Definitions containing the research է : 10000 Results

Ընդվայրաբոյս

adj.

wild, savage.

NBHL (1)

Յումպէտս բուսեալ ի վայրի.


Ընդվայրախոյզ

adj.

seeking vain and foolish things;
inquisitive.

NBHL (2)

Որ ընդ վայր խուզարկէ. հետաքրքիր.

Միշտ աներեւոյթ ինչ իրաց ցանկայ գիտակ լինել բնութիւն մարդկան. զի քննօղ իմն է եւ ընդվայրախոյզ. (Ոսկ. ես.։)


Ընդվայրախօս

adj. s.

cf. Ընդունայնաբան;
magician, enchanter.

NBHL (1)

Գետնակոչացն արուեստ եւ ընդվայրախօսացն՝ որք յորովայնէ բարբառիցին. (Ոսկ. ես.։)


Ընդվայրախօսութիւն, ութեան

s.

cf. Ընդունայնաբանութիւն.

NBHL (1)

Սովորութիւն է դիւաց ճըռղել՝ զհաւու ձայնս արձակել, զոր եօթանասունքն ընդվայրախօսութիւն թարգմանեցին. (Ոսկ. ես.։)


Ընդվայրահար

adj.

abject, vile, despicable, useless, vain.

NBHL (1)

Առեալ զմարգարէ սուրբ անունն՝ կարդալ սուտ եւ ընդվայրահար քրմանցն. (Ագաթ.։)


Ընդվայրայօն

adj.

shameless, lewd;
— պչրանք, coaxing, dalliance, coyness, affectation, coquetry.

NBHL (1)

Որոյ յօնք զվայրօք յածին. խենէշ.


Ընդվայրասնունդ

adj.

savage.

NBHL (1)

Ծառք, կէսքն անգործք եւ ընդվայրասնունդք առապարինք. (Վեցօր. ՟Ե։)


Ընդվայրասուն

adj.

ill-bred, rough, rude;
idle, lazy, sluggish, unoccupied.

NBHL (1)

Որդի ընդվայրասուն՝ ելանէ լկտի. (Սիր. ՟Լ. 8։)


Ընդվայրաքարշիմ, եցայ

vn.

to be dragged along the ground, to be fastened to the ground.

NBHL (1)

Զառ ի մեղաց ապականեալ (զոգի) եւ զընդվայրաքարշեալն ապաշխարութեամբն վերստին նորագործէ. (Բրս. ապաշխ.։)


Ընդվայրաքնին

adj.

curious, that seeks after useless things.

NBHL (2)

Որ բանիւ է աւելորդ, եւ ընդվայրաքնին։ Փախիցուք ի քոց ընդվայրաքնին ընդդիմութեանցդ. (Առ որս. ՟Ա. ՟Գ։)

Այսպիսի հաւաստի ցուցումն ունելով՝ ընդվայրաքնին լինել յոյժ անմտութիւն է. (Պրպմ. ՟Լ։)


Ընդվայրընկեցիկ

cf. Ընդվայրահար.

NBHL (1)

Ստորին. անպիտան. երեսէ ձգած, փուճ.


Ընդվզեմ, եցի

va.

to twist, to wring the neck.

NBHL (2)

Սա զերկուց ցլուց վայրենեաց միով ձեռամբ կալեալ զեղջերէն՝ թափեաց, հանդերձ ընդվզեալ ջախջախմամբ. (Խոր. ՟Բ. 76։)

Յաղագս այսպիսի մախանաց նենգութեան՝ ընդվզեալ մեռուցանէր զնա. (Մագ. ՟Ժ՟Ե։)


Ընդօրինակեմ, եցի

va.

to copy, to take a copy, to transcribe.

NBHL (2)

Որք մտաւորաբար ընթեռնոյք զվարս սրբոյն, եւ կամ ընդօրինակէք գրչութեամբ. (Գր. վկ. յիշ. վարուց ոսկ.։)

Որք կարդայք կամ ընդօրինակէք. (Յիշատ. ստէպ։)


Ընթադրեմ, եցի

va.

to trample under foot;
to subdue, to submit;
to strike, to knock;
to drive away, to disperse.

