Definitions containing the research փայտ : 839 results

Փուտ, փտոյ

adj. s.

rotten, putrid, spoiled;
rottenness, corruption, putrefaction;
— ատամանց, caries, cariosity;
cf. Ատամն.

· Calfa

NBHL (1)

Համարի զերկաթ յարդ, եւ զպղինձ իբրեւ զփայտ փուտ. (Յոբ. ՟Խ. 18։)


Փրկչական, ի, աց

adj.

Saviour's, Redeemer's.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհնեալ ես փայտ սուրբ փրկչական։ Փրկչականն պատուիրան յանձին բերեալ կրէր. (Շ. բարձր.։ նար. ՟Հ՟Է։ Վրք. հց. ՟Ի։)


Քաղցրաբեր

adj.

bearing sweets, producing agreeable fruits.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յառաջ փայտք էին անպտուղք, պտղաբերք եղեն հաւատովք. եւ դառնաբերքն եւ փշաբերքն՝ քաղցրաբերք եւ անուշահոտք առաքինութեամբք. (Գէ. ես.։)


Քանդակեմ, եցի

va.

to sculpture, to carve, to chisel;
to notch, to cut.

· Calfa

NBHL (2)

Պաշտեն զքանդակեալ փայտակերտս. (Ագաթ.։)

γλύφω, διαγλύφω, ἑγγλύφω sculpo, insculpo, caelo, incido . (լծ. պ. քէնտէն ). Քանդիւ կամ քանդակաւ գործել, դրօշել. գրուագրել. գրել ի խորս. որ եւ ՔԵՐԵԼ. փորել, բանիլ փայտի՝ քարի՝ պղնձի՝ ոսկիի՝ ճեվահիրի վրայ.


Վարսեմ, եցի

va.

to drive in, to fix, to thrust in, to plant.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դաստակս ձեռացն եւ ի ծայրս ոտիցն էր վարսեալ հեղուսիւք ընդ փայտին. (Միսայէլ խչ.։)


Վերաբերեմ, եցի, րի

va. med.

to elevate, to raise;
to appose, to subjoin, to superadd;
to manifest, to disclose;
to utter, to pronounce;
to translate;
to present, to offer;
to attribute, to ascribe, to refer;
to eructate, to retch, to vomit, to cast up, to reject.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանրութիւն տապարին թեթեւութեամբ փայտին եղիսէիւ վերաբերեալ. (Վահր. յայտն.։)


Վերագրեմ, եցի

va.

to write upon, to inscribe;
to attribute, to refer to;
to write above, before.

· Calfa

NBHL (1)

Վերագրէ (աստուածաբանն) զճառն ի յայտնութիւն քրիստոսի, եւ սկսանի ի ծնունդն քրիստոսի։ Ղուկաս զաւետարանն եւ զգործսն առաքելոցն՝ զյունացս աշխարհէն վերագրէ (առ թէոփիլոս ի յոյն լեզու)։ Վերագրէ ղուկաս ի հրամանէ սուրբ հոգւոյն. եւ եղեւ ասէ ընդ աւուրսն ընդ այնոսիկ։ Որպէս վերագրէ երանելին պետրոս, եթէ կերաք եւ արբաք ընդ նմա յարութեան։ Որպէս վերագրեաց երանելին մովսէս, թէ տեսանիցէք զկեանս ձեր կախեալ զփայտէ։ Վասն քո վերագրեաց սողովմոն, փայտ կենաց է ամենեցուն. (Կամրջ.։ Փստ առ զքր։ Զքր. կթ. ծն. Զքր. կթ. հմբ. Զքր. կթ. խչ.։)


Վերադարձուցանեմ, ուցի

va.

to cause to return;
to transport, to transfer.

· Calfa

NBHL (1)

Զի զմեզ ի նոյն գիր եւ ի պատկեր վերադարձուսցէ։ Զի զմեռեալն ադամ վերադարձուսցէ առ փայտն կենաց. (Զքր. կթ.։)


Վերածեմ, ածի

va.

to elevate, to raise, to bear on high;
to reduce;
— զոք ի զառածանացն, to reclaim a person from disorderly or ill conduct.

