Definitions containing the research զգամ : 194 results

Յամառ, աց

adj.

obstinate, stubborn, self-willed, wilful, headstrong, sullen, restive;
tenacious.

· Calfa

NBHL (1)

Խիստ էր եւ յամառ յոյժ։ Յամառ եւ անզգամ եւ անմիտ ժողովուրդն։ Ոչ անհնազանդ եւ յամառ գտաւ։ Ոչ յայտնեաց, զի մի՛ լրբեսցի եւ յամառ լինիցի. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 23։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 31։ ՟Բ. 1։)


Յայրատութիւն, ութեան

s.

immodesty, lasciviousness, lust, lewdness, obscenity.

· Calfa

NBHL (1)

Զյայրատութիւն կամացն լուծանել ի չարէ, եւ ի բարիսն շարժել։ Զյայրատութիւն, զյանդգնութիւն, զանզգամութիւն։ Յայրատութեանն զհամեստութիւն (ընդդէմ դնել). (Յճխ. ՟Դ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ի՟Գ։)


Յանդգնագոյնս

adv.

boldly, impudently, saucily, daringly, rashly, hardily, precipitately, audaciously, temerariously.

· Calfa

NBHL (1)

Յանդգնագոյնս ասացից. յն. անզգամութեամբ, կամ իբր յայլոյ խելս եղեալ։


Յանդգնախօս

adj.

speaking audaciously.

· Calfa

NBHL (1)

Անզգամս կոչէ զյանդգնախօսս ի մարդկանէ, որք լիրբ եւ անկարգ բանս բերեն արտաքս ի յաւելուածոյ սրտից իւրեանց. (Լմբ. առակ.։)


Յանդիմանեմ, եցի

va.

to reprehend, to reprimand, to blame, to reproach, to cast in one's teeth, to chide, to rebuke sharply, to revile, to rate, to scold;
to present, to represent, to show, to demonstrate, to discover, disclose or unveil;
to prove, to convince.

· Calfa

NBHL (1)

Յանդիմանեաց Աբրաամ զԱբիմելէք վասն ջրհորոյն։ Յանդիմանեաց զքեզ (Աստուած)։ Տէր մի՛ սրտմտութեամբ քով յանդիմաներ զիս։ Որ յանդիմանէ զամպարիշտս, ատեայ զանձն։ Զօրութիւն փորձ յանդիմանէ զանզգամս։ Տկարութիւն անպիտան յանդիմանի։ Ոչ գայ առ լոյսն, զի մի՛ յանդիմանեսցին գործք նորա.եւ այլն։


Յանդուգն, դգունք

adj. adv.

rash, foolhardy, audacious, adventurous, hardy, resolute, determined;
rashly, inconsiderately, audaciously, arrogantly, presumptuously, insolently, haughtily, petulantly;
hardily, resolutely, determinedly.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւոր յանդուգն անկցի ի չարիս։ Կին անզգամ եւ յանդուգն։ Խիստն եւ յանդուգն եւ հպարտն ժանտ կոչի։ Յանդուգն շրթամբք։ Բերան յանդուգն։ Անիծեալ սրտմտութիւն նոցա, զի յանդուգն էր։ Ժպիրհք յանդգունք։ Մատնիչք, յանդգունք, ամբարհաւաճք.եւ այլն։


Յանձնապաստան, աց, ից

adj.

presumptuous, arrogant, presuming, self-conceited, confident, consequential.

· Calfa

NBHL (1)

Տրտմեցարո՛ւք յանձնապաստանքդ։ Որ նստէիր յանձնապաստան։ Իբրեւ զառիւծ յանձնապաստան է։ Անզգամն յանձնապաստան խառնակի ընդ անօրինին։ Յանձնապաստան իցէք ի բանս ստութեան (այսինքն ապաւինեալ).եւ այլն։


Յերկուանամ, ացայ

vn.

to doubt, to have doubts, to mistrust, to hesitate, to waver, to be in suspense;
to suspect.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում անգամ յերկուանալի իրօք եւ անուամբք (վարի)։ Երկմիտ եւ յերկուանօղ (է) անզգամն։ Մարդն յերկուանօղն բնութեամբ. (Փիլ.։)


Նաբաղեմ, եցի

va.

to contemn, to despise.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ եբր. եւ ասոր. նապէլ. յորմէ անուն Նաբաղու. Անարգել մերժել որպէս զնաբաղ ժանտ եւ անզգամ.


