very patient, very hopeful, long-suffering.
(լծ. հյ. ապա՝ այլ. եւ թ. եափճա ) Որ յապաղէ կամ յերկարէ զյոյս իւր. երկայնամիտ. անշփոթ.
success, prosperity, good luck or fortune, thriving, happy state of affairs;
efficacy, virtue;
convenience, leisure, ease;
opportunity, occasion;
—ք, achievements, exploits, heroic acts;
յաջողութեամբ, successfully, with success;
— ի դէպ գալ ումեք, to be favoured, befriended;
— ըստ բաղդի լեալ նմա, fortune befriended him, he had the fortune to;
cf. Ըմպեմ.
Յերկայնմտութենէ յաջողութիւն թագաւորի։ Խնդրել դիւրութիւն եւ յաջողութիւն մեզ եւ որդւոց մերոց։ Եկեսցէ յաջողութեամբ։ Յաջողութեամբ բազում աշխարհօք եկեսցէ.եւ այլն։
prominent, jutting or leaning out.
ՅԱՌԱՋԱԿԱՐԿԱՌ ԼԻՆԵԼ. προβεβλῆσθαι eminere. Յառաջ կոյս կարկառիլ, երկայնիլ. ի դուրս ցցուիլ.
cf. Յառաջակարկառ.
προμηκής prominens, oblongus. Յառաջ ձգեալ երկայնեալ.
to hold or stretch out or forth;
to push or drive in, to cause to enter or penetrate, to fix in;
— զաչս or զակն, to look at fixedly, to rivet one's gaze on, to gaze earnestly on, to have the eyes fastened upon;
— զգլուխն ընդ պատուհանն, to face, to come to the window, to look out, to present oneself, to appear;
— զձեռս, to stretch forth one's hand.
ἁποστέλλω mitto, porrigo. որ եւ παρακύπτω (որ թարգմանի եւ Կարկառիլ). (Ի ձայնէս Առ, կամ Յարել. լծ. եւ յեռուլ, եւ կարկառել) Մերձ կացուցանել. ձգել, ձգտել. կցել. երկայնել. ուղղել. ի վերայ բերել.
to stretch out the head to see;
to stretch, to extend, to thrust;
to fasten or stick on, to be fixed or fastened on, to heed to dwell on;
— մտօք, ի խորհուրդս, to contemplate, to speculate upon, to meditate or consider attentively, to penetrate, to examine thoroughly;
— յոք, յառեալ կալ or հայել յոք, to fix the eyes or the gate on a person;
— ի դուզնաքեայս, to be fond of trifles;
աչք իւր անքթիթ յառեալ կային ի քաջազն, his eyes were fastened on that brave man.
παρακύπτω, εἱσκύπτω prospicio, inspicio, intueor, specto. որ եւ ՅԱՌՈՒՄ. Կարկառիլ. երկայնիլ. բերիլ. ձգիլ աչօք կամ մտօք. դիտել. նկատել.
cf. Յասմին.
ՅԱՍՄԻԿ ՅԱՍՄԻՆ կամ ՅԱՍՄԻ. Նոյն ձայն է եւ յայլ լեզուս. ἱάσμη , ἱάμινον (ի ἵον որ է մանուշակ). ՛ jasme, jasminum. իտ. gelsomino. եասէմի, եասըմ եաղը. Տունկ մանրատերեւ՝ երկայն եւ բարակ եւ կակուղ գաւազանօք. եւ ծաղիկ նորա սպիտակ՝ անուշահոտ յոյժ. իսկ իւղն յասմեան ասի կազմեալ ի սպիտակ մանուշակէ.
ՅԱՍՄԻԿ ՅԱՍՄԻՆ կամ ՅԱՍՄԻ. Նոյն ձայն է եւ յայլ լեզուս. ἱάσμη , ἱάμινον (ի ἵον որ է մանուշակ). ՛ jasme, jasminum. իտ. gelsomino. եասէմի, եասըմ եաղը. Տունկ մանրատերեւ՝ երկայն եւ բարակ եւ կակուղ գաւազանօք. եւ ծաղիկ նորա սպիտակ՝ անուշահոտ յոյժ. իսկ իւղն յասմեան ասի կազմեալ ի սպիտակ մանուշակէ.
jessamine, jasmine.
