Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Անկարծելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անկարծ.

NBHL (2)

Որ չէր կարծելի. անկարծ. արտաքոյ կարծեաց. անակնունելի. յանկարծական. եւ Նորահրաշ. հրաշափառ. նոր իմն. որպէս յն. ἁδόκητος, παράδοξος եւ այլն. inopinatus, inexpectabilis եւ այլն.

Անկարծելի գործոյս։ Անկարծելի աւետաւորութիւն. (Փարպ.։)


Անկարողանամ

See full entry →

s.

impossibility;
incapacity.

NBHL (1)

Որով անկարողանայր իսկապէս տեսանել ի լոյսն վերին. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Անկարօտ

See full entry →

adj.

not indigent, not in want.

NBHL (1)

Խոնարհեալ ի վերուստ, անկապուտ մնալով փառացն աթոռոյ, եւ անկարօտ դիմացն ծնողին իւրոյ. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Անկարօտաճեմ

See full entry →

adj.

not compelled to move on the ground.

NBHL (1)

Անկարօտ ի ճեմս կամ ճեմելոյ յերկրի. խաղացեալ իբր ի թռիչս թեւոց. որպէս չորեքկերպեան կենդանիք, եւ անիւք Եզեկիէլի.


Անկարօտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

plenitude, fulness, abundance.

NBHL (1)

Եւ հարկաւոր պիտոյից անկարօտութիւն. (Սարկ. պատկ.։)


Անկաւոր

See full entry →

cf. Յանգաւոր.

NBHL (1)

Զտուն հօր՝ կրսեր որդւոցն սովոր են տալ. բայց տեսցի անկաւորին լինել։ Ամենայն շնորհ իսկ բովանդակ յանկաւորսն երթիցէ։ Զի չվայելէ զսրբոյ եկեղեցւոյ ժառանգութիւնն յանկաւորացն հեռացուցանել, բայց եթէ անկաւորացն կամաւորութեամբ. (Մխ. դտ.։)


Անկեղակարծ

See full entry →

adj.

certain, sure.

NBHL (3)

ԱՆԿԵՂԱԿԱՐԾ ԱՆԿԵՂԱԿԱՐԾԵԼԻ Անկասկած. աներկբայելի. աներկբայ. հաւաստի. չիտարակուսելու, ստոյգ. շիւպհէսիզ.

Անկեղակարծ յուսոյ ամրութիւն. (Նար. ՟Ձ՟Գ։)

Անկեղակարծելի խոստովանեսցի յամենեցունց՝ զօրաւորագոյն ունելով բնութիւն. (Պիտ.։)


Անկեղծիկ

See full entry →

cf. Անկեղծ.

NBHL (1)

Ազատ ի կեղոյ եւ ի կեղեքեալ գոլոյ իւիք. պէրէսիզ.


Անկենդան

See full entry →

adj. s. chem.

lifeless, dead;
cold, without ardour, — animation;
inanimate;
azote.

NBHL (2)

որ եւ ԱՆԿԵՆԴԱՆԻ. Որ ոչ կեայ, որոյ չիք կենդանութիւն. անշունչ. անզգայ. ճանսըզ. պիլա հըսս.

Տունկն պտղակորոյս անկենդան։ Անկենդան ցուպ։ Արեգակնս այս անկենդան. (Նար. ՟Թ. ՟Կ՟Գ. ՟Ձ՟Գ։)


Անկեր

See full entry →

adj.

that does not eat;
not eaten;
that has nothing to eat, famished.

NBHL (3)

Անկերակուրք եւ քաղցեալք գտին կերակուր զշնորհսն Աստուծոյ. (Համամ առակ.։)

Զոմանս անկերակուր եւ անվարձ ծառայեցուցանելով. (Սարգ. յկ. ՟Ժ. (այս ինքն առանց տալոյ զկերակուր)։ Իսկ Փիլ. այլաբ.)

Մերթ՝ ուր ոչ գոյ կերակուր.


Անկերպ

See full entry →

adj.

shapeless;
unformed, imperfect;
ugly.

NBHL (2)

Զնիւթն, զսկիզբն, զտեսակ յանկերպ գոյին. (Սարկ. լս.։)

Զի՞նչ է իմաստ (իմացականութիւն). պարգեւ աստուծոյ, զօրութիւն աննիւթ, անկերպ ակն հոգւոյ. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Անկերպարան

See full entry →

cf. Անկերպ.

