to dim, to obscure.
Իբրեւ ստուեր ընդհատել զլոյս. սուերածս ածել.
shadow-like, dark, obscure;
fleeting, passing.
Եւ ընդ ոտիւք զլուսինն ստուերատեսակ. (Շար.։)
not to like listen to, or consent to, to disobey, to contravene.
Ի ստունգանելն ձեր ի սրբոց պատուիրանաց նորա. (Էր ընդ եղբ.։)
cf. Ստունգանումն.
Հատուցումն ընդունին արժանի ըստուգանութեան իւրեանց. (Կանոն.։)
contempt, disobedience, indocility.
Հատուցումն ընդունին արժանի ըստուգանութեան իւրեանց. (Կանոն.։)
water-sprout;
top, whipping-top, peg-top.
Ստրովբիւղք յառաջին հարկաւորելոյ անտի՝ զոր ընդունին, շրջանս հանապազորդս առնուն, եւ ինքեանք յինքեանս շրջին. (Վեցօր. ՟Ե։)
cf. Զօրավար.
Ապա ստրատն յունաց կազմեաց զօրս իւր՝ որ ընդ իւրով ձեռամբ էին. (Բուզ. ՟Ե. 5։ 1)
to be or become a slave, a servant.
Ի հայրենեաց տարամերժեալ, օտար սեռից ըստրկացեալ։ Կործանեալք ստրկացան ի բաբելովն։ Կին՝ որ պոռնկի ընդ օտար ծառայ, ստրկանայ եւ նա ի նորին ծառայութիւն. (Շ. վիպ.։ Լմբ. ամովս.։ Մխ. դտ.։)
to repent, to regret, to rue, to be seized with repentance, touched with contrition.
κατανύσσομαι, εὑθυμέομαι compungor, aegre fero μετανοέω poenitet me πτυούμαι, διακείμαι consternor, haereo եւ այլն. (Արմատն է Ստերջ. եւ Զեղջ) Զղջանալ կսկծանօք սրտի յետոյ ուրեմն. զկծիլ ապաշաւանօք. մորմոքիլ. ընդ անձին ոգորիլ. ակնկորել. յետս կասիլ, խորշիլ. զղջալ, ցաւիլ, սիրտը էրիլ՝ խշխշալ, ետ քաշուիլ.
acute-winged;
cf. Սրաթռիչ
Երկայնաձիգ հեռի զաշտէսն արձակեալ որպէս ի թրիչս սրաթեւ հաւուց։ Անցեալ որպէս զարծուի սրաթեւ ընդ գետն. (Խոր. ՟Բ. 5. 47։)
flying swiftly.
Սրաթռիչ լինէր ընդ լեռնակողմն։ Ընդ դաշտ ընթացեալ սրաթռիչ գնացիւք՝ անհետ լինէր. (Վրք. հց. ՟Ը. ՟Ի՟Ա։)
killed, slain with a sword.
Ընդ սրախողխողսն եւ ընդ գետավէժսն սատակեցան։ Սրախողխողբեկումն, կամ դառնութիւն, սպանումն. (Արծր. ՟Ե. 9։ Պիտ.։ Յհ. կթ.։ Երզն. լս.։)
keen-sighted, piercing-eyed;
clear-sighted, perspicacious.
Խորհրդականութիւն սրակն եւ տեսօղ բնութեանն։ Եւ արդ ընդէ՞ր այդչափ սրակն ես։ Քաջատես եւ սրակն լինի. (Փիլ. ել. ՟Բ. 22։ Ոսկ. ղկ.։ Խոսր.։)
cf. Սրակոտոր առնեմ.
Ոչ հարկանիլ ընդ միմեանս սրակոխ կոտորածիւ։ Զայլ բնակիչս ամրոցին սրակոխ արարեալ սպանցեն. (Յհ. կթ.։)
small hall;
small curtain, hanging, tapestry, arras;
— հարսանց, curtained bed.
Սարսեալ սասանէր թմբրեալ՝ վէմն (պետրոս) ի ծագմանէ արփւոյն, խորհէր յօրինել սրահակս՝ էին ընդ եղեալս՝ երրեակ. (Շ. տաղ.։)
to be pointed, sharp, to end in a point;
to pass rapidly, to fly, to go quickly, to fleet away, to rush on, to precipitate, to rush on headlong;
to be soured, exasperated, to chafe at;
ի բաց —, to disappear, to fly away, to vanish.
Զամենայն խստութիւն վանես, զամենայն սրացեալ ընդոտնես. (Նար. ՟Ի՟Ը։)
Վասն էր փախչիք, ընդէ՞ր սրանայք։ Վաղվաղակի սրացաւ ի մարմնոյն։ Ի կենաց սրանայցես։ Ամենեքեան սրանայք։ Ամենայն ինչ ընթացեալ սրանայ. (Ոսկ. ես. Ոսկ. մտթ. Ոսկ. փիլիպ. Ոսկ. եփես. Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)
to sing the Trisagium, to sanctify, to hallow, to laud.
cf. Սրբագրող.
