Definitions containing the research աստուած : 3773 results

Անտիական, ի, աց

adj.

young;
childish.

· Calfa

NBHL (1)

Ես ոչ վասն աստի կենացս եղէ աստուածասէր, այլ վասն անտի. (Վանակ. յոբ.։)


Անտոհմ

adj.

of low birth, ignoble.

· Calfa

NBHL (1)

Զանտոհմս աշխարհի եւ զարհամարհեալս ընտրեաց աստուած. (՟Ա. Կոր. ՟Ա. 28։)


Անց, ի, իւ, անցք, ից

s.

abortive;
Easter;
cf. Անցք.

· Calfa


Անցնիւր

adj.

each, every.

· Calfa


Անփակ

adj.

unclosed, open.

· Calfa

NBHL (1)

Անփակ գրով զաստուած ասեն, թէ քահանայապետին մատանոյն աստուած անուն էր գրած, այնիւ կնքեաց (զգերեզման յիսուսի), եւ հաստատեաց՝ թէ աստուած է. (Վանակ. հց.։)


Անփոխադրելի, լւոյ, լեաց

adj.

immutable, not liable to change, invariable.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկութիւն առ աստուած հաճութեան հաստատուն եւ անփոխադրելի. (Բրս. հց.։)


Անփոյթ

adj.

negligent, careless, inattentive, indifferent, indolent;
— առնել, — լինել, to neglect, to slight, cf. Անտեսել.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ի գոլոյն աստուած ոչ անփոյթ արարեալ. քանզի եկաց մնաց այսպէս բոլորիցս տէր. (Պրպմ. լ.։)


Անփորձ, ից

adj.

that does not put to the test;
that is not tried or put to the test;
inexperienced, untried, new;
pure, chaste.

· Calfa

NBHL (1)

Անփորձ գտեալ իշխանական կարգին։ Ոչ եմք անփորձ յայսպիսի աստուածագործակ տնօրէնութեանց. (Լմբ. պտրգ.։)


Անփոփոխելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Անփոփոխ.

· Calfa

NBHL (1)

Անփոփոխելի գոլով, անփոփոխելի իցէ ի չարչարիլն՝ աստուած գոլով. (Աթ. ՟Դ։)


Անքակ

adj. adv.

indestructible, indissoluble;
insoluble;
inherent;
indissolubly.

· Calfa

NBHL (2)

Անքակ մնալ ի սէրն՝ որ առ աստուած է։ Անքակ կացցուք ի ճշմարտութեան աւանդսն։ Միշտ անքակ մնասցեն ի վերին իմաստութենէն. (Յճխ.։)

Խառնեաց ընդ աստուածական բնութեանն իւր անքակ. (Նար. կուս.։)


Անքակութիւն, ութեան

s.

indissolubility.

· Calfa

NBHL (1)

Անքակութիւն արասցէ ի մի հաւատս։ Խառնեցան անքակութեամբ յաստուածութիւն անդր. (Ագաթ.։)


Անքանակ

adj.

without measure or quantity.

· Calfa

NBHL (2)

Զանքան եւ զանորակ աստուածութիւնդ. (Բենիկ.։)

Անքան աստուածութիւն. (Ճ. ՟Ա.։)


Անքատ

adj.

indigent, necessitous, poor, forlorn.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքեանք կարօտ են պաշտամամբն ծառայից. իսկ աստուած առանց կարօտութեան, եւ ոչ իւիք անքատ մերով պաշտամամբ։ Ոչ ինչ կարօտի նա մեօք, եւ ոչ անքատ ինչ (կամ անքատին, կամ անքատի ինչ) մերոց անդր հասեալ է. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 9՟10։)


Անքէն

adj.

void of malice, not vindictive.

· Calfa


Անքթթելի, լւոյ, լեաց

adj. adv.

that does not wink the eye;
without winking, with fixed eyes.