NBHL (1)

Հաստատեաց զաշխարհ յանկերպարան նիւթոյ. (Իմ. ՟Ժ՟Ա. 18։)


Անկերպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անկերպարանութիւն.

NBHL (2)

Ցնդեալքն ի հող, եւ յանկերպութիւն նիւթոյ տարածեալք՝ յարուցեալ կանգնեսցին. (Երզն. մտթ.։)

Ի կերպ անկերպութեան իւրոյ իշխանական կերպիւն զմերս զարդարեաց տեսակ. (Ասող. ՟Գ. 1։)


Անկերպաւոր

See full entry →

cf. Անկերպ.

NBHL (2)

Նոյն ընդ անկերպարան. անկերպ.

Ի բառաչ ձայնի բարբառոյ, որ անկերպաւոր՝ աննշանական։ Անիւք անկերպաւորք. (Նար. ՟Ժ՟Ե. ՟Կ՟Թ։)


Անկէզ

See full entry →

adj.

unburnt;
incombustible.

NBHL (2)

Զնոյն հուր ընկալեալ՝ պահեցար անկէզ. (Անյաղթ բարձր.։)

Անկէզ մորենի։ Ի տոչորմանէ հրոյն զերիս մանկունսն անկէզ պահեալ. (Շար.։)


Անկիզելի

See full entry →

cf. Անկէզ.

NBHL (2)

ἁκατάφλεκτος, ἁκαταφλέκτως. incombustus, sine combustione. Անկէզ. անկիզական. եւ անկիզաբար, առանց այրեցեալ գոլոյ. եւ առանց այրելոյ.

Աթոռ քոյ կիզու ի շրջափայլութենէ ճառագայթիցդ, եւ զքեզ կարո՛ղ գոյ տանել անկիզելի՝ կոյսն. (Ոսկ. յաւետիս.։)


Անկէտ

See full entry →

adj.

without a point;
without pause, eternal.

NBHL (1)

Որոյ չիք կէտ աւարտման կամ սահման. անեզր. անվախճան. եւ անսկիզբն. անժամանակ. կամ անչափ. անբաւելի. վերջ չունեցօղ, յաւիտենական. նիհայեթսիզ. էպէտի.


Անկիր

See full entry →

adj.

not subject to passions;
impassive, incapable of suffering.

NBHL (1)

Որոյ ոչ գոն զգալի կիրք. որ չկրէ ինչ. անկարիք. անախտ. անչարչարելի.


Անկիրթ

See full entry →

adj.

uncultivated, uncivilised, unpolished;
indocile, untractable.

NBHL (1)

Անկիրթ մարդոյն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անկիւնաւոր, աց

See full entry →

adj.

angulous, angular.

NBHL (2)

Անկիւնաւոր՝ խորանանման՝ տախտաձեւ յինքեան ունելով գահոյք զբօսանաց. (Արծր. ՟Ե. 7։)

Ի նմանէ (յերրեակ թուոյ) յառաջ խաղացեալք բոլոր անկիւնաւորաց. (Մագ. ՟Ե։)


Անկղիտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be dissolute.

NBHL (1)

Կերակրոց տենչանք, եւ օտար ընչից բաղձանք, եւ փառամոլութիւնք, որովք անկղիտանամք ի տրփանացն։ Յայսոսիկ անկղիտանամք մեք կրօնաւորքս։ Մի՛ երբէք ցանկութեամբք մարմնոյ անկղիտանալ. եւ այլն. (Սարգ. ստեպ։ Իսկ ի Հին բռ. գրի.)


Անկնիք

See full entry →

adj.

not marked, unsealed;
not baptized.

NBHL (2)

Վասն անկնիք մեռանելոյ մանկանն. (Կանոն.։)

Լուսաւորեն զանկնիքս մկրտութեամբ սրբոյ աւազանին. (Սարկ. քհ.։)


Անկշիռ

See full entry →

adj.

that cannot be weighed;
inestimable, incomparable.

NBHL (2)

Եւ արտաքոյ քան զկշիռ արդար. անչափաւոր. չափ չի պահօղ. չըրփըսըզ. օրանսըզ.

Առանց կշռելոյ.


Անկոխ

See full entry →

adj.

untrodden, desert.