Նախատինք, տանաց

s.

wrong, affront, injury, offence, outrage;
blame, reproach, censure;
shame, dishonour, opprobrium, infamy, ignominy;
—նս դնել, գործել ումեք, to affront, to wrong, to insult, to disgrace, to dishonour, cf. Նախատեմ;
լինել — ազգաց, to become the scorn of nations;
բառնալ զ—նս, to wipe off the ignominy;
ի —նս քո, for thy shame.

· Calfa

NBHL (1)

Նախատինք նախատչաց քոց։ Բառնալ զնախատիսն իմ ի մարդկանէ։ Մի՛ երկնչիք ի նախատանաց մարդկան։ Դարձո՛ ի քէն զբանս նախատանաց։ Նախահանաց համբեր սիրտ իմ։ Եհան յինէն աստուած զնախատինս իմ։ Ոչ կարեմք առնել զայդ բան, քանզի նախատինք են մեզ։ Եդից նախատինս ի վերայ ամենայն Իսրայէլի։ Նախատինս դնէ մեզ զյանցանս օրինացն։ Նախատինս անզգամաց արարեր զիս։ Նախատինս ոչ առնու։ Եղեւ ինձ բան տեառն ի նախատինս եւ ի կատականս։ Լցցի նախատանօք.եւ այլն։


Նահանջ, ից

s. adj.

retreat, rout, defeat;
bissextile;
— ամ, leap-year.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհնեալ ես փայտ սուրբ, անզգամաց զգաստութիւն, ստահակաց խրատ, ընդվայրաց նահանջ (կամ նհանջ). (Անյաղթ բարձր.։)


Նաւակից

adj. s.

voyaging together;
fellow-voyager.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ նաւակից լինել եւ ճանապարհորդ, եւ ոչ քաղաքակից ասի իսկապէս իմաստուն ընդ անզգամին. (Փիլ. լին. ՟Դ. 74։)


Յառաջադէմ

adj. adv. s.

advancing, progressing;
improving, making proficiency;
forward;
coryphaeus;
proficient;
— է, he is advancing in his studies;
երթալ — եւ մեծանալ, to improve;
to increase in prosperity;
իրք առնն — յաջողէին, that man prospered greatly.

· Calfa

NBHL (1)

Յածել թեւոցն՝ յառաջադէմ սլանայ։ Երթայր յառաջադէմ, եւ մեծանայր։ Գամք զգամ իրք առնն յառաջադէմ աջողէին. (Իմ. ՟Ե. 11։ Ծն. ՟Ի՟Զ. 13։ ՟Բ. Մակ. ՟Ը. 1։)


Մեղադրեմ, եցի

va.

to find fault with, to blame, to accuse, to reproach, to censure, to reprove, to criminate, to condemn;
— զժամանակն, to blame the want of time.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եդ անզգամութիւն աստուծոյ, այսինքն է թէ՝ մչ մեղադրեաց զկամսն աստուծոյ։ Զվէ՞րս մարմնոյս եւ զվնա՞սս մեղադրեցից (այսինքն վասն վիրաց եւ այլն)։ Ոչ ոք կարէ ի դատապարտելոցն մեղադրել զդատաւորն. (Իսիւք.։)


Մեղմ, ոյ, ով

adj. adv.

soft, mild, gentle, agreeable, tranquil;
—, —ով, softly, mildly, gently, agreeably.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵՂՄ. ՄԵՂՄՈՎ մ. ἠσυχή tacite ἁνάπαυσει, ἑπιεικῶς, μετ’ ἑπιεικείας quiete, placide, leniter ἡρέμα lente, sensim, paulatim. Մեղմ օրինակաւ. հանդարտիկ. լռիկ մնջիկ. տակաւ տակաւ. գամ քան զգամ. կամացուկ, կամաց.


