Definitions containing the research օդ : 1295 results

Կշիռ, կշռոց

s. adj. adv. ast.

balance;
steel-yard, weighing machine;
weight, heaviness, ponder-ousness;
equilibrium, poise;
equivalent, equal value, counterpoise;
proportion;
parallel, comparison, likening;
trial examination, ponderation, judgment;
equal, just, tantamount, equivalent, proportional;
equally, justly, exactly, proportionately;
perpendicularly, directly over, vertically;
ծանրոցք կշռոյ, counterpoise, the weights of a steel-yard or beam;
— դահեկանաց, money-scales;
— անօթոց, tare, tare & tret;
— հաւասարութեան, equilibrium, counterpoise;
— տեսակարար, յարաբերական, բացարձակ, specific, relative, absolute weight;
— քաղաքական, balance of power;
— տաղաչափական, the scan or measure of verses, prosody;
— գտակաւ, exactly, precisely;
— վերուստ ի վայր, in equilibrium;
perpendicularly, vertically;
կշռով, by weight;
զնոյն կշռով, as much, equally, of like measure or weight;
պաշտօնեայ կարգեալ յուղղութիւն կշռոց, officer appointed to mark weights & measures;
սահմանել զ—ս, to stamp with the public mark;
— արդար, correct balance, scales;
just weight;
— նենգութեան, false weight;
— ստութեան առնել, to falsify weights or scales;
զմէտ կշռոյն անայլայլակ ունել, to hold the balance evenly;
to counter-balance, to counter-poise, to counter-vail, to equipoise, to equilibrate;
դնել ինչ ի — ոսկւոյ, to pay exceedingly dear for, or at an extravagant rate;
դնել զգլուխ իւր ի կշիռս, to risk oneself, to incur danger, to run into jeopardy, to expose oneself to death, to carry one's life in ones hand, to encounter danger or death;
ի — մտանել, to be weighed, carefully pondered or considered;
ի — դնել զոք ընդ ումեք, ի — ընդ միմեանս արկանել, to compare with;
ի — բերեալ համեմատել, ի — համեմատութեան բերել ընդ ումե, to be compared with, to compare oneself with;
զ—ն ընդունել, առնուլ անդրէն զ—ն, to receive the equivalent, or in exchange;
կորուսանել զ— կայից, to lose the balance or equilibrium;
— հաշուի, balance, balance-sheet;
առնել զ— հաշիւ, to strike the balance;
— առնել զհաշիւ, to balance or settle an account;
Libra, the Balance.

· Calfa

NBHL (2)

Առեալ զմասունս հրոյ՝ ի կշիռ դիցէ. եւ վերացուցեալ զլուծ սորա՝ ձգելով զհուրն յաննման օդ բռնադատել. (Պղատ. տիմ.։)

Որպէս նաւ ի քաղցր եւ յազնիւ հողմոց՝ հանդէպ երեսացն կշիռ՝ զառագաստն լցեալ օդովք, իբրեւ զթռչուն սլացեալ յառաջ դիմեսցի. (Վրք. հց. ձ. (ռմկ. բուբա երթալ։))


Կոկոն, աց, ից

s.

flower-hud.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիւք յեղանակօք սնանի ծաղիկն (քրքմոյ) կոկոնաւն. եւ նոյն ինքն կոկոնն օդատեսակ գունաւն ծաղիկ է. եւ ի բաց լուծեալ ի կոկոնոյն զգեստուէ՝ երեք գտանին, եւ այլն. (Նիւս. երգ.։)


Ճպուռն

cf. Ճպռան.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր ասեն զճպռանցդ ազգի օդով կերակրել. (Փիլ. տեսական.։)


Ճռուեմ, եցի

vn.

cf. Ճռուողեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն թռչունք վերանան յօդս, եւ ճռուողելով օրհնեն զհամագոյ աստուածութիւնն. (Մարաթ.։)


Ճռուողեմ, եցի

vn.

to chirp, to cheep, to pip, to twitter, to chirrup, to warble, to sing.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն թռչունք վերանան յօդս, եւ ճռուողելով օրհնեն զհամագոյ աստուածութիւնն. (Մարաթ.։)


Ճօճիմ, եցայ

vn.

to oscillate, to vibrate, to balance, to move up and down, or to and fro;
to swing, to have a swing, to go in a swing;
to see-saw, to have a game at see-saw.

· Calfa

NBHL (1)

Հասկիցն կերպարանք, (կամ ոճք ցորենոյ) ի քաղցր օդոյն ճօճի ճեմի զօրէն ծովային ալեաց. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)


Մալեմ, եցի

va.

to bruise, to mash, to crush;
to break to pieces;
to chew;
to castrate, to geld.