NBHL (5)

Յերկիր անկոխ։ Յանկոխ երկրին։ Անապատ անկոխ։ Անկոխ ճանապարհ։ Յանկոխս (այս ինքն յանկոխ վայրս) հարին զխորանս։ Թողլոյ զնա յանապատ, եւ առցէ նոխազն յինքն զանօրէնութիւնս նոցա յանկոխն։ Յագեցուցանել զանկոխն եւ զանշէնն. եւ այլն։

Անդաստան ընծայեալ Աստուծոյ՝ անկոխ. Ածաբ. կիպր. յորմէ եւ Խոր. հռիփս.։

Կամ ուր ոչ լինի կոխել. անմատոյց.

Բարւոք գտեալ ի դրունս անկոխից. այս ինքն անմատոյց սրբութեանց. որպէս յն. ἅδυτον. (Դիոն. եկեղ.։)

Անփորձ, եւ բոլորից անկոխ ունի զգոյութիւն. (Մաքս. նշ. եկեղ.։)


Անկողոպուտ

See full entry →

adj.

that cannot be plundered, not subject to devastation.

NBHL (1)

ԱՆԿՈՂՈՊՈՒՏ ԱՆԿՈՂՈՊՏԵԼԻ ἅσυλος. inspoliatus, intemeratus, tutissimus. Զոր չէ մարթ կողոպտել. անկապտելի. անքոյթ. անձեռնարկելի. անապական, որ չի թալլըւիր. սօյուլմազ. չալընմազ. էմին.


Անկոչ

See full entry →

adj.

uncalled, not named;
uninvited;
— բազմական, parasite, smell-feast, trencher-friend.

NBHL (3)

Փոյթ սիրելի յուրախութիւնսն կոչեցեա՛լ (այս ինքն ի կոչիլն եւեթ) պարտ է մերձակայիլ. իսկ ի փորձութիւնսն (բարեկամին՝) անկոչ. (Ոսկիփոր.։)

Անկոչի, եւ գերագոյն քան զանուն երեւեցելոյ գերագոյի Աստուածութեանն։ Օրհնել զանկոչին եւ անանուան Աստուածութեանն բազմանունութիւնս. (Դիոն. ածայ.։)

Անկոչ եպիսկոպոսք, որք արտաքոյ կարգաւորութեան են. (Կանոն.։)


Անկորուստ

See full entry →

adj. adv.

that cannot be lost, imperishable;
without loss.

NBHL (1)

Զի անկորուստ պահեսցի աստուածային կամացն հաճոյութիւն. (Յճխ. ՟Է։)


Անկուած, ոց

See full entry →

s.

weaving, texture;
weft.

NBHL (3)

Անկանէր ընդ նմին անկուած ականակապ։ Ըստ վերնոյ խառնուածոյն անկուածոյ վակասին։ Հիւսեալս ընդ միմեանս յանկուած վակասին. (Ել. ՟Լ՟Թ. 10. 18. 19։)

Խոյր բեհեզեայ՝ անկուածով ոսկւոյ. (Խոր. ՟Բ. 31։)

Զնկար անկուածոյ ճառիս դրուատի. (Նար. առաք.։)


Անկումն, ման

See full entry →

s.

fall, tumble;
overthrow, ruin, subversion;
degradation;
cadence;
վերստին —, second fall;
relapse.

NBHL (3)

Անկումն կաթողիկոսին (յաթոռոյ)։ Սուգ առեալ վասն անկման փեսային. (Յհ. կթ.։)

Ի սկզբանցն մինչեւ յանկումն գալ կենցաղոյս. (Պիտ.։)

Աստանօր յանգման գրոցս կարգեաց զյաղագս ունելոյն բան. (Անյաղթ ստորոգ.։)


Անկուշեմ, եցի

See full entry →

va.

to kick, to strike with the hind feet;
to resist, to reject.

NBHL (3)

Անգուշնեաց սիրելւոյն. (Լմբ. սղ.։)

Վազս առեալ փռնգալով, անկուշեալ՝ յետս կոյս զիշխանն ընդոստուցեալ ընկենոյր։ Ի պարարտութենէ պորտոյն անկուշեալ. (Յհ. կթ.։)

Մի՛ հեթանոսաբար անկուշներ ի պատուիրանացն Աստուծոյ. (Մանդ. ՟Զ։)


Անկոփ

See full entry →

adj.

not carved, unpolished, rough.