· Calfa


Վերամբարձութիւն, ութեան

s.

elevation, height, excellence, sublimity.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն ինքն է ճշմարիտ ողկոյզն, որ ի վերայ փայտեղէն վերամբարձութեանցն զինքն եցոյց. (Նիւս. երգ.։)


Վերբերեմ, եցի

va.

cf. Վերաբերեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Վերբերեալ (զփայտն կենաց) մեծաւ ընծայիւք ի սահմանեալ եւ յուխտեալ տեղին ածէին. ամենայն բարձեալ բերեալ. (Նար. խչ.։)


Վերընկալ

adj.

receiving, containing, sustaining, carrying.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեր վերընկալ աստուածային բանին։ Խաչն յիրաւի սեղան, սեղան, զի եղեւ վերընկալ տէրունական մարմնոյ ճշմարիտ պատարագին։ Սա է փայտ կենաց, եւ սեղան վերընկալ տէրունւոյ մարմնոյն ճշմարիտ պատարագին. (Շար.։ Ագաթ.։ Մաշտ.։)


Վիմարդ

adj.

cf. Վիմարդեան.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհնեալ ես փայտ սուրբ իմանալի, վիմարդեան եւ քառանկիւն տախտակ։ Քառանկիւն եւ վիմարդեան տախտակս տպաւորեալ. (Անյաղթ բարձր.։ Թէոդոր. խչ.։)


Վիմարդեայ

adj.

cf. Վիմարդեան.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհնեալ ես փայտ սուրբ իմանալի, վիմարդեան եւ քառանկիւն տախտակ։ Քառանկիւն եւ վիմարդեան տախտակս տպաւորեալ. (Անյաղթ բարձր.։ Թէոդոր. խչ.։)


Վիմարդեան

adj.

resembling a stone, stone-like, stony, stone.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհնեալ ես փայտ սուրբ իմանալի, վիմարդեան եւ քառանկիւն տախտակ։ Քառանկիւն եւ վիմարդեան տախտակս տպաւորեալ. (Անյաղթ բարձր.։ Թէոդոր. խչ.։)


Փեճեկ, ի, ոյ

cf. Փեճոկ.

· Calfa

NBHL (1)

Երկու բնութեամբ է ընկոյզն զանգեալ. մի՝ փեճեկովն, որ ունի զփայտի բնութիւն, եւ մի՝ որ ի ներքս պարարտութիւնն։ Միմեանց պիտոյանան ի կենցաղս, որպէս հատ ցորենոյ՝ փեճոկին իւրոյ. . (Նար. երգ.։ Երզն. մտթ.։)


Փեճոկ, ի, ոյ

s.

shell, husk;
— պտղոց, rind, peel, paring;
— ծառոց, bark;
— ընկուզի, nut-shell;
— ձուոց, egg-shell;
— ընդեղինաց, pod, cod, husk;
— խեցեմորթից, oyster-shell or tortoise-shell;
scale;
— արեւելեան, coculus Iudicus, fisher's berry.

· Calfa

NBHL (1)

Երկու բնութեամբ է ընկոյզն զանգեալ. մի՝ փեճեկովն, որ ունի զփայտի բնութիւն, եւ մի՝ որ ի ներքս պարարտութիւնն։ Միմեանց պիտոյանան ի կենցաղս, որպէս հատ ցորենոյ՝ փեճոկին իւրոյ. . (Նար. երգ.։ Երզն. մտթ.։)


Փիճի, ճւոյ

s. bot. pine-tree;
cf. Հաճարի;
beech-tree.

· Calfa

NBHL (1)

πίτυς pinus. Ազգ մայր փայտի՝ իբր սոճի եւ կուենի, ունօղ զմարխ եւ զխիժ, որպէս վայրի փսաղենի. չամ.


Փշաբեր, ից, աց

cf. Փշաբոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Փշաբեր եղիցի ամենայն երկիր։ Բուսցի փայտ փշաբեր. (Ես. ՟Ե. 24։ ՟Լ՟Դ. 12։)


Փոխանակ

prep.

