Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Թաքթաքուն

See full entry →

adj. adv.

hidden, secret, private, stealthy, clandestine;
in secret, privately, furtively, by stealth, stealthily, slyly.

NBHL (1)

Զառաջինն թաքթաքուն, եւ յետոյ լիրբ համարձակ եղեալ. (Մարթին.։)


Թաքթաքուր

See full entry →

cf. Թաքթաքուն.

NBHL (1)

Բնակին ընդ իս, եւ թաքթաքուրք շրջին։ Թաքթաքուր շրջին, այսինքն երբեմն ազդեն, եւ երբեմն խափանեն. հարկանեն մեղմագոյն, եւ թաքչին. դարձեալ ազդեն, եւ պարուրին։


Թաքնաբար

See full entry →

adv.

secretly, stealthily, furtively;
unknown to others;
silently, softly, quietly, noiselessly;
enigmatically, allegorically.

NBHL (1)

Իբր թաքնաբար առ նոյն կարծիսն ի վերայ բերէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 8։)


Թաքնախորհուրդ

See full entry →

adj.

secret, occult, hidden, mysterious, dark, obscure.

NBHL (1)

κρυφιωμύστος arcani mysterii, arcana docens Որոյ խորհուրդն է թաքուն. ունակ գաղտնեաց.


Թաքնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become hidden, to remain concealed.

NBHL (1)

Ի քէն այսպիսի այր պատուեսցի, զի մի՛ թագնասցի, որոյ եւ անունն գրեալ է ի դպրութեան կենաց. (Մագ. ՟Ժ՟Դ։)


Թաքնի

See full entry →

adj. adv.

cf. Թաքթաքուն;
cf. Թաքնաբար.

NBHL (1)

Բաղբաղեալ թագնի զթոյնս իւրեանց։ Խրթնացեալ եւ թագնի ընդ գրուանաւ ծածկէին. (Մագ. ՟Ա. ՟Ի՟Ե։)


Թաքնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

hiding, occnltation, concealment;
secrecy, mystery, arcanum.

NBHL (2)

Գերագոյնն զարդ որպէս թաքնութեան նախակարգաբար հպեալ՝ թաքնութեամբ վարկանելի է քահանայապետել երկրորդին։ Աստուածայինն թաքնութիւն գերագոյն էութեամբ քան զամենեսեան արտաքս է համբարձեալ։ Զգերագոյնն քան զմեզ թաքնութիւն լռութեամբ պատուեցաք։ Նոյն Աստուծոյ թաքնութիւնն թէ զի՛նչ երբէք իցէ, ոչ ոք ետես, եւ ոչ տեսցէ. (Դիոն.։)

Երրորդութեանն անտես թաքնութեան խորհրդակից սիրոյ կոչեցար. (Նար. կուս. որ հայի ի բանն Դիոն.։)


Թաքուն

See full entry →

adj. phys. adv.

occult, hidden, secret;
latent;
ի —, in secret, privately, cf. Թաքնաբար.

NBHL (2)

Ամպոյ տեսակաւ նշանակելով զսրբազանսն իմացութիւնս՝ թաքնովն լուսով գերազարդապէս լցեալ։ Ի թաքնոյն ածի նախայայտութեամբ. Ի թաքնոյն ի մեզ էած, եւ այլն. (Դիոն.։)

Պա՛րտ է քննել զթաքուն զօրութիւն բանին (Աստուծոյ)։ Զիա՞րդ անգիտացաւ իմաստութիւնն հօր զոր ի նմայն թաքունսն. (Կիւրղ. գանձ. եւ Կիւրղ. պրպմ.։)


Թաքուստ, քստեան, քստի

See full entry →

s. adj. adv.

act of concealing, of being concealed;
concealment, secret;
hiding-place;
retreat;
hidden, occult, secret;
թաքստեան լինել, ի թաքուստ մատնել, նստիլ/թաքչիլ ի թաքստեան, լինել ի թաքստի, to be concealed, hidden, placed in ambush;
— ունել, to hide, to abscond, to lie in ambush;
դնել ի թաքստեան, to place or hide upon the sly, or in a dungeon;
ի նմանէ չէր ինչ նորա —, he hid nothing from him, he had no secrets with him;
թաքստիւ, secretly, privately, in a hidden manner

NBHL (2)

Այլ եւ յանցուցեալ եւ թագստեան եղեալ, զո՛ւր եսն յԱստուծոյ հարցանի. (Խոր. ՟Ա. 4։)

τὸ κρυφαῖον, τὸ ἁπόκρυφον occultatio, occultum Թաքչելն. թաքնութիւն. ծածկութիւն. պահեստ. տեղի թաքչելոյ.


Թաքուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to hide, to cover, to conceal;
to mask, to cover with a pretence;
to veil;
to envelope;
to hide or bury under ground, to inter;
որոգայթ —, to lay snares for;
չգիտէր ուր — զանձն, he did not know what hole to creep into.

NBHL (2)

Թագոյց զնոսա ի մէնջ, ծածկեաց, վերարկեաց. (Մաշկ.։)

Թաքուցանել զլրտեսս ընդ քրձամբք կտաւոյ, կամ յայրի, ի խորշս, կամ զանձն, կամ զձեռս ի ծոց։ Թաքուցեալ ընդ հողով ի վրանի։ Թաքուցանիցեմք զարիւն նորա։ Զմեծութիւն նորա ոչ թաքուցից։ Եւ տէր թաքոյց յինէն, եւ ոչ պատմեաց ինձ։ Մի՛ թաքուցաներ յինէն զպատուիրանս քո.եւ այլն։


Թաքչիմ, եայ

See full entry →

vn.

to hide, to be concealed, to lie hid, to abscond;
to disappear.

NBHL (1)

Թաքեան յերեսաց տեառն։ Թաքիջի՛ք անդ զերիս աւուրս։ Գտան թաքուցեալք ի յայրի անդ։ Էր ընդ նմա թաքուցեալ ի տանն Աստուծոյ ամս վեց։ Մտանիցես շտեմարանէ ի շտեմարան թաքչել։ Թաքի՛ր առ ժամանակ մի, մինչեւ անցցէ բարկութիւն տեառն։ Ոչ ոք իցէ՝ որ թաքիցէ ի տապոյ նորա.եւ այլն։


Թաքստեայք, տէից

See full entry →

s. pl.

the fugitives.

NBHL (2)

Գունդն հայոց հանդիպէին թագստէիցն, եւ սրոյ ճարակ արարեալ զնոսա, եւ այլն. (Մեսր. երէց.։)

Եւ էին թագստոյք ի տան նորա. (Վրք. հց. ձ։)


Թեզան, աց

See full entry →

s.

woof, warp;
cf. Թեզանիք.

NBHL (4)

Եթէ՛ յառէջ, եթէ՛ ի թեզան ... կամ ընդ առէջ կամ ընդ թեզան ... կամ յառիջէ կամ ի թեզանոյ ... կամ առիջոյ կամ թեզանոյ. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Գ. 48 = 59։)

Ասուոյ եւ թեզանի, նա ուրեմն առիջի եւ մորթոյ նմանեցուցանէ զմերսս. (Կիւրղ. ղեւտ.։)

Յիւղեալս այս թեզան բանաւորական մի՛ մտցէ եւ մի՛ գրաւեսցէ տխրականութիւն աղտոց մեղանաց. իբր գործած Աստուծոյ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)

κρόκη subtegmen. Իտ. trama (լծ. դերձան. եւ լտ. թէ՛քսօ, հիւսել). Թել լայնութեան ոստայնի՝ ձգեալ մագուգաւ ընդ առէջս կտաւոյն. թելացու. արշ, էրշ.


Թեզանիք, նեաց

See full entry →

s. pl.

sleeves.

NBHL (1)

Հանգոյն արուեստականացն (խաղալկաց) զթեզանիսն ընդ ձեռսն կարեալ պնդիցէ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։)


Երիւրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յերիւրեմ.

NBHL (2)

Գունովքն ի մարդոյ տեսակ երիւրեցին։ Ընդ օդս բախեալ, լեզուովս երիւրեալ, եւ ի յօդս ցնդեալ (ձայն). (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. պտրգ.։)

Ձայն է բացակատարումն գանչեցելոյ ի մեզ հագագի, եւ երիւրեցելոյ ընդ խոշոր շնչափողն». յն. անցելոյ կամ ուղեւորելոյ. (Սահմ. ՟Ժ՟Ա։)


Երկաթագամ

See full entry →

adj.

furnished with iron;
fastened with iron, nailed.

