immoderate, derisive laughter.
καγχασμός cachinnus. Մրքիջ, քրքջանք. ծաղր բարձրաձայն եւ անպատկառ. քահ քահ ծիծաղ. քահ քահա.
Ի բերանոյ կրօնաւորին մի երբէք անամօթ խախանք ելցեն. (Եփր. խրատ.) (յորմէ Ստեփ. լեհ. կազմէ զբայդ Խախալ, որպէս քահ քահ ծիծաղիլ։)
Որ պայծառացեալ էր, եւ զարգարէր զմեզ բանիւ վարդապետութեամբ՝ զգեստն, խախանքն կողոպտեցին, զի բարիօք առ ձեզ հանդիպեցաք մերկք. (Ոսկ. ի մելիտ.։)
chyle;
rennet;
curdled milk, curds.
πυτία coagulum. Խպիտակ հիւթ՝ մակարդ պանրոյ, ելեալ ի խախացոցէ կաթնկեր գառին.
Խախացն ոչ այլ ինչ է, այլ ի նոյն կաթանէ յորովայնէ գառինն պանրացեալ եւ արտաքս եկեալ. (Սանահն.։)
Ի պանրէ հայոց զգուշանալ, զի մի գուցէ՝ ասէ, ի մատաղէ գառինն զատկի խախաց մերձեցեալ է ի նոսա. (Շ. թղթ.։)
Խախաց՝ ժողովէ (զկաթն), եւ պնդէ, եւ մակարդ կտրէ. (Բրսղ. մրկ.։ եւս եւ Վստկ.։)
to coagulate, to curdle.
πύτω, πύσσω coagulo Մակարդել որպէս զխախաց. մածուցանել. պնդել. խախցել.
Էարկ սատանայ զայսպիսի բանս մակարդ ի կաթն մեր, եւ ապականեաց զմեզ. իսկ այժմ խախացեալ եղաք ի ձեռն քրիստոսի։ Սատանայ մակարդեաց, եւ քրիստոս խախացեաց։ Անդ խախացեալ արիւնանայ. (Բրսղ. մրկ.։)
first stomach, ventricle.
Խախացոց, կամ խաղցոց. (Գաղիան. ըստ այլ եւ այլ գրչաց. որպէս եւ ի սուրբ գիրս։)
rough, harsh, unpleasant;
barbarous.
ԽԱԽՏԱԼՈՒՐ կամ ԽԱՂՏԱԼՈՒՐ. Որ եւ ԽԱՂՏԱԼԵԶՈՒ. Ծանրալուր որպէս զլեզու քաղդէացւոց, կամ խաղտեաց. կոկորդաձայն, խոշոր.
to remove, to displace, to dislodge;
to move, to change;
to shake, to cause to totter;
to ruin;
to refute, to confute;
to emigrate;
— զոսկերս, to dislocate, to disjoint, to put out of joint;
— բանիւք, to tease, to annoy, to torment with idle gossip.
Խախտեցին խորտակեցին զորդիսն իսրայէլի։ Խախտէք զիս բանիւք։ Խռովեցուցին զձեզ բանիւք՝ խախտել զանձինս ձեր։ Խախտեցաւ երկիր յերեսաց նորա։ Խախտեցան եւ գնացին։ Տառապեալդ եւ խախտեալդ։ Ժամանակ խախտողաց քոց։ Խախտեցար ի տեղւոջէ քումմէ։ Խախտիցեմ զքեզ գնալ ընդ մեզ։ Ոչ եւս խախտացից զժողովուրդ իմ լիսրայէլ յերկրէ՝ զոր ետու նոցա։ Զկտակն յառաջագոյն հաստատեալ ոչ կարեն խախտել.եւ այլն։
destruction;
displacing, removal;
emigration;
— ոսկերաց, dislocation, luxation.
Խախտելն, իլն. որպէս քակտումն, եղծումն.
Եւ որպէս հանումն ի տեղւոջէն.
to bite;
to chew, to gnaw, to tear in pieces;
to nettle, to sting, to snarl at, to revile;
— զմիմեանս, to bite one another.
