Entries' title containing ա : 10000 results

Երկրագրութիւն, ութեան

s.

cf. Աշխարհագրութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

γεωγραφία geographia, descriptio terrae Աշխարհագրութիւն մասնաւոր՝ հողագնտոյս.

Պապայ աղեքսանդրացւոյն համառօտաբար երկրագրութիւն։ Պտղոմէական երկրագրութեանն. (Խոր. աշխարհ.։)


Երկրալիր

adj.

that fills the world.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ելից կամ լնու զերկիր. աշխարք լեցնօղ.

Լեառն արձանունակ՝ երկրալիր վիմին. (Նար. կուս.։)


Երկրածին

adj.

produced by the earth, terrestrial.

· Calfa

NBHL (10)

γηγενεής terrigena Հողածնեալ. հողածին. հողեղէն. ադամ, եւ ծնունդք նորա. մարդ, մարդկային, երկրաւոր. ադամորդի.

Եդ ... ընդ երկրածինս զշաւիղս իւր։ Երկրածինք առ նմա կորնչին. (Առակ. ՟Բ. 18։ ՟Թ. 18։)

Առաջին երկրածնին ... թագաւորի երկրածնացն ամենեցուն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 20։)

Թեթեւագոյն արուեստից պակասագոյն են ի գիտութենէ ազգք երկրածնացս. (Կորիւն.։)

Երկինք՝ լուսով եւ պսակօք, երկիր՝ երկրածին մարտիրոսօք. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)

Երկրածին մարդ, կամ մարմին, բնութիւն, բերան, եւ այլն. (Նար.։)

Երկրածին եւ մարմնասէր միտք. (Փիլ. այլաբ.։)

Ոչինչ է երկրածին՝ երկնայնոցն պատուականագոյն. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)

Մականուն ոմանց՝ յերկրէ իբրեւ ի մօրէ ծնելոց.

Սիրոս երկրածին. յորոյ անուն ասորիք։ Երկրածին էր անտէսսն. եւ այլն. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Երկրածեալ

adj.

cf. Երկրածին.

· Calfa


Երկրածնունդ

adj.

cf. Երկրածին.

· Calfa

NBHL (2)

Պարփակեալ զամենեսին զերկրածնեալքս. (Անան. եկեղ։)

Երկնաւոր արար զերկրածնունդոս. (Լմբ. հանգ.։)


Երկրածուփ

adj.

that torments, or agitates the world;
tormented or agitated on the earth.

· Calfa

NBHL (2)

Որ յերկրի ծփի, կամ ծփէ զերկիր.

Իբրեւ ի գաւիթ գրկաց մի նաւի՝ զերկրածուփ ալիս կոխողի. (Նար. առաք.։)


Երկրակալ, ի, աց

s. adj. cf. Աշխարհակալ.

· Calfa

NBHL (3)

Աշխարհակալ. տէր երկրի.

Զայրն արդար (զնոյ) աշխարհի հայր երկրակալ յաւիտենագիր ուխտիւն կացուցեալ. (Ագաթ.։)

Ի թուոյ թագազնից ... ի տոհմէ տիրողաց. ... յերկրակալ զաւակաց. (Նար. խչ.։)


Երկրակալութիւն, ութեան

s.

cf. Աշխարհակալութիւն.

· Calfa


Երկրական, ի, աց

adj.

terrestrial.

· Calfa

NBHL (8)

γήϊος, γήϊνος, γαιώδης terrenus, terreus Երկրային. երկրաւոր. հողեղէն. աշխարհական.