Մոլորութիւն, ութեան

s.

wandering, straying, aberration;
error, heresy;
seduction, perversion, subornation, corruption;
fury, mania, folly, frenzy, madness;
— մտաց, mental aberration;
ծայրայեղ —, sad extremity, excess;
բազում դպրութիունք զքեզ ի — դարձուցանեն, much learning doth make thee mad.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլորութեան ճանապարհօք երկայնագոյնս մոլորեցան։ Մի՛ ցանկայք մահու մոլորութեամբ կենաց ձերոց։ Անմտութիւն անզգամաց մոլորութեամբ։ Գնայ ըստ մոլորութեան սրտի իւրոյ։ Մոլորութիւնք մեր եւ անօրէնութիւնք մեր ի մեզ են։ Ընկալցին զանարգանս իւրեանց մոլորութեամբն՝ զոր մոլորեցան։ Լինիցի յետին մոլորութիւնն չար քան զառաջինն։ Որ ի մոլորութեանն շրջիցին։ Ըստ մոլորութեանն բաղաամայ զեղխեցան զհետ վարձուց.եւ այլն։


Մարդ, ոց

s.

man;
mortal;
the human race;
կին —, woman;
որդի —ոյ, the Son of Man;
— եւ աստուած, Man-God;
բարի —, worthy or honest man, man of worth;
գեղեցիկ —, handsome man;
բարեսիրտ —, man of feeling, generous-hearted man;
—ն անօրէնութեան, antichrist;
յարգէ —, man of straw;
a scare-crow;
— ի —ոյ, from one man to another;
ամենայն —, every man;
արժանի —ոյ, manly;
անարժան —ոյ, unmanly;
ի բաց մերկանալ զ—ն հին, to put off the old man;
— առ — կուտակիլ, to crowd or rush together, to press, to throng;
արար աստուած զ—ն ի պատկեր իւր, God made man after his image;
ի բարեբաստութիւն —ոյս, for the happiness of mankind;
cf. Այր, cf. Մարդիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցուք մարդ ըստ պատկերի մերում եւ ըստ նմանութեան։ Արար աստուած զմարդն ի պատկեր իւր. արու եւ էգ արար զնոսա։ Առաջին մարդն յերկրէ հողեղէն. իսկ երկրորդ մարդն՝ տէր յերկնից։ Ի բաց մերկանալ ի ձէնջ զմարդն հին, եւ զգենուլ զնոր մարդն։ Մարդն անօրէնութեան՝ որդին կորստեան (նեռն)։ Մարդք չարք։ Ապրեսցուք յանօրինաց եւ յանզգամաց մարդոց։ Զահի հարան ամենայն մարդիկն։ Ո՞ ոք ի մարդկանէ։ Ի մարդկանդ յայդմիկ. եւ այլն։


Համարձակիմ, եցայ

vn.

to grow bold, to have the boldness to, to take the liberty of, to allow oneself, to have the courage, to be daring, to dare, to venture;
կարի իմն —, to presume, to take liberties.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ համարձակիցի, եթէ սուրբ իցէ ի մեղաց։ Համարձակեսցիս առաջի տեառն։ Յարեայց համարձակեցայց ի նոսա։ Համարձակեցաւ յանուն յիսուսի։ Համարձակեցաք աստուծով մերով։ Համարձակեա՛ց, ոչ մեռանիս։ Համարձակեալ խօսի։ Ի հեռուստ համարձակիմ առ ձեզ։ Համարձակեցաւ եմուտ առ պիղատոս։ Յոր ինչ ոք համարձակիցի, անզգամութեամբ ասեմ, համարձակիմ եւ ես։ Համարձակեցան սիրտք որդւոց մարդկան յանձինս իւրեանց՝ գործել զչար.եւ այլն։


Հանգանակակից

s.

partner in the reckoning, contributor, boon companion.

