Definitions containing the research տուն : 2518 results

Պոռնկախառնիչ

s.

pander, pimp;
procuress, go-between, bawd.

· Calfa

NBHL (1)

Կոչեաց իշխանն զկին մի (կամ զոմն մի) պոռնկնխառնիչ, որ է կաւատ։ Եմուտ պոռնկնխառնիչն ի տուն, եւ տեսանէ զերիտասարդն մեռեալ. (Հ=Յ. եւ Տէր Իսրայէլ. յուլ. ՟Թ.։)


Պոռնկանոց, աց

s. fig.

house of ill-fame, brothel;
high-place, heathen temple, idol-house.

· Calfa

NBHL (1)

առ դուռն պոռնկանոցին կայր կանգնեալ։ Արար պոռնկանոց զտուն իւր. (Վրք. հց. ՟Դ. ՟Ժ՟Է. եւ ՟Ժ՟Թ։)


Պոռնկիմ, եցայ

vn. fig.

to commit fornication, to abandon oneself to prostitution, to lewdness, to be prostituted;
to commit adultery;
to worship idols, to idolize.

· Calfa

NBHL (1)

Պոռնկեցան զհետ աստուծոյ նոցա։ Անաձն ոռ երթիցէ զհետ վհկաց կամ գիտաց՝ պոռնկել զկնի նոցա։ Արարեր քեզ կուռս կարկատունս եւ պոռնկեցար ընդ նոսա։ Պոռնկեցան յեգիպտոս։ Պոռնկեցան յաստուցոյ իւրեանց.եւ այլն։


Պոռնկոց

cf. Պոռնկանոց.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՊՈՌՆԿԱՆՈՑ. πορνεῖον lupanar, sistrum, prostibulum, domus meretricia. Նմանութեամբ՝ Տուն չաստուածոց. կռատուն.


Պոռոտ

cf. Պոռոտող.

· Calfa

NBHL (1)

Բանք պոռոտք զքաջ իմաստունն ոչ երկեցուցանեն. (Պիտառ.։)


Պոռոտախօս

adj.

cf. Պոռոտող.

· Calfa

NBHL (1)

Բանք պոռոտք զքաջ իմաստունն ոչ երկեցուցանեն. (Պիտառ.։)


Պոռոտող

adj. s.

boastful, bragging, vaunting;
emphatic;
speaking aloud, crying, bawling, brawling, noisy, squalling;
bully, braggart, hector.

· Calfa

NBHL (1)

Բանք պոռոտք զքաջ իմաստունն ոչ երկեցուցանեն. (Պիտառ.։)


Պուետէս, տի, տեայք, տեայց, տէից

cf. Պուետիկոս.

· Calfa

NBHL (1)

Լայնաբար՝ որպէս իմաստասէր, կամ իմաստուն.


Պուետիկոս, ի, աց

s.

poet;
philosopher.

· Calfa

NBHL (1)

Լայնաբար՝ որպէս իմաստասէր, կամ իմաստուն.


Պռոյգ, ուգի, գաց

s.

paraphernalia, portion, dowry, dower.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ յն. բռօի՛քս. կամ բռիքս. προΐξ dos. Օժիտ. պաշտատական. վարձանք. ինչք՝ զոր հարսն բերէ ի տանէ ծնողաց իւրոց ի տուն փեսային.


Պսակակապ, աց

adj.

crowned;
crowning.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակակապ գլխով ճոխանալով գնան ի տուն իւրեանց յաւիտենական. (Մեկն. ղկ.։)


Պտղաբերիմ, եցայ

vn. va. to fructify, to bear fruit, to bring forth, to produce;
to offer;
to render fertile;
to profit.

· Calfa


Պտղածին

cf. Պտղաբեր.

· Calfa


Պտղակորոյս

adj.

fruitless, unfruitful, sterile, barren.

· Calfa

NBHL (1)

Հերապանծ տունկն պտղակորոյս։ Իւղընձիւղ փայտս պտղակորոյս։ Պտղակորոյս տնկոյ թզենւոյն ... սոքա բարեխօսք. (Նար. ՟Թ. ՟Լ՟Թ. ՟Ձ՟Ա։)


Պտղաւէտեմ, եցի

va.

to render fruitful, to fecundate, to fertilize.

