Definitions containing the research փայտ : 839 results

Կնդրկեայ

adj.

of oliban.

· Calfa

NBHL (2)

կազմեալ ի փայտից լիբանանու, որ թարգմանի կնդրուկ.

Կատարեաց զտաճարն ի փայտս կնդրկեալս. (Եփր. մն.։)


Մալխ

cf. Մալուխ.

· Calfa

NBHL (1)

(Իսկ ռմկ. մալուխ, է սեպ. կամ կարճ փայտ սրեալ եւ մխեալ։)


Մածանիմ, ծայ

vn.

cf. Մածնում.

· Calfa

NBHL (1)

Կենարար փայտիւն, յորում մածար. (Շար.։)


Մածնում, եայ

vn.

to be glued, to stick or cling to, to adhere;
to join, to unite;
to curdle, to coagulate, to clot, to congeal.

· Calfa

NBHL (1)

Կենարար փայտիւն, յորում մածար. (Շար.։)


Մածումն, ման

s.

pasting, gluing, soldering, cementing, conjunction, adhesion, fastening;
coagulation, curdling;
congelation.

· Calfa

NBHL (2)

Փայտիւ մահու մածմամբ քո ի նմա, ածեալ մածուցեր զմեզ, միաւորեալ ի փայտն կենաց. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)

Մածմամբ մարմնոյդ ի փայտ խաչին՝ սուրբ բեւեռօքըն յիս գըթա. (Շ. այբուբ.։)


Մածուցանեմ, ուցի

va.

to paste, to glue, to solder, to join, to cement, to conglutinate, to fasten;
to curdle, to coagulate, to clot, to congeal, to thicken.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պատժարանի փայտին մածուցեր (զսուրբ ոտսդ)։ Յիշատակաւ բեւեռացդ՝ որով ի գործի մահուն մածուցար։ Մածուցանէ իբրեւ զսառն, եւ պնդէ. (Նար. ՟Լ՟Զ. Նար. ղ. եւ Նար. յովէդ.։)


Մակադրեմ, եցի

va.

to impose, to lay on, to put upon, to super-add;
to surname.

· Calfa

NBHL (1)

Յանսաղարթաբեր արմատ փայտին մակադրեալ զքեզ անհպելի հպմամբ։ Ի վեր քան զմիտս եւ զհասումն մակադրեալ ընդ քեզ (ընդ խաչիդ՝) այն, որ խօսէրն ի սինային. (Շար.։ Թէոդոր. խչ.։)


Մահաբեր, ից, աց

adj.

mortiferous, death bringing, destructive, baleful, deleterious, deadly, fatal.

· Calfa

NBHL (1)

Որ փոխանակ մահաբերին ... մեզ փայտ կենաց ետուր զխաչ քո. (Շար.։)


Մահացու, աց

adj. s.

deadly, mortal, mortiferous, pestilential;
cf. Մահկանացու;
mortal;
—ք, mortals;
mankind;
— մեղք, հիւանդութիւն, վէրք, թշնամի, deadly sin;
mortal sickness;
fatal wound;
deadly enemy.

· Calfa

NBHL (1)

Մահացուն (փայտ խաչի) ի կենաց առնու իւր զօրս վերելեակս. (Շար.։)


Մաճ, ոյ, ով

s.

handle, stilt of a plough.

· Calfa

NBHL (1)

Մաճին փայտիւ. (Եղիշ. դտ.։)


Մամուռ, մռոց

s.

moss;
lichen;
seaweed.

· Calfa

NBHL (1)

φυκίον, φῦκος fucus, alga, muscus, situs եւ ἐλξίνη elxine. (գրի եւ ՄԱՄՈՒՐ) Ազգ լօռի, կամ կնիւնւոյ. եւ ամենայն խոտ կամ սէզ բուսեալ ի ջուրս, եւ յերեսս խոնաւուտ փայտից եւ քարանց. եւս եւ Բաղեղն. ջրին գորտնբուրդն, քոս ...։ (Գաղիան.։ եւ Բժշկարան.։)


Մայր, մօր, մարբ, մարք, մարց

s. fig.

mother, mamma;
matrix, mould;
mother, author, cause, source, spring, rise;
cf. Մայրագիր;
— անասնոց, dam, mother;
— թռչնոց, mother, ben;
մեծ —, grand-mother;
— հասարակաց, our common mother, earth;
— եկեղեցի, եկեղեցեաց, mother church;
cathedral, basilic;
— լեզու, mother tongue;
— քաղաքաց, metropolis, capital;
— արեւու, the west, sun-set;
— վանից, մարց պետ, abbess, prioress;
— գեղեցիկ, nurse, wet nurse;
foster-mother;
անգործութիւնն է — ամենային ախտից, idleness is the mother of all vice;
ազնիւ, գորովագութ —, good, tender mother;
անպիտան, չար —, bad, ill-natured mother;
— լինել, to be a mother;
կորուսանել զ— իւր, to lose one's mother;
ի — դարձուցանել, to put out, to extinguish or blow out;
թաղիլ ի —ն ամենեցուն, to return to mother earth;
արեգակն ի —ն դառնայր or մտանէր, the sun was setting.