NBHL (6)

Յարձակմանէ քառաձիոցն ընթադրեալք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Այլ շիջուցին զջահըն վառեալ (զԳրիգորիս), ի շամշական ձի ընթադրեալ. այսինքն կապեալ յետուստ կողմանէ ձիոյն. (Շ. վիպ.։)

Կոխեսցէ զնա ընթադրելով ընդ ոտիւք իւրովք. (Տօնակ.։)

Ընթադրեալ զիս ի խոնարհ՝ քարշէին ընդ երկիրն. (Ճ. ՟Զ.։)

Պարտեալ յետս ընթադրէր։ Զչարախօս թշնամին ամօթով ըըթադրէ։ Զգետս սատանայական խորհրդոցն յաղթահարեալ ընթադրեաց։ Զխնդրողսն պատուոյ յետ ընթադրէ (կամ ենթադրէ), եւ զարհամարհողսն յառաջ ձգէ։ Հեռի՛ ընթադրեա՛ց յինէն բա՛րկութիւն. (Լմբ. պտր.։ Լմբ. սղ.։ Լմբ.։ առկ։)

Յանձն եւ ի մարմին փրկչին ընթադրեալ (այսինքն որ առաջի կայր՝) ոչ կարէր մերձենալ պատրանօք. (Լմբ. պտրգ.։)


Ընթադրութիւն, ութեան

s.

trampling upon;
subjection;
project, purpose, design;
սպանանել ձիախրոխտ ընթադրութեամբ, to ride over and trample to death.

NBHL (3)

Ենթադրութիւն, որպէս Կոխան առնելն, եւ ոտնհարութիւն.

Եւ որպէս Առաջարկութիւն. դիտաւորութիւն. որպէս յն. ὐπόθεσις.

Բոլոր դիտումնն մեր, եւ նորին գրոյս ընթադրութիւն՝ խաղաղութեանն է ուղղութիւն. (Գերմ.։)


Ընթաց, ի

s.

course, race, gait, step, pace, way, means;
progress, succession, train, trace, thread;
method;
—ս առնուլ, to run;
—ից գործի, the feet;
— մի, walking distance;
հետի —, foot-race;
— մտաց, flight of thought;
— կենաց, life's career;
յրնթացս կենաց, in the course of life;
յընթացից ճանաչել զոք, to know one by hisg ait;
բարւոք լնուլ գընթացս իւր, to fulfil the duties of one's station, to discharge one's functions honourably;
արգելուլ զ—ս բանին, to say concisely, to shorten discourse;
—ք հողմոյ, direction Of the wind;
—ք արեգական, լուսանի, եղանակաց, course of the sun, moon, seasons;
—ք սակարանի, վաճառանոցի, հրապարակի, course Of Exchange, of the market.

NBHL (10)

Զորս ընթաց բանիս գումարէ. (Նար. խչ.։)

ԸՆԹԱՑ ԸՆԹԱՑՔ δρόμος, δράμημα cursus, cursio որ եւ ԸՆԹԱՑՈՒԹԻՒՆ, ԸՆԹԱՑՈՒՄՆ. Գնացք արագագոյն. վազք. անցք. ճանապարհ. միջոց ճանապարհի կամ գործոյ. ... որպէս եւ Ընթացք ջրոց, ..., ռմկ. վազելը.

Միով ընթացիւ զօվկիանոսիւ պատի։ Ո՞ւր է ընթացն Պօղոսի. (ՃՃ.։)

Զի մի՛ լռեսցէ եւ դադարեսցէ միշտ ընթաց գնացիցն. (Վեցօր. ՟Ա։)

Որպէս զի զսպառ ընթաց (այսինքն զբոլոր ընթացս) մարմնոյն անձամբ անձին փորձեալ ծանիցէ. (Լմբ. ստիպ.։)

Առաւել սովորական է յոքնականն պէսպէս առմամբ.

Զի ո՛չ թեթեւաց են ընթացք։ Ընթացք աներեւոյթք անասնոց կայտռելոց։ Կասեաց ընթացօղն յընթացից իւրոց։ Իբրեւ լնոյր Յովհաննէս զընթացսն։ Զընթացսն կատարեցի.եւ այլն։

Արգելում զընթացս բանիս յոչ պատշաճէն. (Խոր. ՟Բ. 61։)

Որ էր յընթացս գետն, եւ մեծ հնչիւն ելանէր յընթացից գետոյն. (Վրք. հց. ՟Դ։)

Յետ Պօղոսի զընթացս առեալ՝ զՏիմոթէոս մեզ պարգեւեալ. (Շ. վիպ.։)


Ընթացակից, կցի, կցաց

adj.

concurring;
accompanying;
agreeing, concordant;
coincident;
concomitant.