· Calfa

NBHL (1)

Զհոգւոյ ակն անքթթելի յաստուած կառուցեալ. (Սարկ. լուս.։)


Անքթիթ

cf. Անքթթելի.

· Calfa

NBHL (1)

Զհոգւոյ ակն անքթթելի յաստուած կառուցեալ. (Սարկ. լուս.։)


Անքուն

adj.

awake, wakeful, sleepless, watchful, — լինել, կալ to be awake;
to be wakeful, sleepless.

· Calfa

NBHL (1)

Որ անքուն յառաջգիտութիւն ունելով աստուած. (Գանձրն.։)


Անօրէն, րինի, նաց

adj.

unjust, wicked;
impious;
untoward;
illicit, base;
profane.

· Calfa


Անօրինիմ, եցայ

vn.

cf. Անօրինեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ասացի անօրինաց, թէ մի՛ անօրինիք։ Անօրինեցաւ ժողովուրդն։ Երկիր անօրինեցաւ բնակչօք իւրովք։ Անօրինիք յամենայն ժողովուրդս զայս։ Ոչ անօրինիմք յօրէնս մեր։ Վասն իւր ի քաղաք անդր անօրինելոյ։ Անօրինել ոք յաստուածեղէն օրէնսն դիւրին մի՛ համարեսցի. եւ այլն։ Չանօրինեցայ. այլ զկաթողիկէ եկեղեցւոյ օրէնքն պատուեցի. (Լմբ. առ լեւոն.։)

Եթէ աստուածածնին իսկ պատկեր զսոյն ոք գրեսցի, ոչ անօրինի. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Աշակերտեմ, եցի

va.

to hare in tuition, to teach, to instruct.

· Calfa

NBHL (1)

Աշակերտեսցուք աստուածային գրոց. (Եղիշ. ՟Բ։)


Աշխատասէր

cf. Աշխատաջան.

· Calfa

NBHL (1)

Աշխատասէր պաղատանօք զաստուած խնդրել. (Բրս. կրօն.։)


Աշխարհ, աց

s.

world, universe;
land, country, region;
փոքր —, microcosm;
հանդերձեալ —, the other world, future life;
ընդ ամենայն —, through all the world;
— ամենայն, all the world or people, every body;
ըստ — հանել, to expatriate, to exile, cf. Արտաքսեմ, cf. Աքսորեմ;
ելանել՝ փոխիլ յաշխարհէ, to go in the other world;
գալ յ—, to be born, to come into the world;
յաչս —ի, in the eyes of the world;
զուլ զ—, to leave the world.

· Calfa

NBHL (2)

Յամենայն աստուածոց աշխարհաց։ Ընդ ամենայն աշխարհս. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Ը. 35։ ՟Ժ՟Թ. 11։)

Ո՞րչափ եւս առաւել առ բանաւոր աշխարհս մարդ, (խնամ ասէ աստուած). (Եղիշ. ՟Բ։)


Աշխարհագործութիւն, ութեան

s.

creation of the world.

· Calfa


Աշխարհակալ, աց

s.

conqueror;
monarch, emperor, prince.

· Calfa

NBHL (2)

Աշխարհակալն աստուած. (Արիստ. ՞՞։)

Ամենակալ աստուած մարդացաւ, եւ եմուտ ի գիր աշխարհակալ թագաւորի. (Տօնակ.։)


Աշխարհակեցոյց

adj.

that saves, redeems the world.

· Calfa

NBHL (1)

Աշխարհակեցոյց գալուստ քրիստոսի, կամ արիւն աստուածորդւոյն, կամ չարչարանք, կամ փայտ սուրբ. (Զքր. կթ.։)


Աշխարհակործան

adj.

that destroys the world.

· Calfa

NBHL (1)

Տէր աստուած յայտնեաց զաշխարհակործան քո ամբարիշտութիւնդ. (Կաղանկտ.։)


Աշխարհասիրութիւն, ութեան

s.

love of the world.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ բաժանել յաստուածսիրութիւն եւ յաշխարհասիրութիւն. (Երզն. մտթ.։)


Աշխարհացոյց, ցուցի

s.

map;
համատարած —, map of the world.