· Calfa

NBHL (1)

Մալեալ կակղէ զջերմութիւն հրոյ օդոյն հաւանութեամբ. (Եղիշ. ՟Բ։)


Մականուն, նուան

s.

surname;
title.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարութեան իմն մականուն է նոյ։ Որոց եւ մականուանս եդին այլս այլք. զհուրն հեփեստոս կոչեցին, իսկ հերա զօդ, եւ զջուր պոսիդոն, զերկիր դեմետրա. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. տեսական.։)


Մահանամ, ացայ

vn.

to die, to expire;
to faint;
to mortify one's body.

· Calfa

NBHL (1)

Զգալիքս եթէ դոյզն ինչ ժամ զօդոյս տուրեւառութիւն ոչ ճաշակեն, մահանան. (Խոսր.։)


Մահառիթ

adj.

causing death, mortiferous, mortal, pestilential.

· Calfa

NBHL (1)

Շնչեալ ի մեզ մահառիթ օդն դառնաշունչ. (Յհ. կթ.։)


Մաղ, ից, աց

s.

sieve, riddle, bolt, bolter;
կող —ից, hoop of sieve;
— մեղուաց, honey-comb, cell.

· Calfa

NBHL (1)

Յօդոյ եւ ի ջրոյ իբրու զտեսակ ինչ մաղի շարամանելով. (Պղատ. տիմ.։)


Մաղաս, ոյ

s.

phlegm, slime, snot, pituite, mucus.

· Calfa

NBHL (1)

Ի չորից հիւթոց, յարիւնէ, ի մաղասոյ, ի խարտեաշ մարձոյ, եւ ի սեւոյ։ Նմանեցուցանեն երկրի զսեաւն մաղձ, եւ ջրոյ զմաղաս, օդոյ զարիւնն, եւ հրոյ զխարտեաշն մաղձ. (Նիւս. բն.։)


Մաղատեսակ

adj.

cellular.

· Calfa

NBHL (1)

Երբեմն ի մաղատեսակս ի միասին հոսիլ գործեաց կակղապէս՝ իբրու օդ գոլով, եւ երբեմն հոսմանն ի վեր դառնալ ընդ մաղատեսակս (ի պէտս շնչառութեան). (անդ։)


Մանկամոլ, ից

adj.

sodomite, pederast.

· Calfa

NBHL (1)

Հարկէք զմեզ՝ ստայօդ ոչէիցն, եւ ապականագործ մանկամոլիցն (դից ձերոց) երկիրպագանել. (Ճ. ՟Ա.։)


Մանուած, ոց

s. fig.

spinning;
twisting;
weaving;
turn, bend, winding;
winding, complication, intricacy, intrigue, entanglement;
— բանից, ambages, circumlocution, circuit, roundabout way;
beating about the bush, circumlocutory speech;
— մտածութեանց, caprice, whim, fancy, freak;
— ականջաց, helix, the outer margin of the ear.

· Calfa

NBHL (2)

Զվիշապացն մանուածս ահագին բերանաբացութեամբ ուռուցեալ ի փչմանէ օդոցն. (Խոր. ՟Գ. 37։)

Լսելիք ոչ ուղղակի են բացեալ, այլ մանուածով (կամ մանուածոյ) գնացիւք յօդոցդ զհնչումն ընդունին ... հնչիւն շուրջ եկեալ զմանուածովքն. (Բրս. հայեաց.։)


Հոս, ք, սից

s.

flux, fluxion;
effluvia;
effusion.

· Calfa


Հովաբեր

adj.

airy, well aired.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բերէ զհովութիւն կամ զզով օդ.


Հովահար, աց

s.

fan.

· Calfa

NBHL (1)

Հարմամբ օդոյ զովարար. գործի հովահարօղ. հովահրօղ .... բր ῤυπίς flabellum որ եւ քշոց.


Հովանամ, ացայ

vn.

to grow cold, to become cool, to get fresh;
to grow cool or cold, to cool down, to become lukewarm or careless;
— օդոյ, to grow chilly.

· Calfa


Հովաշունչ

adj.

refreshing, cooling, airy.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ որ շնչէ հով, այսինքն օդ զովացուցիչ.


Հովիտ, վտի, վտաց

s.

valley, vale, dale;
plain.

· Calfa

NBHL (1)

Զներքինսն զմաղին ի հրոյ բաղկացոյց, եւ շուրջն ապա ե զհովիտսն յօդոյ տեսակէ. եւ զմիւս հովիտն մաղի առ ամենայն մարմինս եւ այլն. (Պղատ. տիմ.։)


Հովութիւն, ութեան

s. fig.

cool, freshness, coolness;
coldness, indifference, cold-heartedness.

· Calfa


Հուպ, հպոյ, հպի, ից

adj. prep. adv.

near, nigh, close, adjacent;
near, close to, by, by the side of;
—, ընդ —, — ընդ, — առ —, ի հպոյ, near, close, at hand;
by and by, shortly, soon, very soon, in a short time;
— լինել, երթալ, մատչել, to be near, to approach, to draw near, to go or come near to, or towards, to go closer to;
to touch.