ՅԱՍՄԻԿ ՅԱՍՄԻՆ կամ ՅԱՍՄԻ. Նոյն ձայն է եւ յայլ լեզուս. ἱάσμη , ἱάμινον (ի ἵον որ է մանուշակ). ՛ jasme, jasminum. իտ. gelsomino. եասէմի, եասըմ եաղը. Տունկ մանրատերեւ՝ երկայն եւ բարակ եւ կակուղ գաւազանօք. եւ ծաղիկ նորա սպիտակ՝ անուշահոտ յոյժ. իսկ իւղն յասմեան ասի կազմեալ ի սպիտակ մանուշակէ.
connexion, coherence.
Արիստոտէլականք տեսաւորութիւնք դիւրք են, իսկ յարմարաբանութիւնն դժուարապատում։ Պղատոնականքն տեսաւորութիւնք՝ ամենեւին խորինք եւ դժուարք, իսկ յարմարաբանութիւնն դիւր եւ ճոխ։ Ասելովն՝ համառօտ ընձեռութիւն՝ յայտ արար, թէ ի ձեռն երկայն յարմարաբանութեան ոչ առնեմ անհաւաստութիւն. (Անյաղթ պորփ.։)
cf. Եղանակ;
season;
chapter;
custom, habit, deportment, bearing, manners;
աղջիկ ոմն —աւ գովելի, a praiseworthy girl;
—աւ իմն, in any manner or way, anywise;
որով —աւ, how ? in what manner ?
ընդ քանի —ս, in how many ways ?
ընդ երկուց —աց, in two ways;
ընդ հինգ —ս, in five ways;
եւ ոչ միով —աւ, in nowise;
—աւ կոչման նրան, according to his vocation;
որով or որպիսի եւ իցէ —աւ, in whatever way it be, in all ways, some way or other.
Զտարերս ամենայն չորիւք յեղանակօք յարդարեաց, բարձրութեամբ եւ խորութեամբ, լայնութեամբ եւ երկայնութեամբ. (Յճխ. ՟Դ։)
to set, to mount, to enchase, to stud;
to fit in, to mortise;
to connect, to join, to link, to concatenate, to tie, to attach;
to insert, to interpolate, to intercalate;
to compose, to weave, to entwine;
— մարգարիտս, to string pearls;
— ընդ պատուհանն, to loll out of window;
— առ եղբայր իւր, to visit one's brother, to pay him a visit.
Զի մի՛ բան ընդ բան յեռլով յաղագս նոցունց երկայնաբանել թուիցիմք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
husbandman, farmer, tiller, cultivator;
man-servant, domestic, servant.
Գործ երկրին պակասեաց, յամօթ եղեն մշակք։ Ողբացէ՛ք մշակք ստացուածովք ի վերայ ցորենոյ եւ գինւոյ։ Մշակ երկայնամտեալ սպասէ։ Վարք մշակաց՝ որ գործեն զանդս ձեր։ Հունձք բազումք են, եւ մշակք սակաւ։ Ունել մշակս յայգի իւր.եւ այլն։
wandering, straying, aberration;
error, heresy;
seduction, perversion, subornation, corruption;
fury, mania, folly, frenzy, madness;
— մտաց, mental aberration;
ծայրայեղ —, sad extremity, excess;
բազում դպրութիունք զքեզ ի — դարձուցանեն, much learning doth make thee mad.