Մաքուր գրօղ կամ ընդօրինակօղ.
to consecrate;
to deify, to idolize.
irreproachable, pure, chaste, godly, saintly, saint-like, holy.
anus, fundament.
Կերակուր յորովայն երթայ, եւ անտի ընդ սրբանն արտաքս անկանի. եւ ոչինչ պղծի մարդ նովաւ. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ. երկիցս։)
cf. Սրբաբան.
sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.
ἀγιαστήριον (որ ի սուրբ գիրս թարգմանի սրբութիւն) sanctuarium, sacrarium, locus et causa sanctificationis ἰερόν sacellum, templum. Բնակարան սրբութեան՝ սրբոյն՝ սրբոց. տաճար. եկեղեցի. խորան. ընդունարան սուրբ իրաց.
Համաքատակի այս սրբարանի խորհուրդ եւ ընդ խորանին աբրահամու. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
Զսրբարանն մաքրութեան, եւ զընդունակն զգաստութեան. (Նար. կուս.։)
running or flowing violently, impetuous, rapid;
— գետ, rapid river;
—իւք գալ, to hasten, to run with the utmost haste.
Զգալիս հուր վերաբերձ, սրընթաց, գեր ի վերոյ։ Ոչ սրընթաց ձիովք շահատակել։ Ի սրընթաց արշաւանաց. (Դիոն. երկն.։ Շ. ընդհանր.։ Երզն. աղ.։)
ruffian, rascal, scoundrel, varlet, hired-assassin, brigand.
Ունէր ընդ իւրեաւ սրիկայս բազում։ Ընդ նմա այլ եւս սրիկայքն. (Խոր. ՟Բ. 7։ Յհ. կթ.։)
to play the flute;
to hiss, to whistle;
to bray.
Կամ Զռնչել. հանել զձայն իշոյ եւ ջորւոյ. (ըստ յն. ընդոստնուլ, կիցս արձակել)
cf. Սրովբէախումբ.
cf. Սրովբէախումբ.
where the seraphim assemble;
chorus of seraphim.
resembling a seraph.
Ի սրովբէատիպ դասէ քահանայիցն զգիտութիւնն ընդունի. (Լմբ. պտրգ.։)
sharpness, acuteness, keenness, point;
subtilty;
rapidity, velocity, speed, celerity;
— մտաց, acumen;
— ձայնի, shrillness.
Ոչ անախորժ սրութեամբ ընդ ունկն մտեալ։ Իբր զմտաց անփակ սրութիւն. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. առաք.։)
good-eared, sharp-eared.
Թերեւս ընդդէմ ոք գայցէ ինձ ի սրունկն լսողաց անտի։ Ընդդէմ բախիցէ ոք ի սրունկն լսողաց անտի. (Կոչ. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Դ։)
Ի ծունկս եւ ի սրունս։ Ի սրունից մինչեւ ցերանս։ Սրունք նորա սիւնք մարմարեայք։ Բա՛ց զսրունս քո, ա՛նց ընդ գետ։ Սրունքն երկաթիք։ Հաստատեցան բարձք նորա եւ սրունք.եւ այլն։
cf. Սրտաբեկ առնեմ.
Եթէ տագնապ ինչ հասանիցէ, ընդ անձանց եւ ընդ քո առ հասարակ սրտաբեկիմք. (Կիւրղ. թագ.։)
Յորժամ յիշեմ զահաւոր զբեմբն դատաստանին, սրտաբեկեալ լինիմ յերկեղէն։ Սրտաբեկեալ չարն անդնդային՝ ընդ յայտնութիւն կենարար խաչին. (Գանձ.։)
auricles of the heart.
Հարեալ նիզակաւ ընդ սրտադուրսն՝ ի բաց կորզէ զթոքակէսն. (Արծր. ՟Ա. 5։)
disheartened, dismayed, struck with consternation.
Ահ ամենակալին ի վերայ անկեալ՝ սրտաթափս անդէն եւ անդ մրրկեալ ընդ միմեանս պողէր պղտորէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 22։)
to grieve deeply, to break one's heart;
to rend the heart, to harrow.
Զի եւ այն եւս կարի՛ սրտակիզէր զնոսա, զի մինչ էր ընդ նոսա, որպէս պարտն է գիտել՝ ոչ գիտէին զնա. (Իգն.։)
to strike with consternation, to terrify, to appall.
