Entries' title containing ա : 10000 results

Գեղազարդ

adj.

well adorned, polite, pretty, spruce.

· Calfa

NBHL (5)

զարդարեալ գեղով. վայելչազարդ. պաճուճեալ. չքնաղ. շքեղ.

Գեղազարդ (կամ գեղեցկազարդ) ալեքսիանոս, կամ ալանն. (Վրք. հց.։ Վրդն. ծն.։)

Այ գեղազարդ մարմին աստուծոյ՝ անշնչացար որպէս մեռելոյ. (Գանձ.։)

Գեղազարդ խորհուրդ. (Ճ. ՟Ա.։)

Զփայլումն երեսաց գեղազարդ (կամ գեղազարդութեան) մովսիսեան կերպին. (Նար. առաք.։)


Գեղազարդեմ, եցի

va.

to ornament, to embellish.

· Calfa

NBHL (6)

Զարդարել գեղով. պաճուճել. պճնել. կիւզել տօնաթմագ.

Զգեղազարդեալ աշխարհս ես զարդարեցի. (ՃՃ.։)

Պսակապաճոյճ գեղազարդելոց։ Ընդ նմին պատկանութեան գեղազարդեցին. (Նար. ՟Լ՟Ե. եւ Նար. խչ.։)

Իննամսեայ ժամանակաւ գեղազարդեալ ի քում հոգենկար արգանդիդ. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)

Հռիփսիմէ գեղազարդեալ կուսից պարծանք. (Շ. տաղ.։)

Գեղազարդեցին զորոգայթն, եւ կամեցան պատրել. (Լմբ. սղ.։)


Գեղազարդութիւն, ութեան

s.

embellishment.

· Calfa

NBHL (4)

Զարդ գեղոյ. գեղեցկութիւն զարդուց եւ կարգեաց. չքնաղութիւն. պայծառութիւն. վայելչութիւն.

Բարձրանալ ի փառս գերապայծառս պանծալի եւ վայելուչ գեղազարդութեան. (Անան. եկեղ։)

Մատռուակացն գեղազարդութիւն։ Փառք եւ գեղազարդութիւն։ Որ ի նմա խնդութիւն՝ հարսանեաց նմանեցաւ, եւ գեղազարդութիւն ժառանգողացն՝ արեգական. (Լմբ. ժղ. եւ Լմբ. իմ.։)

Ընդ ամենայն տիեզերս հնչեցուցանելով զգեղազարդութիւնս նորա. (Ճ. ՟Ա.։)


Գեղածիծաղ

adj.

smiling, graceful.

· Calfa

NBHL (2)

Զուարթագին տեսլեամբ, եւ զուարճալի.

Գետք ... գեղածիծաղ. (Նար. առաք.։)


Գեղածուփ

adj.

undulating gracefully

· Calfa


Գեղածփեալ

adj.

cf. Գեղածուփ.

· Calfa


Գեղածփիմ, եցայ

vn.

to float gracefully.

· Calfa

NBHL (2)

Գեղեցիկ ծփմամբ ծածանիլ.

Բազմահոլով գետոց յորձանասոյզ պտոյտք՝ անարգել գանգրեօք գեղածփեալ. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)


Գեղակ

s.

small village;
villa.

· Calfa

NBHL (1)

Այժմ գեղակ է տեղին. (Վրդն. լս.։ Պատահի ի գեղակն աղբիւր քաղցրահամ. Վստկ ՟Ե։)


Գեղականութիւն, ութեան

s.

the condition of a peasant;
peasant-life.

· Calfa

NBHL (2)

Շինականութիւն. գեղացութիւն. քէօյլիւլիւք.

Իբրեւ ի գեղականութենէ ի սեպհական ազատութիւն եւ ի քաղաքականութիւն փոխեսցուք. (Միսայէլ ՟Խ՟Լ։)


Գեղահրաշ

adj.

of an admirable beauty, enchanting.

