Definitions containing the research ոփ : 1348 results

Մագաղաթ, ից

s.

parchment;
scroll.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱԳԱՂԱԹ ՄԱԳԱՂԱՏ. (լծ. եբր. մէկէլլա ի կալալ, որ է գալարել, գլորել. որպէս եւ թ. քէաղըտ, քէաղատ է թուղթ). δέρρις (թ. տէրի ). membrana, charta. իտ. pergamina կամ carta pecora βιβλίον volumen, liber. Նուրբ մաշկ մորթոյ գառան եւ ուլից յղկեալ ի պէտս գրութեան որպէս թուղթ տեւական. որ եւ է դիւրաւ գալարելի. եւս եւ Գիրք. մատեան. ... (եբր. սէֆէր, յորմէ ի մեզ սոփեր)


Մախազութիւն, ութեան

s.

lust, lechery, lewdness, lubricity, wantonness.

· Calfa

NBHL (1)

μαχλοσύνη, μαχλότης lascivia. Ցոփութիւն. լկտութիւն.


Մախիզ

cf. Մախիզեալ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ մախիզ մնասցէ մթերեալ մեհենջանք։ Մեզդէտ մախիզ զոփել. (Մագ. ՟Ժ՟Զ. ՟Ի։)


Մակաբերութիւն, ութեան

s.

inference, conclusion, conjecture, supposition, hypothesis.

· Calfa

NBHL (2)

Մակ հուսկ յեզերս գրել։ Կնիք կապարեայ մակ կոփեալ։ Մակ զերկինն հայելով. (Մագ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ծ՟Ա. եւ չ։)

Մակ կառափին (կոփել)։ Մակ երկնի ծառացել։ Մակ ոսկւոյ մածեալ. (Մագ. ՟Ը. եւ չ։)


Մակագրութիւն, ութեան

s.

cf. Վերնագիր.

· Calfa

NBHL (1)

Հի՞մ ջանաս փոփոխել զմակագրութիւն անուանն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Մակաղիմ, եցայ

vn.

to be folded, in the pen, to halt, to rest, to repose, to lie down.

· Calfa

NBHL (1)

Ինձ առ ուլու մակաղեսցի։ Եղիցի իբրեւ զհօտ մակաղեալ։ Նոքա արածեսցեն, եւ մակաղեսցին։ Երեք հօտք խաշանց մակաղեալք ի նմա. (Ես. ՟Ժ՟Ա. 6։ ՟Ի՟Է. 10։ Սոփ. ՟գ. 13։ Ծն. ՟Ի՟Թ. 2։)


Մամուլ, մլոց

s.

press;
wine-press, cider-press, oil-press;
— պտուտակաւոր, screw press;
— կերպասուց, calender, hot press;
— տպագրութեան, printing press;
— ջրաբաշխական, hydraulic, water press;
— դրամակոփ, balancier beam.

· Calfa


Մանկագոյն

adj.

youngest, younger, minor, under age.

· Calfa

NBHL (1)

Երկին՝ ի միոջէն, եւ յառաւելեալ տեսակէն, զոր կոչեն մանկագոյնքն (այսինքն նոր փիլիսոփայք) հինգերորդ էութիւն։ Երիցագոյն եւ առաջին ասասցի իմաստունն, եւ մանկագոյն եւ վերջին՝ ամենայն անզգամն. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Մանկակալ, աց

s.

wet-nurse;
nurse, nursemaid.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ ծնանել գրիգորի ի շփոթմանն, որոյ մանկակալ լեալ սոփի կեսարացի. (Վրդն. լուս.։)


Մանուածոյ, ից

adj. fig.

spun;
twisted;
winding, tortuous, zigzag;
full of circuits, complicate, intricate, knotty.