Մոլորութեան ճանապարհօք երկայնագոյնս մոլորեցան։ Մի՛ ցանկայք մահու մոլորութեամբ կենաց ձերոց։ Անմտութիւն անզգամաց մոլորութեամբ։ Գնայ ըստ մոլորութեան սրտի իւրոյ։ Մոլորութիւնք մեր եւ անօրէնութիւնք մեր ի մեզ են։ Ընկալցին զանարգանս իւրեանց մոլորութեամբն՝ զոր մոլորեցան։ Լինիցի յետին մոլորութիւնն չար քան զառաջինն։ Որ ի մոլորութեանն շրջիցին։ Ըստ մոլորութեանն բաղաամայ զեղխեցան զհետ վարձուց.եւ այլն։
beard;
աղեբէկ —, gray-beard;
տգեղ, թաւ, անյարդար —, a sorry, thick, uncouth or neglected beard;
մօրուօք դալարանալ ծնօտիցն, to have the face covered with down, or soft hair;
մօրուս արձակել, to grow a beard;
օր սափրելոյ զմօրուս, shaving-day;
սափրել զմօրուս իւր, to shave oneself;
to get shaved;
ածելել զմօրուս ուրուք, to shave any one, to trim;
աճեցուցանել զ—ւս, to let one's beard grow;
ծաղկին — նորա, his beard begins to grow.
Էր կարճահասակ, եւ մօրուսն երկայն մինչւե ի ծունկսն. (Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Ի.։)
to emaciate, to become extenuated.
Որպէս զչորքոտանիս՝ երկայնագոյն զկերպարանսն ունել, եւ յըռնգունս կոյս մսողել. (Նիւս. կազմ. ՟Թ։)
to recollect, to remember;
to take it into one's head, to think, to purpose, to contemplate, to imagine, to conceive;
to make an attempt, to attempt, to dare, to will, to be inclined to, to bring oneself to;
to give oneself up to;
ի կերակրիկ ինչ —, to obtain a bare livelihood;
յապաշխարութիւն —, to repent, to be converted, to amend;
ի նախանձ —, to be envious, jealous;
cf. Խեղդ.
Իսկ թէ եւ զգործս եւս նոցա մանր համարել մտաբերիցեմք, երկայնաձիգ տողին պատմութիւնքն։ (Եւս.քր.։)
to use up, to consume, to wear out, to waste;
to corrode, to gnaw, to eat;
to spoil, to destroy;
to make thin or lean, to emaciate, to extenuate;
to afflict, to mortify;
— զժամանակ, to employ, consume, spend, or waste one's time;
— զոգիս, to harass, to vex, to tease the mind with longing;
— զխորհուրդս, to thwart, to baffle.
Մաշել զխորհուրդս (այսինքն խափանել)։ Մաշել զերկայնութիւն գիշերոյ յերգս արբեցութեան, կամ զաւուրս ի դպրոցս, կամ զժամանակս. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։ Փարպ.։ Կոչ. ՟Ժ՟Ա։)
part;
bit, piece, morsel;
share, portion;
lot, parcel;
ration, allowance;
contingent, quota;
side, part, quarter, clime;
minute;
relics;
holy or hallowed bread;
— հաւատոյ, article of faith;
մասունք բանի, the heads of a discourse;
— բարի, the better part;
— զգայական, սրտմըտական, ցանկական, sensitiveness;
irascibility;
concupiscence;
մասամբ, ըստ մասին, ըստ մասնեայ, ի —է, in part, partly;
partially, in parts;
by halves;
մեծաւ մասամբ, ըստ մեծի մասին, բազում մասամբ, ըստ առաւելագոյն մասին, for the most or greatest part, mostly, chiefly;
յայսմ մասին, ի մասինդ, յայդմիկ, on this side, on this consideration;
ի մասին, for, instead of;
— առ — or առ մասին, — —, piecemeal, in pieces, piece by piece, in shreds, limb by limb;
իմով մասամբ, on my part, as for me;
աղօթից մասամբ, as for, or with regard to prayers;
ի պարգեւի մասին, in place of a gift, as a gift;
նմա ել —, he was allotted, he had for his share, or portion;
it is fallen to his lot;
— ունել, to participate in, to take a part or concern in;
ի բարեաց մասին առնուլ, to take in good part;
ի չարի մասին առնուլ, to take ill, or amiss;
գրաւիլ ընդ մասամբք ախտից, to be subject to certain vices;
չիք մերընդ դաւթի, we have nothing to do with David.