NBHL (2)

Ի մեզ է ընթացակիցն լինել չար խառնուածոցն. (Նիւս. բն.։)

Անհնար է կաշառաց եւ իրաւանց ընթացակից լինել. (Գր. հր.։)


Ընթացակցութիւն, ութեան

s.

concurrence;
accompanying;
concomitance;
retinue;
coincidence.

NBHL (1)

Յառաջնորդացն ընթացակցութենէ ոչ խոտորեցան։ Պահեն զարդարս եւ զմեղաւորս ընթացակցութեամբ գլխոյն իւրեանց Քրիստոսի. (Լմբ. պտրգ.։)


Ընթացատեղ

s.

gymnasium or place for gymnastic exercises;
cf. Ասպարէզ.


Ընթացարան

cf. Ընթացատեղ.

NBHL (1)

στάδιον stadium, curriculum Որոշեալ վայր ընթանալոյ. ասպարէզ. ստադիոն. վազելու տեղ.


Ընթացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to run.

NBHL (2)

Ընդ խաւար որպէս ի լոյս ընթացուցանելն. (Լմբ. ատ.։)

Ընթացոյց զնա (յերկրէ) յերկինս. (Եփր. համաբ.։)


Ընթեր

cf. Առընթեր.

NBHL (2)

Թրասկիաս լինի ասացեալ (հողմն), որ ընթեր է Արգեստեսի. (Արիստ. աշխ.։)

Կայր մեծ քահանայն բեհեզազդեաց՝ աւազանին ընթեր, որ ի դրախտէն բղխէր. (Տաղ.։)


Ընթերակայ, ից

adj.

adjacent, adjoining;
assisting, present.

NBHL (5)

Ընթերակայ թշնամի։ Այս է իմաստնոյն ահարկութիւն, զի լռութեամբն պատկառեցուցանէ զընթերակայսն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. իմ.։)

Նոր իմն է հնչիւն ընթերակայ երգոյս. (Շ. տաղ.։)

Յայնժամն՝ հեռի ժամանակ նշանակէ ասողին, եւ ոչ ընթերակայ. (Լմբ. սղ.։)

Զո՞ր կանայս՝ ընթերակայս քահանայիցն ասիցէ։ Ընթերակայս զայնոսիկ ասէ, որ առաջի քահանային ննջէին, որպէս այժմ ի մատրունս, վասն ցաւոց ինչ կամ վասն ախտից. (Կիւրղ. թագ.։)

Ո՛չ հիւղ ինչ, որ է նիւթ, էր ընթերակաց Աստուծոյ։ Ի նիւթոյ ընթերակացէ. (Եզնիկ.։)


Ընթերակաց, աց

cf. Ընթերակայ.

NBHL (5)

Ընթերակայ թշնամի։ Այս է իմաստնոյն ահարկութիւն, զի լռութեամբն պատկառեցուցանէ զընթերակայսն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. իմ.։)

Նոր իմն է հնչիւն ընթերակայ երգոյս. (Շ. տաղ.։)

Յայնժամն՝ հեռի ժամանակ նշանակէ ասողին, եւ ոչ ընթերակայ. (Լմբ. սղ.։)

Զո՞ր կանայս՝ ընթերակայս քահանայիցն ասիցէ։ Ընթերակայս զայնոսիկ ասէ, որ առաջի քահանային ննջէին, որպէս այժմ ի մատրունս, վասն ցաւոց ինչ կամ վասն ախտից. (Կիւրղ. թագ.։)

Ո՛չ հիւղ ինչ, որ է նիւթ, էր ընթերակաց Աստուծոյ։ Ի նիւթոյ ընթերակացէ. (Եզնիկ.։)


Ընթերցակից

adj.

reading together.

NBHL (1)

ԸՆԹԵՐՑԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. Ի միասին ընթեռնուլ. մէկտեղ կարդալ.


Ընթերցասիրութիւն, ութեան

s.

love of study.

NBHL (2)

Ընթերցասէրն գոլ. ընթերցասիրելն. սէր ընթերցման.

Զընթերցասիրութիւն գրոց սրբոց ոչ կասեցուցանէր. (Ստեփ. սեւան.։)


Ընթերցիչ

s.

reader, lecturer;
ազգ առ —ցողն, advertisement, address to the reader;
ներողամիտ —ցող, gentle reader.