· Calfa

NBHL (1)

Տուեալ նմա աստուածագիծ տախտակ՝ հրամայեաց այնու գրել զաշխարհարարութիւնն, եւ զօրինակն երկրի. եւ սկիզբն աշխարհացուցին զտապանակն հրամայեաց գործել յօրինակ վերնոյ աշխարհին. (Տօնակ.։)


Աչալրջութիւն, ութեան

s.

vigilance, circumspection;
frankness;
spirit.

· Calfa

NBHL (1)

Աչալրջութեամբ զքրիստոս տեսանել կարասցուք։ Վայելել աչալրջութեամբ զպատրաստեալ բարիսն սիրելեաց իւրոց։ Մեծաւ աչալրջութեամբ առ աստուած կայիր. եւ այլն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. ստէպ։)


Աչառիմ, եցայ

vn.

cf. Աչառեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեն, աստուած զմեծատունս սիրէ, եւ նոցունց աչառի. (Մանդ. ՟Է։)


Աչք, աչաց

s. pl. eyes, sight, look;
աչս արկանել՝ արձակել, to cast eyes upon, to desire;
ըստ աչս դատել, to judge by first sight;
յաչս դնել, to despise;
առ աչս հայել, to pay respect to persons;
յաչաց հանել, to render odious;
յաչաց ելանել, to be in disgrace, to lose the good graces of any one;
առ աչօք, fantastical, fanciful, chimerical;
visibly;
առ աչօք ինչ՝ տեսիլ՝ երեւոյթ, spectre, phantom, ghost, vision, illusion;
կալ աչաց, to become blind, cf. Կուրանամ;
աչս առնուլ, cf. Աչառեմ;
թերաբաց —, half-closed eyes;
յաչս դնել, to be bold, to brave, to defy;
— յարտասուս, tears in the eyes, weeping;
զաչս ի վայր արկանել, to lower the eyes;
ցաւ աչաց, cf. Աչացաւ, cf. Աչացաւութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեն աղքատք, թէ աստուած մեծատանց աչս առնու. (Մանդ. ՟Դ։)


Ապա, Եւ ապա

adv. conj. s.

afterwards, then, immediately afterwards;
consequently, in consequence;
finally, at last;
secondly;
then, therefore;
առ յապա, one day, some day;
for the future;
յ—յս, առի յ—յս, henceforth, for the future;
առ ի յ—յսն յիշատակ, a monument for posterity, for the remembrance or memory;
առ յապայք, the future;
future things;
յիշեա, որդեակ, զառ յապայսն, remember, son, the future.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա ուրեմն եւ աստուածայինքն անգիտելիք են։ Ապա ուրեմն սոյն հաստատուն գոլ եւ այլն. (Սահմ. ՟Ա։) (Պիտ.։)


Ապագովեմ, եցի

va.

to dispraise, to blame.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ապագով եւ անհաստատ ունել զաստուածային ձայնսն. (Փիլ. յովն.։)


Ապաժաման

adj.

that comes or happens too late, tardy;
out of season.

· Calfa

NBHL (1)

(Ադամ) ապաժաման առ ուղղակի տեսութիւն մեղանաց՝ առ աստուած վերաբերէ զպատճառն. (Արծր. ՟Ա. 1։)


Ապալեր

adj.

desert, uncultivated.

· Calfa

NBHL (1)

Ապալերկ եւ անապատ եղեալ յաստուածային պարգեւացն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ի՟Ը։)


Ապալերկ

cf. Ապալեր.

