to last, to persevere, to continue;
to endure, to support, to bear;
— ի մարմնի, to live, to subsist;
ժուժկալեալ տեւէր չարչարանաց, he patiently suffered the tortures.
· Calfa
Ժուժկալեալ տեւէր չարչարանաց գանից։ Ուստի գթած հայրն ոչ տեւեալ (այսինքն չհանդուրժեալ՝) միշտ բարկութեամբ ըզմեզ խրատեալ (այսինքն խրատել). (Շ. տաղ լուս. եւ Շ. վիպ.։)
very heavy shower, pelting or drenching rain, floods, torrents of rain;
heavy fall of snow or hail;
— լինել սպառնալեօք, to rain threats;
ետես զնետս — խաղացեալ, he saw a storm of arrows coming.
· Calfa
very faithful;
most confiding.
· Calfa
Քորք քաջահաւատ յուսով ընդ առաջ ելանեն փրկչին. (Նար. տաղ.։)
four-winged.
· Calfa
ո՛վ սուրբ քառաթեւ։ Ո՛վ քառաթեւ լուսածին նիշ։ Որ ելե ի բարձրադիտակ քառաթեւին։ Ես ձայն զառիւծուն ասեմ, որ գոչէր ի քառաթեւին. (Շար.։ Նար. տաղ.։)
four.
· Calfa
Զտաղանդ պատուիրանին ի սեղանաւորս արկանէր՝ աւանդելով պահանջողին, եւ զշահսն բերելով քառաթուի կրկնակաց եւ ի հնգից թիւ կատարուն. (Սկեւռ. ի լմբ.։)
cf. Քառակերպեան.
· Calfa
Քառակերպ աթոռ սուրբ ծերունին գտաւ, ի գիրս իւր բարձեալ զ՝ի քերովբէս նստեալն. (Շ. տաղ.։)
cf. Քառանիւթեայ.
· Calfa
Կառք քառանիւթ սրովբէասպաս. (Սիւն. տաղ խչ.։)
Գետ քառանիւթեայ. (Նար. տաղ.։)
composed of four matters or elements.
· Calfa
Կառք քառանիւթ սրովբէասպաս. (Սիւն. տաղ խչ.։)
Գետ քառանիւթեայ. (Նար. տաղ.։)
stoned;
— առնել, to stone.
· Calfa
Անմահին մահուն նոյն մահակից գոլով ... քարկոծ խողխողմամբ սուրբըն ստեփանոս. (Շ. տաղ.) (երկիցս։)
cf. Քարտէս.
· Calfa
Ըստ այսմ եւ ես նըկարեցի՝ զներտաղական բանս ի քարտի։ Երկօք վաստակոց ի նիւթս քարտի։ Բան գրի ի քարտ եւ ի մագաղաթ. (Յիսուս որդի.։ Սկեւռ. ի լմբ.։ Վրդն. ծն.։)
cf. Քարտէս.
· Calfa
Ըստ այսմ եւ ես նըկարեցի՝ զներտաղական բանս ի քարտի։ Երկօք վաստակոց ի նիւթս քարտի։ Բան գրի ի քարտ եւ ի մագաղաթ. (Յիսուս որդի.։ Սկեւռ. ի լմբ.։ Վրդն. ծն.։)
cf. Քարտէս.
· Calfa
Ըստ այսմ եւ ես նըկարեցի՝ զներտաղական բանս ի քարտի։ Երկօք վաստակոց ի նիւթս քարտի։ Բան գրի ի քարտ եւ ի մագաղաթ. (Յիսուս որդի.։ Սկեւռ. ի լմբ.։ Վրդն. ծն.։)
card, paper, parchment;
cartoon, pasteboard;
letter;
book.
· Calfa
Ըստ այսմ եւ ես նըկարեցի՝ զներտաղական բանս ի քարտի։ Երկօք վաստակոց ի նիւթս քարտի։ Բան գրի ի քարտ եւ ի մագաղաթ. (Յիսուս որդի.։ Սկեւռ. ի լմբ.։ Վրդն. ծն.։)
place or instrument of expiation;
purgatory;
*catafalco.
· Calfa
Գեղեցկապաճոյճ մեզ քաւարան կազեմալ (զեկեղեցի), եթերանըման կամարակապ զարդիւք. (Նար. տաղ.։)
expiatory, propitiatory;
— լինել, to expiate.