NBHL (1)

Աստուածեղէն գրոց եղեալ գրագիր եւ ընթերցիչ. (Ճ. ՟Ա.։)


Ընթերցող

cf. Ընթերցիչ.

NBHL (3)

ἁναγινώσκων legens ἁναγνώστης lector Որ ընթեռնու. ընթերցասէր. գրագէտ. դասասաց. վերծանօղ. եւ Անագանոս՝ ունօղ զպաշտօն կարդալոյ եւ մեկնելոյ յեկեղեցւոջ զսուրբ գիրս. կարդացօղ, կարդացօղ մարդ, գիրք կարդացօղ ու մեկնօղ կամ թարգմանօղ.

Սիրելի եղիցի եւ քեզ ընթերցողիդ, որպէս այրն եւ գործք, այսպէս եւ զնմանէ բանք։ Ինքն էր ընթերցող եւ թարգմանիչ. (Խոր. ՟Ա. 30։ ՟Գ. 47։)

Անագանոսք, որ թարգմանին ընթերցողք, եւ գործ է սոցա ընթեռնուլ զմարգարէս եւ զբնագիրս եւ զվարդապետականս. (Լմբ. պտրգ.։)


Ընթերցողութիւն, ութեան

s.

reading;
lectureship, order of lecturers in the church.

NBHL (2)

Պատմագրացն, յորոց ըստ յերկար ընթերցողութեան գտի ի նոցանէ, եւ այլն. (Փարպ.։)

Կէս սարկաւագն զԱստուածաշունչ ընթերցողութիւն։ Ոմն զքարոզութեանն վարդապետութիւն, ոմն զընթերցողութիւնն։ Զընթերցողութեանն, եւ զսաղմոսերգութեանն. (Լմբ. պտրգ.։)


Ընթերցուած

s.

lecture;
lesson.

NBHL (5)

Կափուցէ՞ք զաչս յընթերցուածոց. (Եղիշ. ՟Գ։)

Ի մատնութեան ընթերցուածէն։ Ըստ իւրաքանչիւր ընթերցուածի. (Արշ.։)

Որպէս Գանձակեցին Գրիգոր գրէ ընթերցուածոց մեկնիչն. (Ոսկիփոր.։)

Ընթերցուածն իսկ վկայէ ի վերայ նորա. (Եփր. համաբ.։)

Ի սահման կարգի այսր ընթերցուածոյ։ Յայլ ընթերցուածս գրեցի։ Կցորդեմ սմին զընթերցուածն, թէ օր Տեառն եւ այլն. (Նար.։)


Ընթերցուածագիր

s.

catechism (of St. Cyril).

NBHL (2)

Եւ ոչ ի Կիւրղէ գտանի ոք յընթերցուածագրին։ Յընթերցուածագրի կանոնեցաւ. (Կամրջ.։)

Դարձեալ դադարեցուցանէ ընթերցուածագիրն զապաշխարութեան քարոզն. իմա՛ կա՛մ զմատեանն, եւ կամ զմատենագիրն։


Ընթերցումն, ման

s.

lecture;
տալ յ—, to give to read;
to cause to read.

NBHL (1)

Վերծանութիւն ասէ ըստ յունաց՝ զընթերցումն ըստ մերումս. (Նչ. քեր.։)


Ընթրատու

adj.

who gives a supper.

NBHL (1)

Որ տայ այլոց ընթրիս. կոչնատէր. տանուտէր.


Ընթրեմ, եցի

va.

to sup, to take the evening's repast.

NBHL (3)

δειπνέω coeno Յընթրիս բազմիլ, եւ Ուտել զընթրիս.

Ի Բեթանիա յընթրելն իւրում մի ի բազմականացն էր Ղազարոս. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)

Թէ այդպէս հանդարտութեամբ ճաշեալ էիր, ոչ այդպէս աղքատաբար ընթրէիր. (Ոսկիփոր.։)


Ընծախոտ

cf. Ընձախոտ.

NBHL (1)

ԸՆԾԱԽՈՏ կամ ԸՆՁԱԽՈՏ. cf. ԱՆՁԽՈՏ. Ըստ ոմանց է եւ Ակոնիտոն՝ խոտ թունաւոր. ἁκόνιτων aconitum, pardalianchis ռմկ. ընծու կամ ունծի խոտ .... (Բժշկարան.)