Երկրական զբօսանք, կամ զբազմունք, կապանք, շահք, անդամք. (Յհ. իմ. ատ.։ Ճ. ՟Գ.։ Նեղոս.։ Սարգ.։ Գանձ.։)

Ո՞ եհան զայնպիսի երկրական անուանս զգիշակերս եւ զխոտակերս յերկինս». որպէս խոյ, ցուլ, առիւծ. եւ այլն. (Եզնիկ.։)

Ընդ սմա զանգեալք են երկրականք եւ մարմնայինք. (Նիւս. երգ.։)

Մարմինս երկրական է. այլ թէ կամիս, երկնաւոր լինի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Եւ ամենայն սրբոց երկրական, որք յերկնային զօրսն խառնեցան. (Գանձ.։)

Հրեշտակաց եւ երկրականաց։ Երկրականաց զարմանագրեցեր. (Նար. ՟Խ՟Դ. եւ ՟Ղ՟Բ։)

Հեռացեալք են յերկրականաց. (Նեղոս.։)


Երկրակեաց

adj.

that treads, walks on the earth, terrestrial, worldly.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ինչ է ըստ կենաց երկրի. երկրաւոր.

Վարուց երկրակեաց կենացս ես ինչ ոչ ցանկացայ։ Յետ վարուց երկրակեացս կենաց (զենովք փոխեցեր). (Ագաթ.։)


Երկրակենաղ

cf. Երկրակեաց.

· Calfa


Երկրակոխ

adj.

that treads, walks on earth;
terrestrial.

· Calfa

NBHL (6)

Որ կոխէ ի վերայ երկրի. երկրածին. հողեղէն.

Երկրակոխ բնութիւն, կամ մարդիկ. (Ճ. ՟Թ.։ Տօնակ.։)

Երկրակոխ հիւթաւորն. (Նար. մծբ.։)

Երկրակոխաց ի զրպարտութենէս ապրեցուսցեն. (Ագաթ.։)

Ձիոց երկուց ... զորս ոչ երկրակոխս, այլ օդագնացս համարէին. (Խոր. ՟Բ. 59. կամ 62։)

Քառանիւթ երկրակոխ նիւթական մարմին. (Սարկ. տոմար.։)


Երկրակործան

cf. Աշխարհաւեր.

· Calfa

NBHL (2)

Կործանօղ զերկիր. աշխարհաւեր.

Ցամաքեցուցանել զշիղջս ջրակորոյս բազմակոհակս եւ երկրակործան իմոցս պարտեաց. (Նար. ՟Ժ՟Ե։)


Երկրահեռիութիւն, ութեան

s. ast. apogee.

· Calfa


Երկրահմայ

cf. Գետնամած.

· Calfa


Երկրամերձ

s. ast. perigeum, perigee.

· Calfa

NBHL (3)

Մերձեալ հպեալ կցեալ յերկիր, այսինքն ի գետին. երկրամած.

Երկրամերձ դիմօք ոք առաջի աստուծոյ անկանի. (Խոսր.։)

Երկրպագութիւն երկրամերձ դիմօք. (Վրդն. լուս.։ եւ Նչ. խնդ.։)


Երկրամերձութիւն, ութեան

s.

cf. Երկրամերձ.

· Calfa


Երկրային

adj.

terrestrial;
worldly.

· Calfa

NBHL (4)

γήϊνος, ἑπίγειος terrenus, terrestris Երկրաւոր. հողեղէն. երկրասէր. աշխարհային.

Երկրային իմաստութիւն, կամ միտք, բնութիւն, ծանրութիւն. (Փիլ.։ Փարպ.։)

Ըստ երկրային իմաստիցս, եւ ըստ ցանկութեան երկրայնոցս. (Իսիւք.։)

Որ զերկրայինս եւեթ խորհիս. (Մաշկ.։)


Երկրանախանձ

cf. Գետնանախանձ.

· Calfa

NBHL (2)

cf. Գետնանախանձ.

Զայս՝ որ մեծ իմն թուի անհաւատից երկրանախանձ ոգւոց, եթող ի բաց։ Բազումք դեռ տխմար էին եւ երկրանախանձ եւ գետնաքարշք. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. մտթ.։)


Երկրաշարժ

cf. Գետնաշարժ.

· Calfa

NBHL (2)

Շարժիչ կամ սասանիչ երկրի.

Գուցէ զնորա ստորերկրայս պատառեսցէ պիսիդոն երկրաշարժ. (Նոննոս.։)


Երկրաչափ, ից, աց

s.

geometrician

· Calfa

NBHL (8)

γεωμέτρης geometra, terrae vel agri mensor Որ գիտէ չափել զերկիր, զգետին, զգաւառս.