· Calfa

NBHL (1)

Կե՛ր ա՛րբ, եւ ուրա՛խ լեր ընդ անզգամութեան քո հանգանակիցս. (Սկեւռ. աղ.։)


Խորհուրդ, հրդեան, հրդոց

s.

thought;
design, intention, resolution;
imagination, fancy, inspiration;
sentiment, disposition;
idea, fantasy, revery;
advice, counsel;
deliberation, consultation;
secret;
mystery;
symbol;
sacrament;
designedly, intentionally, on purpose, purposely;
փրկական —, the Holy Sacrament;
տուն, տաճար խորհդոյ, council-hall;
խորհրդեան դպիր, secretary;
— չար, pernicious advice;
— առնել՝ ի մէջ առնուլ՝ ունել, to consult, to determine, to decide on, to resolve on;
to deliberate, to confer together, to take counsel, to advise with;
— տալ, to counsel, to give advice, to advise;
— հարցանել, to ask advice, to consult, to take counsel;
ի մի — միաբանել, to think together, to deliberate unanimously;
շրջել ի խոհրդոց, to change or alter one's mind;
շրջել զոք ի խորհրդոց, to dissuade from, to advise against;
— ի մտի եդի գիտել, I had conceived the idea of knowing;
— արարի ընդ միտս իմ, I deliberated with myself;
— կալաւ, he conceived the idea to;
զյանդուգն զայն խորհեցաւ —, he formed the hardy design to;
մինչդեռ յայսմ խորհրդի էր, in the midst of these thoughts, while thus deliberating.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհրդոց ոչ ոք է որ մանի քեզ ոչ ոք է որ նմանի քեզ։ Յոյժ խոր են խորհուրդք քո։ Տէր ճանաչէ զխորհուրդս մարդկան, զի են ընդունայն։ Խորհուրդք նոցա՝ խորհուրդք անզգամաց։ Եմուտ խորհուրդ ի նոսա։ Ծանեցաւ զխորհուրդս նոցա.եւ այլն։


Թիւրաշուրթն

adj.

double tongued, deceiving.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զթիւրաշուրթն անզգամն, որ ի ցոյցս բանի վստահանայ հանդերձ անուսումնութեամբ. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)


Թիւրասիրտ

adj.

perverse, malign, wicked.

· Calfa

NBHL (1)

Անզգամ աստ եւ թիւրասիրտ կոչէ. (Լմբ. սղ.։)


Թմբրութիւն, ութեան

s.

numbness, stupefaction;
sleepiness, drowsiness, doziness;
թօթափել զ—, to awake up from one's stupor;
անկանել ի խոր —, to fall in a profound lethargy.

· Calfa

NBHL (1)

Թմբրութիւնքն անզգամութեանց իբրեւ արբեալք անմտութեամբ. (Ագաթ.։)


Թոթովութիւն, ութեան

s.

act of stuttering, impediment of speech, lisping, stammering.

· Calfa

NBHL (1)

Թոթովութիւն աստ զանզգամութիւնն ասէ. (Գէ. ես.։)


Թուեմ, եցի

va.

to number, to count, to calculate;
to rank, to range, to reckon;
եւ զի մի մի —, in a word.

· Calfa

NBHL (1)

Թուէր թէ կայցէ յեզր գետոյ։ Թուէր ի տեսլեան իմում, եթէ կայի։ Ինձ այսպէս թուի։ Զիա՞րդ թուի քեզ։ Նոցա այսպէս թուեցաւ։ Թւեցան յաչս անզգամաց թէ մեռան, եւ այլն։ Սոյնպէս ասի.


Կարօտութիւն, ութեան

s.

indigence, penury, want, necessity, poverty, misery, destitution;
desire, wish;
անհնարին, ծայրագոյն —, great need of;
extreme poverty, utter destitution;
փղձկիլ կարօտութեամբ, to desire eagerly, to long or sigh for, to pant after;
— կարօտութեամբ ուտել զհաց կամ ըմպել զջուր to fare hard, to live upon bad cheer;
to champ the bit.