Ընծայ, ից

s.

present, gift, offer, offering;
— առնել՝ տալ՝ մատուցանել, to give, to make a present.

NBHL (4)

ԸՆԾԱՅ կամ ԸՆՁԱՅ. (զի ձ զկնի ն տառի մեղմ հնչի որպէս ծ) δῶρον , κάρπωμα, δόμα munus, donum, oblatio Ընձեռայք. իւրով ձեռամբ կամ ի ձեռանէ տուեալ տուրք՝ ի փոքուէ առ մեծն. պատարագ. նուէր եւ կաշառ. ընծայ. վր. մանձա.

Երթային ընծայքն յառաջ քան զնա։ Ընկա՛լ զընծայսն ի ձեռաց իմոց։ Մատուցին նմա զընծայսն՝ զոր ունէին ի ձեռս իւրեանց։ Ետ ամենայն Յուդա ընծայ Յովսափատայ։ Ի մթերից իւրեանց արկին յընծայսն Աստուծոյ։ Զոհ նաշհւոյ եւ գինի ի նուէր, ընծայ ի հոտ անուշից Տեառն։ Դիցէ զձեռն ի վերայ գլխոյ ընծային (որ ունի լինել ողջակէզ)։ Այց արարից ընծայից ձերոց (այսինքն երախայրեաց).եւ այլն։

Զառաջին պտուղ ընծային մատուցանէին կապեալ նախարարացն. (Եղիշ. ՟Ը։)

Պատուասիրութեան ընձայքն յայտնի է. (Մաշկ.։)


Ընծայաբեր, աց

adj.

that carries presents or offerings;
— լինել, cf. Ընծայաբերեմ.

NBHL (7)

Պատարագաբեր. որ բերէ եւ մատուցանէ ընծայս, որպէս սպասաւոր կամ հպատակ.

Յընծայաբերացն ոմն, զորս ընտանիս կոչէ թագաւորն. իմա՛ նիզակակիր թիկնապահ. եւ այս վասն հոմաձայնութեան յն. բառիցս, տօ՛րօն, ընծայ. եւ տօ՛ռի, նիզակ։

Գրեթէ բոլոր իսկ տարերքս ի միասին լեալ ընծայաբերք. (Խոր. վրդվռ.։)

Ոչ կարէ ընձայաբեր լինել Աստուծոյ. (Մաշկ.։)

Իրաւացի է իւրաքանչիւր ումեք ընծայաբեր յանձնէ լինել գերազարդս տօնի. (Ճ. ՟Ժ.։)

Լինի եւ հյց. խնդրով, որպէս Ընծայաբերել, կամ իբրու ընծայ մատուցանել իրս ինչ.

Ընծայաբերս առնէին նմա երիվարս ընտիրս. (Կաղանկտ.։)


Ընծայաբերեմ, եցի

va.

to carry presents, to offer, to make a present.

NBHL (7)

եւ չ. δωροφορέω donum affero cf. ԸՆԾԱՅԱԲԵՐ ԼԻՆԵԼ) որպէս Մատուցանել զընծայս, եւ որպէս՝ ընծայ մատուցանել զիրս ինչ.

Ընծայաբերեմք քեզ ի մերմէ նուաստաջան արուեստից. էոդոր. կուս.։)

Պարտ էր՝ ծնիցելոյն ի կուսէն ընծայաբերել զանձինս իւրեանց. (Ճ. ՟Ա.։)

Որպէս հաստատես մեր յաւետաւոր բարբառս քո, որով ընծայաբերին եւ հրճուին խորհուրդք մեր. (Ճ. ՟Գ.։)

Մերթ շփոթի ընդ յն. δωρυφορέω որ է Նիզակակիր լինել, սպասահարկել, վրիպակ գրչութեամբս δωροφορέω , որ է ընծայաբերել.

Ոչ եւս մահկանացու մարմնով, եւ ոչ ի մարդկանէ, այլ ի հրեշտակաց ընծայաբերիլ (յն. սպասահարկիլ) անապական մարմնով. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 40։)

Ի սերովբէից ընծայաբերեալ (յն. սպասաւորեալ) եւ փառաբանեալ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Ընծայաբերութիւն, ութեան

s.

offer, offering;
offertory.

NBHL (5)

δωροφορία munerum oblatio Բերումն եւ մատուցումն ընծայից. նուէրք եւ սպասք.