· Calfa


Գեղաղէշ

adj.

pretty, genteel, charming.

· Calfa

NBHL (11)

ԳԵՂԱՂԷՇ որ գրի եւ ԳԵՂԵՂԷՇ. Գեղեցիկ յոյժ. գեղափայլ. պայծառ. կայտառ. վայելչագեղ. չքնաղ. աղուոր, աղուորիկ, սիրուն, պինտ աղեկ. տիլպէր, կիւզէլ, լադիֆ.

Գեղաղէշ ծաղիկ, կամ աշխարհիս տեսիլ։ Ծառայք եւ աղախնայք գեղեցկակերպք, եւ յոյժ գեղաղէշք. (Փիլ.։)

Աչս գեղաղէշս, այտս փայլեալս. (Ոսկ. մրգր. ՟Բ։)

Յոյժ քան զթրակացոց կուսանսն գեր ազանցեալ գեղաղէշ պայծառութեամբ. (Ոսկիփոր.։)

Գեղաղէշ երեսս ունիմ, եւ կամ ընչաւէտ եմ. (Կանոն.։)

Գեղաղէշ մանուկն (մովսէս). (Երզն. քեր.։)

Գեղաղէշ պատկերն (եւայի). (Վրդն. ծն.։)

Գեղաղէշ գեղեցկութիւն. (Յհ. կթ.։)

Գեղաղէշ եւ վայելուչ դիտաւորութիւն (տեսք թռչնոց). (Պիտ.։)

Գեղաղէշ տնկօք. (Ճ. ՟Ժ.։ Վրք. հց. ձ։)

Զգեղեղէշ (զգեղաղէշ) արմատն պտղաբերեցեր որպէս ի ծարաւուտ երկրի. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)


Գեղայօրէն

cf. Գեղապաճոյճ.

· Calfa

NBHL (2)

Գեղեցիկ յօրինեալ. գեղազարդ.

Հարսնապաճոյճ պանծանօք պճնել գեղայօրէն սուրբ վայելչութեամբ. (Նար. ՟Զ՟Գ։)


Գեղանի

cf. Գեղեցիկ.

· Calfa

NBHL (4)

Գեղաւոր. գեղեցիկ. գեղաղէշ. չքնաղ. կիւզէլ, տիլպէր

Գեղանին տիգրանուհի. (Երզն. քեր.։)

Գեղանի կենդանիս (եւայ). (Վրդն. ծն.։)

Պերճապաճոյճ եւ գեղանի նոյն բաբիկ որդի անդոկայ. (Ուռպ.։)


Գեղանսիհ

adj.

happy, lucky.

· Calfa


Գեղապաճոյճ

adj.

well adorned, adjusted, compounded;
embellished, decorated;
— զարդարել, to embellish;
to adorn, to decorate.

· Calfa

NBHL (6)

Գեղով պաճուճեալ, պճնազարդ. գեղազարդ.

Պաշտել զգեղապաճոյճ պատկերն. (Լմբ. իմ.։)

Գեղապաճոյճ աշտարակ կանգնեալ. (Նար. գանձ եկեղ.։)

Գեղապաճոյճ փառօք զարդարեալ կողածնաւն ի դրախտն ադենայ. (Շ. գանձ վերափոխ.։)

Եւ Գեղեցիկ պաճուճող. որ գիտէ գունագեղել.

Գեղապաճոյճ նկարողաց սեւել զիս տամ. (Յհ. կթ.։)


Գեղապայծառ

adj.

pretty, charming;
splendid, shining.

· Calfa


Գեղապանծ

adj.

glorious, graceful, charming, superb, excellent.

· Calfa

NBHL (5)

Պոռնիկ գեղապանծ. (Նաւում. ՟Գ. 4.) յն. καλή καὶ ἑπίχαρις գեղեցիկ եւ հաճոյական։

Գեղապանծ հարսն, կամ մայր, կամ թագուհի. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։ Ճ. ՟Ժ.։)

ԳԵՂԱՊԱՆԾ որ գրի եւ ԳԵՂԱՊԱՆՁ. Գեղեցիկ եւ պանծալի գեղով. չքնաղ. գեղաղէշ.