Մերթ որպէս γεωμετρικός Երկրաչափական.

Որ առ երկրաչափսն տեսանին ձեւք. (Փիլ. լին.։)

Որպէս մարմին տկարին է նիւթ բժշկի, սոյնպէս երկրաչափին է նիւթ երկիրս. (Երզն. քեր.։)

Երկրաչափն առնու, եթէ նշան է, որոյ մասն ոչինչ է. (Սահմ. ՟Է։)

Չիք ի նոսա երկրաչափք, եթէ բաժանեսցեն տացեն զսահմանս իւրաքանչիւր. (Վեցօր. ՟Է։)

Ի ձեռին իւրում ունէր լար երկրաչափ. (Զքր. ՟Բ. 1։)

Զգիւտս երկրաչափ ճարտարութեան. (Վեցօր. ՟Ը։)


Երկրաչափական, ի, աց

adj.

geometrical;
—ն, geometry.

· Calfa

NBHL (10)

γεωμετρικός, γεωμέτριος geometricus Որ ինչ ա՛նկ է երկրաչափից եւ երկրաչափութեան.

Ասէ յաղագս ձեւոցն երկրաչափականաց, վասն զի զբնութիւն գոյութեանն ոչ գիտէ. (Եփր. աւետար.։)

Երկրաչափական արդեօք շարագրութիւնքն օրէ՞նք են. այո՛. (Պղատ. մինովս.։)

Ոչ հեռի յերկրաչափական գծիցն. (Ճ. ՟Ա.։)

Երկրաչափական համեմատութիւն. (Փիլ. լին.։ եւ Անյաղթ պերիարմ.։)

Ցուցաւ այժմ, թէպէտեւ ոչ կամիցին, երկրաչափական՝ որպէս ասեն՝ հարկաւորութեամբ եւ ցուցիւք. (Առ որս. ՟Թ։)

Երկրաչափական արուեստ, կամ իմացուած. (Վրդն. ել.։ Կիւրղ. գանձ.։)

ԵՐԿՐԱՉԱՓԱԿԱՆՆ գ. cf. Երկրաչափութիւն.

Զերկրաչափականն զեւկլիդոսին սկսայ թարգմանել. (Մագ. ՟Խ՟Է։)

Բաղկանայ երկրաչափականն յանշարժ շարունակ քանակէ։ Զերկրաչափականն եգիպտացիք գտին ի հարկէ. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)


Երկրաչափութիւն, ութեան

s.

geometry.

· Calfa

NBHL (5)

γεωμετρία, γεωμετρική geometria Գիտութիւն չափելոյ զերկիր, որպէս մասն ուսումնականին.

Ուսումնականն ... որոյ մասն ինչ է երկրաչափութիւնն. (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)

Ոմանք յարուեստիցն տեսականք են, այլ ոչ գործականք. երկրաչափութիւն, աստեղաբաշխութիւն. (Փիլ. այլաբ.։)

Զաշխարհագրութիւնն ստուգեցին յերկրաչափութենէ. եւ ինքն երկրաչափութիւնն գտաւ յաստեղաբաշխութենէ. (Խոր. աշխարհ.։)

Զերկրաչափութիւն գտին եգիպտացիք. (Նոննոս.։)


Երկրաչափօրէն

adv.

geometrically.

· Calfa


Երկրապատեան վերարկու

s.

sepulchre, tomb.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐԿՐԱՊԱՏԵԱՆ կամ ԵՐԿՐՊԱՏԵԱՆ. Որոյ պատեանն է երկիր կամ հող. ուստի գերեզմանն կոչի.

Երկրապատեան վերարկու. (Նար. խչ.։)


Երկրապարար

adj.

manuring, fertilizing.

· Calfa

NBHL (2)

Որ պարարէ զերկիր. պարարտացուցիչ հողոյ.

Քաղցր անձրեւն շահեկան՝ բուսուցիչն երկրապարար. (Ագաթ.։)


Երկրապարփակ

adj.

that surrounds the earth (sea).