Փրկանք է պատարագս, եւ ի նոցանէ պահանջէ իւր զընծայաբերութիւնն. (Լմբ. պտրգ.։)

Ոչ առանց ընծայաբերութեան եւ պատարագաց ի նմանէ մնացեալ. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)

Զայլ եւս ընծայաբերութիւնս հոգեպէս եւ ըստ մարմնոյ. (Ճ. ՟Ժ.։)

Մեծացի՛ր Երուսաղէմ, ոչ բազում ընծայաբերութեամբ եկեալ, այլ ի վերայ յաւանակի փառօք երեւեալ. (Գանձ. (գուցէ որպէս սպասահարկութեամբ)։)


Ընծայական, ի, աց

adj. s.

sacred;
dedication;
— գիր, թուղթ, dimissory letter, testimonials;
—գեսպանաց, credentials;
— բարեկամաց, letter of recommendation.

NBHL (3)

Խայտացեալք ընդ ընծայական շնորհադրուատ բացատրութիւն զուարթնոյն. էոդոր. խչ.։)

Եթէ ոք ի ժառանգաւորաց որոշեալ՝ երթիցէ յայլ քաղաք, եւ ընկալցին առանց ընծայական գրոց, որոշեսցին։ Ընծայական թուղթ եւ այլն. (Կանոն.։)

Ընձայական թղթովք շրջէին. (Մխ. դտ.։)


Ընծայանամ, ացայ

vn.

to be presented, given.

NBHL (1)

ՅԱստուածեղէն գրոց նմա վարդապետութիւն ընծայանայր. (Եզնիկ.։)


Ընծայատար

cf. Ընծայաբեր.

NBHL (1)

Ինքն անցանէ ի Պարսս՝ ընծայատար Դարեհի. (Խոր. ՟Բ. 45։)


Ընծայարան, աց

s.

place of offering, altar

NBHL (4)

Սեղան ընծայից. մատուցարան. որպէս խորան պատարագի, եւ որպէս փոքրիկ սեղան առընթեր ի պէտս պատրաստութեան.

Ի ժամէս յայսմանէ սրբեցաւ ընծայարանս այս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)

Զտէրունի մարմնոյն զոհարանն ... եւ զընծայարան՝ սեղան Տէրունի հացին. (Լմբ. պտրգ.։)

Զի՞նչ էր արդեօք պատարագարան կամ սեղան ընծայարան. (Նար. խչ.։)


Ընծայաւոր

cf. Ընծայաբեր.

NBHL (2)

Ի լանջս առեալ մատուցանէ զպատարագն. քանզի այն առանձին կերպարանք են ընծայաւորացն. (Սեբեր. ՟Գ։)

Մատուցանեն ընծայս իշխանացն, յորոց ընկալեալ մասն ինչ նախարարացն՝ ըստ կամի պարգեւեն եւ նոցա ի յիւրեանց բերոցն՝ ըստ առաւելապէս բաւականի ընծայաւորացն. (Փարպ.։)


Ընծայեմ, եցի

va.

to offer, to present, to sacrifice, to give, to dedicate, to attribute, to lend, to propose, to refer, to confer, to devote, to render, to ascribe;
to make, to furnish;
to impose, to inscribe;
ի լոյս —, cf. Լոյս;
— զոք ի կեանս, to give life to;
to vivify;
— զոք առատ պարդեւօք, to load with presents;
to confer great services.

NBHL (7)

ԸՆԾԱՅԵՄ կամ ԸՆՁԱՅԵՄ. προσφέρω, καρπόω offero Ընծայ մատուցանել. ընձեռել ընձեռայս, այսինքն ի ձեռանէ տալ տուրս եւ նուէրս. նուիրել. պատարագել. եւ Պտղաբեր լինել Աստուծոյ. տալ երախայրիս.

Ոչ ընծայեցի ի նոցանէ պղծոյն. (Օր. ՟Ի՟Զ. 14։)

Որ Աստուածասէրն է, ընծայօղ է՝ որպէս Աբէլն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 62։)

Ցուցանեմ, եւ ոչ ընծայեմ։ Ի սպաս պաշտաման քեզ ընծայեցից։ Ընծայեցի քումդ եկեղեցեաց զայս նուէր բարեաց՝ բանից ցանկալեաց. (Նար.։)

Յովսէփ ընծայեցաւ առաջի փարաւոնի. (Ծն. ՟Խ՟Ա. 46։)

ԸՆԾԱՅԵԼ. որպէս Ընծայիւք պատուել.