· Calfa

NBHL (1)

տացես նմա փոխ, որչափ եւ խնդրիցէ ի կարօտութեան իւրում։ Անզգամք ի կարօտութեան սատակեցին։ Տրտմելոց վասն կարօտութեան սատակեցին։ Տրտմելոց վասն կարօտութեան յարկ ապաւինի։ Կարօտութիւն հացի։ Զհաց քո կարօտութեամբ կերիջի՛ր։ Ջուր չափով եւ կարօտութեամբ արբեսցեն.եւ այլն։


Հակառակ, աց

adj. adv. fig.

contrary, opposite;
adversary, hostile, unfavourable, inimical;
discordant;
incompatible;
prep. adv. against, contrary to;
opposite, facing, in front of;
զնորին —ն, նմին or նորին —, ի —էն, ընդ —ն, on the contrary, on the wrong side;
against the grain, in a contrary sense, backwards;
ամենեւին իսկ —, directly or diametrically opposite, quite the reverse;
— ուղիղ մտաց, in spite of sense and reason;
— կամաց նորա, against his will or grain, in spite of him;
forcibly;
— կալ, to stand, remain, stay or stop in the face of, in front;
to oppose, to withstand, to resist, to make head against, to cope with;
— լինել, to be contrary, to oppose;
ընդ —ս լինել միմեանց, to be at variance;
—, ի —ն or ընդ —ս ելանել, մտանել, ընթանալ, լինել, to oppose, to form an opposition to, to rise up or against, to go against, to run counter, to withstand, to counteract, to thwart, to cross;
ընդ —ս ելանել, cf. Հակամտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ինչ հակառակ է անզգամի։ Զբազում ինչ հակառակ անուանն յիսուսի նազովրեցւոյ գործել։ Ամենայն մարդկան հակառակ եղեն. եւ այլն։


Հակառակակայ

cf. Հակակայ.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբութիւն եւ անզգամութիւն ի միասին հակառակակայք են միմեանց. (Մաշկ.։)


Հաղ քան զհաղ

cf. Գամ քան զգամ.

· Calfa


Հաղորդականութիւն, ութեան

s.

conductibility.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՂ ՔԱՆ ԶՀԱՂ. Գամ քան զգամ.


Պապանձեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Պապանձեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պապանձեցոյց զսադուկեցիսն։ Բարեգործացն պապանձեցուցանել զանզգամ մարդոց զանգիտութիւն. (Մտթ. ՟Ի՟Բ. 34։ ՟Ա. Պետ. ՟Բ. 15։)


Պատահար, աց

s. adv.

cf. Պատահ ;
sad adventure, grievous accident, serious case, misfortune, mischance, catastrophe;
ըստ —աց, by chance, fortuitously;
ի —է, unfortunately.

· Calfa

NBHL (1)

Պատահար մի պատահելոց է ամենեցունց նոցա ... Որպէս պատահարն անզգամին՝ եւ ինձ պատահեսցէ նոյն։ Պատահար է որդւոց մարդկան, եւ պատահար է անասնոց, եւ պատահար յամենեսին ի նոսա։ Պատահար է յարդարն եւ յամբարիշտն. պատահար է յամենայնի։ Պատահար պատահէ ամենեցունց. (Ժղ. ՟Բ. ՟Գ. ՟Թ։)


Պատահեմ, եցի

va. vn.

to cause to happen, to bring about, to compass;
Պատահիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անըզգամ կինն յաղմուկ պատահէ զայրն հա նապազ եւ ի կռիւ (նոր ձ. պահէ). (Լմբ. առակ.։)


Պատահեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Պատահեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անըզգամ կինն յաղմուկ պատահէ զայրն հա նապազ եւ ի կռիւ (նոր ձ. պահէ). (Լմբ. առակ.։)


Պատիժ, տժոյ, տժի, տժոց

s. adv.

