Definitions containing the research աճառ : 718 Results

Պանդոկապետ, ի, աց

See full entry →

cf. Պանդոկապան.

NBHL (1)

Վաճառականաց, եւ պանդոկապետաց, եւ մաքսաւորաց. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Ուստի

See full entry →

adv. conj.

whence, of which, of what;
whence ? from where ? from what place ? from whom ? from what ? so, for that reason, on that account;
well, then, consequently, in consequence;
— ճանաչես զիս, how comes it that you know me ?
— գաս, whence comest thou ?
— ես, whence are you ?
— է ինձ այս զի, how is it that it happens to me ? how is it that ?
— եւ, — եւ իցէ, from any place whatever, where you like.

NBHL (1)

Ի վաճառականաց ուստեաց ծանօթից զպէտսն վճարէին. (Ճ. ՟Ա.։)


Ուրանօր

See full entry →

adv.

where;
— եւ կամիցիս, where you like, wherever you please.

NBHL (1)

Ուրանօր զձեռագործդ վաճառես, զիս անդ դի՛ր։ Ուրանօր գտեր, ի նոյն տեղին տա՛ր. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Ուրուական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

fantastic, imaginary, visionary, false, apparent, chimerical;
shadow, image, phantom, spectre;
idol, image;
rough-draught, sketch;
—ք, manes, shades, apparitions, ghosts, visions;
—ք մարդկան, statue, likeness;
— պղծութիւն, nocturnal pollution.

NBHL (1)

Զգալիքս ամենայն ուրուականք են իմանալեացն։ Պատկեր են ուրուականքս՝ աննիւթիցն։ Զփրկութիւն նոցին նախաճառեալ նշանակէր ուրուականօք առակաց. (Լմբ. յայտն. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Չարաշուք

See full entry →

adj.

bad, very ignoble, vile, infamous;
wicked, ferocious, cruel;
unfortunate, miserable, pitiful.

NBHL (1)

Չարաշուք դժրողութեամբ գերեալս վաճառակուր լինել. (Յհ. կթ.։)


Սանտրագործ

See full entry →

cf. Սանտրավաճառ.


Սապատաւոր

See full entry →

s.

peddler, hawker, huckster, petty dealer.

NBHL (2)

καπηλεύων caupo, nundinator եւ τραπεζίτης mensarius, nummularius. Ունօղ եւ վարօղ զսապատ, զարկղ ընչից. վաճառական. սեղանաւոր, եւ այլն.

Կրպակաւոր կամ սապատաւոր վաճառականքն։ Լինջի՛ր դու ընտիր սապատաւոր վաճառական՝ ընդունել զբարին, եւ յամենայն իրաց չարաց հեռանալ ի բաց. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։ Կոչ. ՟Ղ։)


*Սապոն, ի

See full entry →

s.

soap;
cf. Օճառ.


Սատակչական, ի, աց

See full entry →

adj.

mortal, deadly, fatal, mortiferous, lethal, murderous, destructive.

NBHL (1)

Դոյզն դեղ ինչ սատակչական։ Անձնավաճառ գիր, սատակչական ելք։ եկամուտ սատակչականաց ախտիցն գիւտք. (Նար. ՟Է. ՟Խ՟Ը. ՟Կ՟Թ։)


Սաքրեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Սաքրիմ.

NBHL (1)

Սարսեալ սաքրեն խաւարային իշխանութիւնք։ Կաճառք հրեզինացն երկեղալի դողմամբ ի քնէ սարսեալ սաքին. (Բենիկ.։)


Սեղան, ոց

See full entry →

s. s. geom.