instead of, in place of;
in exchange or in return for, as a reward for;
— նորա, in his place;
— ընդ, instead of;
— զի, whereas;
for as much as, since, because;
անձն քո — անձին նորա, your life shall be surety for his;
ասել —ուրուք, to say in a person's name.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա թէ փոխանակելով փոխանակեսցէ զայլ անասուն ընդ անասնոյ, եղիցի եւ այն փոխանակն սուրբ։ Եւ նա, եւ փոխանակն իւր եղիցին սուրբ։ Արարի փոխանակ քո զեգիպտոս եւ զեթէովպիա, եւ զսուհէն քեզ փոխանակեցի։ Զջուր մեր դնոյ արբաք, եւ փայտն մեր առանց փոխանակի եկն ի վերայ։ Առ ոտն կոխէիք զարդարն՝ առնելով փոխանակս։ Առի զեղբարս ձեր, փոխանակս տուեալ տեառն։ Նախատեցին փոխանակ (այսինքն զփոխանակն, կամ զերեւեցուցիչն ) օծելոյ քոյ, եւ այլն։ Հաւատարիմ բարեկամի ոչ գոյ փոխանակ։ (Սիր.՟Ղ. 15։)


Փոխանակ, ի

s. adv.

substitute;
lieutenant;
vicar;
successor;
exchange, barter, compensation;
—աւ, by turns, alternatively, reciprocally, mutually;
— արքայի, vice-roy;
— բդեշխի, vice-consul;
proconsul;
— հանդերձից, change of clothes, changes of raiment;
արարի — քո զեգիպտոս, have given Egypt as your ransom.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա թէ փոխանակելով փոխանակեսցէ զայլ անասուն ընդ անասնոյ, եղիցի եւ այն փոխանակն սուրբ։ Եւ նա, եւ փոխանակն իւր եղիցին սուրբ։ Արարի փոխանակ քո զեգիպտոս եւ զեթէովպիա, եւ զսուհէն քեզ փոխանակեցի։ Զջուր մեր դնոյ արբաք, եւ փայտն մեր առանց փոխանակի եկն ի վերայ։ Առ ոտն կոխէիք զարդարն՝ առնելով փոխանակս։ Առի զեղբարս ձեր, փոխանակս տուեալ տեառն։ Նախատեցին փոխանակ (այսինքն զփոխանակն, կամ զերեւեցուցիչն ) օծելոյ քոյ, եւ այլն։ Հաւատարիմ բարեկամի ոչ գոյ փոխանակ։ (Սիր.՟Ղ. 15։)


Փոխարկեմ, եցի

va.

to convert, to change, to turn, to transform.

· Calfa

NBHL (1)

Փայտ խաչիս իմոյ զփայտ մահուն ի կեանս փոխարկէ. (Տաղ.։)


Փոկ, ոյ, ոց, ի, աց

s. mech. zool.

thong, leather thong, strap, girth;
leather whip;
— գօտի, leather belt;
— անվախճան, endless strap;
phoca, seal, sea-calf.

· Calfa

NBHL (1)

Կինն իբր զփայտ զցանկութիւն կանգնեալ, եւ փոկ ի նմա բեւեռեալ զցանկութիւնսն՝ սոքօք զըմբռնեալն կախեաց. (Փիլ. սամփս.։)


Փորագրող

s.

engraver;
— ի փայտի, wood engraver;
— ժանտաջրով, etcher.

· Calfa


Փորագրութիւն, ութեան

s.

engraving;
— լուսագրական, heliographic engraving;
պողպատային —, steel engraving;
փայտեղէն —, wood engraving, wood-cut;
— ժանտաջրային, etching;
վաճառական փորագրութեանց, print-seller.

· Calfa


Փորիչ

cf. Բրիչ.

· Calfa

NBHL (1)

Բեր ինձ փորից եւ թի.. . ա՛ռ փայտատ եւ թի, եւ փութասցուքերթալ. (Վրք. հց. ձ։)


Տապան, աց

s.

large box or trunk;
Noah's ark;
coffin, bier;
tomb, sarcophagus, sepulchre, urn.

· Calfa

NBHL (2)

Արա՛ դու քեզ տապան ի չորեքկուսի փայտից։ Մո՛ւտ դու ի տապանդ։ Ել ի տապանէ.եւ այլն։

ՏԱՊԱՆ. σορός loculus, urna. Ընդունարան մարմնոյ վախճանելոյն, փայտեղէն, քարեղէն. հողեղէն. լայնաբար՝ Շիրիմ. գերեզման.


