Definitions containing the research հաւ : 3432 Results

Հակակշիռ

See full entry →

s.

counterpoise;
— գոլ, to counterbalance.

NBHL (1)

Այր հաւատարիմ՝ ոսկւոյ եւ արծաթոյ հակակշիռ գոլ արժանագոյն, ի դժուարագոյն հակառակութեանն ճողոպրելով. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Հակաճառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

contradiction, controversy, dispute, discussion;
dialectics;
ոգի հակաճառութեան, spirit of contradiction.

NBHL (1)

Իսկ (Մաքս. եկեղ.) Հակաճառութիւն դնի որպէս Ստորասութիւն, կամ հակումն եւ հաւանութիւն առ ասացեալս. իսկ Անհակաճառութիւն՝ որպէս բացասութիւն. որ են սովոր թարգմանութիւնք։


Հակառակ, աց

See full entry →

adj. prep. adv. adv. fig.

contrary, opposite;
adversary, hostile, unfavourable, inimical;
discordant;
incompatible;
against, contrary to;
opposite, facing, in front of;
զնորին —ն, նմին or նորին —, ի —էն, ընդ —ն, on the contrary, on the wrong side;
against the grain, in a contrary sense, backwards;
ամենեւին իսկ —, directly or diametrically opposite, quite the reverse;
— ուղիղ մտաց, in spite of sense and reason;
— կամաց նորա, against his will or grain, in spite of him;
forcibly;
— կալ, to stand, remain, stay or stop in the face of, in front;
to oppose, to withstand, to resist, to make head against, to cope with;
— լինել, to be contrary, to oppose;
ընդ —ս լինել միմեանց, to be at variance;
—, ի —ն or ընդ —ս ելանել, մտանել, ընթանալ, լինել, to oppose, to form an opposition to, to rise up or against, to go against, to run counter, to withstand, to counteract, to thwart, to cross;
ընդ —ս ելանել, cf. Հակամտեմ.

NBHL (1)

Այսօր վիմին հաւատոյ եւ յովհաննու սիրելւոյ ընդ հակառակս ընթացեալ ի գերեզման յարուցելոյն. (Շար.) այսինքն մի քան զմի եագելով, կամ մին որպէս ծեր, եւ միւսն որպէս երիտասարդ, եւ այլն։


Հակառակադիր

See full entry →

adj.

opposed;
opposing, adverse.

NBHL (1)

Զհակառակադրաց հաւատոյն, վասն որոց ճառէ. (Սարգ. յուդ. ՟Ա։)


Հակառակախօս

See full entry →

adj.

cf. Հակառակաբան.

NBHL (1)

Ոչ ամենեքեան հակառակախօսք լինէին, այլ՝ ոմանք հաւանէին, եւ ոմանք ոչ. (Ոսկ. գծ.։)


Հաղորդ, ից

See full entry →

adj. s.

participating, sharing;
sociable, social;
Holy Communion;
—ս առնել, to share, to give a share, to acquaint with, to impart, to communicate, cf. Հաղորդեցուցանեմ;
— լինել, to participate in, to share in, to partake of, to have a share or hand in;
— չարեաց, accomplice;
— տալ, to administer the Holy Sacrament to;
— առնուլ, to communicate, to receive the Holy Sacrament.

NBHL (2)

ՀԱՂՈՐԴ μέτοχος, μετέχων, κοινωνός particeps, consors, socius եւ այլն. որ եւ ՀԱՂՈՐԴԱԿԻՑ. (Ի համ, որ լինի եւ հան հալ. συν, συλ- con, col- եւ այլն. եւ կամ Այլորդ, կից ընդ այլում. եւ կամ Աղակից, սեղանակից) Կցորդ. մասնակից. բաժանորդ. հաւասարորդ. զովող. ընկեր. եւ ընկերական. ... եւ ի յանգս՛՛ տաշ. պ. ի սկիզբն, հէմ՛՛

Հաղորդս լինել՝ հաւասարորդ է լինել. (Խոսր. պտրգ.։)


Հաղորդակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

cf. Հաղորդ.