Ի սուր եւ ի հուր դիմէին, եւ ի գազանաց խածանէին. (Եփր. պհ.։)
Խածեալ զգարշապարս. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)
Չի՛ք այլ ինչ զօրաւոր՝ որ այնպէս խածանէ զսիրտ մարդոյ՝ իբրեւ զնախատինսն. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)
bite.
Համբերէին նոքա կեղոյ վիրացն, զոր ունէին, եւ զխածատածսն զգազանացսն. (Եւս. պտմ. ՟Ե. 1։)
to bite, to nibble.
δάκνω mordeo Ստէպ եւ չարաչար խածանել. (իրօք կամ նմանութեամբ). խածխծել.
Ապա եթէ զմիմեանս խածատիցէք եւ ուտիցէք. (Գաղ. ՟Է. 15։)
bird's crop, craw.
Ճոքրիկ խածի, կամ մաշկեղէն պարկն ի փորի ճպռան.
Ի միջօրեայ ժամանակի զխածեակնխ զոր ունի ի լանջսն, ձգեալ պրկէք առ ի հանգչել եւ թեթեւանալ առ ի յօդոյն ծանրութենէ. (Վեցօր. ՟Ը։)
gizzard.
χοιράς struma. Պարկ մաշկեղէն՝ որպէս նախադուռն ստամոքաց ի թռչունս, եւ յորոճօղ կենդանիս՝ այլ եւ այլ օրինակաւ. զի անդր իջանէ նախ խածեալն եւ կերեալն. կտնառք.
Ոչ եթէ վայրապար ինչ գտանի կերպարանք խածւոյն, եւ նմանութիւն երկուցն քաղրդաց. զմի մին ունի զմեծ ի մեծոյն, որ միւսանգամ յորոճն դառնալոց իցէ. (Վեցօր. ՟Թ։)
bite, biting;
sting.
Խայթմանց խածուածոց մահաբերին բերանոյ ժանեաց։ Զպալարս հոգւոյս խածուածոց բացի։ Զկտեալ խածուածս բազմագունիս. (Վեցօր. ՟Թ։)
act of biting.
Որպէս ի խածմանէ արիոսականն օձէ վնասեալք. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)
Անգործ եղիցի յիս խածումն թիւնաւոր օձին։ Ապրեցուցանէ զհաւատացեալս յաներեւոյթ օձին խածմանէ. (Լծ. ածաբ.։)
hard-hearted, rude, harsh.
Զայնպիսի անմարդի եւ զհայհոյիչ բերանն եխից. (Վրք. ոսկ.։)
seditious, factious, turbulent;
— ստահակութիւն, cf. Խակագործութիւն.
Որ գործէ զխակութիւն, այսինքն ստահակ, չարագործ, անողորմ, խեռ, եւ ապստամբ։
Յապստամբութիւն, եւ ի խակագործ ստահակութիւն. յն. նորաձեւութիւն, իբր յուզումն խռովութեան։
sedition, revolt, rebellion.
στάσις seditio. Ապստամբութիւն. խռովութիւն. եւ Գործ անվայելւոչ. կղայամտութիւն.
Պիղատոս յետ խակագործութեան (հրէից)... կրկին կռուոյ նոցա եղեւ պատճառք. (Եւս. քր. ՟Բ։)
to gather unripe fruit.
Որ խակակիրթ (տպ. խակակութ) առնէ զայգի իւր, խաբի նա ի խաղող ուտելոյ. (Մծբ. ՟Ե։)
whose judgment is immature, foolish, puerile.
Խակ մտօք. տղայամիտ. պակասամիտ.
Այսպէս խակամիտ ոմն էր թագաւորն. (Լաստ. ՟Զ։)
want of mature judgment, folly, youthful ignorance or inexperience.
Եւ՝ Տմարդութիւն. անողորմութիւն. ըրպէս ըստ ոճոյ յն. հմութիւն.
Զխակամտութիւն եւ զխստասրտութիւն ազգին նշանակէ. զի այնպիսի ժպիրհք էին. (Երզն. մտթ.։)
unripeness, crudity;
sourness, harshness, cruelty;
sedition, rebellion.