pain, punishment, chastisement, correction, penitence;
— մահու, condemnation, sentence;
առանց պատժոց or պատժի, with impunity;
անկանել ընդ պատժով, to incur, to deserve punishment;
— տալ, to order punishment or penance;
դնել — ի վերայ, to inflict punishment or chastisement;
զանիրաւութեան —ս արկանել զնովաւ, to punish his injustice.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծ է պատիժ իմ քան զթողուլդ զիս։ Պատժեաց Աստուած զփարաւովն պատժօք մեծամեծօք։ Պատրաստին անխրատից տանջանք, նոյնպէս եւ պատիժք անզգամաց։ Պատժի (յն. պատժիլ) ոչ ունին ակն։ Պատիժք ի վերայ մեղաւորաց հասին։ Զանիրաւութեան պատիժս զնոքօք արկանէին։ Ի նմին պատժի կաս։ Ո՞րչափ սաստիկ պատժոց արժանի համարիցիք զայն՝ որ զորդին Աստուծոյ առ ոտն եհար. եւ այլն։


Կաշառեմ, եցի

va.

to bribe, to corrupt, to practise upon, to buy over, to suborn, to seduce with bribes.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ յիմաստութեանն ի հնարից ըմբռնիլ, կամ յանզգամութեանն ի մեծութենէ կաշառիլ. (Լմբ. սղ.։)


Կատականք, նաց

s.

pleasantry, jesting, foolery;
mockery, jeering, jeer, scoff, taunting;
opprobrium;
ծաղր եւ այպն կատականաց առնել, to laugh, to scoff or jeer at, to cover with ridicule;
— լինել or — ծաղր եւ այպն կատականաց լինել, to make oneself ridiculous, to render oneself an object of derision;
to be the sport or laughing-stock of.

· Calfa

NBHL (1)

Սա է, զոր մեք անզգամքս ունէաք ի կատականս. (Ոսկ. յհ.։)


Սակր, կեր, կերբ, կրով

s.

hatchet, axe;
cf. Սակեր.

· Calfa

NBHL (1)

Ի շահատակելն իւրում հարկան յումեմնէ սակերբ գլուխն։ Կացնօք եւ սակրօք երկբերանովք։ Ըստ իւրում անզգամոլութեանն սակրով վճարի. (Խոր. ՟Բ. 28. 39։)


Պարսատիկ, տկաց

s.

sling;
cross-bow, arbalist.

· Calfa

NBHL (1)

Զանձն թշնամեաց քոց պարսաքարեսցես ի մէջ պարսատկաց։ Որ գնէ քար ի պարսատիկս, նման է առն՝ որ դնէ պատիւ անզգամի. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Բ. 29։) (Առակ. ՟Ի՟Զ. 8։)


Պեղեմ, եցի

va.

to hollow, to excavate, to dig, to delve;
to sap, to mine, to sink;
— գուբս, հորս, to open a trench, to sink a well;
զարտասուաց աղբիւրս —, to shed tears.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ անզգամ իցես, միայն պեղեսցես զչարս. (Առակ. ՟Թ. 12։)


Սաքրեմ, եցի

vn.

cf. Սաքրիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անզգամն դիւաւ ըմբռնի յիմաստնոյն, եւ երկչոտն սաքրեաց ընդ արեաւ. (Փիլ. այլաբ.։)


Սերմանեմ, եցի

va.

to sow, to disseminate, to spread or cast the seed;
to procreate;
— սերմն, to seed;
ժամանակ սերմանելոյ, seed-time or sowing-time.