Ի փարաւոնեան զօրացն սրտապախ ահիւ խոստովանեալ, տէր պատերազմի ընդ մեզ։ Եւ ահա անկեալ դնիմ լի սարսափելի եւ սրտապախ պակուցմամբ. (Պիտ.։)
touching the heart, moving, affecting, tender;
touched, moved;
eager, desirous, burning for;
angry, displeased, shocked, wounded, exasperated;
heart-of-fending, mournful, heart-piercing.
Թէ ինքն բարի էր, զբարի որդին իւր զորմըզդ չառնէր միշտ սրտառուչ։ Նմա չար ընդէ՞ր խորհեցաւ՝ առնել զնա սրտառուչ յիւրոց արարածոց. (Եզնիկ.։)
to put on an apron, to gird oneself with a cloth;
to put on, or to wear a dressing-gown;
քուրձս —, to clothe oneself in sack-cloth or hair-cloth.
περιζώννυμι, διαζώννυμι praecingo. (ի յն. օսֆի՛ս, մէջք. եւ հյ. ածանիլ) Ածել ընդ մէջ, կամ զմիջով պատել.
relief, alleviation, solace, ease, consolation, soothing, comfort, balm;
diversion, recreation.
Երեսք զսփոփանս ձեւացուցանէ, եւ արտասուքն զդառնութիւն սրտին ճշմարտէ։ Խառնեցից ընդ տխրութեանս զսփոփանսդ։ Որ ինձ յուսահատութեանն է, քեզ սփոփանաց է. (Նար.։)
to spread, to disseminate, to disperse, to scatter, to strew, to sow, to propagate, to diffuse;
to pour out or forth, to open;
սփռել ծաղիկս, to strew with flowers.
Սփռեաց զնոսա տէր աստուած անտի ընդ երեսս ամենայն երկրի։ Ի նոցանէ սփռեցան ընդ ամենայն երկիր։ Սփռեցաւ ժողովուրդն ընդ ամենայն երկիրն եգիպտացւոց՝ ժողովել եղէգն առ ի յարդ։ Որպէս սփռեաց զորդիսն ադամայ։ Սփռեցա՛յք ընդ ժողովուրդդ, եւ ասացէ՛ք։ Սփռեցան ի քաղաքէն յայնմանէ այր իւրաքանչիւր ի բնակութիւնս իւրեանց.եւ այլն։
Եթէ սփռեսցի ընդ մորթն, պղծեսցէ զնոսա քահանայն։ Սփռելով սփռեալ իցէ արածն ընդ մորթն։ Սփռեալ իցէ արած տանն ընդ որմս տանն. եւ այլն։
iron-bar, cross-bar or crow-bar, tenon.
Երկուս սփռիչս միում սիւնակի՝ տգուցեալ ընդ միմեանս։ Երկուս սփռիչս առ մի մի սիւն՝ խառնեալ ընդ միմեանս. (Ել. ՟Ի՟Զ. 17։ ՟Լ՟Զ. 22։)
to do wonderful things, to work miracles;
to do miraculously or wonderfully well.
Սքանչելագործեաց զզարմանալիսն։ Սքանչելագործէր, եւ ոչ ընդունէին։ Սքանչելագործէ հաւասար հոգւոյն սրբոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 45։ ՟Բ. 5։ Ճ. ՟Գ.։)
doing wonders, working miracles;
prodigy, miracle, portent.
Իմաստունն գիտասցէ զպատիւ արարչին սքանչելագործութեան։ Մի՛ զարմանար ընդ աստուծոյ առ այդ սքանչելագործութիւն։ Ելին յերուսաղէմ տեսանել զփրկիչն մեր քրիստոս վասն լրոյ համբաւուց սքանչելագործութեանցն. (Ագաթ.։ Եղիշ. դտ.։ Խոր. ՟Բ. 29։)
magnificent, very splendid, brilliant, dazzling.
Որ սքանչելապայծառ՝ հրաշալի ձայնիւ ընդ հօր եւ ընդ որդւոյ միշտ փառաբանիս. (Շար.։)
cf. Սքանչելատեսիկ.
Սխրացեալ ընդ սքանչելատեսիկն տեսիլ՝ ի նկարապաճոյճ ի տախտակսն յօրինէին. (Ագաթ.։)
charming, ravishing, beautiful to behold, imposing, delighting the eye, graceful, superb.
Սխրացեալ ընդ սքանչելատեսիկն տեսիլ՝ ի նկարապաճոյճ ի տախտակսն յօրինէին. (Ագաթ.։)
admiration, wonder;
ի — չումն կրթիլ, to be amazed, astonished, surprised.
plane-tree, platane;
white poplar.
Զմայրն ընդ նոճոյն, եւ զսարդն ընդ սօսոյն. (Նար. խչ։)
stately, lofty, haughty, proud;
clear (colour);
— երիվար, high-mettled, prancing, fiery or spirited horse.
Զմայրն ընդ նոճոյն, եւ զսարդն ընդ սօսոյն. (Նար. խչ։)