Գեղապանձ վայելչութիւն, կամ զարդ, կամ գեղ. (Ագաթ.։ Շար.։ Վրք. հց.։ Ճ. ՟Ա.։)

Գեղապանծ եղեր ի գեղ քո. (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 15.) իմա, պանծանօք վստահեցար։


Գեղապատշաճ

adj.

becoming, well made, pretty, graceful.

· Calfa

NBHL (2)

Գեղեցկայարմար. վայելչագեղ. բարեյօդ.

Հայկ գեղապատշաճ եւ անձնեայ. (Խոր. ՟Ա. 9։)


Գեղապար

adj.

beautiful, attractive;
that dances well.

· Calfa

NBHL (2)

Ուր իցէ գեղեցիկ պար, եւ քաղցրանուագ գեղապարութիւն.

Շուրջ սոցա կացեալ գեղապար երգով, պատմող եղեալ նոզին հանդիսական մրցման. (Տաղ.։)


Գեղապարեմ, եցի

vn.

to dance prettily;
to advance excellently.

· Calfa

NBHL (7)

եւ չ. χοραγέω, χοραγέομαι chorum duco, et in quocunque genere abundo, praeditus sum aliqua facultate Գեղեցիկ պարու հրճուիլ եւ նուագել.

Գեղապարեսցես ընդ երջանիկ պարս։ Տօնական ձայնիւ գեղապարեսցէ սմա զյարմարական բանից պարտս. (Պիտ.։)

Գեղապարելով համաձայնապէս ընդ սերովբէիցն զեռահիւսակ սրբասացութիւնս աստուծոյ. (Շ. հրեշտ.։)

(Միջակքն յարուեստից են՝) աղեղնաւորութիւն, գեղապարել. (Երզն. քեր.։)

Գեղապարել ընդ նմա սրոբէագոչ ձայնիւ. (Ճ. ՟Ա.։)

Մերթ՝ Յառաջ խաղել գեղեցիկ ընտացիւք իբր պարելով. յառաջադէմ լինել. զարգանալ.

Պանդուխտ է իմաստակութիւն, եւ ի ձեռն ներշրջանակացն գեղապարէ։ Ի ներշրջանական խրատն բազում ինչ գեղապարիցէ այր առաքինի։ Որք ուղիղ խղատուք գեղապարեցին. (Փիլ. լին. ՟Գ. եւ ՟Դ։ Զգեղապարելն ուսեալ ներշրջանակացն. Յհ. իմ. ատ.։)


Գեղապարոյր

adj.

encompassed or endowed with beauty, very handsome, graceful, charming.

· Calfa

NBHL (2)

Պարուրեալ գեղով. լի գեղեցկութեամբ.

Պաղոյն գեղեցկութիւն զգեղապարոյր ստեղծուածն ի ստեղծուածէն իգացոյց. (Ճ. ՟Գ.։)


Գեղապարութիւն, ութեան

s.

dance or agreeable movement of the feet.

· Calfa

NBHL (6)

χορεία chorea Գեղեցիկ պարաւորութիւն. պար, հանդերձ երգովք նուագաց.

Ուր զուարճացելոցն ամենեցուն է բնակութիւն, եւ պարողացն զանդադար գեղապարութիւն. (Ածաբ. ի կիպր.։)

Պարել զքաղցրահնչիւն գեղապարութիւնն. (Լմբ. սղ.։)

Իմանալի գեղապարութեամբ զեռահիւսակ սրբասացութիւնս յօրինէ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Գեղապարութեամբ երաժշտական ձայնիւ երգեն։ Երգեն զհոգեւորական գեղապարութիւն. (Զքր. կթ.։)

Գեղապարութիւն նոցա (զուարթնոց) եւ ամենայն ձայնիցն հնչմունք ... է զաստուած օրհնել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)


Գեղապճեմ, եցի

va.

to adorn, to embellish, to deck, to decorate.