· Calfa


Պտղաւոր

cf. Պտղալից.

· Calfa

NBHL (1)

Զծառս եւ զտունկս պտղաւորս՝ եւ զանպտուղս. (Ճ. ՟Ժ.։)


Պտղեղ

cf. Պտղալի.

· Calfa

NBHL (1)

Զաստուածաբարձ տունկս զայս եւ զպտղեղ. (Վրդն. սղ.։)


Պրակագեղ

adj.

wooded, planted with trees, bushy, leafy.

· Calfa

NBHL (1)

Բլուրք պրակադեղք, ծառք վարսաւորք, եւ տունկք հովանուորք. (Վեցօր.։)


Պրտու, ոյ

s.

rush, bulrush;
papyrus.

· Calfa

NBHL (2)

Հրամայեաց դատաւորն պրտուս թանալի ի ձէթ. եւ վառեցին հրով, եւ պրտու այրեցաւ, եւ մատունք սրբոցն ոչ այրեցան. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ի՟Ա.։)

Վառեցին պրտուովն զմատունսն։ Այրեցաւ պրտունք, եւ մատունքն անարատ մնացին. (Տէր Իսրայէլ. յունիս. ՟Ժ՟Գ.։)


Պրքէ

s.

reservoir, basin.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղղեն զջուրն (անձրեւի) ի յաման ուրեք իբր ի պրքէ. եւ անդ յստակի ի պղտորութենէն, եւ ապա մտցէ ի ջրատունն. (Վստկ. ՟Է։)


Պօզ

cf. Պօզլախ.

· Calfa

NBHL (1)

Գովելիք (ձիոց) ի գոյներն երեք են. պղատոն իմաստունն (գովէ նախ) զպոզն, եւ ի յետ զհնդիկն, եւ ապա զքումայթն. (Վստկ. ՟Յ՟Է։)


Ջահազգեաց, եցից

adj.

bearing or carrying light, luminous, splendid.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրա՛խ լեր բերկրեալ՝ ջահազգեաց կոյս, անշէջ ճառագայթ, պայծառացեալ քան զարեգակն։ Կուսանք իմաստունք՝ մշտավառ լուսով ջահազգեաց՝ ծագեն յարեւմտից. (Եպիփ. ի կոյսն.։ Խոր. հռիփս.։)


Ջահազգեստ, ից

cf. Ջահազգեաց.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրա՛խ լեր բերկրեալ՝ ջահազգեաց կոյս, անշէջ ճառագայթ, պայծառացեալ քան զարեգակն։ Կուսանք իմաստունք՝ մշտավառ լուսով ջահազգեաց՝ ծագեն յարեւմտից. (Եպիփ. ի կոյսն.։ Խոր. հռիփս.։)


Ջահավառ

adj.

blazing, refulgent.

· Calfa

NBHL (1)

Ջահավառ անշէջ լապտէրօքն մտանել ի յառագաստ ընդ իմաստուն կուսանսն. (Տաղ.։)


Ջատագովեմ, եցի

va.

to defend, to sustain, to plead, to excuse, to justify;
— զանձն, to defend, justify or excuse oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձեռն միմեանց՝ երկոցունց ջատագովէ զհաստատուն անլուծութիւնն. (Նիւս. կազմ.։)


Ջատակիմ, եցայ

vn.

to be established firmly securely.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ. որպէս Քատակիլ, եւ կամ ի հաստատուն յատակի հիմնարկիլ,


Ջերմն, ման

s.

fever;
heat;
— եթող զիս եւ կալաւ զնա, the fever left me & has seized him;
կերստին կալաւ զիս —, my fever has returned.

· Calfa

NBHL (1)

Օգտելով եւ վնասելով՝ ամարանի ջերմամբ, եւ ցրտութեամբ ձմերանոյ։ Ցրտով եւ ջերմաւ զտունկս եւ զբոյսս ապականէ. (Յճխ. ՟Դ. եւ ՟Է։)


Ջլեայ

adj.

sinewy, nervous.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ջղեայ եւ ի կաչեայ պահպանակաց զգեստուն. (Խոր. ՟Գ. 37։)


Ջոկանամ, ացայ

va.

to flock together.