· Calfa

NBHL (1)

Կոփածու վիմօք մանուածոյ քանդակեալ յօրինէ. (Ասող. ՟Գ. 47։)


Մանր, նու, նունք, նունց

adj. adv. fig.

small, minute, little, fine, subtile;
slender, thin, slight;
—, —նունս, scantily, in small portions, minutely;
in retail, in detail;
— or — հատանել, կոտորել, to cut into small bits or pieces, to mince, to hash, to divide into morsels;
to cut thin;
— փշրել, to pound, to beat small, to triturate, to grind, to crush;
— պատմել, ասել, to relate or narrate minutely, circumstantially;
— ժպտել, to smile;
— ծամել, to chew or masticate well, to chew the cud, to ruminate;
to examine, to study, to ruminate on;
—նունս դրոշմել, to write or note down in detail;
— միտ դնել, ի քնին արկանել, to ponder on, to consider or examine minutely, thoroughly.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՆՐ ՈՒՍՄՈՒՆՔ. Երգք ժամագրոց. որպէս թագաւորք, ալէլուք, մեսեդիք, ժամամուտք, կացուրդք, փառեր, հարցնափառեր. յառանձինի գրքուկ ամփոփեալ ի նախնեաց. (Յիշատ.։)


Մանրամասն, սանց

s. adj.

small part or portion, particle;
mosaic;
minute, detailed;
exact, particular;
— կոտորել, to pound, to beat small, to triturate;
ի — մասունս պարապել, to apply oneself to particulars;
հանճար ամփոփեալի —մասունս, limited intelligence;
միտք ցնդեալ ի —մասունս, a mind lost in details.

· Calfa


Հոսանուտ

adj. fig. s.

flowing, running, fluid;
transitory, transient;
fluid;
ելեկտրական — electric fluid.

· Calfa

NBHL (1)

Հոսանուտ բնութեամբս յար փոփոխիմք. (Լմբ. սղ.։)


Հունձք, հնձոց

s.

harvest;
crop;
summer;
— խոտոյ, hay-making;
ժամանակ հնձոց, reaping, harvest-time, mowing-time;
(խոտոյ) hay-time;
երգ հնձոց, harvest-home;
առատ —, abundant harvest;
ոսկեփայլ, — փունջ —, golden harvest;
յաւուրս հնձոց, in harvest-time.

· Calfa

NBHL (1)

Գարուն, հնձունքն։ Գարուն, հունձք, աշուն, եւ այլն. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Հպտիմ, եցայ

vn.

to deck, to trim or bedizen oneself out, to spruce up, dress or adorn oneself in a studied or affected manner.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսկւով հպտիցի (կինն)։ Զկերպարանս փոփոխել, եւ հպտել, եւ ամենեցուն նմանել։ Այնպիսի կամ զմանկտւոյ հպտանս հպտել. (Ոսկ. փիլիպ. եւ Ոսկ. եփես.։)


Հրատարակ, աց

s.

publisher, announcer, crier;
bill, poster, advertisement;
— մարտի, declaration of war.

· Calfa

NBHL (1)

Սոփոնիայ հրատարակին, եւ անգէայ քարոզ բանին. (Յիսուս որդի.։)


Հրաւէր, ւիրաց

s.

invitation;
սիրալիր —, courteous -;
— հարսանեաց, յուղարկաւորութեան, եւ այլն —, to a wedding, to a funeral;
— տալ, to invite, to bid;
մերժել զ—ն, to decline an invitation.

· Calfa

NBHL (1)

Սփոփանաց հրաւէր։ Յայլ հրաւէր. (Նար. ՟Ի՟Ը. եւ գնձ հոգ։)


Հիւանդագին

adj. adv.

sickly;
very ill;
cf. Հիւանդաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զտրոփիմոս թողի ի մելիտոս հիւանդագին. (՟Բ. Տիմ. ՟Դ. 20։)


Հիւթ, ոց

s.

humour;
moisture;
succulency;
— պտղոց, juice;
syrup;
— բուսոց, sap;
— մսոյ, gravy;
— փորոտեաց, intestinal juices;
— ստամոքային, gastric juice;
ապակային —, vitreous humour.