· Calfa

NBHL (1)

Բնաւորեցաւ օդս՝ հպիցն ի նա մարմնոց նմանակից լինել. (Նիւս. բն.։)


Հպատակ, աց

s. adj.

subject;
vassal, serf;
dependent, inferior, subordinate, obedient, obsequious;
attentive, careful;
— լինել, to be attentive;
— կալ, to be obedient, to obey, cf. Հպատակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ὐποκείμενος, ὐποτεταγμένος, ὐπήκοος sunjectus, subditus, obediens. (ի Հուպ, եւ տակ, յատակ. կամ որպէս յն. իբօդագդիգօ՛ս. ստորադասական) Ներքոյ անկեալն տէրութեան, կամ մեծաւորի, առաջնորդի. ստորադեալ, ստրուկ. ծառայ պատրաստական. հնազանդ. հլու.


Հրային, այնոց

adj.

igneous, fiery, pyric, ardent.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսինն խոնաւ է, եւ արեգակն ջերմ. ոմն զօդ գիճին որպէս զառէջս մանէ նուրբ, եւ այլ ոմն հրային ազբամբ զնոյն յարմարեալ՝ պատմուճան զգեցուցանեն կենդանեաց որպէս որդեկաց զտուրեւառ շնչոցն կենդանութեան. (Լմբ. սղ.։)


Հրաշափառապէս

adv.

wonderfully, marvelously, admirably;
miraculously;
majestically, gloriously.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանէ հրաշափառապէս ընդ օդս գնացեալ. (Ոսկ. համբ.։)


Հրատարակեմ, եցի

va.

to publish, to make public, to divulge, to promulgate;
to denounce, to declare;
to inform the public, to cry, to proclaim;
to pronounce, to intimate;
to spread a report;
to post up, to set up a bill or paper, to publish;
to edit.

· Calfa

NBHL (1)

Ձայն աւետաւոր հրատարակէր առ մետասան երամս օդապարիցն. (Պիտ.։)


Հրատիկք

s.

sparks;
embers;
squib;
— օդաձիգ, sky-rocket.

· Calfa


Հրացանութիւն, ութեան

s.

shower of fire;
volley of musketry, discharge of fire arms;
report, detonation;
thunder-bolt.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հրացանութենէ փայլական հրոյ հոսեալ յօդս. (Իգն.։)


Հրեշտակային

adj.

angelic, belonging to an angel.

· Calfa

NBHL (1)

Օդականաւն հրեշտակայնովն յառիցիմք ի քեզ. իմա՛, ձեւով կամ երագընթացութեամբ իբրեւ ի թռիչս ընդ օդս։


Հիւթ, ոց

s.

humour;
moisture;
succulency;
— պտղոց, juice;
syrup;
— բուսոց, sap;
— մսոյ, gravy;
— փորոտեաց, intestinal juices;
— ստամոքային, gastric juice;
ապակային —, vitreous humour.

· Calfa

NBHL (1)

Հիւթ երկրի ի յօդս հեղեալ։ Այս հիւթ լուսակիր։ Ամենարուեստ հիւթիւ յարդարեաց։ Ի բիւրուց հիւթից մեզ ի յօգնութիւն նոյն իսկ ծանուցար. (Նար.։)


Հիւսակ, աց

s.

tress;
braid;
plait;
— վարսից, tresses, plait of hair.

· Calfa

NBHL (2)

Հիւսակ ինչ յօդոյ եւ ի հրոյ իբրու զտեսակ ինչ մաղի շարամանելով, կրկնակ հիւսակ առ մուտն ունելով. (Պղատ. տիմ.։)

ՀԻՒՍԱԿ. πλέγμα, ἑγκυρτία, κυρτία rete, textum, gibbus. Հիւսք. հիւսեալ ինչ. զօդ. կապ.


Հիւսեմ, եցի

va. fig.

to weave;
to plait;
to braid;
to twist, to enlace, to entwine, to intertwine;
to knit;
to compose, to write;
— զնենգութիւն, to hatch wickedness, to frame or get up a plot, to machinate, to devise.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԻՒՍԵՄ որ եւ ՀԻՒՍՈՒՄ, սի. πλέκω, συμπλέκω plico, complico, necto, connecto, torqueo διατάσσω dospono. Հիւսս առնել. հիւթել. նիւթել. ոլորել. բոլորելով շարամանել. ընդելուզանել. կցել. զօդել. յարմարել. հուսել.


Հիւսն, սանց

s.

carpenter, joiner.