· Calfa

NBHL (2)

Պարփակօղ զերկիր, այսինքն զցամաք. մակդիր ծովու.

Երկրապարփակ տիեզերապատ պտուտակացն պիսիդոնի. (Նար. խչ.։)


Երկրապիշ

adj.

worldly-minded.

· Calfa

NBHL (2)

Որ պշուցեալ հայի ի գետին. մակդիր անասնոց.

Ժառանգութիւն տեառն կոխեցաւ ի գարշապարաց պղծոց, եւ ի խոզական երկրապիշ անցաւորաց։ Ըստ կարգի պաճարաց եւ անասնոց անմտից երկրապիշք եղեալք. (Յհ. կթ.։)


Երկրասէր

adj.

mundane, worldly;
patriot.

· Calfa

NBHL (5)

Յարեալ ի սէր երկրի եւ երկրաւորաց. աշխարհասէր.

Երկրասէրքն, եւ յերկրի կացեալքն. (Լմբ. սղ.։)

Մարմին մեղսամակարգ, եւ յօժարութիւն երկրասէր. (Նար. ՟Ծ՟Ե։)

ԵՐԿՐԱՍԷՐ. Սիրով խնամածու երկրի տէրութեան իւրոյ, հայրենասէր. աշխարհաշէն.

Զիշխանս խրատեմք երկրասէր լինել եւ ողորմած. (Պտմ. աղեքս.։)


Երկրասնունդ

adj.

maintained on earth, terrestrial.

· Calfa

NBHL (2)

Յերկրի սնեալ ըստ աշխարհի.

Երկնակենցաղք, եւ ո՛չ երկրասնունդք. (Նար. առաք.։)


Երկրասոյզ

adj.

rooted in the earth.

· Calfa

NBHL (2)

Յերկիր սուզեալ, եւ սուզանալով.

Եւ զոմն երկրասոյզ վախճանաւ կենդանւոյն կորուսանէր. (Պիտ.։)


Երկրաստեղծ

adj.

that has created the world;
created of earth, terrestrial.

· Calfa

NBHL (4)

Ներգործաբար՝ Ստեղծօղ երկրի, աշխարհի.

Մի՛ թուեսցես ի ճիւղս երկրաստեղծ մատանցդ զգիւտս գործոցս. (Նար. ՟Հ՟Ը։)

Կրաւորաբար, Յերկրէ՝ այսինքն ի հողոյ ստեղծեալ. հողեղէն.

Յերկրաստեղծս նահատակաց։ Ոչ զկնի եղելոց երկրաստեղծիցս նմանութեան։ Երկրաստեղծս բանաւորաց։ Կափուցմամբ երկրաստեղծ աչաց. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Լ՟Դ. եւ Նար. առաք.։)


Երկրատարած

adj.

spread in the world or throughout the world;
stretched on earth.

· Calfa

NBHL (2)

Տարածեալ զերկրաւ, պատեալ զցամաքաւ. երկրապարփակ.

Ջուրբքն անբաւութեան երկրատարածն ծովու. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Երկրաւոր, աց

cf. Երկրային.

· Calfa

NBHL (4)

ἑπίγειος, γεϊνός, γεώδης terrenus, terrestris κοσμικός mundanus Երկրային. երկրական. հողեղէն. աշխարհային. աշխարհական. որ է յերկրի կամ յերկրէ, կամ կապեալ ընդ երկիր.

Զերկրաւոր ասացի ձեզ։ Մարմինք երկրաւորք։ Ա՛յլ փառք երկրաւորաց։ Երկրաւոր տաճար շինուածոյս մերոյ։ Երկրնաւորաց, եւ երկրաւորաց։ Որք զերկրաւորս եւեթ խորհին։ Երկրաւոր, շնչաւոր, եւ դիւական.եւ այլն։

Երկրաւոր բանք, կամ վիճակ, գահ, բարք, եւ այլն. (Նար.։)

Նաեւ ո՛չ զերկրաւոր վաստակս ուրուք յիշէր». այսինքն զըստ աշխարհի. (Եղիշ. ՟Բ։)


Երկրաւորութիւն, ութեան

s.

worldly vanities.