· Calfa

NBHL (1)

Սերմանել սերմն ըստ ազգի եւ ըստ նմանութեան։ Սերմանեաց սերմ իսահակ յերկրին յայնմիկ։ Առէք ձեզ սերմանս, եւ սերմանեցէք զերկիրդ. եւ այլն։ Որ սերմանէ զանզգամութիւն՝ հնձեսցէ զչարիս. (Առակ. ՟Ի՟Բ. 8։)


Վախ, ից

s. adj.

steep place, precipice;
— ի —է, steep, cragged;
ի —ից արկանել, ընկենուլ, մղել or հոսել, to precipitate, to throw headlong down;
անկանիլ or մղիլ ի —ից, to be cast down a precipice.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վախս անհարթութեան եւ անզգամութեան կործանի. (Լմբ. սղ.։)


Վախ

cf. Երկիւղ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վախս անհարթութեան եւ անզգամութեան կործանի. (Լմբ. սղ.։)


Տակաւ

adv.

by little and little, by slow degrees, insensibly;
yet, still;
— little by little, slowly, by degrees.

· Calfa

NBHL (2)

ἥδη jam. որպէս Տակաւ Տակաւ. հետզհետէ. գամ քան զգամ. այն ինչ. եւ ահա. (որպէս թէ տակով, տակէն, մէկ դիէն, կամաց կամաց, արդէն)

ՏԱԿԱՒ ՏԱԿԱՒ. մ. Տակաւ, ըստ ՟ա. նշ. κατὰ μέρος paulatim ἑκ προκοπῆς ex profectu. Առ սակաւ սակաւ. հետզհետէ. աստիճան քան զաստիճան. գամ քան զգամ. կամաց կամաց, երթալով երթալով. եափ եափ, եավաշ եավաշ, վարարագ.


Սեւամաղձութիւն, ութեան

s.

melancholy, black choler or bile, hyp, hypochondria.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պարսաւ եւ ի սրտմութեան եւ ի սեւամաղձութան եւ անզգամութեան։ Զօրէն խելագարեալ բնութեանց ի չարախտականս ի սեւամաղձութենէ։ Ի սեաւամաղձութենէն լուսնոտք. (Փիլ. այլաբ.։ Պիտ.։ Տօնակ.։)


Ստացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to possess or acquire;
cf. Սըտացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զանճառելի տնօրէնութիւն փրկչին անզգամաբար ստացուցանեն։ Զխորհրդոյն զօրութիւն անհանճարաբար սըտացուցանեն. (Պրպմ.։)


Ստէպ, սպիպոյ, ով, աւ

s. adj. adv.

speed, haste, alacrity, diligence;
frequent, instant;
frequently, often, instantly;
— —, quickly, hastily;
very often, continually, incessantly;
ստիպաւ or —պով, in haste, in a hurry, quick, fast, with great speed or alacrity;
eagerly, hotly;
— կալ, to persevere in, to be assiduous, steadfast in, constant in, to apply or addict oneself to, cf. Հանապազորդեմ

· Calfa

NBHL (1)

Կացեր ստէպ ի քոյին անզգամութեանդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Վայել

s.

cf. Վայելք;
v. imp. վայել է, վայել են, վայելէ, վայելեն, to befit, to become, to be beseeming or seemly, to be proper;
ոչ — են, it is not fit, it is unbecoming.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղղոց վայելէ օրհնութիւն (այսինքն օրհնելն զաստուած)։ Քեզ վայել է օրհնութիւն (այսինքն օրհնիլն) աստուած ի սիովն։ Տան քում վայել է սրբութիւն։ Քեզ իսկ վայել է։ Ոչ վայելէ անզգամի փափկութիւն.եւ այլն։


Վայելեմ, եցի

va. vn.

to enjoy, to taste of, to possess, to have the enjoyment of;
to relish, to taste with pleasure;
to become, to fit, to sit well on;
to be proper, suitable, meet, to beseem;
— յարգասիս քրտանց, to enjoy the fruit of one's labours;
հանդերձս այս վայելէ քեզ, this coat fits you well.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղղոց վայելէ օրհնութիւն (այսինքն օրհնելն զաստուած)։ Քեզ վայել է օրհնութիւն (այսինքն օրհնիլն) աստուած ի սիովն։ Տան քում վայել է սրբութիւն։ Քեզ իսկ վայել է։ Ոչ վայելէ անզգամի փափկութիւն.եւ այլն։