· Calfa

NBHL (1)

Խոնաւութիւնն յապականագործս հիւթս համի մոլախնդիւն փոփոխեալ լինի։ Եւ ի խնձորոյն հիւթ համոյն. (Նիւս. կազմ.։)


Հիւլէական, ի, աց

adj.

atomical, corpuscular;
molecular;
— փիլիսոփայ, atomist;
— դրութիւն, atomism.

· Calfa


Հնարաւորութիւն, ութեան

s.

possibility, feasibility;
invention;
means, expedient.

· Calfa

NBHL (1)

Փոփոխէ զամենայն անհնարինս ի հնարաւորութիւն. այսինքն ի գոլ կարելի. (Երզն. լս.։)


Հոգաբարձութիւն, ութեան

s.

guardianship, trusteeship;
charge, custody, inspection, superintendence;
administration, direction;
watchful care, solicitude.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛վ հոգաբարձութիւն բժշկին. յանձն չառնլովն՝ զնա յինքն ամփոփէր. (Ոսկ. քանան.։)

Քանի՛ հոգաբարձութիւն ունէր յուսումն փիլիսոփայութեան։ Պահէին զնոսա հոգաբարձութեամբ. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 18։ ՟Ե. 1։)


Հոգեմատեան

adj.

written by inspiration of the Holy Ghost.

· Calfa

NBHL (1)

Սոփերք հոգեմատեանք. (Նար. առաք.։)


Հոլաթեւեան

adj.

open-winged.

· Calfa

NBHL (1)

Հոլաթեւեան սերովբէն նստելով ի վերայ վիմին. (Շար.) այսպէս ընթեռնումք եւ իմանամք զգրեալն ի ձեռագիր օրինակս Հոյլաթեւեան. որ եթէ ճշդիւ պահեսցի, թերեւս ունէր նշանակել՝ կա՛մ բազմաթեւեան, այսինքն վեղթեւեան. կամ ամփոփեալ թեւովք։ Ստուգէ զբուն մեկնութիւն իրացս եւ յաջորդ բայդ։


Հոլովական, ի, աց

adj. gr.

rolling, circular;
declinable.

· Calfa

NBHL (1)

πτωτικός casualis. Որ կարէ հոլովիլ, եւ հոլովեալ ըստ քերականաց. կամ յեղյեղլի. փոփոխական.


Հոլովեմ, եցի

va. gr.

to roll, to turn;
to move, to change;
to decline.

· Calfa

NBHL (1)

կամ չ. κυλέω volvo καταρρίπτω dejicio, praecipito. եբր. կալալ կամ չ. πίπτω cado. Գլել, գլորել, թաւալել. շրջել. իրօք կամ նմանութեամբ. փոխել. յեղյեղել. բոլորել. կուտել. գլորտըկել, փոփոխել, պտըտցընել.


Հողախշտի

cf. Գետնախշտի;
— հանգիստ, resting place in earth, grave, sepulchre, tomb.

· Calfa

NBHL (1)

Ամփոփեալ հաւաքեցին ի քարապատուար շիրմի հողախշտի հանգստի. (Նար. խչ.։)


Հողային

chem.

cf. Հողեղէն;
humic;
որդն —, earth-worm, mawworm.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հողային նիւթոյ ոսկի սոփերայ. (Նար. կուս.։)


Հոմանունութիւն, ութեան

s.

equivocalness, equivocation.

· Calfa

NBHL (1)

Դաւիթ, որ եւ մարգարէ եւ արքայ. սորին հոմանունութեամբ պատուելոյն դաւթի մեծի փիլիսոփայի։ Սխալեալ ոմանք ի հոմանունութիւն անուանն՝ զյուդայն յուդաս յակոբեան կոչեցին. (Երզն. քեր. եւ Երզն. մտթ.։)


Հոմերոսեան

adj.

homeric, of Homer or his poetry;
poetic.