ὡμότης cruditas ἁπειρία imperitia Խակն գոլ. հասութիւն պտղոյ. կամ հասակի, կամ մտաց. անկատարութիւն. անհմտութիւն.
Առ թերի խակութիւն հողոյս, եւ կատարելութիւն հաստողիդ։ Համբակսգ խակակութ պորտոյն խակութեան. (Նար. ՟Լ՟Է. ՟Ծ՟Դ։)
ԽԱԿՈՒԹԻՒՆ. ὡμότης crudfelitas στάσις seditio. Տմարդութիւն, անգթութիւն, հմութիւն խստասրտութիւն եւ ապստամբութիւն, խռովութիւն, խեռութիւն.
Եթէ բնութեամբ այդպիսի գազանային ստեղծ զքեզ արարիչնխ է՞ր վասն դատաստանս պահանջէ ի քէն վասն խակութեանդ. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)
Քո ուղղակի վարուքն պատկառեցո՝ զնոցա խակութիւն. (իբր ռմկ. ճահիլլիք) (Վրք. հց. ձ։)
dish, viand, mess;
meat, cooked meat.
to cook.
Զայսպիսի խոհագործել կերակուր՝ արանց է բարեաց. (Սարկ. քհ.։)
cf. Խահակեր.
Աղ՝ խորտիկ. զորս խահամոքքն համեմեն զոպայիւ։ Կամակ եւ ախորժելի արարեալ զօրէն խահամոքի։ Խահամոքաց եւ կամ հացագործաց աւելագործութիւնք. (Փիլ. տեսական. եւ Փիլ. լիւս.։)
cf. Խահակեր.
Զխահարարս եւ զսպասաւորս սեղանոյն կոչեմք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)
Տակառապետն եւ խահարարն փարաւոնի. (Լմբ. ժղ.։)
cookery;
the dishes served up;
seasoning of dishes;
dainty meats.
Առ որս չիք տեսանել խահարարութիւն, կամ մարմնական ճաշակումն. (Լմբ. պտրգ.։)
Լնուլ ի նա զամենայն պէտս հացի եւ գինւոյ եւ ձիթոյ՝ մեծի խահարարութեան. (Վրք. հց. ՟Բ։)
Ի բազմապատիկ խահարարութիւնս անյագ մնայ տակաւին. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ի՟Զ։)
to overdo, to cook too much, to burn, to spoil;
to corrupt, to ruin.
Որպէս թէ զխահս աւերել կամ այրել. յանչափս եփել եւ խանգարել.
Եգիտ զպարտէզն՝ զի խահրեալ եւ կիզեալ էր յերամակէ խոզիցն։ Ոչ եթող զիս աստուած՝ խահրել եւ գթել զքեզ։ Առաւել թարշամեալ եւ խահրեալ մարմնով քան զայն՝ որ ի շաբաթուն միանգամ ճաշակէր զոսպն. (Վրք. հց. ՟Դ. ՟Զ. ՟Ժ՟Ա։)
Նման է համարձակութիւնն կիզողական խորշակի .. . որ եւ զպտուղս խարհէ զծառոց եւ զամենայն երկրի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)
Եւ կամ նմանութեամբ որպէս Խանգարել.
Եթէ ոք կամիցի գործել զառաքինութիւն, թէպէտ եւ խահրիցէ ինչ ի նմանէ, մի՛ մեկնեսցի. (Վրք. հց. ՟Բ. ձձ։)
player;
dancer;
game, play, toy, plaything;
trifle, trifling amusement, foolery;
gewgaw, bawble;
laughing-stock, butt;
— լինել, to become the laughing-stock of;
— առնել, to make game of;
— եղեւ բախտին, he was fortune's plaything, or the sport of fortune, fortune mocked him;
հողմոց եւ ալեաց —, at the mercy of winds and waves.
Խաղացօղ. ժարօղ. հպարաւոր, կին կամ այր. παίζουσα saltatrix παίζων saltator.