NBHL (1)

Մարդիկ՝ նորա հաւատոցն հաղորդակից. (Սհկ. կթ. եկեղ.։)


Հաղորդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to communicate, to be communicated, to participate, to share, to be in communication with;
to conjoin, to have carnal connection with;
to be communicative;
to lead on, to be conducive;
cf. Հաղորդ առնում.


Հաղորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

communication, participation, connection;
relations;
intercourse;
correspondence;
communion;
carnal communion;
սուրբ —, the Eucharist, the Lord's Supper;
զատկական —, pascal communion;
աղօթք յետ հաղորդութեան, post-communion.

NBHL (2)

Հաղորդութիւն բանից, կամ հացի, հաւատոց, հոգւոյն սրբոյ, որդւոյ, կամ չարչարանաց քրիստոսի.եւ այլն։

Հաղորդութեան յորջորջումն յայտ առնէ, թէ զանազանութիւն բազմութեանն ի մի անձնաւորութիւն գան սովաւ. (Լմբ. պտրգ.) այսինքն հաղորդելով քրիստոսի՝ լինին եւ հաւատացեալք մի մարմին ի քրիստոս։


Հաճելի, լւոյ

See full entry →

adj.

pleasant, agreeable.

NBHL (1)

εὑδόκητος, εὑδόκιμος gratus, jucundus, probus πειθανός suadibilis Հաճոյական. հաւանելի. ընդունելի.


Հաճեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հաճեցուցանեմ.

NBHL (2)

πείθω suadeo, persuadeo ἰκανόω satisfacio δυσωπέω flecto, exoro Համոզել. ամոքել. հաւանեցուցանել. հաշտ առնել. զիջուցանել. կամակատար լինել՝ առ ի հաճոյ լինել. շատացուցանել. լնուլ վճարել.

Հաճել եւ հաւանեցուցանել զմարդիկ, զժողովս։ զամենեսեան. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 10. 11։ Ճ. ՟Բ.։)


Հաճեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to content, to please, to satisfy, to humour, to gratify;
— զմիտս ուրուք, to condescend, to please, to humour;
— զախտս, to gratify the passions;
— զպարտս, to pay a debt;
ի — զնա, to oblige him, to satisfy him.

NBHL (1)

cf. ՀԱՃԵՄ. Հաճել, կամ առնել զի հաճեսցի. շարժել ի հաճութիւն հաւանութեան.


Հաճեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

satisfactory.


Հաճիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be contented, satisfied, pleased, gratified;
to agree, to acquiesce, to consent, to approve;
to be reconciled, to become friends again;
to deign;
to taste;
չ— ընդ, to disapprove, to dislike;
հաճեալ է նա ընդ քեզ, you please him;
հաճեսցի տէր իմ արքայ, may it please your Majesty.

NBHL (2)

εὑδοκέω եւս եւ προαιρέω, αἰρετίζω եւ այլն. placet mihi, complaceo, probo, approbo եւ այլն. Ախորժել. սիրել. կամիլ. ընտրել. հաւանիլ. շատանալ. հաշտիլ. յարիլ.

Ընդ կամս բերանոյ իմոյ հաճեա՛ տէր։ Հաճեցար դու ընդ նոսա։ Ընդ ողջակէզս իսկ ոչ հաճեցար։ Ոչ հաճեցայց ընդ այն։ Հաճեցան հաւանեցան ընդ հաշտութիւնն աղեքսանդրի։ Հաճեցան, յանձն առին։ Հաճէի՝ կամէի պագանել զգարշապարս ոտից նորա։ Առաւել եւս հաճեալ եմք ելանել ի մարմնոյ աստի։ Այլ իմ զձեր արծաթն առեալ, եւ հաճեալ եմ։ Ի ճանապարհի՝ յոր եւ հաճեցաւ։ Ի ժողովս նոցա ոչ հաճեսցին միտք իմ։ Յովնաթան հաճեալ էր ընդ դաւթի յոյժ։ Ի՞ւ հաճիցի դա ընդ տեառն իւրում։ Հաճեսցի ընդ ձեզ աստուած.եւ այլն։


Հաճոյակից լինիմ

See full entry →

vn.

to consent, to approve.