· Calfa

NBHL (2)

Երկրաւորն գոլ. աշխարհասիրութիւն.

Չուել ասէ անտի որդւոցն իսրայէլի, յերկրաւորութենէս, եւ ի պանդխտութենէն. (Արշ.։)


Երկրաքարշ, ից

adj.

worldly;
cf. Գետնաքարշ;
այր —, carnal-minded, lustful.

· Calfa

NBHL (9)

Որ ընդ երկիր քարշի. որպէս բոյս գետնատարած, կամ սողուն. գետինը քըսուօղ, գետնի կպած.

Յերկրաքարշ պատաղելոցն։ Գետնանախանձ եւ երկրաքարշ զօրէն սեղխենւոյ. (Պիտ.։)

Մեղօք երկրաքարշ եղեալ իբրեւ զօձ թիւրեալ ամենայն զգայութեամբք ընդ երկիր սողայ. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)

ԵՐԿՐԱՔԱՐՇ. Երկրական. երկրասէր, աշխարհային.

Որ է ըստ մարմնոյ երկրաքարշ տաժանմանցս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Երկրաքարշ հեշտութիւն, վարք, կամ վարուք. միտք, հոգի, յորձանք խորհրդոց, ալիք. (Վրդն.։ Լմբ.։ Սարգ.։)

Անմտիցն եւ երկրաքարշիցն ... եղեւ ըղձալի. (Լմբ. ատ.։)

ԵՐԿՐԱՔԱՐՇ ԼԻՆԵԼ. Քարշիլ ընդ երկիր, եւ կոխոտիլ.

Բարկութիւնն կռփեսցի յերկայնմտութենէն, եւ երկրաքարշ լիցի ի սուրբ սիրոյն. (Կլիմաք.։)


Երկրաքարշութիւն, ութեան

s.

worldliness;
sensuality.

· Calfa

NBHL (3)

Թարթափումն ընդ երկիր. անասնաբարոյութիւն. յետսամտութիւն.

Բազմածուփ խորհրդոց յուզմանց երկրաքարշութեանց. (Նար. ՟Է։)

Որ բուն տգէտքն կարօղ են յայս երկրաքարշութիւնս զնոսին ճանաչել. (Լմբ. առ լեւոն.։)


Երկրմայր

s.

earth-worm.

· Calfa

NBHL (3)

Գետնի պտըուղ. տե՛ս ի բառն Գետին։

Դարձեալ՝ ըստ Բձշկարանի.

Երկրմայր՝ խոտ է երկու ազգ. միոյն ծաղիկն կարմիր, եւ միւսոյն ծիրանի զետ կապոյտ»։


Երկրորդաբար

adv.

secondarily, accessorily.

· Calfa

NBHL (4)

δευτέρως secundoloco Երկրորդ. յերկրորդ կարգի.

Երկրորդն երկրորդաբար զայսոսիկ զնոյնս ունելով. (Պղատ. տիմ.։)

Որ միտքն է, նախ իմանայ. իսկ որ միտքն ունի, երկրորդաբար իմանայ. (Մաքս. ի դիոն.։)

Երկրորդաբար եւ նուաստաբար. (Դիոն. երկն.։)


Երկրորդական, ի, աց

adj.

secondary, accessory, subaltern.

· Calfa

NBHL (3)

δευτέριος secundarius Որ ինչ է յերկրորդ կարգի զկնի առաջնոյն. որպէս,

Երկրորդական գահ, պատիւ. (Խոր. ՟Բ. 10. 18. 85։)

Յաղագս երկրորդականաց. թէ յայտնապէս. եւ մի՛ գաղտաբար զուգեսցին. (Ցանկ յհ. իմ. ատ.։)


Երկրպագեմ, եցի

vn.

cf. Երկիր պագանեմ.

· Calfa

NBHL (10)

cf. Երկիրպագանեմ.