Մանկունքն եւ փոքունքն առ նուաստ իրս հպին, եւ յայլ բազում խաղալիկս, եւ այնպէս սթափեալ հրճուին. (Ոսկ. յհ. Բ. 25։)
Մանկանն խաղալիկս տան անօթս պատուականս. (Եփր. զղջ.։)
Առեալ ապողոնի (գուսանի) զփողսն եւ զխաղալիկսն՝ այրեաց. (Հ=Յ. դեկտ. ԺԶ.։)
Խաղայր հրովն որպէս խնձորով, կամ այլ իւիք խաղալկօք։ Չգիտիցե՞ս զքեզ, եթէ մարդ ես, խաղալիկ ես բախտից. (Պիտառ.։)
plaything, toy, knick-knack, trinket;
trifle, trash, thing of nought;
game, play;
touch, feeling;
վաճառող —լեաց, toy-man;
մի ժամավաճառ լինիր ի —լիս, do not waste your time with trifles.
joint, articulation, socket.
Ոչ խնծորք դելփիականք խաղալիք. (Ածաբ. ի կիպր։)
Որպէս խաղալեօք զմանուկ՝ այսուիկ զմեզ խաբեալ. (Խոսր։)
Այսմիկ խաղալեաց սկիզբն, զի բնութեամբ վազել սովորեալ է ամենայն կենդանի. իսկ մարդկայինս ծնաւ զկաքաւսն. եւ ի միմեանց իսկ հաղորդեալ՝ յորժամ ի միասին եկեսցեն, ինքեանք գրեթէ (մանկունք) վերստին գտանեն։ Սակաւ ինչ առնել օրինադրեն զխաղալիսն ինչ, զ՝ի հուր գզելն, եւ բազումս այլս այսպիսիս անկատար գործեալս. (Պղատ. օրին. Բ. Է. Զ։ Իսկ անդ. Ը.)
ἅρθρον, articulus. Յօդուածք անդամոց առ ի շարժիլ եւ խաղալ ըստ պիտելոյն. խաղերը. օյնագ.
Ամենայն մարմինն յօդեալ եւ պատշաճեալ ամենայն խաղալեօք տարբերութեան։ Ամենայն մարմինն յօդիւք եւ խաղալեօք տարբերեալ. (Եփես. Դ. 16։ Կողոս. Բ. 19։)
leather-dresser, currier;
tanner.
ի բաց քերիցեն ի մորթոյն զգեղեցկութիւն, որպէս խաղախորդք զթանձրագոյն մորթոցն. (Առ որս. ՟Թ։) (Իսկ գործարանն խաղախորդաց կոչի ի գիրս Վաստակոց՝ կաշեգործնոց։)
playfellow, playmate.
Ովարիստէսն ըմպակից եւ խաղակից նշանակէ գոլ արամազդայ. (Պղատ. մինովս.։)
cf. Խաղաղ;
supplimentary vesper service;
certificate of poverty;
— Ովկիանոս, the Pacific Ocean;
— զոհ, peace-offering.
Տու՛ր նմա պատասխանի խաղաղական հեզութեամբ. (Սիր. ՟Դ. 8։)
Ի ձեռն առնուլ զպատերազմական եւ զխաղաղական վարս։ Խաղաղականաւն զամենայն երկիր գրաւեալ միահեծան կալիցէ։ Յարաժամ խաղաղականին պարապի կենաց։ Զխաղաղական բնակութիւն. (Պիտ.։)
Անթիւ պետութիւնս օրհնաբանողաց՝ համբոյրս, հեզս, երջանիկս, խաղաղականս. (Նար. ՟Լ՟Է։)
Այնպիսիքն յայնպիսեաց ախտից ազատ են, եւ ի մարմնի են խաղաղական. (Իգն.։)
յաղագս զոհի խաղաղականի, եւ կամ ի սակս պատերազմին շահուց (ըստ հեթանոսաց). (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)
to be appeased, tranquillized, to grow calm.