· Calfa

NBHL (1)

Զօդեմք աւասիկ ... լինել մեզ հիւսն պատկանաւոր. (Խոր. ՟Ա. 31. (որպէս հիւսօղ բանից, կամ հիւսուած։))


Հիւսումն, ման

s.

cf. Հիւսուած.

· Calfa

NBHL (2)

Ի յօրինուած հիւսման պսակի։ Ի հիւսմանէ չուանի։ Կապարայօդ հիւսմամբ շարադրեալ (վիմաց). (Երզն. ՟Ժ։ խորան։ Վրդն. սղ.։ Արծր. ՟Ե. 2։)

Զմեզ յօդեցէ՛ք ի նոյն հիւսմամբ սիրոյ. (Գանձ.։)


Հնարաւորեմ, եցի

va. vn. cf. Հնարաւորիմ.

· Calfa


Հնարաւորիմ, եցայ

vn.

to invent, to find means or expedients, to contrive, to excogitate.

· Calfa


Հնգեակ, եկաց

adj. s. five;
fifth;
the fifth part.

· Calfa

NBHL (1)

Յօդեալ ի հնգեակն զգայական եւ պահպանական. (Մագ. լ։)


Հոլովական, ի, աց

adj. gr.

rolling, circular;
declinable.

· Calfa

NBHL (1)

Անուն է մասն բանի հոլովական. նոյնպէս եւ յօդն ըստ յն. (Թր. քեր.։)


Հոլովումն, ման

s. gr.

rolling, rotation, whirling;
movement, turn, vicissitude;
declension.

· Calfa

NBHL (1)

Հոլովումն յօդուածոյ բղխման երգաբանութեանս. (Նար. խչ.։)


Հոծութիւն, ութեան

s.

density, thickness, denseness.

· Calfa

NBHL (1)

Յանօսրութենէ, եւ ի հոծութենէ։ Զհոծութիւն եւ զխտութիւն օդոյն։ Հոծութեամբն ըմբռնեալ անխափան. (Փիլ.։)


Հողաբիր

adj.

digging the earth.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ծախս օդենեացն, ուստի զմաշկեղէն հանդերձիկն կազմեն, նովին եւ զհողաբիրսն հայթայթեն. (Եղիշ. երէց.։)


Հողային

chem.

cf. Հողեղէն;
humic;
որդն —, earth-worm, mawworm.

· Calfa

NBHL (1)

Հողային մասանց, եւ որչափ օդային իցեն՝ չափաւորութիւն ունելով. (Պղատ. տիմ.։)


Հողմահար, ի, աց

adj. s.

weather-beaten tempest tossed;
fan;
cf. Ճանճվան;
— հրացան, air-gun.

· Calfa

NBHL (1)

Հողմահարս պատառիչ օդոյ ի մորթոյ դովրացւոց՝ դրդիչ յոյժ աստուծոյ ակկարոնի (ճանճիկ կոչեցելոյ). (Մագ. ՟Ձ՟Է։)


Հեգ, ից

s.

spelling;
syllable.

· Calfa

NBHL (1)

συλλαβή syllaba. (լծ. հյ. ոգել. ոգի. հագագ, վանգ. յն. իխի՛, ի՛խօս. մանաւանդ արաբ. եւ պ. հէճէ, սիւգիւն ). Հնչիւն կենդանի՝ զօդմամբ տառի ընդ տառի. հնչումն եւ կապ փաղառութեան. վանկ. սիւղոբայ.


Հեգեմ, եցի

va.

to spell.

· Calfa

NBHL (1)

συλλαβίζω syllabas conecto. Հնչել զձայն՝ զօդելով գիր ընդ գրոյ. ոգել զվանկ.


Հեզաբար

adv.

gently, mildly, meekly;
softly.

· Calfa

NBHL (1)

Լուաւ եւ զձայն քաղցր օդին ... որ զհեզաբար գալուստ քոյին՝ նշանակէր յամպըս վերջին. (Յիսուս որդի.։)


Հեզիկ

adv. adj.

gently, softly, quietly, mildly;
cf. Հեզ.

· Calfa

NBHL (1)

Տերեւն հեզիկ յօդոյն շարժէր։ Տերեւախիտ ՝ հեզիկ շարժէր. (Ճ. ՟Ա.։ Շ. եդես.։)


Հեծան, աց

s.

beam, rafter, joist.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵԾԱՆ. ՀԵԾԱՆԱԿ. δοκίς trabecula. Գերանաձեւ լոյս երեւեալ յօդս. (զոր եւ մեզ եղեւ տեսանել ի հռովմ ընդ երեկս, յամի տեառն 1816)


Հեծանակ, աց

s.

small beam.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵԾԱՆ. ՀԵԾԱՆԱԿ. δοκίς trabecula. Գերանաձեւ լոյս երեւեալ յօդս. (զոր եւ մեզ եղեւ տեսանել ի հռովմ ընդ երեկս, յամի տեառն 1816)