· Calfa

NBHL (1)

Հեր գլխոյ նորա ջոկացեալ ի վերայ ճակատուն յոյժ խուռնախիտ թանձրութեամբ. (Արծր. ՟Է. 11։)


Ստուգաբանեմ, եցի

vn. va. to tell the truth;
to verify, to explain;
to trace the etymology or derivation of a word.

· Calfa

NBHL (1)

Են բազում անուանք առ մեզ ընտանեգոյն յայլոց լեզուաց եւ ի մերձակայից, որք ոչ ստուգաբանին. եւ եթէ կամեսցի ոք, ոչ ուղիղ թեւակոխեսցէ, այլ՝ խորթս ստեղծանէ. եւ ո՛չ է բազմաց զսա գիտել, բայց իմաստնոց։ Եւ ի պարսկաց բազում ինչ հասարակորդ է լեզուիս մերոյ, սոյնպէս եւ մեր առ նոսա. զոր եթէ ստուգաբանէ ոք, մեծապէս սխալէ. քանզի բազում անգամ մեր իսկ տեսեալ է ստուգաբանել մերոցս զայսպիսիս, որք այլոց լեզուաց են, որք իմաստունք կարծեցեալ էին, եւ այն յանհմտութենէ լեզուաց։


Ստուգաբանութիւն, ութեան

s.

truthfulness, veracity;
etymology.

· Calfa

NBHL (1)

Բանս եւ համեմատութիւնս ստուգաբանութեան։ Մտաւոր ստուգաբանութեամբ։ Ընթերցասէրն պտղոմէոս գրեալ եւ յարդարեալ ստուգաբանութեամբ՝ դնէ ի դիւանապահ տունս. (Փիլ.։ Փարպ.։ Արծր. ՟Ա. 8։)


Ստուերապատ

cf. Ստուերամած.

· Calfa

NBHL (1)

Ստուերապատեալքն տեսին զմշտենջենաւոր առաւօտուն երեւումն. (Մեկն. ղկ.։)


Ստրուկ, տրկաց

s.

slave;
vassal, subject, serf;
servant;
— ընդոծին, slave born in the house.

· Calfa

NBHL (1)

Արդի մեծատունքս քան զամենայն ստրուկս ե՛ւս անազատք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 21։ Ծառայեցուցանելով՝ ի ստրկաց պահել ի կարգի. Խոր. ՟Բ. 21. 47։)


Սրահակ, աց

s.

small hall;
small curtain, hanging, tapestry, arras;
— հարսանց, curtained bed.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ սրահակօք նստիցին յորժամ դատիցին. նոյնպէս եւ դու փոխանակ սրահակաց զժամանակն խնդրեա՛ եւ զպարապութիւն եւ զտեղի։ Զմարմինդ իբրու զտուն բազում սրահակօք զարդարես, եւ ոգւոյդ կարկատուն կապերտօք տաս ի ներքս նստել խայտառակ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 17։ ՟Գ. 16. եւ այլն։)


Սրբատաշ

adj.

well polished, bright.

· Calfa

NBHL (1)

Շինեաց ի հողարծինն սեղանատուն երեւելի սրբատաշ վիմօք. (Կիր. պտմ.։)


Սրբեմ, եցի

va. med.

to sanctify, to consecrate;
to purify;
to clean, to wipe off, to wipe dry, to spunge up;
to expiate;
to offer, to dedicate;
to observe, to keep religiously;
to absterge, to cleanse, to deterge;
— զմօրուս, to shave the beard;
— զեղնգունս, to pare the nails;
— զուռս, to prune, to lop;
հրով —, to refine by fire;
— զցորեան, to winnow.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհնեաց աստուած զօրն եօթներորդ, եւ սրբեաց զնա։ Յիշեսջի՛ր զօր շաբաթուն սրբել զնա։ Սրբեսցես զղեւտացիսն։ Քահանայքն՝ որ մերձենան առ աստուած, սրբեսցին։ Սրբել զտուն։ Բարապան տանն սրբէր ցորեան։ Սրբէր զենջակաւն։ Սրբէ զնա (զուռն), զի առաւել եւս պտղաբեր լիցի։ Ո՞վ իցէ՝ որ ձգիցէ զձեռն իւր յօծեալ տեառն, եւ սրբիցի։ Զի որ սրբէն՝ եւ որ սրբին, ի միոջէ էին ամենեքին։ Սրբեցէ՛ք զձեռս մեղաւորք։ Որով կամօք եւ մեք սրբեցաք։ Միով պատարագաւ կատարեաց զսրբեալսն ի մշտնջենաւորս.եւ այլն։


Սրընթաց

adj.

running or flowing violently, impetuous, rapid;
— գետ, rapid river;
—իւք գալ, to hasten, to run with the utmost haste.