Անդ խաղաղանայր գրաւորական ժողովուրդն ի պատուիրանազանցութենէ՝ քաւեալք ի ձեռն քահանայութեանն. (Մամբր. յորմէ եւ Երզն. մտթ.։)
յապահովութեամբ խաղաղանալ՝ օրինակ իմն յանքոյթ նաւահանգստի. (Պիտ.։)
Խաղաղասցին ոգիք մեր յայնպիսեաց դառն վտանգից. (Խոսր.։)
fond of peace, that loves tranquillity, peaceable, peaceful.
Առաքինեացն իցէք պսակող մարդկան եւ խաղաղասիրաց. (Պիտ։)
mild, soft, gentle.
Եղեւ շնչումն խաղաղասիգ օդոյ, կամ շնչիւն խաղաղասիք օդոց. (Փարպ. Ճ. Բ։)
to pa cify, to calm;
to conciliate, to reconcile.
Վատթարն ոչինչ խաղաղացու խորհի, այլ ընդ պատերազմ հրճուեալ. (Փիլ. լին. Դ. 197։)
Խաղաղացուցանել զպատերազմական վրդովումն, կամ զբազմաստուածութեան վրդովմունս, կամ զամենայն արեւմուտս. (Պիտ։ Մամբր։ Խոր. Բ. 52։)
Եբարձ զմերն պատուհաս, եւ խաղաղացոյց զմեզ ընդ հօր. (Սկեւռ. ես։)
very calm, peaceful, tranquil, serene.
Խաղաղաւէտ կենդանութեամբ։ Ի պայման միաբանական եւ խաղաղաւէտ սիրոյ հաստատեցի նոցա. (Յհ. կթ։)
to pacify, to appease, to calm, to allay, to assuage;
to conciliate, to reconcile, to accommodate, to adjust;
to hide, to conceal, to keep secret.
Ոչ խաղաղեցայ, ոչ հանդարտեցի։ Խաղաղեցաւ երկիրն, եւ ոչ գոյն ուստեք նմա պատերազմ։ Խաղաղեցաւ թագաւորութիւնն յովսափատու. (Յոբ. Գ. 26։ Բ. մն. ԺԴ. 6։ Ի. 30։)
Եւ այնպէս խաղաղեալ կային ի քուն ամենեքեան. (Եղիշ. Ը։)
Որպէս Գաղելով գաղել. հետախաղաղ ծածկել. քօղարկել. անհետ առնել լռութեամբ եւ խաղաղութեամբ. մեղմել. ցածուցանել.
Առիւծ տգւովն զհետն խաղաղէ. (Եպիփ. բարոյ։)
Որչափ կամիցիս զմեզս խաղաղել կամ ծածկել, եւս քան զեւս յայտնես։ Մի սանհար լիցուք մեղաց ընկերաց, այլ որչափ ի դէպ է խաղաղեսցուք. (Ոսկ. մ. Բ. 23։)
Ոչ յայտնապէս ասէ եթէ չարք են, այլ խաղաղէ զիրսն. (Իգն։)
to become calm, to be pacified, tranquillized;
to be reconciled;
խաղաղեաց, be quiet, be tranquil, compose yourself.
Ոչ խաղաղեցայ, ոչ հանդարտեցի։ Խաղաղեցաւ երկիրն, եւ ոչ գոյն ուստեք նմա պատերազմ։ Խաղաղեցաւ թագաւորութիւնն յովսափատու. (Յոբ. Գ. 26։ Բ. մն. ԺԴ. 6։ Ի. 30։)
Եւ այնպէս խաղաղեալ կային ի քուն ամենեքեան. (Եղիշ. Ը։)
Որպէս Գաղելով գաղել. հետախաղաղ ծածկել. քօղարկել. անհետ առնել լռութեամբ եւ խաղաղութեամբ. մեղմել. ցածուցանել.
Առիւծ տգւովն զհետն խաղաղէ. (Եպիփ. բարոյ։)
Որչափ կամիցիս զմեզս խաղաղել կամ ծածկել, եւս քան զեւս յայտնես։ Մի սանհար լիցուք մեղաց ընկերաց, այլ որչափ ի դէպ է խաղաղեսցուք. (Ոսկ. մ. Բ. 23։)
Ոչ յայտնապէս ասէ եթէ չարք են, այլ խաղաղէ զիրսն. (Իգն։)
playful, fond of amusements.