table, board;
meal, food, table;
altar;
banker's counter;
աւագ —, grand, high altar;
— գրելոյ, writing-table;
— խոհակերոցի, kitchen-table;
dresser;
— մարմարեայ, marble-table;
— գործոյ, work-table;
սփռոց —ոյ, table-cloth;
անօթք, սպասք —ոյ, plates and dishes;
պատառաքաղ, դանակ, դրգալ —ոյ, table-fork, table-knife, table-spoon;
զրոյցք ի —ի, table-talk;
— յարդարել, ուղղել, դնել, to lay out a table, to spread the table;
— ուղղել, to erect or place an altar or Communion-table;
բեզմել ի —, to sit down to table;
ծառայել —ոյ, to wait at table;
ի —ի լինել, to be at table;
ելանել ի —ոյ, to rise from table;
բառնալ զ—, to take away, to clear the table;
ծախք —ոյ, table-expenses;
cf. Կողապտեմ;
cf. Ճաշ;
cf. Պատիւ;
trapezium.

NBHL (1)

Արասցես սեղան յանփուտ փայտից։ Պատրաստ արարեր առաջի իմ սեղան։ Քաղէին զփշրանս ի ներքոյ սեղանոյ իմոյ։ Ոչ եկն որդին յեսսեայ ի սեղանս։ Դիմեաց յովնաթան ի սեղանոյ անտի արտաքս։ Որդիք քո որպէս նորատունկ ձիթենւոյ շուրջ զսեղանով քով։ ծուխ սեղանոյ։ Սեղան հատավաճառաց.եւ այլն։


Սեղանաւոր, աց

See full entry →

s.

banker, changer;
տալ or արկանել զարծաթ ի —ս, to place money in a bank at interest, to put out money to interest.

NBHL (2)

որ եւ յն. բառիւ Տրապիզիտ ասի. τραπεζίτης mensarius, nummularius. Հատավաճառ. լոմայափոխ, որոյ առաջի կայ սեղան կամ տախտակ դրամոց.

Սեղանաւորք էաք, եւ ի միասին էին ամենայն ինչք մեր. թուի վաճառակից եւ սեղանակից։


Սեռնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

clearness, cleanness, purity.

NBHL (1)

Վաճառականք խառնեն ջուր ընդ գինի, այսինքն է ընդ սեռնութիւն եւ ընդ յստակութիւն աստուծոյ։ Սեռնութեան եւ անխառնութեան խորհուրդ. (Իրէն. առ Լեհ.։ Ասող. ՟Գ. 21։)


Պրակ, աց

See full entry →

s.

wood, thicket, grove, bush;
work, writing;
chapter, paragraph or article;
— թղթոյ, ream of paper;
— կտաւոց, չուխայից, entire piece of linen or woollen cloth, bale, pack;
—ք ուսման, lesson;
acts;
—ք առաքելոց, the Acts of the Apostles.

NBHL (1)

Պրակք ինչ մանրոստք որ կոչին երկինք. եւ սկսանի ոգորել երէն ընդ երկին պրակքն ... Զգո՛յշ լեր՝ գուցէ խաղասցէս եւ ոգորեսցես ընդ երկին պրակունս, ընդ սակաւ ինչ վաճառս, ընդ հանդերձս. եւ այլն. (Եպիփ. բարոյ.։)


Ջան, ից

See full entry →

s.

diligence, care, study, work;
զուր —, labour lost, labour in vain;
— դնել, տանել, յանձին ունել cf. Ջանամ.

NBHL (1)

Եւ մեր զայս ջան յանձին կալեալ՝ անկեալ ի վաճառականութիւն բանից։ Արդ ջան յանձին կտլեալ մտանել ի պատմագիր բանիցս խորութիւն. (Ագաթ.։)


Ջլուտ

See full entry →

adj.

furnished with nerves, sinewy, nervous.

NBHL (1)

ՋԼՈՒՏ կամ ՋՂՈՒՏ. νευρώδης, -δές nerveus, nervosus եւ partes nerveae. Ջլային, ներդաւոր, աճառուտ (մասն մարմնոյ). ուստի եւ ՋՂՈՒՏ ՄԱՐՄԻՆ՝ χόνδρος cartilago. այն է աճառն եւ նեարդն.


Յօրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to fatten, to grow fat;
to stuff on gorge oneself;
to live in effeminacy, idleness or debauchery, to wallow in voluptuousness, to pamper oneself;
to become haughty, to enact the stately personage, to play the swell;
— սիգաքայլ, to stalk, to walk proudly, to look big;
— ի խաղս, ի զբօսանս, to pass the whole day in pleasure or amusement.

NBHL (1)

Վաճառականք երկրի ի նորա զօրութեանն յօրանալոյ մեծացան. (Յայտ. ՟Ժ՟Ը. 3։)


Նախագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to write beforehand;
to prescribe;
to say or mention before.

NBHL (2)

προγράφω praescribo. Կանխաւ գրել. նախաճառել. նախանկարել. նկարագրել. եւ Ի վեր անդր գրել.

Զոր ի մասնէ վերաճառեալքդ նախագրեցին։ Նախագրեալ համարդ սակաւութեան։ Ընդ նախագրեալ երջանկացն փառատրական աղերսարկութիւն. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Ի՟Թ. ՟Ձ՟Բ։)


Նախահոգակ

See full entry →

adj.

provident;
— խնամք, foresight;
— զգուշութիւն, precaution.

NBHL (1)

Նախահոդակն աստուած նախաճառեալ նշանակէր։ Ասացին այլ ոք նախահոգակ բաց ի տեառնէ։ Քանզի եւ արուեստ իսկ աստուծոյ բարերարութեան այս է, նախահոգակ լինել առ իւր արարածս. (լմբ. պտրգ։ Վանակ. յոբ.։ Խոսր.։)


Նախանձ, ու

See full entry →

s. adv.

envy, jealousy;
rancour, hatred;
emulation, rivalry;
zeal, fervour, warmth;
տիրասէր —, attachment, affection;
zeal;
առ —ու, enviously, invidiously;
— կրել յումեքէ, to be envied;
—ու մաշիլ, to pine away with envy, to be eaten up with;
ի —բարկութեան բրդիլ, to burst with envy;
ի — բարկութեան բրդիլ, to burst with envy;
առնուլ, բերել, ի — բերիլ, մտանել, to envy, to be envious of, to grow jealous, to bear envy, cf. Նախանձեմ;
to rival, to vie with;
— արկանել յոք, ի — ածել զոք, to fill with jealousy or envy, cf. Նախանձեցուցանեմ;
to move, excite or provoke to emulation;
ի — գրգռել զոք, to arouse the jealousy of, to create envy;
խնդրել զ—, to revenge, to take vengeance;
վառիլ —ու ընդ, to become jealous;
ի — վառիլ ընդ ումեք, to be jealous of;
— դնել, to emulate, to rival;
ի — նմանութեան ուրուք կրթիլ, to emulate a person, to desire to imitate him;
— առաքինութեան դնել ընդ ումեք, to desire to emulate a person's virtues;
— առնել, to fascinate, to charm, to bewitch, to cast a spell on;
ո՜ անմիտ գաղատացիք, ո՞ — արար զձեզ, o foolish Galatians, who hath bewitched you?.

NBHL (1)

Վասն երազոցն նախանձ կրեալ յեղբարցն յովսէփ՝ վաճառի. (Նախ. ծն.։)


Նախապատմելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

foretelling, predicting.

NBHL (1)

Իբր Գովութեամբ հռչակելի. նախաճառելի.


Նախապատմութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ancient history.

NBHL (1)

Եւ իբր Նախաճառութիւն.


Նախասահմանեմ, եցի

See full entry →

va.

to predestine.

NBHL (1)

Ոչ է հակառակ բանս. որպէս վարկանիմ, նախասահմանեցելոյն (այս ինքն նախաճառելոց). (Դիոն. երկն.։)


Նախասաց

See full entry →

cf. Նախասացիկ.