· Calfa

NBHL (1)

Արդեօք ձայն տացուք կռելոցն եւ կոփելոցն հոմերոսեան քերթածիցն. (Երզն. քեր.։)


Հոմերանամ

vn.

to resemble Homer;
to become a clever poet.

· Calfa

NBHL (1)

Պատերազմ եղեալ ընդ զմիւռնացիսն կողոփանեացն, պատանի գոլով հոմերոս՝ ասէ ցզմիւռնացիսն, ես կամիմ ձեզ հոմերանալ. այսինքն զհանդերձելոցն (յաղթութեանց) գուշակել ձեզ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։ (ուր երկդիմի բառն յն. թերեւս թարգմանելի էր, ես կամիմ ուղեկից ձեզ լինել։))


Հաւաքարան

s.

place of assembly;
receptacle.

· Calfa

NBHL (1)

(Երկիր) աքսորելոյն տեղի, տրտմութեան հաւաքարան, եւ մահու պատուհասի ժողովարան. (Թէոփիլ. ծն.։)


Հաւաքեմ, եցի

va.

to assemble, to gather together, to collect;
to amass, to hoard, to accumulate, to heap up;
to infer, to conclude;
to concentrate;
to compile;
to stock;
— զանձն, զխորհուրդս or զմիտս, to retire within oneself;
to collect one's thoughts, to meditate.

· Calfa

NBHL (1)

συλλέγω colligo συνάγω, ἁθροίζω congrego περιστέλλω coarcto στοιβάζω constipo եւ այլն. Ի մի ածել կամ աճեցուցանել՝ քաղելով աստի եւ անտի. ժողովել. գումարել. ամփոփել. ամբարել. կուտել. դիզել. ժողվըտել. Տե՛ս (Գ. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 10։ ՟Բ. Մնաց. ՟Բ. 16։ Երգ. ՟Բ. 5։ Եզեկ. ՟Ի՟Թ. 5։ ՟Գ. Մակ. ՟Զ. 4. եւ այլն։)


Հաւաքումն, ման

s.

collection, gathering, receipt;
congestion;
assemblage, set, body;
argument, reasoning;
concentration;
compilation.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւաքելն, իլն. գումարումն. ամփոփումն.


Հեզութիւն, ութեան

s.

sweetness of temper or disposition, mildness, gentleness, sweetness, affability, kindness, courteousness.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռք զհիւանդացեալն՝ հեզութեամբ իւրեանց մերձաւորութեամբն ամփոփեն. (այսինքն մեղմով շօշափեն) (Բրս. յուդիտ.։)


Հեռի

adj. adv.

remote, distant;
far;
— առնել, տանել, to remove far off;
to scatter;
to turn aside or away, to avert, to ward off;
— ունել, to keep away, or at a distance;
— ունել զանձն յիմեքէ, to keep off, to avert;
to abstain, to refrain;
— առնիմ, լինիմ, cf. Հեռանամ;
աստուած իմ, միʼ — առնիր յինէն, remove not Thyself, o God, from me!.

· Calfa

NBHL (1)

Կորովի էր բանիւք, եւ փիլիսոփայութեան չէր ինչ հեռի. (Եւս. պտմ. ՟Զ։ 15։)


Հետաքրքիր

cf. Հետաքնին.

· Calfa

NBHL (1)

Հետաքրքիր քննութիւն՝ անհաւատութեան առաջնորդ է. այսինքն հետաքրքրական. (Թէոփիլ. ծն.։)


Հետեւանք, նաց

s. geom.

consequence, result;
corollary;
—նս հանել, to deduce, to infer;
ծանր լիցին — գործոյս, this affair will have unpleasant or serious consequences.

· Calfa

NBHL (1)

Մահու վայր ի քեզ ինքեան ի բնութեանդ բունեալ ... որում յայտնի հետեւանք՝ հասարակաց ի քեզ փոփոխմունք. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Ձաղկ, ի, աւ

s.

rod, switch, stick, cudgel, whip;
cf. Ձաղկանք;
— հերք, մազ, bristled up, set on end.