NBHL (1)

Կամակից լինել հաճութեամբ. հաճիլ. հաւանել. մարդահաճոյ լինել.


Հաճոյանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to please, to humour;
to like, to be pleased with, to consent.

NBHL (1)

ՀԱՃՈՅԱՆԱԼ որպէս Հաճիլ. հաւանիլ.


Հաճութիւն, ութեան

See full entry →

s.

agreement, satisfaction;
accord, approbation, consent, complaisance, acquiescence, compliance;
desire, wish, pleasure, will;
—ք, grace, sweetness, loveliness, amiableness;
առանց քոյին հաճութեան, without your consent, in spite of you;
արա ընդ իս ըստ հաճութեան կամաց քոց, do with me according to your pleasure.

NBHL (2)

εὑδοκία beneplacitum το ἁρέστον placitum Հաճիլն. հաւանութիւն. բարեհաճութիւն. կամք հաճոյական կամ բարեհամբոյր. հաճոյք.

Անբաւ է ասել ի հաճութիւն անհաւատիցն եւ տարացուցումն (կամ ի տարացուցացն). (Ոսկ. եզեկ. կամ Եպիփ. յար.։)


Համաբարոյ, ից

See full entry →

adj.

of similar disposition, character or customs.

NBHL (1)

Հաշտ՝ դիւրահաւան եւ համբարոյ։ Որք սադուկեցւոցն են խոստովանողակիցք եւ համաբարոյք. (Սարգ. յկ.։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Դ։)


Համաբուն

See full entry →

cf. Համաբնեայ.

NBHL (2)

Երրորդութիւնն սուրբ՝ համաբուն է, եւ հաւասար։ Երկրպագելի եւ համաբուն հօր՝ սուրբ հոգի. (Լմբ. պտրգ.։)

Համաբուն հաւատով. (Լմբ. պտրգ.։)


Համագոյակից

See full entry →

adj.

consubstantial;
—գոյք, creation, all creatures, the universe, nature.

NBHL (1)

Զհամագոյակից զհաւասար տէրութիւնն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 5։)


Համագործ

See full entry →

adj. s.

cooperative;
cooperator.

NBHL (1)

Փառաւորի եւ ինքն հայր՝ որպէս ունելով որդի ըստ ամենայնի նման, եւ հաւասարափառ, եւ համագործ իւր. (Պրպմ.։ ՟Լ՟Գ։)


Համագունդ

See full entry →

adj. adv.

cf. Համագումար;
flocked together, gathered in crowds or in a mob;
in a united company, with all the company, in crowds;
— թռչիլ, to fly in flocks or swarms.

NBHL (1)

Գնայ հանդերձ խաչիւն սրբով, եւ համագունդ հաւատացելօքն, կամ համագունդ համազգեօք. (Յհ. կթ.։)


Համադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

synthesis.

NBHL (1)

Ստորագրել ի համադրութիւն հաւատոյ մեր. (Ժող. հռոմկլ.։)


Համազոյգ

See full entry →

adj.

equal, even, alike, similar.

NBHL (1)

Զոյգ եւ հաւասար. եւ անբաժան. միասնական.


Համազօր

See full entry →

adj.

equal in power;
equivalent, equipollent, adequate;
— լինել, to be equivalent.

NBHL (2)

Համազօր ահաւորութիւն երիցն անձնաւորութեանց. (Նար. ՟Լ՟Դ։)

ՀԱՄԱԶՕՐ. Որ ինչ հաւասար կամ նոյնպէս զօրէ. ոչինչ ընդհատ. յար եւ նման.


Համազօրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

equivalence, equipollence.


