babe, unweaned child, suckling.
ԿԱԹՆԱՐԲՈՒ ԿԱԹՆԿԵՐ. cf. ԿԱԹՆԱԿԵՐ. Այլ յարակայ նուազեցին, մինչ կաթնարբու զիս արարին. (Յիսուս որդի.։)
cf. Կաթնարբու.
ԿԱԹՆԱՐԲՈՒ ԿԱԹՆԿԵՐ. cf. ԿԱԹՆԱԿԵՐ. Այլ յարակայ նուազեցին, մինչ կաթնարբու զիս արարին. (Յիսուս որդի.։)
contrary, opposite;
adversary, hostile, unfavourable, inimical;
discordant;
incompatible;
against, contrary to;
opposite, facing, in front of;
զնորին —ն, նմին or նորին —, ի —էն, ընդ —ն, on the contrary, on the wrong side;
against the grain, in a contrary sense, backwards;
ամենեւին իսկ —, directly or diametrically opposite, quite the reverse;
— ուղիղ մտաց, in spite of sense and reason;
— կամաց նորա, against his will or grain, in spite of him;
forcibly;
— կալ, to stand, remain, stay or stop in the face of, in front;
to oppose, to withstand, to resist, to make head against, to cope with;
— լինել, to be contrary, to oppose;
ընդ —ս լինել միմեանց, to be at variance;
—, ի —ն or ընդ —ս ելանել, մտանել, ընթանալ, լինել, to oppose, to form an opposition to, to rise up or against, to go against, to run counter, to withstand, to counteract, to thwart, to cross;
ընդ —ս ելանել, cf. Հակամտեմ.
Ո՛չ է ծայրագունիցն հակառակից միանգամայն հաղորդիլ. (Դիոն. եկեղ.։)
Արդ հակառակ եւս դի՛ր միածնին որդիութեան. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)
peace-breaking, seditious, factious.
Սոքա են որդիք հակառակածնոյցք, եւ սոքա են պտուղ հերձուածոց. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)
adversary, antagonist, rival, enemy;
demon.
Պաշարին խումբք հակառակորդին. (Նար. ՟Ղ՟Ա։)
springe, snare, noose, trap;
snare, toils;
արկանել ի —բս, to draw into snare, to entrap, to inveigle;
անկանել ի —բս, to fall into a snare.
Եւ իմ զերծեալ հաղբից նոցին, որպէս երբեմն եբրայեցին. (Յիսուս որդի.։)
participating, sharing;
sociable, social;
Holy Communion;
—ս առնել, to share, to give a share, to acquaint with, to impart, to communicate, cf. Հաղորդեցուցանեմ;
— լինել, to participate in, to share in, to partake of, to have a share or hand in;
— չարեաց, accomplice;
— տալ, to administer the Holy Sacrament to;
— առնուլ, to communicate, to receive the Holy Sacrament.
Ի հաղորդիցն եւ ի հաղորդեցելոցն օրհնաբանին անհաղորդաբար հաղորդեալքն. (Դիոն. ածայ.։)
Ո՛չ հաղորդի է արժանի, եւ ոչ թաղման քրիստոնէից։ Զխոստովանութեան, կամ զհաղորդի, կամ զթաղման. (Շ. թղթ.։)
conductible;
cf. Հաղորդիչ.
cf. Հաղորդեմ.
Հաղորդեցուցանել որդիութեան, կամ բարութեան իւրոյ, կամ շնորհաց, կամ առատութեան սեղանոյ. (Կիւրղ. թղթ.։ Լմբ. էր ընդ եղբ. եւ պտրգ։ Երզն. մտթ.։)
communication, participation, connection;
relations;
intercourse;
correspondence;
communion;
carnal communion;
սուրբ —, the Eucharist, the Lord's Supper;
զատկական —, pascal communion;
աղօթք յետ հաղորդութեան, post-communion.
ՀԱՂՈՐԴՈՒԹԻՒՆ. κοινωνία communio εὑχαριστία eucharistia Սուրբ խորհուրդ հաղորդութեան. որ եւ Հաղորդ. եւ Գոհութիւն եւ Օրէնք կոչի. եւ Հաղորդիլն խորհրդոյս. Յիսուսի հաղորդութեանն։ Զաստուածայնոյն գոհութեան հաղորդութիւն։ Սրբոյն գոհութեան հաղորդութիւն լինի տուեալ ի նուիրողէն նոցա քահանայապետէ. Դիոն.
Հաղորդութիւն կոչէ, զի կցորդի նա մեզ, եւ մեք նմա. (Խոսր. պտրգ.։)
pleasant, agreeable.