· Calfa

NBHL (1)

κλάδος ramus ῤάβδος virga եւ այլն. Իբր Ձողիկ կամ ծղիկ ուղղորդ. Գաւազան. բիր. մահակ. տոփիչ. գործի ձաղկելոյ. եւ Գան. ձաղկանք.


Ձայնարգել

s.

cf. Ձայնամփոփ.

· Calfa


Ձեղուն, ուանց

s.

ceiling;
— նաւաց, deck of a ship;
— գահուց, canopy;
— կառաց, roof of a coach;
— բերանոյ, palate;
— գլխոյ, skull, cranium.

· Calfa

NBHL (1)

στέγη, ὅροφος, ὁρόφωμα tectum, tegmen στέγασμα contignatio, concameratio ἑπίβασις ascensus εἵλημα involucrum, integumentum. (լծ. յն. ստէ՛ղի. յորմէ՝ ստիկոն, դստիկոն) Ծածկոյթ վերնայարկի տան. յարկ. որ եւ ՑՈՒ (ըստ կորնթեաց), եւ ԱՌԱՍՏԱՂ (ըստ խորոփեաց). ծածք, ծածուկք, առիք.


Ձեռներիցութիւն, ութեան

s.

presumption, hardihood, arrogance;
boldness, bravery, act of valour.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռներիցութեամբ իմն փոփոխումն արարեալ։ Ըստ իւրումն ձեռներիցութեան. (Յհ. կթ.։)


Ձեւացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Կերպարանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Երեսք զսփոփանս ձեւացուցանէ, եւ արտասուքն զդառնութիւն սրտին ճշմարտէ. (Նար. լ։)


Ձիւն, ձեան

s.

snow;
հատ ձեան, snow-flake;
մանր, խոշոր —, fine snow;
large flakes;
հալեալ —, thawed -;
կոյտ ձեան, snowdrift;
հիւս ձեան, snowslip;
մոյկ ձեան, snow shoe;
սպիտակ իբրեւ զ—, as white as snow, snowy white;
— գայ, իջանէ, it snows;
—ն դիզանի, the — gathers;
— բազում եկն, it had snowed very hard, there had been a heavy fall of -;
ձեան գնտակս արձակել, ձգել, to snow-ball.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիւն լինի ի թանձրացեալ ամպոց բեկմանէ, նախասառոյց ջուրն ի փոփոխմանէն հատումն առեալ, եւ գործեալ լինի հատումն փրփրատեսակ եւ սպիտակագոյն. (Արիստ. աշխ.։)


Ձմեռնաբոյս

adj.

vegetated, blossomed during winter.

· Calfa

NBHL (1)

Զգարուն ապաշխարութեանս պսակեսցուք ծաղկօք ձմեռնաբոյս. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Ձմեռնամուտ, մտից

s.

beginning of winter.

· Calfa


Ձմեռնատունկ, տնկոց

s.

evergreen.

· Calfa

NBHL (1)

Ձմեռնատունկ վայելչացեալ եդեմային սաղարթաճեմ ոստօք. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Ձմերական, ի, աց

cf. Ձմերային.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջ քան զձմերական փոփոխմունս լինելոյ. որ է ձմեռնամուտ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Ձող, ոյ, ով

s. adj.

bar, perch, pole, rod, vine-prop;
perch(measure);
straight.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ի մարմնին իսկ զո՞ր ասիցեմք առողջս. (զյոյրսն զուռուցեա՞լսն, որոց եւ ամփոփ իցէ տարրն. Ոսկ. փիլիպ.։)


Մտախաբ, աց

adj.

deceitful, deluding, seducing.

· Calfa

NBHL (1)

Աքիտոփէլ մտախաբ. (Համամ առակ.։)