· Calfa
Քաւի՛չ մեր լեր՝ հայցմամբ առ տէր։ Քաւիչ մեր լերուք բարեխօսելով. (Շ. տաղ.։)
grammarian;
grammar;
*spelling-book, primer.
· Calfa
Սողովմոն արքայն մեծ՝ քերական պէրճիւք յարդարեալ զսա (զտաճարն). (Նար. տաղ.։)
to flay, to strip, to excoriate, to peel off;
to make, to compose, to write;
to versify, to poetize.
· Calfa
ՔԵՐԹԵԼ. որպէս Կերտել. պ. քէրտէն. ποιέω facio, instituo. Առնել՝ շինել՝ կազմել, ձեւացուցանել, յաւէտ զբանաստեղծութիւն. յօրինել զտաղաչափութիւն.
poet;
philologer;
grammarian.
· Calfa
ՔԵՐԹՈՂ կամ ՔԵՐԴՈՂ. (գրի ի հին մատեանս եւ ՔԵՐԹԱՒՂ, իբր ՔԵՐԹՕՂ, ի, աց) ποιητής poeta. Կերտօղ ոտանաւոր եւ չափաբերական բանից, եւ վիպասանութեանց. բանաստեղծ. չափաբան. տաղաչափ, ստէպ բեպհականել հոմերոսի առ յոյնս, եւ առ մեզ մովսեսի խորենացւոյ. (յն. բիիդիս. այսինքն արարօղ, արարիչ. յորմէ. լտ. բօէդա. հյ. պուետ. պուետէս, պուետիկոս) ոտանաւոր. շինօղ, կամ պէլիդ շինօղ. այսինքն շինօղ զտունս բանից.
cf. Քերթութիւն.
· Calfa
ποίημα poema Քերթած. կերտուած բանեղէն. գրուած բանաստեղծական. տաղաչափութիւն. ոտանաւոր վիպասանութիւն. շիր, շիւուր.
scratching, scraping;
excoriation.
· Calfa
Նախ ի քերումն զսուբն ածին ի կախաղանի. (Լմբ. տաղ ի գէորգ.։)
cf. Քինանամ.
· Calfa
Քինացեալ եսաւայ՝ մտաբերէր սպանանալ զնա։ Իշավայրաց քինացելոց՝ զարու յաւանակս ի մատաղութեան կտրելոյ. (Շ. բարձր.։ Եզնիկ.։)
lyre;
viol, harp;
Lyra;
— հարկանել, to play on or sound the lyre.
· Calfa
Սուրբ երորրդութեանդ արժանասցուք լինել քնար միշտ հոգեւոր միշտ հոգթոր հնչմանց. (Նար. տաղ.։)
bed, couch, sleepingroom, dormitory;
grave, tomb;
— մանկան, crib, cradle.
· Calfa
s. gr. amphimacer.
· Calfa
ՔՈՂԱԲՈՐԲ. Ըստ տաղաչափից՝ եռավանկ բառ, որոյ միջին վանկն է աղօտ կմ սուղ.
amphibrach.
· Calfa
Իբրու քօղով ազօտացեալ, նսեմ։ Ըստ տաղաչափից՝ Բռ եռավանկ, որոյ առաջին եւ վերջին վանկք՝ են աղօտ, այսինքն սուղ.
plants, vegetables.
· Calfa
Բառ անյայտ, որպէս Բոյս ինչ, կամ մետաղ. զի ուր գրի ըստ հյ. Մաքս. ի դիոն.
Ի բոյսս, եւ ի խոտս, եւ ի մետաղս։
aiding, helping, assisting, auxiliary, subsidiary;
confer derate, allied;
— — բայ, auxiliary verb.
· Calfa
Մեծդ միքայէլ եւ գաբրիէլ ... հօր միածնիդ յիսուսի դուք խորհրդոցն օժանդակք. (Լմբ. տաղ հրեշտ.։)
to anoint;
to consecrate;
— ոսկւով, to gild;
— արծաթով, to silver;
— զանձն իւղով անուշիւ, to pomatum, to perfume one's person.
· Calfa
serpent, adder, snake;
— or — աւազակ, the devil;
— խարամանի, dipsas or dipsade;
— շչէ, the serpent hisses;
cf. Քաղցրութիւն.
· Calfa