Եւ է մասն հինգհարիւր ասպարէս. բայց օդաչափութեամբ երկրաչափութեան՝ է մասն, հինգհարիւր ասպարէս ի լայնն, եւ նոյնչափ յերկայնն՝ չորեքկուսի. որպէս զի լինել մասինն ՟Հ՟Ա մղոն. (Խոր. աշխարհ.։)
body;
flesh;
man, creature, mortal;
corpse, dead body;
carcass, carrion;
body, consistency;
whole, ensemble;
solid;
— առնուլ, to become incarnate;
եւ բանն — եղեւ, and the Word was made flesh;
cf. Երկնային.
ՄԱՐՄԻՆ երկրաչափական. σῶμα corpus. Քանակ՝ որ ունի զերկայնութիւն եւ զլայնութիւն եւ զխորութիւն, այսինքն թանձրութիւն.
great;
large, big;
strong, powerful, mighty;
rich, opulent;
important, serious, considerable, momentous;
—, — իմն, —ս, —աւ, —ու, greatly, highly, much, very much, too much, excessively;
— օր, feast day, high-day;
— դաշտ, vast, spacious field or plain;
— ժամս, ժամանակս, during many hours;
for a long time;
զ— ժամս գիշերոյ, a great part of the night;
ո՞չ է քեզ —, is it not important?.
ՄԵԾՕՐ կամ ՄԵԾ ՕՐ. ա.գ. Օր մեծ. այսինքն երկայն տիւ.
wide-winged;
megaloptera.
Արծուին մեծ՝ մեծաթեւ երկայնատարած. (Եզեկ. ՟Ժ՟Ե. 3։)
very extensive, very vast;
long-winded, diffuse, prolix, wordy;
— բանիւք, diffusely, prolixly.
Ձգեալ յոյժ յոյժ. երկայնատարած. լայնածաւալ.
Մեծաձիգ երկայնութեանն նոցա եդ սահման բովանդակիչ։ Բազում բանս մեծաձիգս երկայնատարածս։ Առ ամենայն մեծաձիգ ծոց աշխարհիս. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Զ. (յն. այսչափ տարածեալ, կամ տարածութիւն։))
trochaic, trochee.
Զանգայտն եւ զմեծասարն գործիցէ երկայն։ Մեծասար ասէ զմեծասկիզբն. որպէս դա՜ւիթ, ՟Հ՟Աւիկ։ Մեծավերջն ընդդէմ է մեծասարին. (Երզն. քեր.։)
iambus;
iambic.
Մեծավերջն յաղօտէ եւ ներկայնէ՝ եռամանակ, որպիսի, կորի՜ւն. (Թր. քեր.։)
Մեծավերջ կոչէ, որոյ վերջն երկայն լինի, ի վերջն երկբարբառ. որով իմանի՝ թէ ընդդէմ է մեծասարին. (Երզն. քեր.։)
long day.
ՄԵԾՕՐ կամ ՄԵԾ ՕՐ. Օր մեծ. այսինքն երկայն տիւ.
to separate, to divide, to detach, to loose, to remove;
to explain, to expound, to develop, to resolve, to interpret, to comment upon;
to hold out or stretch forth;
— ի ստենէ, to wean;
թուղթ մեկնելոյ, bill of divorce;
cf. Թիւր.