Առաքեցի զորդիդ իմ զսիրելի՝ զհաճելիս անձին իմոյ։ Որդի դաւանել, եւ հաճելի որդի. (Սարգ.։)
to content, to please, to satisfy, to humour, to gratify;
— զմիտս ուրուք, to condescend, to please, to humour;
— զախտս, to gratify the passions;
— զպարտս, to pay a debt;
ի — զնա, to oblige him, to satisfy him.
satisfactory.
Զի լիցի հաճեցուցիչ եւ բարեխօս ընդ արարիչ եւ ընդ արարածս։ Դա է որդին իմ միածին՝ հաճեցուցիչ անձին իմոյ. (Ագաթ.։)
to please, to humour;
to like, to be pleased with, to consent.
Զի հօր քո կամք հաճոյասցին՝ զարքայութիւն տալ ընդ նոսին. (Յիսուս որդի.։)
cf. Բնակից.
Այլ յոյժ սիրեցեալ մտերիմ որդի է համաբնակից. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 55։)
homogeneousness, connaturality, consubstantiality.
Սուրբ աստուած եւ տէր՝ հայր, եւ որդի, եւ սուրբ հոգի՝ համաբնութիւն. (Տաղ.։)
cf. Համագոյակից.
Բան գոլով հօր, եւ համագոյ։ Հօր համագոյն որդի. (Աթ. ՟Ա. եւ ՟Դ։)
cf. Համագոյակից.
Նոյն եւ միածինն համագոյն իւր որդի՝ մերոյ համագոյակ մարմնովն. (Լմբ. յայտն.։)
Համագոյական հօր իւրոյ որդի։ Ի համագոյականին իւրում որդւոջ. (Աթ. ՟Ը։)
cooperative;
cooperator.
Յուսամ ես ի տէրն իմ, որոյ են ստացուածք երկինք եւ երկիր, եւ յորդին համագործ, եւ ի հոգին սուրբ բարեխօս. (Ագաթ.։)
Ծանիցո՛ւք զհայրն ամենակալ, եւ զորդին համազօր, եւ զհոգին համագործ. (Յճխ. ՟Բ։)
Փառաւորի եւ ինքն հայր՝ որպէս ունելով որդի ըստ ամենայնի նման, եւ հաւասարափառ, եւ համագործ իւր. (Պրպմ.։ ՟Լ՟Գ։)
synthesis.
Յորմէ հետէ արեգակն իմանամք, յայնհետէ եւ զծնեալն յարեգակնէ ճառագայթ եւ ճաճանչ ... իսկ որդի նորա համադրութեան ծանիցի. (Ճ. ՟Գ. այսինք միասնական, կամ ըստ նմին համեմատութեան։)
equal in power;
equivalent, equipollent, adequate;
— լինել, to be equivalent.
Հայր ամենակալ, եւ որդի համազօր։ Համազօր տէրութիւն. (Ագաթ.։ Յճխ. ՟Բ. եւ ՟Ե։)
equivalence, equipollence.
Այլ այնմ՝ որ կարողն է, ո՛չ միայն հայր, այլեւ որդի եւ հոգի՝ սակս համազօրութեանն. (Շ. յուդ. ՟Ի՟Գ։)
co-reigning.
Որպէս որդի՝ նկարագիր եւ պատկեր, եւ համաթոռ, եւ արարիչ։ Գահակից է աստուծոյ, եւ համաթոռ ամենեցունց տիրողին լինի. (Կիւրղ. գանձ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)
to gather or put together, to muster, to collect, to convoke.
Համախմբեալ վերնոցն որդիք սիոնի երգեն. (Շար.։)
connate, twin;
uterine;
natural.
Սրբասնեալ ոմն պատանի որդի դստեր համածին եղբօր նորա. (Նար. խչ.։)
of the same will, concordant;
obedient to the will of, resigned.
Եւ ոչ որդի հակառակ իցէ ծնողին, այլ համակամք են. (Տօնակ.։)
concordant, consonant, conformable;
in unison;
unanimously.
Զքրիստոս քարոզեցին համաձայնաբար եւ հետեւապէս որդի աստուծոյ. (Աթ. ՟Բ. եւ ՟Դ։)
to accord, to bring to agree;
to conciliate, to reconcile;
to tune.
Համաձայնիմ եւ ես միասնական գոլ զորդին հօր. (Աթ. ՟Ը։)
to agree, to concord with, to be agreed;
to grant, to come to terms, to comply with;
to be in tune.