· Calfa


Գեղասազարթ

adj.

adorned with leaves, very leafy.

· Calfa


Գեղաստանեայք

s. pl. villages, fields.

· Calfa

NBHL (2)

ԳԵՂԱՍՏԱՆԵԱՅՔ կամ ԳԵՕՂԱՍՏԵԱՅՔ, ԳԵՕՂԱՍՏԱՅՔ. Իբր գիւղք, գիւղօրէք. կալուածք. գեղեր.

Կոխեցին քանդեցին զգեղեցիկ ստացուածս այգեստանեացն եւ գեղաստանեացն։ Հրամայեցին (տալ) նմա գեօղաստեայս բնաբար ծառայութեան, եւ գետ ձկնորսաց։ Որ միանգամ առաջին թագաւորացն աղուանից գեօղաստայք եւ սահմանք լեալ էին. (Կաղանկտ.։)


Գեղատիպ

adj.

well looking.

· Calfa

NBHL (2)

Գեղեցկատիպ. գեղեցկատեսիլ.

Ո՞ւր հրանտ հրատեսակ գեղատիպ. (Մագ. ՟Ի՟Ը։)


Գեղատխուր

adj.

undecked;
fair and sad.

· Calfa

NBHL (2)

Տխուր գեղով. անշուք. մթագին.

Զնախնի խաւարն աշխարհատարածն անզարդութեան՝ հին նսեմութեան գեղատխուր անպատրաստութեան. (Նար. գանձ հոգ.։)


Գեղարդն, դեանց, դանց

s.

dart, javelin, lance, halberd;
— արձակել, to dart, to lance, to throw a dart.

· Calfa

NBHL (4)

δόρη, λόγχη hasta, lancea, κοντός contus, σειρομάστης lanceola, jaculi genus Արդն (գեղեցիկ կամ գելիչ). նիզակ. տէգ. աշտեայ. սուին. գայիսոն.

Սուսեր եւ գեղարդն։ Սրով գեղարդեամբ, կամ գեղարդեամբք։ Նորոց գեղազարչեանց (կամ դանց)։ Գեղարդեամբս. զգեղարդունս. եւ այլն։

Ո՛չ ի գեղարդանց վիրաւորելով, եւ ո՛չ ի նիզակաց։ (Պիտ.) (յորոց մին մեծ կարծի, եւ միւսն փոքր)։ Անսովոր է գրութիւնս.

Ո՞ւր գեղեարդն քո արքայ։ Ձգեաց սաւուղ զգեղեարդն դաւթայ։ Եփր. (համաբ.։)


Գեղարդնախոց

adj.

broken or opened by a lance.

· Calfa

NBHL (3)

ԳԵՂԱՐԴՆԱԽՈՑ ԳԵՂԱՐԴՆԱՊԱՏԱՌ. Գեղարդեամբ խոցեալ, պատառեալ. տիգախոց.

Ճիռն օրհնութեան, զոր ճմլեցին ի վերայ խաչին գեղարդնապատառ չարչարանօք. (Ճ. ՟Գ.։)

Ձեր խառնեցաւ արիւնն ընդ կողին՝ գեղարդնախոց արեան վըտակին. (Գանձ.։)


Գեղարդնաւոր

s.

lancer.

· Calfa

NBHL (4)

Տիգաւոր. նիզակաւոր.

Մի՛ գուցէ կարծեսցուք ... գեղարդնաւորս հրեշտակապետս. (Շ. հրեշտ.։)

Աղեղնաւորութիւն, եւ գեղարդնաւոր լինել. (Մագ. քեր.։)

Եւ զշաւուղ գեղարդնաւոր կոչէ. (Կիւրղ. թագ.։)


Գեղարուեստք, տից

s.

fine arts.