Աստուծոյ երկրպագեսցուք. (Ժմ. եւ Պտրգ.։)

Երկրպագեն տէրութեանդ քո։ Երկրպագեցէ՛ք պատուանդանի ոտից նորա։ Երկրպագեմք առաջի բեմի քո քրիստոս։ Երկրպագեմք առաջի տեւողական նշխարաց։ Երկրպագեմք քոց նշխարաց. (Շար.։)

Երկրպագեցին նմա. (Խոր. ՟Բ. 83։)

Զոր սովոր էին երկրպագել. (Խոր. ՟Բ. 83։)

Զնշան խաչիդ փրկութեան, զոր երկրպագեմ. (Նար. ՟Հ՟Գ։)

Զչղջիկանսն եւ զսնոտիս երկրպագէին. (Եփր. ծղկզրդ.։)

Զնոյն երկրպագելով զբազմածին ոմն դեւ. (Նիւս. թէոդոր.։)

Ի համօրէն քարինս նորա քրիստոս երկրպագի։ Երկրպագեալ տէրութիւն։ Երկրպագելի պահպանակդ, կամ բարերարութիւն, կամ բարձրութեամբդ։ Ընդ քեզ երկրպագելւոյ. (Նար.։)

Փշովք պսակեսջի՛ր (ընդ քրիստոսի) ... երկրպագեցի՛ր ի խաղ արարողացն զճշմարտութիւնն. (Ածաբ. ծն.։)


Երկրպագու, աց

adj. s. worshipper.

· Calfa

NBHL (8)

Ճշմարիտքն երկրպագուք. (Յհ. ՟Դ. 25։)

Երկրպագուքն են առաւելեալք քան զանբան տարերսն. (Եղիշ. ՟Ե։)

Ի քարանց յարուցանել որդիս աբրահամու. այսինքն յերկրպագուաց քարանց եւ փայտից. (Եփր. համաբ.։)

Ինքն անձին իւրում երկրպագու եւ պաշտօնատար լեալ։ Նորայումն լծակցին երկրպագուաց. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Խառն ընդ երկրպագուքս հոգւոյ։ Զերկրպագուքումդ նշանի։ Գոհաբանութիւն յերկրպագուացս. (Նար.։)

Գրի եւ Երկրպագունք (որպէս եւ Խաչահանունք).

Յանդիմանեաց զերկրպագունս արեգականն եւ հրոյ. (Հ=Յ. փետր. ՟Ժ՟Ը.։)

προσκυνητής adorator Որ երկիր պագանէ, երկրպագօղ. պաշտօղ. երկրպագութիւն ընօղ.


Երկրպագութիւն, ութեան

s.

adoration, worship;
prostration;
— կռոց, idolatry;
— մատուցանել, to worship.

· Calfa

NBHL (3)

προσκύνησις, προσκύνημα adoratio, veneratio Պագանելն զերկիր. ծնրադրութիւն. պաշտօն. մեծարանք աստուծոյ, եւ աստուածայնոց.

Ի հրեշտակաց երկրպագութիւն առնու. (Շար.։)

Ի վայր խոնարհեալ ծնրադրական երկրպագութեամբ։ Որում կրկին ծունր երկրպագութեան ամենայն եղելոց։ Քեզ երկրպագութեամբ ունել շնորհ տիրամայր. (Նար.։)


Երկօթի աւուրք

s.

space between two days.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ի մէջ բերէ զերկուս երեկօթս, կամ զգիշերս օթելոյ ուրեք.

Իսկ երկօթի աւուրբքն զերեքօրեայ զյարութիւն յայտնելով. (Մեկն. ղեւտ.։)


Երկօրեայ

adj.

of two days;
in two days.

· Calfa

NBHL (5)

biduum, biduo յն. պէսպէս. Երկուց աւուրց. երկու օրուան. եւ Յերկուս կամ զերկուս աւուրս. երկու օր.

Երկօրեայ ընթերցուածովքն. (Արշ.։)

Երկօրեայք եկաք ի պատիողոս. (Գծ. ՟Ի՟Ը. 13.) յն. երկրորդականք, այսինքն յերկուս աւուրս.