NBHL (2)

Բեւեռապինդ, հաստահեղոյս, երկաթագամ տապան գործել. (Ագաթ.։)

Զոր որձաքար եւ կոփածոյ վիմօք, երկաթագամ եւ կապարով մածուցեալ. (Խոր. ՟Բ. 87։)


Երկաթագործ, աց

See full entry →

s.

blacksmith, forger;
cf. Երկաթագամ.

NBHL (2)

Գործօղ այսինքն դարբին երկաթոյ.

Եւ Գործեալ յերկաթոյ, կամ երկաթագամ (որպէս նաւ).


Երկաթակուռ

See full entry →

adj.

made or furnished with iron;
— շաւիղ, cf. Երկաթուղի.

NBHL (1)

Երկաթով կռեալ. ի կուռ երկաթոյ կազմեալ.


Երկաթակտրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

iron mine.

NBHL (2)

ԵՐԿԱԹԱԿՏՐՈՒԹԻՒՆ ԵՐԿԱԹԱՀԱՆՔ. որ եւ ասի երկաթահատք. Մետաղք, ուստի երկաթն հատանի. եւ Հանումն երկաթոյ.

Գերմանիա ... ունի անտառս յոյժ մեծածառս, եւ զերկաթակտրութիւն (ա՛յլ ձ. երկաթահանս). (Խոր. աշխարհ.։)


Երկաթահանք, նաց

See full entry →

s.

cf. Երկաթակտրութիւն.

NBHL (2)

ԵՐԿԱԹԱԿՏՐՈՒԹԻՒՆ ԵՐԿԱԹԱՀԱՆՔ. որ եւ ասի երկաթահատք. Մետաղք, ուստի երկաթն հատանի. եւ Հանումն երկաթոյ.

Գերմանիա ... ունի անտառս յոյժ մեծածառս, եւ զերկաթակտրութիւն (ա՛յլ ձ. երկաթահանս). (Խոր. աշխարհ.։)


Երկաթապատ

See full entry →

adj.

bound, furnished with iron.

NBHL (1)

Զշառաւիղ արմատոյ դորա թողէ՛ք յերկրի՝ երկաթապատ, եւ պղնձապատ». յն. երկաթի կապանօք. (Դան. ՟Դ. 12. եւ 20։)


Երկաթի, թեայ

See full entry →

cf. Երկաթեղէն.

NBHL (1)

որ եւ ԵՐԿԱԹԵՂԷՆ. Որոյ նիւթն է երկաթ. յերկաթոյ կազմեալ. երկըթէ շինած.


Երկածին

See full entry →

s. chem.

body composed of two substances.

NBHL (1)

վասն որոյ բարւոք ասի. ի (Ճ. ՟Է.։)


Երկակ, ի

See full entry →

s.

binary, two;
— եռակ or կի, six, (three times two are six).

NBHL (1)

δυάς dualitas, binarius Երկու թիւն. կրկնակն. երկոյութիւն.


Երկակենդան

See full entry →

adj.

amphibious, that lives on land and in water.

NBHL (3)

ԵՐԿԱԿԵՆԴԱՆ ԵՐԿԱԿԵՆՑԱՂ ԵՐԿԱԿԵՆՑԻԿ. ἁμφίβιος amphibius, in terra et in aqua vivens Ունօղ զերկու վիճակս կելոյ. որ կեայ ի ցամաքի եւ ի ջուր.

Կենդանիք երկակենցաղք՝ ջրոյ եւ ցամաքի իբրու դրացիք. (Արշ.։)

Նոյնպէս եւ ամենայն մարդ երկակենցաղ եւ երկմիտ՝ զաղփաղփուն է յամենայն ճանապարհս իւր. (Եպիփ. բարոյ.։)


Երկակենցաղ

See full entry →

cf. Երկակենդան.

NBHL (3)

Կենդանիք երկակենցաղք՝ ջրոյ եւ ցամաքի իբրու դրացիք. (Արշ.։)

Նոյնպէս եւ ամենայն մարդ երկակենցաղ եւ երկմիտ՝ զաղփաղփուն է յամենայն ճանապարհս իւր. (Եպիփ. բարոյ.։)

ԵՐԿԱԿԵՆԴԱՆ ԵՐԿԱԿԵՆՑԱՂ ԵՐԿԱԿԵՆՑԻԿ. ἁμφίβιος amphibius, in terra et in aqua vivens Ունօղ զերկու վիճակս կելոյ. որ կեայ ի ցամաքի եւ ի ջուր.


