսցի. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Հիւրութիւն, ութեան

s.

quality of a guest or stranger;
pilgrimage.

· Calfa

NBHL (1)

Ընկա՛լ դու հիւրութեամբ, եւ արձակեա՛ խաղաղութեամբ։ Եւ նոքա երանելի հիւրութեան ձերոյ արժանաւորք ոչ եղեն (չընդունելով զողջոյն ձեր). (Երզն. լս. եւ Երզն. մտթ.։)


Հնազանդեմ, եցի

va.

cf. Հնազանդեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զտանջիչն հնազանդեաց։ Զլեզու մարդկան ոչ ոք կարէ հնազանդել. (Իմ. ՟Ժ՟Ը. 22։ Յկ. ՟Գ. 8։)


Հնազանդութիւն, ութեան

s.

obedience, submission, subjection;
homage, vassalage;
կրաւորական, կոյր —, passive or blind obedience;
non-resistance;
լաւ է — քան զզոհ ընտիր, obedience is better than sacrifice;
ի — ածել, to reduce to obedience;
գալ ի —, to return to obedience;
ունել ի հնազանդութեան, to maintain or hold in obedience.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ խոնարհեալ ընդ հնազանդութեամբ (այսինքն ստորադասութեամբ), ոչ պարագրեալ ընդ փոքրկութեամբ. (Նար. ՟Խ՟Զ։)


Հնար, ի, ից

s. rhet.

means, way, expedient;
way, egress;
resource;
solicitude, utmost diligence;
industry, invention, ingenuity;
deceit, artifice, insidiousness, fraud, trick, intrigue;
style, method;
—ք պատերազմի, stratagem;
—ք հայթայթանաց, remedy, means, way;
—ք բժշկութեան, remedy, cure, medicament, medicine, physic;
չարարուեստ, չարիմաց, ճարտարիմաց or խորամանկ —ք, artfulness, craft, shuffling, artifice, cunning, dodge, intrigue, wiles and shifts;
—ս հնարել, խորհել, իմանալ, ի —ս հայթայթանաց մտանել, to bethink oneself of a device or expedient, to tax one's ingenuity, to contrive, to adopt or employ means to;
հնարել ումեք —ս, to deceive, to cheat, to dwindle, to defraud;
to plot, to machinate;
իմանալ զամենայն —ս, to be fertile in expedients;
յանհնար —ս մտանել, to be wavering, irresolute, to vacillate, to hesitate;
to know not which way to turn oneself;
զամենայն —ս հնարել, ի զանազան —ս մտանել, to bend all one's mind to, to task all one's powers of ingenuity and application, to do one's utmost, to use one's utmost endeavours, to do all or any thing one can, to strive with might and main, to try every art, to leave nothing untried, to leave no stone unturned, to move heaven and earth;
որպէսի —ս եւ իմանայցէ ոք, whatever artifice one may employ;
բիւր ազգի ազգի —ս հնարէր, he used a thousand stratagems;
—իւք իմն ուղղեցի, I found means to rectify;
enthymeme;
v. imp. — է, — ինչ իցէ, it is possible, it can be done, it may be;
չէ —, չիք —, չիք ինչ —, it is impossible, it can't be;
it is done;
եթէ գոյր —, if it were possible;
որքան — է, as much as possible, as much as one can;
— էր նմա, he could have done it;
որ —դ ես անհնարից, Thou, to whom nothing is impossible.

· Calfa


Հնարեմ, եցի

va.

cf. Հնարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ հնարեալ՝ վայելուչ անօթ պիտանի կազմեաց. (Իմ. ՟Ժ՟Գ. 11։) Բայց եւ սոքին մարթին բերիլ ի յաջորդ բայն։


Հնգեակ, եկաց

adj. s. five;
fifth;
the fifth part.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն վաստակոց իւրոց հնգեակ տացեն ի դրունս արքունի։ Նոքա պարտին մեզ զգինս գլխոյ իւրեանց բաց ի հնգեկէն. (Թղթ. դաշ.։)


Հնգեքեան

s. adj. cf. Հնգեքին.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքա հնգեքինն իբրեւ ընդ մի բերան ասացին. (Ճ. ՟Ա.։)


Հնգեքին, քեցունց

s. adj. all five.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքա հնգեքինն իբրեւ ընդ մի բերան ասացին. (Ճ. ՟Ա.։)


Հնդիկ, դկաց

s. adj. Indian;
black, negro;
—ք, India;
— փայտ, ebony, ebon;
— եղէգն, bamboo;
— ընկոյզ, nutmeg;
— որդն, silk-worm;
— մրջիւն, ant-lion;
— հաւ, turkey, turkey-cock;
գնալ ի —ս, to go to the Indies.

· Calfa

NBHL (1)

Զհնդիկ որդնէ ասեն. ի կեպարանս թրթրոյ երեւի փոքրիկ. նիւթիչ է մետաքսին կերպասու. (Վեցօր. ՟Ը։)


Հնդկաստան, ի

s.

Hindustan, India.

· Calfa

NBHL (1)

Եգիպտոս, եւ ամենայն հնդկաստան։ Ի բաժնի ասորւոց էին գաւառքս այսոքիկ, կամ թէ ի հնդկաստանի. (Վրդն. պտմ.։ Նչ. եզեկ. ՟Ի՟Ե. 23։)


Հնձան, աց

s. fig.

press;
wine-press;
vat, trough of a wine-press;
գուբ —, must-vessel;
— հարկանել, to press, to tread grapes;
to trample, to oppress.

· Calfa

NBHL (1)

ԳՈՒԲ ՀՆՁԱՆ. Նոյն իսկ գուբն հնձանի. կամ հնձանակ, փոքրիկ ընդունարանն՝ յոր մուզն քամի նախ ի հնձանէ. (Մրկ. ՟Ժ՟Բ. 1։ Ես. ՟Ե. 2.) յն. ստորահնձան կամ նախահնձան ὐπολήνιον, προλήνιον.


Հնձանակ, աց

s.

tub, small vat.

· Calfa

NBHL (1)

Հնձան փոքրիկ. հաշտ մեծ ի ձեւ հնձանի. որ եւ Նաւակ ասի.


Հնոց, ի

s.

stove, furnace, oven;
— հալողութեան, բարձր, կոնաձեւ, ցոլացուցիչ, խառնարանի, պառակաւոր, melting furnace, blast furnace, shaft furnace, reverberatory furnace, puddling furnace, muffle furnace.

· Calfa

NBHL (1)

Մրրիկ կամ մոխիր հնոցի։ Հնոց երկաթեղէն եգիպտոս. կամ հնոց աղքատութեան, չարեաց։ Հնոց հրոյ, կամ հրոյ բորբոքելոյ։ Շուրջ հնոցաւն. եւ այլն։


Հնոցացուցանեմ, ուցի

va.

to enflame, to make a furnace of.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՆՈՑԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Նման հնոցի առնել. բորբոքել. լուցանել.


Հնչեցուցանեմ, ուցի

va.

to sound, to resound;
to ring, to toll;
to divulge, to publish, to make public.

· Calfa

NBHL (1)

Այս երկոքին գործիք էին երանելոյն դաւթայ, որ միշտ զհոգին սուրբ հնչեցուցանէր. (Եպիփ. սղ.։)