· Calfa

NBHL (2)

(Սատանայ) անմարմին բնութիւն, եւ սրընթաց, եւ թափանցիկ յամենայնի։ Ոտքն (ի հրեշտակս նշանակէ) զշարժութիւնն սրընթաց։ Միտս ունիցի սրընթացս եւ իմաստունս. (Խոսր.։ Շ. հրեշտ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Է։)

Համանայ մեծութիւնն՝ տե՛ս ո՛րպէս դարձաւ սրընթաց թեւով ի տուն թագաւորին, առ որ անհաւատն գտաւ. (Լմբ. առակ.։)


Սքանչանամ, ացայ

vn.

to admire, to be admired, astonished, amazed, surprised, to wonder at, to marvel, to be wonderstruck, entranced, in extacy.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յաստուծոյ սքանչանայ պատուով։ Զհետ սրբոցն սքանչանայ (տպ. սքանչանի)։ Պատուի եւ ռեբեկա, սքանչանայ եւ լկա, գովի եւ գեբովրա։ Սողոմոն որպէս իմաստուն սքանչանի։ Եզեկիէլ որպէս տեսանօղ անճառելեացն սքանչանի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37. եւ Ոսկ. ի կոյսն.։)


Սքանչելագործութիւն, ութեան

s.

doing wonders, working miracles;
prodigy, miracle, portent.

· Calfa

NBHL (1)

Իմաստունն գիտասցէ զպատիւ արարչին սքանչելագործութեան։ Մի՛ զարմանար ընդ աստուծոյ առ այդ սքանչելագործութիւն։ Ելին յերուսաղէմ տեսանել զփրկիչն մեր քրիստոս վասն լրոյ համբաւուց սքանչելագործութեանցն. (Ագաթ.։ Եղիշ. դտ.։ Խոր. ՟Բ. 29։)


Սքանչելապէս

adv.

admirably, delightfully, astonishingly, marvelously, wonderfully, divinely, excellently, pre-eminently, to admiration;
by a miracle, miraculously, prodigiously.

· Calfa

NBHL (1)

Սքանչելապէս զբարեպաշտութիւնն ասաց։ Աստուածաբանէ սքանչելապէս յաղագս քրիստոսի։ Բարւոք եւ սքանչելապէս եդեալ սահման խրատուն։ Սքանչելապէս մղեաց զպատերազմունսն։ Սքանչելապէս ընկրկեաց զնա։ Սքանչելապէս համարձակեցար։ Պօղիկարպոս սքանչելապէս վկայեաց։ Սքանչելապէս նշանաւորք եղեն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 53։ Մաքս. ի դիոն.։ Սեբեր. ՟Թ։ Խոր. ՟Բ. 84։ Իսիւք.։ Նար. կուս.։ Ճ. ՟Գ.։ Եւս. պտմ. ՟Ա. 1։)


Սքանչելատեսիլ

adj.

cf. Սքանչելատեսիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն սքանչելատեսիլ գեղոյն։ Զսքանչելատեսիլ զամրութիւն տեղւոյն։ Զէիցն բնութիւն, որոց սքանչելատեսիլ է եւ տեսիլն, եւ տենչալի։ Տեսանեմ զքեզ սքանչելատեսիլ եւ իմաստուն. (Խոր. պտմ. հռիփս.։ Փարպ.։ Փիլ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ա.։)


Սքանչելատեսիկ

adj.

charming, ravishing, beautiful to behold, imposing, delighting the eye, graceful, superb.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն սքանչելատեսիլ գեղոյն։ Զսքանչելատեսիլ զամրութիւն տեղւոյն։ Զէիցն բնութիւն, որոց սքանչելատեսիլ է եւ տեսիլն, եւ տենչալի։ Տեսանեմ զքեզ սքանչելատեսիլ եւ իմաստուն. (Խոր. պտմ. հռիփս.։ Փարպ.։ Փիլ.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ա.։)


Սօսասարաս

adj.

platane-like, sumptuous, elegant.