· Calfa

NBHL (6)

κέδρος cedrus եւ κέδρινος cedrinus. Եղեւին ծառ. եղեւնափայտ. ազգ նոճի՝ որպէս մայր ծառոց՝ գլխաւորն ի փայտս անտառի.

Առաքեաց քիրամ փայտս մայրս։ Ահա ես բնակեմ ի տան մայր փայից։ Տուն ի մայր փայտից։ Գերանք տանց մերոց մայրք.եւ այլն։

Սարգիւն եւ սօսիւ, եւ նոճով եւ մայրիւ։ Եղեւնափայտիւք, եւ փայտիւք մայրից.եւ այլն։

Կողմանոցօք մայրիւք։ Ի փայտից մայրից։ Փայտս մայրս.եւ այլն։

Իսկ ի բառս Գաղիանոսի ՝ Մայր փայտ դնի նաեւ որպէս յն. բի՛գիս եւ լտ. պի՛չէա. cf. ԿՈՒԵՆԻ։

Զմայրս եւ զեղեւնափայտս հարցուք. յայժմու յն. գրի՝ մորենի։


Մայր, ից, իւք

s. adj.

cedar;
pine-tree;
cedrine, made of cedar.

· Calfa

NBHL (6)

Կողմանոցօք մայրիւք։ Ի փայտից մայրից։ Փայտս մայրս.եւ այլն։

Առաքեաց քիրամ փայտս մայրս։ Ահա ես բնակեմ ի տան մայր փայից։ Տուն ի մայր փայտից։ Գերանք տանց մերոց մայրք.եւ այլն։

Սարգիւն եւ սօսիւ, եւ նոճով եւ մայրիւ։ Եղեւնափայտիւք, եւ փայտիւք մայրից.եւ այլն։

κέδρος cedrus եւ κέδρινος cedrinus. Եղեւին ծառ. եղեւնափայտ. ազգ նոճի՝ որպէս մայր ծառոց՝ գլխաւորն ի փայտս անտառի.

Իսկ ի բառս Գաղիանոսի ՝ Մայր փայտ դնի նաեւ որպէս յն. բի՛գիս եւ լտ. պի՛չէա. cf. ԿՈՒԵՆԻ։

Զմայրս եւ զեղեւնափայտս հարցուք. յայժմու յն. գրի՝ մորենի։


Մայրակերտ

adj.

built of cedar.

· Calfa

NBHL (1)

Կերտեալ ի մայր փայտից.


Մայրայարկ

adj.

cedar-roofed.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ յարկք են ի մայր փայտից.


Մայրանման

adj.

cedar-like.

· Calfa

NBHL (1)

Նման մայր փայտի. եւս եւ Նման մօր իւրում.


Մայրատախտակ

s.

board of cedar or pine.

· Calfa

NBHL (1)

Տախտակ ի մայր փայտից.


Մայրաւոր

s.

pine forest;
wood, forest.

· Calfa

NBHL (1)

Մայրի՝ որ ունի զմայր փայտս. անտառ.


Մայրենի, նւոյ, նեաց

adj. s.

maternal, motherly;
by mother's side;
— հաւ, maternal grandfather;
—ք, mother's country or birth-place.

· Calfa

NBHL (1)

Սարդին եւ սօսին, նոճ մայրենի՝ խիտ յանտառէ. իմա՛ մայր նոճ, կամ ի մայր փայտէ։


Մայրեւոր, աց

s.

pine forest;
woodman, hewer down or feller.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ որպէս Փայտահար. հատանօղ զմայրիս, կամ զմայր փայտս.

Ելեալ ի լիբանան լեառն մայրեւորօք փայտս կոտորէր։ Երթեալ ընդ մայրեւորս՝ կոտորեաց ի լեռնէն, որ կոչի լիբանոս, մայրս. (Եւս. քր. ՟Ա. յն. հոմաձայն, որ ձգի եւ ի ՟Ա նշ։)


Մայրեւորութիւն, ութեան

s.

woodcutter's calling.

· Calfa

NBHL (2)

Արհեստ փայտս հատանելոյ ի մայրիս. փայտահարութիւն.