ՄԵԿՆԵԼ. ἑκτείνω extendo. Մեկին առնել, որպէս պարզել, տարածել, սփռել, ձգել կարկառել, երկայնել զձեռն կամ ձեռամբ. ռմկ. եւս. մեկնել, երկնցընել.
to undress oneself, to strip, to strip naked, to denude, to uncover, to unveil, to pull off, to throw off, to be discovered;
to undress, to unclothe, to strip, to lay bare, to disrobe;
to bereave, to unfurnish;
— զսիրտ, to unbosom oneself to, to pour out one's feelings, to open oneself to;
ի բաց —, to cast, put or leave off;
ի բաց — զամօթ, to cast aside all sense of shame;
— յընչից, to deprive oneself of one's property;
— զսուրն ի պատենաից, to draw, to bare or unsheathe a sword;
— օձից, to cast the skin;
այն ինչ կամէր առաւօտն ի գիշերոյն —, իբրեւ այգն զառաւօտն մարկանայր, at dawn, at day-break, in the grey of the morning, at the peep of day;
յայսմ օրինակի զբանս իւր —նայր, he this expressed, or explained himself.
Եւ թագաւորն յայսմ օրինակի զբանս իւր մերկայնայր. յն. զայսոսիկ ասէր. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 19։)
cf. Հրատեսիլ.
Ունչք երկայն եւ սուր, ձայն խոշոր եւ թիւր, աչք հրատեսակ. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)
funnel, tun-dish.
ἑπίχυσις infundibulum. (լծ. ծակ. եւ ձագու բերան) Գործի լայնաբերան, եւ ի ստորուստ երկայն նեղ, լնուլ ինչ յամանոյ յայլ աման նեղաբերան.
rod, switch, stick, cudgel, whip;
cf. Ձաղկանք;
— հերք, մազ, bristled up, set on end.
ՁԱՂԿ. ա. τεταμένος tensus. Ուղղորդ ձկտեալ ինչ, անձեւ երկայնեալ, ոչ գանգուր. շիտակ երկնցած կամ տնկուած. (լծ. ցախ)
cf. Ձաղկամազ.
ՁԱՂԿԱՀԵՐ ՁԱՂԿԱՄԱԶ. τετανόθριξ qui laxo est capilo, promissos crines habens. Ունօղ զձաղկ հերս, կամ զմազ երկայնեալ իբրեւ զձաղկս. մազը ցից ցից, ցցուած, շիտակ կախուած.
having the hair erect.
ՁԱՂԿԱՀԵՐ ՁԱՂԿԱՄԱԶ. τετανόθριξ qui laxo est capilo, promissos crines habens. Ունօղ զձաղկ հերս, կամ զմազ երկայնեալ իբրեւ զձաղկս. մազը ցից ցից, ցցուած, շիտակ կախուած.
wearisomeness, tediousness, irksomeness, ennui, annoyance;
laziness, idleness;
— մեծ պատճառել, տալ, to annoy greatly, to tease or plague excessively.
Փոքր ինչ թէ ընթեռնումք, եւ զայն ձանձրութեամբ։ Թերեւս վասն ձանձրութեան ոչ երկայնեաց զբանն. (Խոսր.։)
to stretch, to spread, to extend;
to throw, to hurl, to fling;
to shoot, to dart;
to draw;
to attract, to entice, to allure, to decoy, to lure;
to carry off, to bring, to drag, to drag along;
to take or suck in, to suck;
to inhale, to aspire, to breathe;
to lengthen out, to prolong, to protract;
*to leave;
— զօդ, to respire, to breathe;
— զաղեղն, to draw a bow;
— զնետ, to let fly an arrow, to shoot;
— զսուրն, to brandish;
to make a sword-thrust or pass;
cf. Սուր;
— զթի, to row, to impel by oars;
— զվարմ, to lay snares, to spread nets;
— զլուծ, to bear the yoke;
— զառագաստս, to sail, to unfurl or set the sails;
— զձեռն, to stretch or hold out one's hand;
յինքն —, to attract, to allure, to entice;
յինքն — զանարգանս ամենեցին, to incur the public contempt or hatred;
յանձնզցասումն ուրուք, to bring indignation or wrath upon one's head, to draw it upon oneself, to expose oneself to anger of;
— ի կորուստ, to lead to ruin or destruction;
— զկեանս, to pass one's life or days;
— զբանս, to provoke, to rouse, to excite to anger;
— առ ոք զհայհոյութեան բան, to load with insult or execration, to insult, to revile, to abuse.