· Calfa

NBHL (1)

Սխրալի եւ սօսասարասն սրահի իմաստունն սողովմոնի. (նար. խչ։)


Վահանակցութիւն, ութեան

s.

battle array.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ սուրբ դաս, ո՛վ վահանակցութիւն անքակ։ Ի պատերազմունս ճակատուն՝ որ յառաջին վահանակցութեան անկեալ լինի, նոյնժամայն լնուն զդասն, որպէս զի մի վահանակցութիւն նոցա կարեալ եղիցի պակասելովն. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Վաղ

adj. adv. s.

ancient, old, former;
anciently, formerly, once on a time;
early, betimes, soon, quick;
tomorrow;
— քաջ, very early;
— քաջ ընդ առաւօտն, at the break of day or of dawn, at the peep of day, very early in the morning, at dawn;
— ուրեմն, in bygone times, of old, long ago, a long time ago;
ի — ժամանակս, anciently, formerly;
ի — ժամանակաց, time out of mind;
— ընդ փոյթ, soon, quick;
forthwith, directly;
— կամ անագան, եթէ — եթէ անագան, sooner or later;
ոչ կարի — ոչ յոյժ անագան, neither too soon nor too late;
ո՞չ — իսկ ասացի քեզ, did I not tell you before ?.

· Calfa

NBHL (2)

Նախ խորհի յանկողնի, եւ վաղն գործէ։ Ի լուսանալ առաւօտուն, զոր մեք ասեմք վաղն. (Վրդն. սղ.։)

Խոր երեկոյն, եւ առաւօտուն վաղ՝ ի մի եւ ի նոյն ընթանան ժամանակ։ Ի խոր գիշերին յերեկոյին շաբաթուն, այսինքն ի վաղ առաւօտուն ի լուսանալ կիրակէին. (Պրպմ. ՟Ի՟Թ։)


Վաղաթառամ

adj.

cf. Վաղաթարշամ.

· Calfa

NBHL (1)

Խորշակաչոր եւ վաղաթառամ եւ անօսրահող ծղօտուն. (Վրդն. սղ.։)


Վաղաթարշամ

adj.

soon withering or fading away.

· Calfa

NBHL (1)

Խորշակաչոր եւ վաղաթառամ եւ անօսրահող ծղօտուն. (Վրդն. սղ.։)


Վաղայագ

cf. Վաղայագու.

· Calfa

NBHL (1)

Վաղայագ ախտ (ձանձրութիւն)։ Ո՛չ է վաղայագու ցանկացօղ, այլ հաստատուն եւ մտերիմ։ Զի ցուցցէ զիմաստնոյն բարս՝ ո՛չ վաղայագու, այլ հաստատուն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 40. 116. 140։)


Վաղայագու

adj.

satiating quickly.

· Calfa

NBHL (1)

Վաղայագ ախտ (ձանձրութիւն)։ Ո՛չ է վաղայագու ցանկացօղ, այլ հաստատուն եւ մտերիմ։ Զի ցուցցէ զիմաստնոյն բարս՝ ո՛չ վաղայագու, այլ հաստատուն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 40. 116. 140։)


Վաղիւ, ղուի

s.

tomorrow, next day, the following day;
—, ի —, ի — անդր, the morrow, the day after, on the morrow, tomorrow;
ի — անդր յետ մահու նորա, the day after his death;
վասն երկիւղի վաղուեանն, for fear of the future;
զկնի վաղուին, after tomorrow;
ի միւս —ն, ի միւսում —, the day after tomorrow;
վաղուենէ ի — առնել, to put off from day to day.

· Calfa

NBHL (1)

αὕριον, ἑπαύριον, ὅρθρος mane, cras, crastinus, dies. Օրն լուսանալի զկնի այսր աւուր. վաղորդայն. յաջորդ առաւօտ. այգն կամ լուսանալն նորա. վաղուան՝ եգուց օրը, առտուն. եարըն սապահ, եարընքի կիւն.