(Մշակութիւնն ի փոխ առնու) ի մայրեւորութենէ փայտս հատանել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 27։)


Մայրի, րւոյ, րեաց

s.

wood, forest;
trees, grove;
cavern, den, lair.

· Calfa

NBHL (3)

δρυμός, ὔλη, λόχμα sylva, nemus, saltus. Որպէս թէ Մայրաստան. այսինքն Անտառ Մայր փայտից եւ ամենայն անպտուղ ծառոց. մացառք.

Մտանիցէ ի մայրի՝ հարկանել փայտ։ Նստիցին դարանակալք ի մայրիս։ Գտաք զնա ի դաշտս մայրեաց. (Օր. ՟Ժ՟Թ. 5։ Յոբ. ՟Լ՟Ը. 40։ Սղ. ՟Ճ՟Լ՟Ա. 6։)

Զարհուրեցաւ անձն նորա՝ զոր օրինակ փայտ ի մայրւոջ շարժիցի. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)


Մանգղիոն, աց

s.

engine of war, machine.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՆԳՂԻՈՆ ՄԱՆԳՂՈՆ. μηχανή machina, praesertim bellica. Նոյն է ընդ Մենքենայ. մեքենայ. յն. միխանի՛. լտ. մա՛քինա. պ. մէնճէյնիք. Գործի արուեստական՝ մանաւանդ պատերազմական, որպէս բաբան, նետակալ, սանդուղք, էշք փայտաշէնք, եւ այլն.


Մանոց

s.

distaff;
spindle.

· Calfa

NBHL (1)

Մանոցն թել մի ձգէ, եւ տայ զայլն զիլկաւ. (Կանոն.։ (Իսկ մանիչ, ռմկ. է ունիելիք փայտին, զոր կալեալ կանանց՝ մանեն կամ ոլորեն զճախարակս։))


Հոր, ոյ, ոց

s.

well, cistern, tank;
ditch-gully.

· Calfa

NBHL (1)

Պեղեալ երկուս հորս յոյժ քաջախորս եւ սաստկապէս լայնս ... բերեալ թաղեցին ի նոյն հորս ... զսայլորդսն ի վերայ հորոյն կախեալ զփայտէ. ա՛յլ ձ. խորս, խորոյն։


Հուր, հրոյ

s. fig. adj.

fire;
fire, heat, spirit, ardour;
passion, love, flame;
fiery, igneous;
—ն անշէջ, hell, hellfire;
շրջմոլիկ —, night-fire, Will-o' the wisp, Jack-o' lantern, ignis fatuus;
— արկանել, վառել, to set on fire, to light, to kindle, to make a fire;
— հարկանել, արկանել, տալ, հրով or —բ դատել, to set fire to, to burn, to set on fire, to inflame;
ի — եւ ի սուր սպառել, մաշել զամենայն, to put every thing to fire and sword, to destroy by burning;
to chastise with fire and sword, to punish severely;
ի — այրիլ, տոչորիլ, to be burnt, consumed by fire;
իւղ արկանել զհրով, to add fuel to the flames;
— առնուլ, to catch or take fire, to fire or blaze up;
չառնուլ —, to miss fire;
— վարեալ բորբոքէր ի գաղղիա, all France was on fire, all in a blaze;
ի — ! ի — ! հարաւ զտանէ, fire ! fire ! the house is on fire !
առ սէր քո տայր զինքն or մատնէր զանձն եւ ի —, he would go through fire and water for your sake.

· Calfa

NBHL (1)

Զփայտակերան հրով դատել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 23։)


Հպումն, ման

s.

cf. Հպաւորութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Անկեալ նախահայրն՝ մահաբեր ծառոյն հպմամբ, կանգնէր կենարար փայտին մերձենալ ի սմա. (Շ. տաղ.։)


Հրաժարեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Հրաժարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ուտես ի հրաժարեցուցեալ փայտէդ։ Ի ճաշակումն հրաժարեցուցեալ պտղոյն. (Կամրջ.։)


Հրաշակերտ, ից, աց

adj. s.

extremely well built or done, wonderful, astonishing, surprising;
masterpiece;
եօթն —ք, the seven wonders.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշակերտ եւ զօրեղ փայտ խաչի։ Աստուածութեանն գոլով հրաշակերտք. (Շար.։)


Հրաշք, շից

s. fig.