Ընծայեալ զնոսա ոսկւով եւ արծաթով։ Զիւրաքանչիւր ի թագաւորացն ընծայեաց նմանապէս։ Ընծայեալ զնորածին արքայն. (Եպիփ. ծն.։)


Ընծայիմ, եցայ

vn.

to offer, to present one's self;
to shew, to make one's self seen;
— առաջի ուրուք, to introduce one's self to the presence of;
մահու —, to die.

NBHL (2)

ԸՆԾԱՅԻԼ. որպէս Ընծայս ընդունել, կամ ընծայիւք պատուիլ.

Այսօր յայրին ընծայեցար փրկիչ, եւ ի մոգուցն երկրպագեցար. կամ Այսօր յայրին ընծայեցաւ Քրիստոս Որդին Աստուծոյ. ի կրկին միտս բերի, որպէս Ընծայս ընդունել. եւ որպէս Ի լոյս ընծայիլ, այսինքն ծնանիլ։


Ընծայեցուցանեմ, ուցի

va.

to offer, to present;
to show, to expose, to place in sight;
to recommend, to introduce;
զանձն —, to pass one's self off for another, to counterfeit;
այլ իմն միտս —, to possess, or bear another meaning;
սիրելի զանձն, to make one's self beloved.

NBHL (6)

Զայս կնդրուկ ընծայեցուցանեմք։ Շունչ ընծայեցո՛։ Կենաց նորոգման ընծայեցուսցեն։ Գոդոյն Աբրահամու ընծայեցուցանէ։ Ընծայեցուցանես՝ ի քեզ բազմելոյդ մաքուր օրհնաբանս, եւ այլն. (Նար.։)

Այլ իմն միտս մեզ ընծայեցուցանէ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)

Զառ ի նոցանէ վկայութիւնսն ընծայեցուցանել։ Մի ըստ միոջէ մեկնութիւն ընծայեցուցանէ. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Սկսանիմք այսուհետեւ վերստին զանձինս ընծայեցուցանել։ Զի ոչ եթէ որ զանձն իւր ընծայեցուցանէ, նա է ընտրեալ, այլ զոր տէրն ընծայեցուցանէ. (՟Բ. Կոր. ՟Գ. 1։ ՟Ժ. 18։)

Դուն ուրեք իբր անցողական, այսինքն Առնել՝ զի այլ ոք ընծայեսցէ ինչ ինքեան.

Ծառայեցոյց (սատանայ) զմարդիկ՝ իւր պաշտօնեայս առնելով, եւ ինքեան՝ զպարտուպատշաճ պատիւն Աստուծոյ՝ ընծայեցուցանելով. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Գ։ (Բայց լինի եւ իմանալ որպէս վերագրել, կամ սեպհականել։))


Ընծայեցուցիչ, չի, չաց

adj.

that presents;
producing, productive.

NBHL (1)

Որ ընծայեցուցանէ, կամ պատճառ լինի՝ իբր ընձիւղիչ.


Ընծայութիւն, ութեան

s.

offer, offering, dedication;
presentation;
թուղթ ընծայութեան, letter of recommendation;
Կոչումն ընծայութեան, catechism;
cf. Ընթերցուածագիր;
— լուսնի, new moon.

NBHL (5)

Առ նորա անքննութիւնն՝ ընծայութիւն անգիտութեան մատուցանելի է. (Եզնիկ.։)

Պիտոյ էր նշանաց ընծայութիւն, զի զբանսն նշանօքն հաստատիցէ. (Շ. մտթ.։)

Զի երեւելեօքս եւ աներեւութիցն ընծայութիւն ի մէջ գայցէ. (Սեբեր. ՟Է։)

Թուղթք ընծայութեան առ ձեզ, կամ ի ձէնջ. (՟Բ. Կոր. ՟Գ. 1։)

ԸՆԾԱՅՈՒԹԻՒՆ ԼՈՒՍՆԻ՝ է Ծնունդ նորա.


Ընծայումն, յման

s.

act of offering, of dedicating one's self;
presentation;
offering, present.

NBHL (2)

ԸՆԾԱՅՈՒՄՆ ԼՈՒՍՆԻ, է Ծնունդ նորա. լուսնի նորիլը, նոր լուսին.

Յընծայման լուսնին ... Ամիս (լինի) յընծայմանէն յընծայումն. (Շիրակ.։)