NBHL (1)

ՆԱԽԱՍԱՑ կամ ՆԱԽԱՍԱՑԵԱԼ ՆԱԽԱՍԱՑԻԿ. πρόρρητος praedictus. Կանխասաց. նախասական. իբր գուշակեալ, եւ նախաճառեալ. ի վեր անդր նշանակեալ.


Նախասացիկ

See full entry →

adj.

predicted, foretold.

NBHL (1)

ՆԱԽԱՍԱՑ կամ ՆԱԽԱՍԱՑԵԱԼ ՆԱԽԱՍԱՑԻԿ. πρόρρητος praedictus. Կանխասաց. նախասական. իբր գուշակեալ, եւ նախաճառեալ. ի վեր անդր նշանակեալ.


Նախաստացող

See full entry →

s.

first master.

NBHL (1)

Նախաստացողի անդաստանին վաճառեսցի. (Մխ. դտ.։)


Նաւ, ուց, աց

See full entry →

s.

ship, vessel, boat;
cf. Նաւակ;
cf. Լաստ;
water-vessel, pitcher, urn, jar, earthen-vessel;
— քարեղէն, basin or vase of stone;
cf. Քարենաւ;
— պատերազմիկ, three benched galley, trireme;
— մեծ, line of battle-ship, man of war;
— հրձիգ, fire-ship;
— հինից, privateer, corsair;
— զօրագլխական, admiral's ship, flagship;
— զրահեալ, armoured ship, armour-plated ship;
— վաճառական, merchant-man, merchant-ship, trading-vessel;
— շոգեմուղ, steam-ship, steamer;
— առագաստաւոր, sailing-boat;
— թեւճակաւոր, row-boat;
գումարտակ —ուց, fleet;
վարձ —ու, freight;
վարձել զ—, to freight or charter a vessel;
կպրով օծանել or կպրաձիւթել զ—, to tar, to careen, to caulk a ship;
կպրաձիւթող —ուց, caulker;
մտանել or ելանել, երթալ ի —, to embark, to go on shipboard, to go on board a ship, to take a shipping;
ելանել ի —է, to land, to go a-shore, to disembark;
դնել ի —, to embark, to ship, to export;
հանել ի —է, to disembark, to put a-shore, to unload goods.


Նաւահանգիստ, գստից, գստաց

See full entry →

s. fig.

port, haven, harbour, sea-port;
the port of salvation;
cf. Նաւակայք;
ընդարձակ, անքոյթ, գեղեցիկ —, a spacious, safe, fine harbour or port;
— գետոյ, wharf, quay;
հրամանատար — գստից, harbour-master;
դիւրամերձենալի —, port accessible at any time of the tide;
դժուարամուտ —, harbour with a bar;
մտանել, հասանել, իջանել ի —, to harbour;
(նաւ) to sail into or enter harbour;
(շոգենաւ) to steam into harbour;
հասանել ողջամբ ի —, to get safe into port;
to arrive safe;
նաւաբեկ լինել ի —գստեան, to be wrecked in port.

NBHL (1)

Զնաւահանգստաց եւ զվաճառաց պատմէ։ Ի նաւահանգստեանն նաւաբեկ լինիցիս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1. 16։)


Նաւապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

command, steering, working, piloting a vessel.

NBHL (1)

Նաւապետութիւնք, մշակութիւնք, վաճառականութիւնք. (Փիլ. լին. ՟Գ. 16։)


Նաւաստի, տւոյ, տեաց

See full entry →

s.

sailor seaman, mariner, sea-faring man, tar, jack-tar;
—ք, seamen, sea-faring people, crew.

NBHL (1)

Նաւաստին հմուտ տեղեկութեամբն զ՝ի վերայ լոյծ մկանացն ճանապարհորդելով, եւ այլն։ Նաւաստին արիացեալ՝ զնաւն ձգէ ի խորագոյն ծովուն, եւ մեքենայաւոր արհեստիւն իմաստութեան զնաւին ուղեգնացութիւն, եւ զվաճառաշահութիւն գործէ. (Պիտ.։)


Նաւաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

profession of a sailor;
seamanship;
steering of a ship;
piloting;
navigation.