miracle, marvel, wonder, prodigy, portent;
monster;
spectre, phantom, larvae, ghosts;
— իմաստութեան, prodigy of science, of wisdom;
—շս գործել, to work a miracle;
to perform miracles, to do or work wonders;
ի —շս զարմացման ածել, to surprise, to astonish, to stun, to amaze, to astound;
ո՜վ —շիցս, what a wonder ! good Heavens ! Goodness gracious !.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՜վ հրաշից շնչին փայտիս։ Ո՛վ հրաշիցս. (Անյաղթ բարձր.։)


Հրավառ, ից

s. mech. adj.

fire-lighter;
stoker, fireman;
bellows blower;
ardent, inflamed, burning.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ անձամբ ջրբեր լինիցի, եւ փայտակոտոր, եւ հրավառ. (Սարգ. յուդ. ՟Բ։)


Հրատ, ից

s. fig. ast.

fire;
pyre;
funeral pile;
fire, ardour;
Mars;
—ս արկանել, հարկանել, to kindle, to light, to set on fire.

· Calfa

NBHL (1)

Որդիք նոցա փայտ քաղեն, եւ հարքն նոցա հրատս արկանեն (կամ հարկանեն). (Երեմ. ՟Է. 18։)


Հրաւիրումն, ման

s.

invitation.

· Calfa

NBHL (1)

Հնչման փայտիդ հրաւիրման. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Հրձիգ

s.

fire-brand, incendiary, burner;
linstock;
—ք, conflagration, fire;
— նաւ, fire-ship;
— առնել, to set on fire, to set flames to;
— լինել, to be burnt, destroyed by burning.

· Calfa

NBHL (1)

Հրձիգ զամենայն առնէր զփայտակերտսն. (Խոր. ՟Գ. 28։)


Հիւսնեմ, եցի

va.

to carpenter, to work in carpentry.

· Calfa

NBHL (1)

τεκταίνω, τεκτονεύω, τεύχω fabrico, -or;
struo. Հիւսնութիւն առնել. գործել ի վերայ փայտի. շինել. կազմել.


Հիւսնութիւն, ութեան

s.

carpentry.

· Calfa

NBHL (2)

Զհիւսնութիւն փայտից գործել ըստ ամենայն գործոյ. (Ել. ՟Լ՟Ա. 5։)

Որպէս հիւսնութիւն, եւ փայտ՝ նորին ենթակայ. արդ հիւսնութիւն, եւ այլն. (Սահմ. ՟Ժ՟Բ։)


Հլութիւն, ութեան

s.

obedience, docility, deference, pliancy;
ի — ածել, to render docile or obedient.

· Calfa

NBHL (1)

Զի փայտին տարալսողութիւն ի ձեռն փայտին հլուութեան բժշկեալ. (Իրեն. առ Լեհ.։)


Հաւատամ, ացայ, ացի

vn.

to believe, to give credit to;
to confess;
to persuade oneself;
to commit oneself, to trust to, to confide in, to rely on;
չ-, to disbelieve;
— յաստուած, to believe in God;
— բոլորով սրտիւ, to believe firmly, with all one's heart;
— ամենայն բանի, to believe every thing;
— զոք, to side with, to second, to lend an ear to.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւատացէ՛ք յաստուած, եւ յիս հաւատացէք։ Հաւատաց աբրամ աստուծոյ, կամ աբրահամ յաստուած, եւ համարեցաւ նմա յարդարութիւն։ Ոչ հաւատացին ի տէր աստուած (յն. տեառն աստուծոյ) իւրեանց։ Հաւատացին արք նինուէացիք յաստուած (յն. աստուծոյ)։ Հաւատացի տեսանել զբարութիւն տեառն։ Բազումք հաւատացին յանուն նորա։ Բայր ինքն յիսուս ոչ հաւատայր զանձն նոցա։ Չնչին փայտի հաւատան մարդիկ զանձինս իւրեանց։ Հաւատաց անքուս դաւթի յոյժ. (յն. հաւատացեալ եղեւ դաւիթ անքուսայ յոյժ։) Հաւատացէ՛ք տեառն աստուծոյ մերում, եւ հաւատասցէ ձեզ։ Մի՛ հաւատայր սիրելեաց, եւ մի՛ յուսայք յիշխանս. Եթէ աղաչիցէ զքեզ թշնամին քո, մի՛ հաւատար նմա (կամ մի՛ հաւանի), եւ այլն։


Հեծան, աց

s.

beam, rafter, joist.

· Calfa

NBHL (2)

δόκος trabs, lignum եւ hasta. պ. եւ թ. հիյզան, հիյզէն, հասսա, ասաս . (հյ. լծ. ծեծ. եւ հեծանել. յեցուկ. նեցուկ) Գերան. մարդակ. փայտ առաստաղաց. եւ Բու ծառոյ կամ ոստ մեծ. հաստ բիր. գաւազան. (ուստի Միահեծան. որպէս եւ ասէս, հասաս. թ. է բրաւոր) ... (եբր. գօրա. լծ. գերան. յն. տօգօ՛ս. լծ. թ. տէօկիւզ, տէկէնէկ ).