Համալծակից, կցի, կցաց

See full entry →

cf. Համալուծ.

NBHL (1)

Եւ մեք հաւատացաք (ասէ). համալծակից առնու զաշակերտսն, քանզի կատարեալ էին ի հաւատս. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Հ՟Զ։)


Համալծորդ

See full entry →

cf. Համալուծ.

NBHL (1)

Եւ մեք հաւատացաք (ասէ). համալծակից առնու զաշակերտսն, քանզի կատարեալ էին ի հաւատս. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Հ՟Զ։)


Համալուծ

See full entry →

adj. s.

bearing the same yoke;
colleague;
companion, partner.

NBHL (1)

Եւ մեք հաւատացաք (ասէ). համալծակից առնու զաշակերտսն, քանզի կատարեալ էին ի հաւատս. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Հ՟Զ։)


Համախմբեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to gather or put together, to muster, to collect, to convoke.

NBHL (1)

Քրիստոսազօր զինուորաց համախմբօղ ի հոգեւոր պատերազմին. այսինքն հաւաքիչ եւ կրթիչ կրօնաւորաց. (Շար.։)


Համախմբութիւն, ութեան

See full entry →

s.

meeting, assembly.

NBHL (1)

Համահաւաքումն. ժողով.


Համախորհուրդ

See full entry →

adj. s.

of the same opinion or mind, unanimous, agreeing, concordant;
adherent, partisan;
— լինել, to agree with, to be of the same mind.

NBHL (1)

Թերեհաւատութեամբդ այժմ համախորհուրդ էք նոցա. (Նանայ.։)


Համակամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

concord, unanimity, agreement, union, consent;
համակամութիւն ընդ կամացն աստուծոյ, obedience to God's will, resignation, trust in God.

NBHL (1)

ὀμοθυμία, ὀμόνοια unanimitas, concordia, consensus. Միութիւն եւ միաբանութիւն կամաց եւ խորհրդոց. կամակցութիւն. սրտակցութիւն. կամակար հաւանութիւն։ Զաստուծոյ ասի, ըստ ինքեան.


Համակեաց, կեցաց

See full entry →

adj.

still living with another.

NBHL (1)

Ո՛չ հաւատան (հին սրբոց), այլ զհամակեացսն խնդրեն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 25։)


Համակրօն, ից

See full entry →

adj.

coreligionary.

NBHL (3)

Միակրօն. հաւատակից, կրօնակից. կարգակից. միաբան.

Որք համակրօն են ի սոյն հաւատ եւ ի յոյս. (Լմբ. սղ.։)

Եւ յանապատըս հետեւեալ, համակրօնից հաւասարեալ, եւ այլն. (Շ. վիպ.։)


Համահասակ

See full entry →

cf. Հասակակից.

NBHL (1)

ὀμῆλιξ ejusdem aetatis, aequalis Հասակակից։ հաւասար տիօք. ժամանակակից. տարեկից.


Համահրեշտակ

See full entry →

adj.

angelic.

NBHL (1)

Զուգահրեշտակ. հաւասար կամ նման հրեշտակի.


Համաձայն

See full entry →

adj. mus. adv.

concordant, consonant, conformable;
in unison;
unanimously.

NBHL (2)

Այլք ոմանք ի հաւատակցաց եւ ի համաձայնից եղբարց մերոց։ Զհամաձայնն ունին հաւատս. (Պրպմ. ձ։)

Ահաւասիկ համաձայն վկայեն. (Լմբ. ժղ.։)


Համաձայնութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig. mus. gr.

concord, unison, consonance, concordance;
conformity, unanimity, union;
unison, tune;
concordance.

NBHL (1)

Ոչինչ է հաւասար միակամութեան եւ համաձայնութեան։ Որպէս հերձուածն քակողական է, այսպէս համաձայնութիւնն՝ շաղկապական. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 31. 35։)


Համամեայ

See full entry →

adj.

coetaneous, of the same age.