Տապանակ, աց

s.

chest, box, coffer, small trunk;
poor's box;
tabernacle;
cf. Ուխտ;
— պրտուեայ, ark of bulrushes.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցե՛ս տապանակ վկայութեան յանփուտ փայտից։ Զտապանակն ուխտին տեառն աստուծոյ։ Ի տաճարի տեառն՝ ուր էր տապանակ աստուծոյ. եւ այլն։ Որ եւ Արկղ կտակի կամ կտակարանաց կոչի. եւ յայն անուն կոչի մին ի տօնից եկեղեցւոյ առ մեզ՝ Տօն տապանակի. (Տօնաց. Շար.։)


Տապարաւոր, աց

adj. s.

axe-bearing;
sapper.

· Calfa

NBHL (1)

Տապարաւորք եկեսցեն ի վերայ նորա իբրեւ զփայտահարս. յն. տապարք. (Երեմ. ՟Խ՟Զ. 42։)


Տարադէմ

adj.

far, far off, far distant, remote;
— գնալ, դէմ եդեալ — գնալ, to go afar, abroad, to be estranged, to leave one's native land, to go from home.

· Calfa

NBHL (1)

Տարամերժեալ ի կենաց փայտէն՝ դիմեաց յարեւմուտս, տարադէմ հալածեալ առ նսեմային խաւարն. (Անան. ի պետր.։)


Տարալսութիւն, ութեան

s.

disobedience.

· Calfa

NBHL (1)

Զի փայտին տարալսութիւն ի ձեռն փայտին հլուութեան բժշկեալ. (Իրեն. առ Լեհ.։)


Տարրեղէն, ղինի, նաց

adj.

cf. Տարրաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ձեւանայ ի տեսիլ տարրեղէն։ Տարրեղէն փայտակերտն սուրբ քառաթեւն։ Էութիւնք իմանալեաց եւ տարրեղինաց։ Հրեղինաց եւ տարրեղինաց ստեղծօղ. (Եղիշ. ՟Բ։ Շար.։ Շ. գանձ.։)


Տեառնանման խաչ

sn.

the true cross.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԵԱՌՆԱՆՄԱՆ ԽԱՉ. Մակդիր բուն խաչափայտին տեառն, զորոյ զնմանութիւն ունին այլ խաչք. բուն փայտն կենաց.


Տրտմազգեաց, գեցից

cf. Տրտմազգեստ.

· Calfa

NBHL (1)

Ազատեցեր զմարդն ի տրտմազգեաց փայտէն. (Շար.։)


Տրցակ, աց

s.

bundle, bunch;
— խոտոյ, truss, bottle;
— փայտի, faggot, bundle of wood;
— մագնիտական, pencil of magnetic rays;
առնել տրցակ or տրցակեմ, to truss, to tie in a bundle, to bottle, to bind up in faggots.

· Calfa


Ցամաքեցուցանեմ, ուցի

va.

to dry, to des-sicate;
to dry up, to parch, to render arid;
to drain, to dry up, to exhaust.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ արգելցէ զջուրս, ցամաքեցուցանէ զերկիր։ Ցամաքեցոյց տէր զծովն կարմիր յերեսաց ձերոց։ Ցամաքեցոյց տէր զյորդանան գետ առաջի որդւոցն իսրայէլի։ Ցամաքեցուցանել զխաղս. կամ զաղբիւրս. զերակս. զոսկերս. զփայտ դալար. զամենայն պտուղս. Կափոյց զխուփն ի վերայ գբին, եւ ցամաքեցուցանէր ի վերայ նորա արաբովթ. եւ այլն։


Տիգաբուն, բնոյ

s.

pike-staff, shaft of a spear;
rest of a lance.

· Calfa

NBHL (1)

Տիգի բուն. փայտ ինզակի.


Տկարութիւն, ութեան

s.

weakness, debility, imbecility, infirmity;
languor, extenuation;
impotency;
indisposition, sickness;
fragility;
cf. Տկարամտութիւն;
— ածել or արկանել զաստուծով, to accuse God of weakness.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղէշ մի տնկոյ, կամ ծղօտ մի եղեգան. զամենեւին տկարութիւն փայտին՝ նմանեցուցանէ այսոցիկ անուանց. (Շ. բարձր.։)


Տոփան, աց

s.

batlet, rammer;
beetle, ram;
tewing-beetle.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ՏՈՓԻՉ, եւ ԹԱՓԻՉ. ξύλον fustis. Գործի տոփելոյ, որպէս բահ փայտեայ. փայտ. թակ, լաթ ծեծելու փատ.