NBHL (1)

Ի գլխոյ լեռնէն առեալ վէմս անկոփս՝ յաղթս. (Ագաթ.։)


Անկռիւ

See full entry →

adj.

without contention;
without resistance;
without quarrel.

NBHL (2)

Ոչ կռուօղ. եւ չունօղ զկռիւ. հեռի, կամ ազատ ի կռուոյ. ἅμαχος. qui non pugnat, pugna carens.

Եւս եւ ըստ յն. ոճոյ իբր անկռուելի. անառիկ.


Անկռուելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

impregnable;
invincible.

NBHL (2)

Աստուծոյ զօրութեանն՝ որ անկռուելին է։ Անշարժ հիմանն, անկռուելի նաւահանգստին. (Ոսկ. ՟ա. կոր. եւ եղ։)

Օծումն՝ անկռուելի ի ձեռաց թշնամւոյն. (Վրդն. սղ.։)


Անկրական, ի, աց

See full entry →

adj.

impassive, insensible.

NBHL (2)

Յանկրական հրոյ եւ լուսոյ երկին բաղկացեալ. (Տօնակ.։)

Հրդեհեա՛ անկրական հրով ահաւորիդ։ Անկրական եւ անսահման սիրոյ քո։ Մի՛ առագաստեսցէ մառախուղ մեղսասիրին զանկրական լոյս էութեան քո. (Բենիկ.։)


Անկրելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

unable to bear;
insupportable.

NBHL (1)

Աստուած անկրելի մնայ ի կրից մարմնոյ. (Սանահն.։)


Անկցորդ

See full entry →

adj.

disjoined, separate;
that does not participate, that takes no share.

NBHL (3)

Ամենայն ախտի անկցորդ՝ Աստուծոյ բնութիւնն է։ Անկցորդ է եւ ի վեր քան զամենայն ախտս։ Անուն ունայն՝ անկցորդ ի ճշմարտութենէ իրաց. (Փիլ.։)

Մի՛ հաղորդեսցի խորհրդոյս, այլ զգուշութեամբ դրանցդ՝ անկցորդ սմին լինիցի. (Լմբ. պտրգ.։)

Կենդանի արծաթն (սնդիկ՝) յամենայն աղտոյ մարմնոյ անկցորդ. (Կլիմաք.։)


Անհագագ

See full entry →

adj.

speechless;
without aspiration;
breathless.


Անհալ

See full entry →

adj.

not fusible;
indissoluble;
indigest.

NBHL (1)

Ոչ հալեալ. առանց հալելոյ կամ եղծման. չհալած, չաւրած. էրիմէտէն, էրիթմէտէն.


Անհաղորդ, ից

See full entry →

adj.

that does not participate;
incommunicable;
that does not receive the communion.

NBHL (3)

Ոչինչ յէիցս՝ անհաղորդ ի բարւոյ, կամ անհաղորդ միոյ. (Դիոն. ածայ.։)

Չհաղորդեալ խորհրդոյ սուրբ հաղորդութեան. եւ հատեալն ի սուրբ խորհրդոյ անտի կամ ի հաղորդակցութենէ եկեղեցւոյ. հաղորդ՝ կամ սրբութիւն չառած, մասնակցութենէ կտրած.

ՅԱստուծոյ անհաղորդ էէն յառաջ եկեալ առատ հեղմամբ (գոյք ամենայն). այս ինքն յԱստուծոյ՝ որ ըստ Աստուածութեանն է անհաղորդելի. (Դիոն. ածայ.։)


Անհաղորդական, ի, աց

See full entry →

adj.

incommunicable.

NBHL (1)

Զանհաղորդական անունն (Աստուծոյ՝) քարանց եւ փայտից եդին. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 21։)


Անհամ, ից

See full entry →

adj.

insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.

NBHL (4)

ἅναλος. insulsus եւ μωρός. insipidus. որ եւ մորոս, եւ անհամեստ. Անբաժ ի համոյ. անհամեմ. անախորժ. անաղի. անլի. տադսըզ. լեզզէթսիզ.

Անոյշ, եւ անհամ. (Յճխ.։)

Անհամ ըստ ճաշակոյ. (Փարպ.։)

Անհամ է պտուղ կաղնոյն. (ՃՃ.։)


Անհամառօտ

See full entry →

adj.

not brief, not concise, prolix.