NBHL (1)

Ի զինուորութեանցն հոյլս, եւ ի նաւաստութեան։ ԶՆաւաստութեան շահավաճառութիւն։ Պարտ էին զնաւաստութիւն՝ աստուածային եւ մարդկային արուեստ ասել, եւ այլն. (Պիտ. ստէպ։)


Նաւարկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

navigation, voyage at sea, passage.

NBHL (1)

Ի նաւարկութեան վաճառսն կորոյս։ Զբեռն ընչիցն ի նաւարկութեան կորոյս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Նաքարակիտ, կտի

See full entry →

s.

a farthing, two mites, fourth part of a penny.

NBHL (1)

Երկու ճնճղուկք նաքարակտի միոջ վաճառին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 9։)


Նեարդ, ներդից

See full entry →

s.

fibre, string;
ligament;
tendon, sinew.

NBHL (2)

Միսքն եւ ջիլքն եւ աճառքն եւ նէարդքն. (Ագաթ.։)

ՆԵԱՐԴ. ἵς, ἵνες fibra, -rae νεῦρον nervus τένων tendo ἁρτηρία arteria χόνδρον cartilago. Գրի եւ ՆԻԱՐԴ, ՆԷԱՐԴ, ՆԱՐԴ. Ջղային թելք եւ մազմզուկք ի մարմնի եւ յերակս կենդանւոյ. ջիղք եւ աճառք պնդիչք եւ ձգձգիչք.


Յառաջագիր

See full entry →

adj.

written beforehand.

NBHL (1)

ՅԱՌԱՋԱԳԻՐ ԱՌՆԵԼ, կամ ԼԻՆԵԼ. προγράφω praescribo. Յառաջագոյն գրել. նախաճառել.


Յատակեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to raze to the ground, to cast down, to dismantle, to cast to the earth, to overthrow, to destroy, to demolish utterly;
to exterminate, to annihilate, to kill, to cause to perish;
to pave, to flag, to cover with pavement.

NBHL (1)

Ծով է դարձեալ ճանապարհ յատակեալ ի շահ վաճառականաց. (Վեցօր. ՟Դ։)


Յարգեմ, եցի

See full entry →

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

NBHL (1)

Ի վաճառ վերնային շահու օգտութեան բանիւդ որ ի քէն՝ յարգեալ ճոխանամք. (Նար. ՟Ձ՟Գ։)


Յաւակնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to assume, to arrogate, to take too much on oneself, to pretend to, to presume.

NBHL (1)

Եթէ ոք հակաճառական բանիւ յաւակնի կապտել զհայր ի յիւրմէ բանէն. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Մնամ, ացի

See full entry →

vn.

to remain, to stay;
to stop, to wait, to expect;
to hope;
to rest, to be at rest;
to last, to consist, to hold out;
cf. Բարեաւ, cf. Խաղաղութիւն, cf. Կամ.

NBHL (1)

Ջնջեցան յերկրէ, եւ մնաց միայն նոյ, եւ որ ընդ նմա էին ի տապանի անդ։ Ոչ մնաց ի նոցանէ եւ ոչ մի։ Ոչ մնաց կանաչ. որ ինչ իւրեանց մնացեալ էր՝ վաճառէին։ Ուստերքն ձեր եւ դստերք ձեր, որ ի ձէնջ մնացեալ են։ Զնեղեալ եւ զմնացեալն յիսրայէլէ։ Որդիք մնացելոց ժողովրդեան քոյ։ Զմնացելոց տանջանաց լցցեն զպատիժս, եւ այլն։


Մշակ, ի, աց

See full entry →

s.

husbandman, farmer, tiller, cultivator;
man-servant, domestic, servant.