Համաձայնիմ եւ ես միասնական գոլ զորդին հօր. (Աթ. ՟Ը։)
concord, unison, consonance, concordance;
conformity, unanimity, union;
unison, tune;
concordance.
Երկու աստուածք՝ ոչ են (հայր եւ որդի), վասն զի մի է բնութիւնն, եւ նոյն կամք, եւ մի համաձայնութիւն. (Աթ. ՟Ը։)
whole, universal;
all, all together, generally;
even, yet, still.
Ասել համանգամայն աստուած, համանգամայն որդի. (Աթ. ՟Ը։)
Զբան եւ զգործ համանգամայն. (Յիսուս որդի.։)
cf. Համանման.
Զառիստակէս փոխան յղեալ, որ իւր որդի համանմանեալ։ Ի քաջութեան գովաբանեալ, մինչ տրդատայ համանմանեալ. (Շ. վիպ.։)
cf. Համանման.
Համանմանեաց վերնագունին՝ փառատրողաց աստուածային. (Յիսուս որդի.։)
cf. Անուանակից;
name-sake.
Համանուն է հողմն՝ հոգւոյն (յեբր. եւ յն) վասն անօրութեանն։ Քրիստոս, որ է օծեալ. եւ որք հոգեւոր ծննդեամբն եղաք նմա որդիք, կոչեցաք համանուն նորին քրիստոնեայք. (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. առակ.։)
homonymously.
Զհամանունաբար ասիլն եւ քրիստոս եւ որդի եւ տէր. (Պրպմ. ՟Ի՟Զ։)
equal honour, rank or dignity.
Միշտ հաճոյ է որդի՝ հօր, եւ հայր՝ որդւոյ, համապատուութեամբն. (Շ. մտթ.։)
brief, short, abridged, concise, succinct, summary;
peremptory;
—, —ս, —աբար, succinctly, briefly, summarily, precisely;
peremptorily;
compendium, abridgement;
final or irrevocable sentence;
— հատանել, to cut short;
— ասել, ասացից, եւ — իսկ ասացեալ, in short, in a word.
Հանդերձեալ է որդի աստուծոյ գալ փառօք, եւ առնել զհամառօտն յաւիտենից. (Ճ. ՟Է.։)
congeneric, homogeneous.
Համասեռիւք է նմանեացն ցուցումն։ Ոչ համասեռ հրեշտակաց՝ որդի. (Կիւրղ. գանձ.։)
gibbet, gallows;
հանել ի —, to hang by the neck, to hang up a criminal;
արժանի —ի, that deserves hanging;
criminal;
գործ —աւ, hanging, suspended or pensile work.
Կախաղանօք սրբոցն ոտին՝ զընթացս ուղղեա՛լ առ քեզ յերկին. (Յիսուս որդի.։)
model, pattern, mould, cast;
standard;
— արկանել, to cite as example.
Կամ կաղապար հրահալելեաց ... միայն ըզձեւըս քանդակեալ. եւ այլն. (Յիսուս որդի.։)
to assemble, to reunite, to meet together.
Պարկեշտ ամուսնութեամբ կաճառեալ, եւ ծնեալ որդիս. յն. միաբանիլ, զուգիլ. (Ոսկ. յաւետիս.։)
double;
doubly;
a second time, again;
in two ways;
cf. Կրկնոց.
թլպատեսցես զորդիսն իսրայէլի կրկնակի. (Յես. ՟Ե. 2։)
cf. Կրճատական.
cf. Կրսեր.
younger;
— յոյժ քան զժամանակս նորա, much prior to his time.
Իբրեւ զեղբարսն իւրեանց զկրտսերագոյնս։ Կրտսերագոյն յորդիս նորա. (՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Դ. 31։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Ա. 17։)
minority;
inferiority.
Ոչ կրտսերութիւն կամ նուազութիւն երբեք տեսանի յորդի. (Խոսր.։)
Եթէ էր կրսերութիւն հոգւոյն քան զորդի, զիա՞րդ հոգւոյն տուեալ լինէր իշխանութիւն հանելոյ զնա յանապատ. (Եփր. համաբ.։)
thousandth.
Յամի հազարերորդի հարիւրորդի եւ այլն. (Յիշատ. վարուց ոսկ.։)
lamp;
torch, flambeau;
Ղամբար վառել։ Ղամբար լուսոյ. (Յիսուս որդի.։)
cf. Ղօղանջութիւն.
զշատախօս դիւականին, եւ զղօղանջիւն դիմագրաւին. (Յիսուս որդի.։)
cf. Ղօղանջութիւն.
զշատախօս դիւականին, եւ զղօղանջիւն դիմագրաւին. (Յիսուս որդի.։)