ՁԳԵԼ. ἑκτείνω extendo, porrigo διατείνω, προτείνω, παρατείνω protendo եւ այլն. ἑκπετάζω, ἑκπετάννυμι expando եւ այլն. Տարածել. սփռել. երկայնել. ընդարձակել. կարկառել զձեռն. ձկտիլ. եւ այլն. երկնցընել, փռել.
Ձգել զլուծ, կամ ակօս ի դաշտի. կամ պարանօք, ցանցիւ, կապանօք. կամ զուռկանն, զգործին ի ցամաք։ Ձգել արտաքոյ տաճարին. կամ ի հրապարակ, ի տագնապ, ի գթութիւն։ Ձգեցից առ իս։ Ձգել զսուր, զբան։ Ձգել ի ջրոց (ի դուրս)։ Ձգել զդուռն զկնի։ Ձգել զօդ։ Ձգել զմեղս իբրեւ երկայն պարանաւ։ Մի՛ ձգէք յանձինս զսատակումն. եւ այլն։
cf. Ձգտեցուցանեմ.
ՁԳՏԵՄ կամ ՁԿՏԵՄ. παρεκτείνω, ἑπεκτείνω , προτείνω contendo, extendo, protendo եւ այլն. βάλλω mitto. որ եւ ՁԳՏԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Յոյժ տարածել կամ ծաւալել, յառաջ ձգել. ընդարձակել. կարի երկայնել պրկել. եւ Ձգձգել. ձիգ ձիգ քաշել, երկնցընել, մեծցընել.
to stretch, to extend, to spread;
to reach, to arrive;
to grow longer, to be prolonged, protracted;
to drive at, to tend to, to abut in;
to stretch oneself, one's limbs;
to endeavour, to strive, to try, to seek;
— աչօք զհետ ուրուք, to follow with the eyes;
— ընդ ումեք, to vie, to emulate, to rival, to strive with.
ՁԳՏԻՄ կամ ՁԿՏԻՄ. παρεκτείνομαι, ἑπιτείνομαι եւ այլն. extendor, intendo, attingo, feror. Յառաջ ձգիլ. բերիլ. նկրտիլ. գուն գործել հասանել. ձգնիլ. մրցիլ. երկայնիլ, յերկարիլ, ընդարձակիլ.
handle, stilt of a plough.
ἑχέτλη stiva, aratri manica ἅροτρον, ἁροτρόπους vomer, aratrum, aratri ferrum. Փայտ երկայն իբրեւ զղեկ արօրոյ ի ձեռս հերկողի՝ մաճակալ կոչեցելոյ. եւ լայնաբար նոյն ընդ արօր, եւ ընդ խոփ.
sole of the foot;
— կօշկաց, sole;
— գուրպայից, foot.
Բերել երկաթիս, եւ վարել ընդ ներբանս ոտից նորա։ Հողաթափքն՝ երկայն եւ ստուարասուր բեւեռօք իբրու թէ թափանցիկ լինէին ընդ ներբանս ստից նորա։ Հանդերձեալ լինէին ներբանք երկու ոտիցն. (Ագաթ.։ Ճ. ՟Ա.։ Վրք. հց. ՟Դ։)
present, actual;
present.
Ստոյգ բայ է ներկայն. իսկ անցեալն եւ ապառնին՝ հոլովմունք ազդման։ Կոչի ներկայ, որ այժմ կայ։ ներկայ, որ է մերձակայ. (Երզն. քեր.։)
indulgence;
pardon, remission, mercy, pity;
ներողութեամբ, indulgently.
συγχώρησις, αἵνεσις, συγγνώμη concessio, permissio, consensus, venia, indulgentia. Ներողն լինել. ներումն. զիջումն. թոյլտուութիւն. մարդասիրութիւն. երկայնամտութիւն. ներողամիտն լինել. ժոյժ. եւ Թողութիւն. քաւութիւն մեղաց՝ եւս եւ պատժոց.
cf. Ներումն.