NBHL (1)

Մշակ՝ առանց ծովու վաճառական, ծառոց տնկիչ, բժիշկ հողմոց, ժամուց դաստիարակ. (Պիտառ.։)


Մուշտակ, աց

See full entry →

s.

pelisse, fur;
(ըզգեստ) furred gown or robe;
վաճառականութիւն —ի, fur-trade;
պատել —աւ, to fur.


Մսագործ, աց

See full entry →

s.

butcher.


Մսագործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

butchery.

NBHL (1)

Գործ մսավաճառաց ...։ (Ոսկիփոր.։)


Մսգին

See full entry →

s.

price of meat.

NBHL (2)

Գին մսոյ վաճառելոյ.

Ցուլն քարկոծ լիցի. եւ վաճառեալ յայլազգիս՝ զմկսգինն յաղքատս տայցեն. (Մխ. դտ.։)


Մաշկեայ, էի, ից

See full entry →

adj.

made of leather, of skin, membranous.

NBHL (1)

Անօթից եւ ընչից երկրագործաց վաճառումն, մաշկեղինից, եւ ամենայն օթոցաց. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Մաշկեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj. s. fig.

cf. Մաշկեայ;
garment of skins;
գօտի —, leather girdle;
ոտք —ք, web-footed;
մարմին —, human skin;
mortal coil.

NBHL (1)

Անօթից եւ ընչից երկրագործաց վաճառումն, մաշկեղինից, եւ ամենայն օթոցաց. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)


Մասն, սին, սանց

See full entry →

s. adv.

part;
bit, piece, morsel;
share, portion;
lot, parcel;
ration, allowance;
contingent, quota;
side, part, quarter, clime;
minute;
relics;
holy or hallowed bread;
— հաւատոյ, article of faith;
մասունք բանի, the heads of a discourse;
— բարի, the better part;
— զգայական, սրտմըտական, ցանկական, sensitiveness;
irascibility;
concupiscence;
մասամբ, ըստ մասին, ըստ մասնեայ, ի —է, in part, partly;
partially, in parts;
by halves;
մեծաւ մասամբ, ըստ մեծի մասին, բազում մասամբ, ըստ առաւելագոյն մասին, for the most or greatest part, mostly, chiefly;
յայսմ մասին, ի մասինդ, յայդմիկ, on this side, on this consideration;
ի մասին, for, instead of;
— առ — or առ մասին, — —, piecemeal, in pieces, piece by piece, in shreds, limb by limb;
իմով մասամբ, on my part, as for me;
աղօթից մասամբ, as for, or with regard to prayers;
ի պարգեւի մասին, in place of a gift, as a gift;
նմա ել —, he was allotted, he had for his share, or portion;
it is fallen to his lot;
— ունել, to participate in, to take a part or concern in;
ի բարեաց մասին առնուլ, to take in good part;
ի չարի մասին առնուլ, to take ill, or amiss;
գրաւիլ ընդ մասամբք ախտից, to be subject to certain vices;
չիք մերընդ դաւթի, we have nothing to do with David.

NBHL (1)

Զոր ի մասնէ վերաճառեալքդ նախագրեցին. (Նար. ՟Ի՟Ե։)


Մատուռն, տրան, տրունք, տրանց

See full entry →

s.

martyr's shrine;
chapel, oratory.

NBHL (1)

Այլեւ ոչ ի մատրունսն լինել վաճառս. (Բրս. հց.։)


Մարգարիտ, րտոյ, րտի, րտաց

See full entry →

s. bot. chem.

margaret, pearl;
daisy;
margarine;
շարք —րտաց, string of pearls;
pearl necklace;
ծածկեալ —րտօք, pied with daisies;
մի՛ արկանէք զ—ս առաջի խոզաց, don't cast pearls to swine;
cf. Ընդելուզանեմ.

NBHL (1)

Զվաճառականըն մարգարտոյ (կամ մարգըրտոյ). (Շ. խոստ.։)


Մարդագերի

See full entry →

s.

captive, prisoner, slave.

NBHL (1)

Զօրքն զմարդագերին վաճառակուր արարին. (Լաստ. ՟Բ։)