· Calfa


Գեղաւոր, աց

adj. s.

handsome, graceful, pretty, charming;
dancer.

· Calfa

NBHL (5)

Գեղանի. գեղեցիկ.

Տգեղագոյնքն իբրեւ զգեղաւորս երեւէին սքանչելիք, եւ գեղաւորք՝ ըստ ժամանակին առ հասարակ դիւցազնացեալք։ Գեղաւոր կուսից համեմատ. (Խոր. ՟Ա. 23։ ՟Բ. 39։)

Կա՛մ թագուհի յոյժ դեղաւոր. (Շ. եդես.։)

Եւ Գեղապարօղ. պարաւոր.

Ժամանակ պատերազմի է, եւ դու զգեղաւորացն արուեստն առնուս ի ձեռն. (Ոսկ. եփես. ՟Ծ՟Է։)


Գեղափայլ

adj.

noble illustroius;
charming, graceful.

· Calfa


Գեղաքաղաք, աց

s.

cf. Գիւղաքաղաք.

· Calfa

NBHL (2)

κωμόπολις oppidulum Քաղաքագիւղ. աւան.

Եկա՛յք երթիցու՛ք եւ յայլ մօտաւոր գեղաքաղաքսն. (Մրկ. ՟Ա. 38։)


Գեղգեղաձայն, ից

adj.

modulated, melodious.

· Calfa


Գեղգեղանք, նաց

s.

modulation, melody, trill, shake, quaver.

· Calfa

NBHL (2)

որ եւ ԳԵՂԳԵՂՈՒՄՆ. μελῳδία melodia Խաղ ձայնից երգոց. եղանակ. բեկբեկումն կամ ոլորք հնչման. քաղցրաձայնութիւն. մեղեդի.

Գութ գեղգեղանացս յօրհնութեան իբրեւ վարդապետ իմն լինի ածել յուղղութիւնս. (Ոսկ. ես.։)


Գեղգեղափայլ

adj.

brilliant, resplendent, fulgid.

· Calfa

NBHL (2)

Փայլուն՝ բեկբեկմամաբ կամ ցոլացմամբ լուսոյ. կամ գեղեցկանշոյլ.

Գեղգեղափայլ քան զբիւրեղ. (Կրպտ. ոտ.։)


Գեղեցկաբան

adj.

well spoken, eloquent, fluent.

· Calfa

NBHL (2)

Վայելչաբան. պերճախօս.

Զոր եւ գեղեցկաբանն սաղոմոն խրատէ առակաւն զմեզ. (Տօնակ.։)


Գեղեցկաբանեմ, եցի

vn.

to speak well, elegantly, to have a fine language, a florid style.

· Calfa


Գեղեցկաբանութիւն, ութեան

s.

fine speaking, eloquence, elegance of expression.

· Calfa

NBHL (5)

Վայելչաբանութիւն. պերճախօսութիւն. ոճ զարդարուն, ողորկ.

Զպատմութիւնս սրբոց հարեւանցի պատմեցի, եւ ոչ գեղեցկաբանութեամբ. (Սոկր.։)

Ձեւ մերոյ (յոյն) լեզուոյ ոչ հանդիպի յարմարութեան եբրայական գեղեցկաբանութեան. (Նիւս. երգ.։)

Ուստի գեղեցկաբանութիւնի ի միոյ խոշոր լեզուէն. (Վրդն. ծն.։)

Լեզուաց եւ խօսից թիւրութեան ի գեղեցկաբանութենէ. (Երզն. քեր.։)


Գեղեցկաբուղխ

adj.

that flows agreeably.

· Calfa


Գեղեցկագեղ

adj.

very pretty, graceful, charming.

· Calfa

NBHL (2)

Վայելչագեղ. գեղեցկատեսիլ.

Գունդք գեղեցկագեղք. (Նար. առաք.։)


Գեղեցկագիծ

adj.

well written.

· Calfa


Գեղեցկագին

adj.

very pretty, genteel, charming.