Սիրօղ որպիսի եւ է խաղուց. օյունապազ.
Հրէայք խաղաղասէրք եւ լկտիք էին՝ ի մեհեանս եգիպտացւոցն սովորեալ.
Իբրեւ զբանս մանկանց խաղասիրաց համարէին յականջս նոցա. (Թէոփիլ. պհ.։)
flowing, running, fluid;
cf. Խաղացք.
Լոյծ եւ խաղաց բնութիւն ջուրց. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Դ. ստէպ։)
Խաղաց գնացիւք վարդապետութեանն լնու բանն զծագս երկրի. (Սեբեր. ՟Ը։)
Սերմանց ոչ նոյնպիսի, այլ ի բնական եւ յանշնչական խաղացիցն. (Եզնիկ.։)
cf. Խաղացք;
խաղացմունք շնորհաց, inspiration of the Divine Spirit.
Զանսպառ խաղացմունս աստուածայնոցն ի քեզ շնորհաց. (Խոր. ՟Ա. 1։)
Ի սուրբ հոգւոյն քաղցր խաղացմունք. (Փարպ.։)
Լքին զճանապարհս հետոց խաղացմանց։ Զխաղացումն ժամանակացս յայտնեն. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)
to cause to move, to march, to transfer, to transport, to carry away;
to advance, to drive forward, to push on;
to pour out, to spirt;
cf. Թաւալգլոր.
Խաղացուցանել զամենայն ինչս, կամ զամենայն աւար քաղաքին. զորդիսն իսրայէլի. Զամենայնազգս հրէիցն. զայլ քորսն ժաղավրդեանն. եւ այլն։ Կապեաց եւ խաղացոյց զերանելին։ Զհրէայսն խաղացուցանեն ի գերութիւն։ Զդաւիթ առ ամիրապետն խաղացուցեալ. (Եղիշ. ՟Է։ Խոր. ՟Գ. 35։ Յհ. կթ.։)
Ըմպել զջուրն կենաց խաղացուցանօղն ի կեանս յաւիտենից. (Պրոկղ. ոսկ.։)
to deceive, to entrap, to draw into a snare, to inveigle;
to vex, to trouble.
ԽԱՂԲԱԿԵԼ. Ըմբռնել կամ պաշարել իբրեւ ի հաղբս. արկանել ի փորձանս եւ ի նեղութիւնս. վտանգել.
(Նեստոր) զչորեք եզերեան տիեզերս խաղբակեալ։ (Նեռն) խաղբակեալ զտիեզերս, եւ պատրեալ զազգս հրէից. (Կիւրղ. ի կոյսն.։ Զքր. կթ.։)
grated, cross-barred;
open, openwork;
— դուռն, iron-gate.
Հարեալ զպահապանսն՝ եբաց զխաղխամեայ դուռն վանդակին. յն. զերկաթի վանդակս. (Պտմ. աղեքս.։)
gristle, cartilage.
χόνδρος cartilago. Աճառ. կրճուկ, կրճիկ. (ըստ յն. խօ՛նտռօս, որ է որպէս խճային. ուստի եւ խաղճախուղճ, իբր խիճախուճ. խիճ եւ խոչ)
Որ մերձ ի պարանոց է խաղճախուղճն, զձայնն առարգեալ՝ գոչաւորագոյն զհնչումն գործէ։ Ոսկերք, եւ խաղճախուղճ, երակք, խռչափողք. (Նիւս. կազմ.։)
some, a, an;
somewhat;
really, in effect;
մեծ — է ինձ, it is a great thing for me;
կամէի —, I could wish;
I would.