Իբր զգանեալ բազմահարուածեան հեծանաւ։ Տարակուսանաց հեծանաւն ի մահ ձաղկեցայ։ Քոյինազէն հեծանաւս (խաչափայտիւ, կամ գաւազանաւ խաչին) Նար. (՟Ժ. ՟Ժ՟Բ. ՟Ղ՟Բ։)


Հեծանոց, աց

s.

winnowing-fan;
hay rake.

· Calfa

NBHL (1)

(որպէս թէ Հոսանոց) որ եւ ՀՈՍԻՉ. ռմկ. հայելի. պ. հիղէ, հիճ. թ. էափա. πτύων ventilabrum, pala, furca. Գործի փայտեղէն ժանեւոր, կամ թիաձեւ գոգաւոր, որով ի կալս հոսեն զցորեանն՝ տալով հողմոյ, զի յարդքն եւ մղեղք ի բաց վարեսցին.


Հեղոյս, ուսից

s.

nail;
cf. Բեւեռ.

· Calfa

NBHL (1)

Բազկատարած հեղուսիւք ընդ փայտի բեւեռեալ. (Զքր. կթ.։)


Հեղուսեմ, սի

va.

cf. Բեւեռեմ;
to write, to compose.

· Calfa

NBHL (2)

Բեւեռօք հեղուսին ի վերայ փայտի. (Ճ. ՟Ա.։)

Միայն ի փայտ խաչին հեղուսայ։ Մատունքն հեղուսեալ ի խաչն. (Լմբ. համբ. եւ Լմբ. սղ.։) Եւ Կցել. պատուաստել զհիւսուած բանի. շարահիւսել.


Ձեռագործ, աց

adj. s.

made with hands, manual, artificial;
manufacturing, mechanical;
manufacture, handiwork.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռագործն անիծեալ. ինքն, եւ որ արարն զնա։ Մի՛ առնիցէք ձեզ ձեռագործս։ Ոչ պագանեն երկիր ձեռագործաց։ Զփայտեղէն ձեռագործս ձեր. եւ այլն։


Ձեռնտու

adj.

lending a hand, helping, succouring, aiding, assisting;
contributing, favourable;
— լինել, to cooperate, to lend a help, to succour, to aid, to assist, to relieve, to contribute, to second, to favour.

· Calfa

NBHL (1)

Քիրամ արքայ տիւրոսի ձեռնտու էր սողոմոնի եղեւնափայտիւք. (՟Գ. Թագ. ՟Թ. 11։ Տե՛ս եւ ՟Ա. Մակ. ՟Գ. 22։ ՟Ժ. 74. եւ այլն։)


Ձեւանամ, ացայ

vn.

cf. Կերպարանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ օրինակաւ ձեւացեալ։ Երեւակ կենացդ փայտի ձեւասցի ի պատկեր սրտիս. (Նար.։)


Ձեւիչ, չի, չաց

s.

scissors.

· Calfa

NBHL (1)

Կտրոցն ձեւ ստուգեալ, գի՛տ, թէ որո՞յ է ձեւիչ, քարի՞, թէ փայտի, թէ հանդերձի. (Հին քեր.։)


Ձուլածոյ, ից

adj. s.

cast, smelted, founded;
cast, image, etc.

· Calfa

NBHL (1)

Քարեղինաց եւ փայտեղինաց եւ այլոց ձուղածուից. (Եփր. ՟գ. կոր.։)


Յաճախ, աց

adj. adv. s.

frequent, continual, incessant;
prolix, long;
much, full, copious, abundant;
frequently, often, continually;
too much, too many;
—ք, continuity, perpetuity;
հացք —աց, shewbread.

· Calfa

NBHL (1)

Ետ հրաման՝ ժողովել փայտ յաճախ, եւ բոց մեծ առնել. (Ճ. ՟Ա.։)


Յանգուածատաշեալ

adj.

well-worked or made.

· Calfa

NBHL (1)

Ցծայրս անթերի տաշեալ կամ անկուածոյ նման տաշեալ. Նկարակերտ յանգուածատաշեալ կարմրերփեան փայտիւք. (Նար. խչ.։)


Յանցումն, ման

s.

cf. Յանցանք.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս փայտիւն եղեւ յանցումն, նոյնպէս եւ ի ձեռն խաչին եղեւ փրկութիւն. (Ոսկ. խչ.։)