NBHL (1)

Անհամառօտ յոյս (Աստուած)։ Կատարեցեր զյուսոյն յերկարաձգութիւն, որ առ քեզ պահեալ անհամառօտելի. (Նար. ՟Գ. ՟Ծ՟Բ։)


Անհամար

See full entry →

adj.

innumerable, infinite.

NBHL (5)

ἁναρίθμητος. innumerabilis. Որոյ չիք համար կամ թիւ. անթիւ. անթուելի. անհաշիւ. համրանք չունեցօղ. հիսապսըզ. հատսըզ. սայըսըզ.

Զենուին արջառս եւ ոչխարս անհամարս եւ անթիւս (յն. մի բառ) ի բազմութենէ։ Մեռեալս անհամարս։ Անհամար մնացեալ են արտաքոյ այդր գրոյ. (՟Գ. Թագ. ՟Ը. 5։ Իմ. ՟Ժ՟Ը. 12։ ՟Գ. Մակ. ՟Դ. 14։)

Ինձ են անհամար իմոյս անձին բիծք. (Նար. ՟Հ՟Դ։)

Առանց համարոյ. անչափ.

Առանց համար պահանջելոյ, կամ քննելոյ. անպատուհաս.


Անհամեմատ

See full entry →

adj.

disproportionate;
incomparable, unparalleled, matchless.

NBHL (1)

Զանհամեմատն մարդոյ պատկերի. (Նար. կուս.։)


Անհամեմատական

See full entry →

cf. Անհամեմատ.

NBHL (2)

Անհամեմատական զօրութիւնն Աստուծոյ։ Դու միայն ես անհամեմատական, որ ոչ զոք ունիս ընդ քեզ զովօղ կամ ընկերակից. (Ոսկ. ես.։)

Մի՛ միայն զփառսն Աստուծոյ կարծար անհամեմատելի ասացեալ ի սրբոյս։ Տեսանե՞ս զանհամեմատելի գործն. (Լմբ. սղ.։)


Անհամեմատաբար

See full entry →

adv.

incomparably, disproportionally.

NBHL (1)

Անհամեմատաբար վերագոյն է։ Վեհագոյն է անհամեմատաբար. (Պրպմ.։)


Անհամեմատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disproportion;
inequality.

NBHL (1)

Տեսեալ զանհամեմատութիւն խնամակալութեան սրբոյն Նիկողայոսի. (Ճ. ՟Գ.։)


Անհամիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Անհամանամ.

NBHL (2)

Նոյն ընդ անհամանալ. անհամնալ. պադսըզլանմագ. μωραίνομαι. որ եւ մորոսանալ. յիմարիլ. եւ անհամեստ լինել. լտ. լայնաբար ասի evanesco փճանալ. եւ infatuor, stulte ago. խենդենալ.

Զայս յարաժամ դի՛ր ի սրտի քում, եւ տկարանան եւ անհամին ծոյնք օձին ի միտս քո. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Անհամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

insipidity, ill flavour;
nauseousness.

NBHL (3)

Պակասութիւն համոյ. տադսըզլըգ.

Պատճառք իսկ չարեաց՝ լեզուոյն անհամութիւնն է։ Այն ամենայն անհամութիւն է, եւ անհեդեդ կերպարանք. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Զորոյ անհամութիւն ի դէպ ժամանակի յանդիմանեսցուք. (Եզնիկ.։)


Անհայր

See full entry →

adj.

fatherless.

NBHL (4)

ἅπατωρ. patris expers. Որոյ չիք հայր. հայր չունեցօղ. աթասըզ. պապասըզ. Զմելքիսեդեկէ ասի, ըստ որում չիք հայր նորա նշանակեալ ի սուրբ գիրս.

Առաւել զՔրիստոսէ, որ ըստ մարմնոյ ծնաւ ի կոյս մօրէ առանց մարմնաւոր հօր.

Անմայր ի Հօրէ անսկզբնաբար՝ լինել անհայր ի սրբոյ Կուսէն։ Անհայր ծնունդ. (Շար.։)

Ո՞ պատմեսցէ զազգատոհմն անհօրն (ըստ մարմնոյ), եւ անմօր (ըստ Աստուածութեանն). (Սարկ. հանգ.։)