· Calfa

NBHL (1)

Ապալերկ եւ անապատ եղեալ յաստուածային պարգեւացն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ի՟Ը։)


Ապակեղէն, ղինի, նաց

cf. Ապակեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգւոյն աչօք երեւութացեալ իբր ընդ ապակեղ թաղանթ զիմանալի հուր աստուածութեանն՝ պահեաց եւ յեսու յերիս քառասունս, երկու ընդ մովսեսի, եւ մի յետ. (Տօնակ.։)


Ապաշաւեմ, եցի

va.

to regret, to repent of, to lament.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՞ գիտէ, ապաշաւեսցէ աստուած, եւ դարձցի ի բարկութենէ. (Յովն. ՟Գ. 9։)

Ապաշաւեսցէ ի մեզ աստուած. (Մծբ. ՟Գ։)


Ապաստանութիւն, ութեան

s.

refuge, trust, confidence.

· Calfa

NBHL (1)

Պտուղ գտեալ վասն յաստուած ապաստանութեան զի նմանէն օգնականութիւն. (Փիլ. բագն.։)


Ապարահանոց

s.

privy.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաքնոց. ճեմիշ. լուալիք. Այս բառ կայ ի լուսանցս աստուածաշնչից ի վերայ բառին Լուալիք, որ ի (՟Դ. Թագ. ՟Ժ. 27։)


Ապարանք, նից, նաց

s. pl. palace, court, regal mansion;
house, dwelling.

· Calfa

NBHL (1)

Բնակեցոյց աստուած զնոյ ի փայտեղէն ապարանսն (ի տապանն), փոխանակ զի բնակեցոյց նա զաստուած ի տաճար մարմնոյ իւրոյ. (Եփր. ծն.։)


Ապաւինեմ, եցի

va.

to confide, to attract.

· Calfa

NBHL (1)

Նախ պատուէ նա (նեռն) զաստուած, զի յինքն ապաւինեսցէ (այսինքն ապաւինեցուսցէ) զխաչահաւանսն. (Եփր. ՟բ. թես.։)


Ապաւինեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Ապաւինեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Նախ պատուէ նա (նեռն) զաստուած, զի յինքն ապաւինեսցէ (այսինքն ապաւինեցուսցէ) զխաչահաւանսն. (Եփր. ՟բ. թես.։)


Ապաւինիմ, եցայ

vn.

to trust, to confide, to rely;
to take refuge, to take shelter.

· Calfa

NBHL (1)

Ապաւինեցայց յաստուած իմ բարձրեալ. (Միք. ՟Զ. 6։)


Ապենիազ

adj.

cf. Աննիազ.

· Calfa

NBHL (2)

Ինքեանք կարօտ են. իսկ աստուած լի՝ առատ, եւ ապենիազ, եւ առանց կարօտութեան։ Ոչ վասն պիտոյից իւրոց, զի անանքատ՝ անկարօտ եւ ապենիազ է աստուածութիւնն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 9։)

Ապէնիազն (կամ ապենիազն) աստուած. (Ագաթ.։ ՃՃ.։)


Ատոքանամ, ացայ

vn.

to fill, to be full, fertile or fat.

· Calfa

NBHL (1)

Սերմունք ատոքացեալք։ Ատոքացեալ տեսցուք զբոյս ոճոյ։ Վասն այսորիկ առ սակաւ սակաւ յաստուածեղէն սեզանոյ աստի առեալ ձեզ ջամբեմ, զի եւ դուք քաղցրագոյն ատոքասջիք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա 1. եւ 3։)


Արարած, ոց

s.

creature, created being;
creation;
generation;
work, deed, action.

· Calfa

NBHL (1)

γένεσις generatio Արարչութիւն. ստեղծումն. լինելութիւն. եղանութիւն. հաստուած. շինած. կազմած.


Արարիչ, չի, չաց

s.

creator;
author.

· Calfa


Արարուած

s.

action;
work, deed;
an act of theatre.

· Calfa

NBHL (1)

Զի արարուածն՝ աստուածային զօրութեան արժանի երեւեսցի. (Փիլ. լին. ՟Ա 53։)


Արարչագիր

adj.

written by the hand or by the inspiration of the creator.

· Calfa

NBHL (1)

Գրեալ յարարչէն. աստուածաւանդ.