որպէս եւ ի ձայնիցս իր, իք, կազմին հոլովքդ՝ Իրիք, իմիք, յիմեքէ, իւիք)
Զնա եդ գլուխ ի վերայ ամենայն իրիք եկեղեցւոյ. յն. ի վերայ ամենայնի՝ եկեղեցւոջ. լտ. պի վերայ ամենայն եկեղեցւոյ։
Բարւոյ իրիք լինին պատճաք. (Շ. մտթ.։)
Լուեալ յումեքէ, եւ յիմեքէ։ Ի մորենւոյ, եւ ոչ յայլ իմեքէ։ Իբր ի պարարտութենէ իմեքէ։ (Եզնիկ.։ Կիւրղ. ել.։ Նար. ՟Գ։)
Իբր պսակաւ իմիք պաճուճեալ։ Իբրեւ տապարաւ իմիք հատին. (Նար. էթ։ Տօնակ. ստէպ։)
Պատկառեցէք ի վերայ իմիքի բանիւս իմով. յն. ի վերայ բանիս իմոյ։ ((ուր եւ ՟Խ՟Բ. 22. նոյնպէս անսովուր հոլով կայ, ումեքիւ)։)
ԻՄՆ. որպէս Ոմն. ոք. մանաւանդ թէ թարմաւար (զորմէ զկնի).
Ճշտիւ պահանջէ իբր ի պարտականէ իմեմնէ. (Խոսր.։)
Յայտ իմն այսպէս առնէր. (՟Բ. Մակ. ՟Բ. 9։)
Բիւրապատիկ իմն էին յայս եւ ի սոյն աղօթք ժողովելոցն. (՟Գ. Մնաց. ՟Ա. 11։)
Օտարոտի իմն դից թուի պատմիչ լինելոյ. (Գծ. ՟Ժ՟Ե. 18։)
Յաւէտ իմն խրոխտ խստութեամբ։ Նորընծայ իմն հիւրամեծարութեան ակնկալեալ սպասէր։ Ոչ կարօտանային մուրացիկ իմն առնելով յայլոց։ Լռիկ իմն ծածկեցաւ յամբոխին. (Յհ. կթ.)
Ստրջազաւ իմն, այլ ոչ կատարելապէս գայր ի ճշմարտութիւն. (Նանայ.։)
Անդստին իմն գոգցես փութացեալ ճեպին. (Պիտ.։)
Ի դէպ իմն օրինակեաց նոցա. (Շ. մտթ.։)
Մխիթարիս մեծ իմն պարարեալ. (Նար. կ.։)
Յաճախագոյն քան դպրացն իմն ճառէ. (Ոսկ. մտթ.։)
ԻՄՆ ԻՄՆ, իրիք իրիք. իւիք իւիք. τίνα quaedam, aliqua, nonnulla. Ինչ ինչ. քանի մի. պէսպէս.
Ի հրէականէն իւրիք իւիք կարի իսկ այլակերպ է (Եւս.քր.։)
Իւիք իւիք որով ծառայեմք քեզ. (Փարպ.։)
Ոչ գարշի զայնպիսի անուանս զինեքեամբ առնուլ վասն իրիք իրիք տեսչութեանց. (Եզնիկ.։) cf. ԻՒԻՔ, cf. ԻՒԻՔ, cf. ԻՒԻՔ.
mine, my.
աստուածն բոլորից իմոյական կերպիւ հրաշագործեաց զփրկութիւն. (Զքր. կթ.։)
Յարեցայց յապաշխարութեան զղջումն հանդերձ իմոյին համազուգիւ. (Պիտ.։)
cf. Իմոյական.
աստուածն բոլորից իմոյական կերպիւ հրաշագործեաց զփրկութիւն. (Զքր. կթ.։)
Յարեցայց յապաշխարութեան զղջումն հանդերձ իմոյին համազուգիւ. (Պիտ.։)
as far as I possibly can, as much as is in my power, as much as I can, the best I can;
as for me.
κατ’ ἑμέ (ըոտ իմումս, կամ ըստ իս). quod in me (որ ինչ յիս է). Ըստ կարի իմում. կամ Որպէս անձին իմում. կրցածիս չափ.
Այնպէս որչափ իմովսանն յօժարութեամբ եւ ձեզ որ ի հռոմդէք աւետարանել. (Հռ. ՟Ա. 15։)
որպէս իմովսանն, աստուծոյ որպէս ին անձին, քրիստոսի շնորհ. (Ոսկ. հռ.։)