· Calfa

NBHL (2)

Կարի գեղեցիկ. գեղագէշ. աղուորիկ, սիրուն.

Մանուկ խարտեաշ գեղեցկագին, հովիւ խաշանց անբան հօտին. (Յիսուս որդի.։)


Գեղեցկագիր

s. adj.

writing-master, caligrapner;
caligraphic;
— լինել, to have a fine caligraphy.

· Calfa

NBHL (2)

καλλιγράφος qui eleganter scribit Որ գեղեցիկ գրէ. ճարտար գրիչ.

Գեղեցկագիր էր, եւ բերին եղբարքն մագաղաթս, եւ աղաչէին զնա գրել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)


Գեղեցկագիւտ

adj.

ingenious, rare, excellent.

· Calfa

NBHL (2)

Ճարտարահնար. պատուական.

Գեղեցկազարդ եւ գեղեցկագիւտ գունոյ գոյութիւն. (Նար. խչ.։)


Գեղեցկագոյն

adj.

very pretty, — agreeable, genteel, graceful, charming.

· Calfa

NBHL (11)

καλλίων, -ίον, κάλλιστος pulchrior, melior , -ius, εὑπρεπέστερος decentior եւ այլն. Առաւել կամ տիրապէս գեղեցիկ. լաւ. լաւագոյն. բարեվայելչագոյն.

κάλλιστα optime Կարի՛ գեղեցիկ կամ վայելչապէս. բարւոք.

Գեղեցկագոյն է նա քան զարեգակն. (Իմ. ՟Է. 29։)

Գեղեցկագոյնք էիցս արեգակն եւ լուսին։ Զի՞նչ է գեղեցկագոյն՝ քան զպաշտօն աստուծոյ միաբան յամենեցունցն կատարիլ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)

Ձեւացոյց տեսակաւ եւ թւովք, ըստ որում հնար էր, քաջ գեղեցկագունիւք. (Պղատ. տիմ.։)

Գեղեցիկք եւ մանկանց առ բռնաւորն բանքն, եւ քան զգեղեցկագոյնսն գեղեցիկք. բայց գեղեցկագոյնք եւ մօրն յորդորականք. (Ածաբ. մակաբ.։)

Վարուք գեղեցկագունիւք. (Ճ. ՟Ա.։)

Գեղեցիկ են ասէ բանքդ, այլ գեղեցկագոյն է ոսկի. (Բրս. սղ.։)

Գեղեցկագոյն յօրինել. (Յճխ. ՟Ե։)

Գեղեցկագոյնս առնէ սկիզբն ճառիս. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)

Գեղեցկագոյն ասացեր, եւ ներել պարտ է սոսունց։ Գեղեցկագոյն ասացեր. արասցուք իսկ՝ իբրու ասեսդ. (Պղատ. օրին. ՟Ծ։)


Գեղեցկագործ

adj.

who works well;
done or composed elegantly.

· Calfa

NBHL (5)

καλλοποιός pulchrificus Գեղեցիկ գործօղ. գեղեցկացուցիչ.

Եւ καλλίεργος pulchre fabricatus, adfabre factus Գեղեցիկ գործեալ, յօրինեալ. աղէկ շինուած.

Աներեւոյթ եւ գեղեցկագործ վայելչութիւնն։ Լուսատեսակ գեղեցկագործ բարեզարդութիւնն։ Գեղեցկագործի եւ իշխանականին գեղեցկութեան. (Դիոն. երկն.։)

Գեղեցկագործ մատեան. (Յհ. իմ. ատ.։ Այլ ի կրկին միտս մարթի բերիլ ասելն.)

Զբիծ ամենայնաղտից, որ խափան գեղեցկագործ տեսութեան լինի, մաքրել. (Գր. հր.։)


Գեղեցկագրութիւն, ութեան

s.

caligraphy.

· Calfa


Գեղեցկադէմ

adj.

well looking, handsome, graceful.

· Calfa