Երկակի

See full entry →

adj. adv.

two, double, binary;
twice, doubly.

NBHL (2)

Երկակի սահմանելով զիմաստասիրութիւն, զոմն յենթակայէ, եւ զոմն ի կատարմանէ. (Սահմ. ՟Ժ՟Ա։) Նոյնպէս եւ առընթեր բայանուանց.

երկակի սոքա ասին գոյացութիւնք, ո՛րզան, մարդն, եւ կենդանի». իմա՛. երկրորդ գոյացութիւնք որպիսի են տեսակք եւ սեռք։


Երկակիսակ

See full entry →

s.

twice two and a half, (five).

NBHL (1)

Մակդիր թուոյս Հինգ, յորում են կրկին երկու եւ կէս, եւ ինքն է կէսն տասին.


Երկակողմանի

See full entry →

adj.

having two sides;
two sided, reciprocal.

NBHL (3)

ԵՐԿԱԿՈՂՄ մանաւանդ ԵՐԿԱԿՈՂՄԱՆԻ. Որոյ կամ ուր են երկու կողմանք, մասունք, հայեցուածք դէմ ընդդէմ.

Երկակողմանի, եւ յերկուս ակնարկէ։ Զերկակողմանի մարդոյս զգայութիւնս։ Երկակողմանի հինգ զգայութեամբք. (Փիլ.։)

Բառնայր ի միջոյ զերկակողմանի պատերազմ. (Ոսկ. ես.։)


Երկակողմ

See full entry →

cf. Երկակողմանի.

NBHL (3)

ԵՐԿԱԿՈՂՄ մանաւանդ ԵՐԿԱԿՈՂՄԱՆԻ. Որոյ կամ ուր են երկու կողմանք, մասունք, հայեցուածք դէմ ընդդէմ.

Երկակողմանի, եւ յերկուս ակնարկէ։ Զերկակողմանի մարդոյս զգայութիւնս։ Երկակողմանի հինգ զգայութեամբք. (Փիլ.։)

Բառնայր ի միջոյ զերկակողմանի պատերազմ. (Ոսկ. ես.։)


Երկամանակ

See full entry →

adj.

that has two times or measures.

NBHL (1)

Միոյ երկամանակաւ, եւ միոյ սղիւ. (Մագ. ոտ. խչ.։)


Երկայնաբան

See full entry →

adj.

prolix, too diffusive, too long, long-tongued.

NBHL (1)

Պատկառէ ի քումմէ լռութենէդ առաւել քան յայլոցն երկայնաբանից։ Համառօտաբար՝ քան զերկայնաբանսն հաւանագոյն. (Ածաբ. ծն. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Է։)


Երկայնաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be prolix in discourse, to make long tiresome speeches.

NBHL (1)

Զեկուցեալ է ճշգրիտ յառաջագոյն, զի այլ մի՛ եւս լիցի երկայնաբանել։ Ախմարագոյն է երկայնաբանել յաղագս այսպէս յայտնեաց. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Երկայնաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prolixity, tiresome length in a discourse.

NBHL (1)

Յայտնի վկայութիւնս առնուլ ի մէջ՝ երկայնաբանութեան է։ Յանյագ երկայնաբանութենէ խոյս տուեալ. (Փիլ.։)


Երկայնածնօտ

See full entry →

adj.

having a long jaw, long-jawed.

NBHL (2)

Որոյ ծտօտն է երկայն. երեսը կամ դունչը երկան.

Այտքն ի ներքոյ միահարթք երկայնածնօտք. (Ոսկ. կողոս.։)


Երկայնահեր

See full entry →

adj.

long-haired.

NBHL (1)

Որոյ հերք գլխոյն են երկայն. մազը երկան.


Երկայնահոգի

See full entry →

cf. Երկայնամիտ.

NBHL (1)

μακρόθυμος longanimis, patiens ըստ յն. ոճոյ՝ իբր Երկայնամիտ.


Երկայնաձեռն

See full entry →

adj.

long-handed.