Ոչ անգոսնիս յերկայնամտութեանց, ոչ եպերիս ի ներութեանց. (Նար. ՟Ձ՟Բ։)
cf. Միակերպ.
Առցէ զմազեղէն պարեգօտն, եւ զնոյնակերպ երկայն կրկնոցն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
music, song, air, tune, melody, strain;
sonnet;
cup, goblet, bowl, mug;
fashion, manner;
bout, time;
երեքսրբեան —, trisagium, agiology;
յօրինել —ս, to modulate, to sing;
հեշտացուցանել զ—ս, to make a sweet concert or harmony;
զյաղթութեան —ս երգել, to sing an epinicion, a triumphal song;
fashion, manner;
bout, time;
զառաջին —ն, յառաջնում —ի, the first time;
ի բազում —ս, ի —ս բազումս, յայլ եւ այլ —ս, more than once, several or many times, over and over again;
ի միումն —ի, once, at once;
all at once;
զմի — եւս, once more;
վասն միոյ —ի, առ մի —, for once;
զայս մի եւս —, more, once again;
յերկարագոյն —օք զբանիւք անկանել, to be prolix, to prolong the discourse;
յերկարագոյն —օք, long, a great while or time;
զվեց օրն մի մի —, once a day for six days;
լուր զայս վերջին —, hear for the last time;
cup, goblet, bowl, mug;
— ոսկի, golden cup or goblet.
Յերկարէր զնուագս ուրախութեան՝ մաշելով զերկայնութիւն գիշերացն յերգս արբեցութեան. (Եղիշ. ՟Գ. (որ մարթի վերածիլ եւ ի յաջորդ նշանակութիւն)։)
musical, harmonious, cadencer, melodious.
Երաժշտականն բնաւորեցաւ երկայնիւք եւ սղիւք յիւրսն վարել նուագաւոր երգս. (Մագ. քեր.։)
cf. Նուաղիմ.
Էր թերեւս երկայնագունիւք շարադրութեամբք աւանդութեանցն նուաղանալ մտացն. (Պրպմ. ՟Լ՟Զ։)
cf. Նուաղիմ.
Էր թերեւս երկայնագունիւք շարադրութեամբք աւանդութեանցն նուաղանալ մտացն. (Պրպմ. ՟Լ՟Զ։)
almond;
դառն —, bitter -;
իւղ նշոյ, almond-oil;
կիթ նշոյ, milk of almonds;
— շաքարապատ, sugar-plums;
բլիթ ի նշոյ, crisp almond, almond-paste.
ἁμύγδαλον, -λίς amygdalum. Ազնիւ եւ իւղային պտուղ անոյշ՝ մատնաձեւ կամ կաղնաձեւ տափարակ երկայն, ընտիր քան զամենայն չոր միրգս փեճեկաւորս։ Ծառն եւս կոչի Նշենի կամ Նշի, եւս եւ Նուշ. պատէմ, պատամ։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)
anus, fundament, breech, bottom.
Գաւազանս սրեալս վարէին ընդ նստոյ տեղիս։ Ի յերկայն գաւազան ցցեցին երկսայրի սլաք, եւ արկին ընդ նստոյ տեղին մինչեւ յորովայնն. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 6։ Հ=Յ. մարտ. ՟Ի՟Դ.։)
to place on a seat, to seat, to place, to put;
to push in, to thrust;
— զզօրս, to encamp, to pitch a camp;
— զքաղաքաւ, to besiege.
Ոչ գիտեմ, եթէ աստ որպէս զբանս ածաք, եւ երկայնս գործեցաք. վասն որոյ հա՛րկ է անդրէն զբանս նստուցանել. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12. յն. ամփոփել, կամ կարճել.)
thin-nosed;
snouted.
Գազան ինչ նման առիւծու, նրբափողոցքիթ եւ երկայն. վագր կոչեն զանունն. (Եպիփ. բարոյ.։)