Տոփեմ, եցի

va.

to beat with a batlet;
to ram, to drive in;
to tread under foot.

· Calfa

NBHL (1)

Բախել ծեծել թափչի փայտիւ զհանդերձ ի լուանալն. որպէս եւ ոտամբ հարկանել՝ հանգոյն դոփելոյ ձիոց.


Տեռեմ, եցի

va.

to gall, to rub the skin off, to graze, to excoriate;
to render callous, hard as a corn.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զանբան անարգեցին, եւ տեռեցին բեռնակրութեամբ։ Ողունք մեր տեռեալ են ի փայտակրի. (Վրդն. ծն.։ Եղիշ. ՟Ը։)


Քառակերպեան

adj.

having four forms.

· Calfa

NBHL (1)

Զքո ձեւդ քառակերպեալ նշանակեմք ի քարս եւ ի փայտս եւ յամենայն տարրական գոյացութիւնս. (զքր. կթ. խչ։ եւ Գանձ.։)


Քառանկիւն, կեան

adj. s.

quadrangular;
tetragone;
— վանաց, cloister.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհնեալ ես փայտ սուրբ ... քառանկիւնտախտակ։ Կանգնէ զքառանկիւն սեղան խաչին։ Տաճար մի քառանկիւն։ Քեզ քառանկիւն կողմ աշխարհին՝ անտեսաբար երկրպագեն. (Անյաղթ բարձր.։ Շար.։ Արծր. ՟Ե. 7։ Յիսուս որդի.։)


Քառանկիւնի

adj.

having four angles, quadrangular.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհնեալ ես փայտ սուրբ ... քառանկիւնտախտակ։ Կանգնէ զքառանկիւն սեղան խաչին։ Տաճար մի քառանկիւն։ Քեզ քառանկիւն կողմ աշխարհին՝ անտեսաբար երկրպագեն. (Անյաղթ բարձր.։ Շար.։ Արծր. ՟Ե. 7։ Յիսուս որդի.։)


Քարակերտ

adj.

stone, build to stone;
— տուն, stonehouse.

· Calfa

NBHL (1)

Զփայտակերտն եւ զքարակերտն քանդեցին. (Բուզ. ՟Դ. 55։)


Քարակոփ, ի, ից, աց

adj. s.

made or built of stone;
stone-cutter, stone-mason;
sculptor, carver.

· Calfa

NBHL (1)

Ետուն ցհիւսունս փայտից, եւ ցքարակոփս քարանց. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Բ. 12։)


Քարահատ, աց

s.

stone-cutter;
paviour's beetle or rammer.

· Calfa

NBHL (1)

Ի քարահատաց եւ ի փայտահարաց Որպէս զմիճաւորս քարահատաց։ Արուեստիւ՝ գործօղ քարի, եւ քարահատ. (Փիլ. տեսական.։ Զենոբ.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Քարաման

s.

cross-shaped distaff.

· Calfa

NBHL (2)

ռմկ. քարման. Գործի մանելոյ զբուրդ կամ զչուան՝ ի վերայ խաչաձեւ փայտի հոլովելոյ ձեռամբ.

Ի տեղի արօտական ըզտուցն գտանէր զհնացեալ ստեւն, եւ առեալ զայն փայտիւ նիւթէր քարամանիւ, եւ տայր ի խորանաբնակ հովիւսն. եւ նոքա արարին զնիւթն զայն նմա հանդերձ զօրէն քրձի. եւ ի նմին հատեալ օձիս՝ ագանէր քրձազգեաց լինելով. (Եպիփ. ծն.։)


Քարայարկ

adj.

stone-roofed.

· Calfa

NBHL (1)

Զսուրբ կաթողիկէին փայտայարկսն վերացուցեալ՝ քարայարկ շինեաց. (Ասող. ՟Բ. 3։)


Քարանամ, ացայ

vn. fig.

to turn to or become stone, to be changed into stone, to be petrified;
to be stoned, hardened, obdurate.

· Calfa

NBHL (1)

Որք ըստ մարմնոյ պարծին յաբրահամ, յոհաննէս մարգարէանայ զնոցա քարանալն եւ զլուծանելն, եւ զհեթանոսաց կոչումն, որ քարանց եւ փայտից ազգայից ծառայէին. (Մեկն. ղկ.։)