Համամիտ

See full entry →

adj.

of the same mind or opinion, unanimous;
— լինել ումեք, to perfectly agree with, to enter into the views of;
— են ցանգ, they always agree in opinion.

NBHL (2)

Աշխարհաւերք, ծառայից համամիտք. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Համամիտ ընտանեացն գործակցութեամբ։ Ճշմարտութիւն բերանոյն համամիտ առ հաւատոյն խոստովանութիւն (այսինքն համաձայն). (Արծր. ՟Դ. 11։ եւ ՟Գ. 6։)


Համանման, ից

See full entry →

adj. adv.

equal, alike, similar;
conformable, analogous;
imitating, following;
equally, alike.

NBHL (1)

Համանման դեղօք։ Ի համանման հաւասարաց։ համանման չարօք, կամ բարեօք. (Ագաթ.։ Մանդ. ՟Ժ՟Է։ Պիտ.։)


Համանմանակի

See full entry →

adj.

cf. Համանման.

NBHL (1)

Նմա հաւատասցէ եւ նորուն զաւակաց՝ համանմանակի ընտանութեամբ. (Խոր. ՟Գ. 65։)


Համաշխարհական, ի, աց

See full entry →

adj.

universal, general, common, public.

NBHL (1)

Ի համաշխարհական յարութեան։ Ի սկզբան լինելութեան ի համաշխարհական գոյացութեան։ Համաշխարհական եւ տիեզերական հաւատք։ Համաշխարհական ուրախութիւնն եկեղեցւոյ (առ քրիստոսիւ)։ Համաշխարհական կոչմամբ. (Խոսր.։ Սեբեր. ՟Է։ Յհ. իմ. եկեղ.։)


Համաշխարհիկ

See full entry →

adj. s.

of the same country;
countryman.

NBHL (1)

(Սուքիասանք) էին համաշխարհիկք եւ հաւատարիմք սաթինկայ. (Արծր. ՟Ա. 11։)


Համաչափ

See full entry →

adj.

of the same measure, equal, proportioned, symmetrical;
commensurable.

NBHL (1)

σύμμετρος, ἱσομέτρητος commensus, aequam mensuram habens. Զուգաչափ. հաւասարաչափ. համեմատ.


Համաչափութիւն, ութեան

See full entry →

s.

equality, proportion, symmetry;
commensurability.


Համապատիւ, տուի

See full entry →

adj.

equally glorified, equally adorable;
equal in rank or honour, having the same dignity.

NBHL (2)

ὀμότιμος aequalis in honore, collega. Պատուակից. զուգապատիւ, եւ հաւասար ըստ յարգի. եւ փառակից. Յաստուածայինս խօսի.

Զուգահաւասար թագաւորին, եւ համապատիւ։ Եւ ընդ որում համապատիւ թագաւորութեանն զուարճացեալ վայելչանայր. (Խոր. ՟Գ. 64։ Պիտ.։)


Համապատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

equal honour, rank or dignity.

NBHL (1)

ὀμοτιμία, ἱσοτιμία honoris aequalitas, par dignitas. Հաւասար աստիճան պատուոյ. հաւասարութիւն. փառակցութիւն.


Համառօտեմ, եցի

See full entry →

va.

to abridge, to diminish, to shorten;
to digest, to resume, to recapitulate;
to reduce, to contract, to extract;
ուղիղ —, to understand thoroughly and cause to be perfectly well understood;
— զօրէնս, to transgress, to break a law;
— քորեպիսկոպոսին զեկեղեցիս, to make a visitation of the diocese.

NBHL (2)

Քարոզէ սարկաւագն, խնդրեսցուք հաւատով. եւ եպիսկոպոսն օրհնութիւն եւ փառս համառօտէ հօր եւ որդւոյ եւ հոգւոյն սրբոյ յաւիտեանս յաւիտենից. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Վարդապետաց քանոն հաւատոյ. քանոն՝ զուղիղ եւ զճշմարիտ համառօտելն կոչէ՝ վարդապետութեամբ. (Շ. բարձր.։)