Երկրօրեայ պահել. (Վրք. հց. ՟Բ։)

Երկօրեայ ի նմա առկայացեալ. տե՛ս ի վեր։


Երմեակ

cf. Երանի.

· Calfa


Երնջակ

cf. Երնջնակ.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐՆՋՆԱԿ կամ եՐՆՋԱԿ. ռմկ. երինճակ. ἑρύγγιον eryngium Ազգ կանկառի, յորմէ չկաթէ կաթն այլոց կանկառաց. փուշ որոյ միջուկն ուտի։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)

ԵՐՆՋՆԱԿԻ ՏԱԿ. γεντιανή gentiana Անուն խոտոյ. ջանդիան։ (Հին բռ.։)


Երնջան

cf. Երնջնակ.

· Calfa


Երնջնակ, աց

bot.

s. bot. thistle (eryngium);
երնջնակի տակ, gentian;
cf. Բոգ.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐՆՋՆԱԿ կամ եՐՆՋԱԿ. ռմկ. երինճակ. ἑρύγγιον eryngium Ազգ կանկառի, յորմէ չկաթէ կաթն այլոց կանկառաց. փուշ որոյ միջուկն ուտի։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)

ԵՐՆՋՆԱԿԻ ՏԱԿ. γεντιανή gentiana Անուն խոտոյ. ջանդիան։ (Հին բռ.։)


Երջանիկ, նկաց

adj.

happy, blessed, prosperous, fortunate, lucky;
— լինել, to be happy.

· Calfa

Etymologies (3) · Adjarian

. ի-ա հլ. «բախտաւորուած» Վեցօր. ե. (թէև ՆՀԲ բառիս համար ոսկե-դարեան վկայութիւն չի տալիս, բայց ունինք մի գեղեցիկ վկայութիւն. «Փափկակեաց, բարեկեցիկ, դիւրասնունդ, երանիկ, երջա-նիկ, չարայօժար և մեղսասէր» Վեցօր. ե, տե՛ս ՆՀԲ երանիկ բառի տակ). սրանից՝ եր-ջանկանալ Երեմ. ժբ. 1, բարերջանիկ Սահմ. Խոր. Վրդ., նախերջանիկ Պիտ., գերերջանիկ Լաստ., բազմերջանիկ Յհ. իմ. երև., երջանა կաւէտ Պիտ. Զքր. կթ., երջանկայիշատակ, ապերջանիկ (նոր բառեր) ևն։

= Ծագում է եր արմատից ջ մասնիկով, տե՛ս երանի։

Ուղիղ մեկնեց Տէրվ. որ տե՛ս երանի բառի տակ։ Karst, Gram. Kilik. էջ 132 արմատը համարում է երջ և համեմա-տում է վերջ, կիլիկ. յերջև բառերի հետ։ Այս մեկնութիւնը մերժում է Հիւբշ. I5 Anz 12, էջ 58։ Scheftelovitz, BВ, 29, 31 սանս. rddhi «երջանկութիւն» բառին ցեղակից։

NBHL (5)

Ո՛վ երջանիկ հոգւոյ, որում զբնութիւնն եւ ըստ բնութիւնն եցոյց աստուած։ Յորս որք ասինն երջանիկք եւ բարեբախտիկք, վերաբարձ բերեալ լինին. (Փիլ.։)

Երջանիկ կարդան եղկելոյս։ Եզրի երջանիկ։ Երջանկին դաւթի։ Երջանիկն արքայից։ Երջանիկ խոստումն, կամ բան, հայցուած, փայտ, դշխոյ։ Կաճառք երջանկաց. (Նար.։)

Երջանկաց ոգւոց. (Անյաղթ բարձր.։)

Ընդ երջանկաց որդւոց լուսոյ։ Ո՛վ երջանիկ ճառագայթ. (Շար.։)

εὑδαίμων, εὑτυχής, μακάριος felix, beatus Երանելի, եւ երանաւէտ. բարեբախտ եւ բարեբաստիկ (ոք կամ ինչ).