NBHL (2)

Գայր ամիրայն տաճկաց, որոյ անունն երկայնաձեռն կոչէին. (Ուռհ.։)

μακρόχειρ longimanus Որոյ մի ձեռն կամ երկոքեանն են երկայն. ուստի լինի եւ ասի նաեւ Երկայնաբազուկ. ձեռքը՝ թեւը երկան.


Երկայնաճիւղ

See full entry →

adj.

furnished with long branches.

NBHL (1)

Որոյ ճիւղք կամ ոստք են երկայն. երկան ճղերով.


Երկայնամիտ, մտաց

See full entry →

adj.

patient, that suffers patiently, that perseveres;
— լինել, cf. Երկայնամտեմ.

NBHL (3)

Խրախոյս է երկայնամտաց. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)

Երկայնամի՛տ եղերուք ի վերայ բարկութեան հասելոյ ձեզ յաստուծոյ. (Բարուք. ՟Դ. 25։)

Երկայնամիտ լինիմք ի վերայ տգիտութեանդ ձերոյ. (Եղիշ. ՟Ը։)


Երկայնամտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be patient, to suffer patiently, to persevere.

NBHL (2)

Ահա մշակ երկայնամտեալ սպասէ պատուական պտղոյն երկրի ... երկայնամտեցէք եւ դուք. (Յկ. ՟Ե. 7։)

μακροθυμέω longanimis sum, patienter fero, exspecto Երկայնամիտ լինել. յերկար համբերել, սպասել. ներողամիտ լինել. անձանձրոյթ դեգերիլ.


Երկայնամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

longsuffering, patience.

NBHL (1)

Ի զրկելոցն երկայնամտութիւն պահանջէ։ Երկայնամտութիւն՝ առ միմեանս (լինի), համբերութիւն առ արտաքոյսն. (Շ. յկ. ՟Կ՟Ա. ՟Կ՟Բ։)


Երկայնանիստ

See full entry →

adj.

extended, great.

NBHL (1)

Որոյ նիստն կամ դիրքն է երկայն.


Երկայնաչափ

See full entry →

adj.

very long.

NBHL (1)

Որոյ չափն է երկայն.


Երկայնաքիթ

See full entry →

adj.

long-nosed.

NBHL (2)

Որոյ քիթն է երկայն.

Անձամբ էր միջակ, եւ երկայնաքիթ (սրբոյն մարկոս). (ՃՃ.։ Հ=Յ.։)


Երկայնեմ, եցի, եա՜

See full entry →

va.

to lengthen, to extend, to stretch, to draw, to draw out;
to prolong;
— զոտս or զսրունս, to stride, to straddle.

NBHL (1)

Եւ երկայնէր ճակատն՝ զեղոյր. (՟Ա. Մակ. ՟Զ. 40։)


Երկայնութիւն, ութեան

See full entry →

s. geog.

length;
court;
longitude;
depth;
— աւուրց՝ կենաց, long days;
length of days, long life, longevity;
խաղալ գնալ յ— գետոյն, to skirt, to run along the river;
յ—, of the length of;
to the... longitude.


Երկանաքար, վէմ —

See full entry →

s. adj.

mill-stone;
mill-stone quarry;
of millstone;
— հաստատուն, bedstone, bed mill-stone, lower mill-stone;
— շարժական, runner, upper mill-stone, top mill-stone.

NBHL (3)

Իբրեւ զերկանաքար իշոյ հանապազ ի վարժման. (Կլիմաք.։)

Երկանաքարիւն իշոյ ի պարանօց օրինակէ զվարս աշխարհիս. (Բրսղ. մրկ.։)

Զնիզակն իւր զբոլորատէգ ... նստոյց յերկանաքար արձանին. (Խոր. ՟Բ. 8։)


Երկանուն

See full entry →

adj.

binominous, having two names.

NBHL (1)

Երկանուն է անուանք երկու ի վերայ միոյ իսկի դասեալ. ո՛րգոն, Եղիազարոս, եւ Եւարեան». յն. Աղեքսանդրոս, եւ Պարիս. (Թր. քեր.։)


Երկապաշտ, ից

See full entry →

adj.

parasitic.

NBHL (1)

Որ պաշտօն տանի երկուց, անձին եւ օտարի, շնթելով մեծատանց, եւ պարարելով զորովայն իւր. զի դնի որպէս յն. παράσιτος parasitus, որ է պատառաբոյծ.